6.99 Yuddhakanda - Ekonashatatama Sargah

ॐ

6.99 યુદ્ધકાણ્ડ - એકોનશતતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ એકોનશતતમસ્સર્ગઃ ।

મહોદરેતુનિહતેમહાપાર્શ્વોમહાબલઃ ।

સુગ્રીવેણસમીક્ષ્યાથક્રોધાત્સમ્રરક્તલોચનઃ ॥ 1 ॥

અઙ્ગદસ્યચમૂમ્ભીમાઙ્ક્ષોભયામાસસાયકૈઃ ।

સવાનરાણામ્મુખ્યાનામુત્તમાઙ્ગાનિસર્વશઃ ॥ 2 ॥

પાતયામાનકાયેભ્યઃફલંવૃન્તાદિવાનિલઃ ।

કેષાઞ્ચિદિષુભિર્બાહુન્ સ્કન્ધાંશ્છિચ્છેદરાક્ષસઃ ચ ॥ 3 ॥

વાનરાણાંસુઙ્કૃદ્ધઃ પાર્શ્વઙ્કેષાંવ્યદારયત્ ।

તેઽર્દિતાબાણવર્ષેણમહાપાર્શ્વેનવાનરાઃ ॥ 4 ॥

વિષાદવિમુખાઃસર્વેબભૂવુર્ગતચેતસઃ ।

નિરીક્ષ્યબલમુદ્વિગ્નમઙ્ગદોરાક્ષસાર્દિતમ્ ॥ 5 ॥

પૂરિતા તેન શબ્દેન સનદીગિરિકાનના ।

સઞ્ચચાલ મહી સર્વા સવરાહમૃગદ્વિપા ॥ 6 ॥

સમરેવાનરશ્રેષ્ઠોમહાપાર્શ્વેન્યપાતયત્ ।

સ તુતેનપ્રહારેણમહાપાર્શ્વોવિચેતનઃ ॥ 7 ॥

સસૂતસ્સ્યન્દનાત્તસ્માદ્વિસઞ્જ્ઞશ્ચાપતદ્ભુવિ ।

સ ઋક્ષરાજસ્તેજસ્વીનીલાઞ્જનચયોપમઃ ॥ 8 ॥

નિષ્પત્યસુમહાવીર્યસ્સ્વાદ્વ્યૂહન્મેઘસન્નિભાત્ ।

પ્રગૃહ્યગિરિશૃઙ્ગાભાઙ્ક્રુદ્ધસ્સવિપુલાંશિલામ્ ॥ 9 ॥

અશ્વાઞ્જઘાનતરસાબભઞ્જતં સ્યન્દનં ચ તમ્ ।

મુહૂર્તાલ્લબ્ધસઞ્જ્ઞસ્તુમહાપાર્શ્વોમહાબલઃ ॥ 10 ॥

અઙ્ગદમ્બહુભિર્બાણૈર્ભૂયસ્તમ્પ્રત્યવિધ્યત ।

જામ્બવન્તન્ત્રિભિર્બાણૈરાજઘાનસ્તનાન્તરે ॥ 11 ॥

ઋક્ષરાજઙ્ગવાક્ષં ચ જઘાનબહુભિશ્શરૈઃ ।

જામ્બવન્તઙ્ગવાક્ષં ચ સ દૃષ્ટવાશરપીડિતૌ ॥ 12 ॥

જગ્રાહપરિઘઙ્ઘોરમઙ્ગદઃક્રોધમૂર્છિતઃ ।

તસ્યાઙ્ગદઃપ્રકુપિતોરાક્ષસસ્યતમાયસમ્ ॥ 13 ॥

દૂરસ્થિતસ્યપરિઘંરવિરશ્મિસમપ્રભમ્ ।

દ્વાવાભ્યામ્ભુજાભ્યાંસઙ્ગૃહ્યભ્રામયિત્વા ચ વેગવાન્ ॥ 14 ॥

મહાપાર્શ્વસ્યચિક્ષેપવધાર્થંવાલિનસ્સુતઃ ।

સ તુક્ષિપ્તોબલવતાપરિઘન્તસ્યરક્ષસઃ ॥ 15 ॥

ધનુશ્ચસશરંહસ્તાછચિરસ્ત્રાઞ્ચાપ્યપાતયત્ ।

તંસમાસાદ્યવેગેનવાલિપુત્રઃપ્રતાપવાન્ ॥ 16 ॥

તલેનાભ્યહનત્ક્રુદ્ધઃ કર્ણમૂલે સકુણ્ડલે ।

સ તુક્રુદ્ધોમહાવેગોમહાપાર્શ્વોમહાદ્યુતિ ॥ 17 ॥

કરેણૈકેનજગ્રાહસુમહાન્તમ્પરશ્વથમ્ ।

તમ્મ્તૈલધૌતંવિમલંશૈલસારમયન્દૃઢમ્ ॥ 18 ॥

રાક્ષસઃપરમક્રુદ્ધોવાલિપુત્રેન્યપાતયત્ ।

તેનવામાંસફલકેભૃશમ્પ્રત્યવપાદિતમ્ ॥ 19 ॥

અઙ્ગદોમોક્ષ્યામાસસરોષસ્સપરશ્વધમ્ ।

સવીરોવજ્રસઙ્કાશમઙ્ગદોમુષ્ટિમાત્મનઃ ॥ 20 ॥

સંવર્તયત્સુસઙ્કૃદ્ધઃપિતૃતુલ્યપરાક્રમઃ ।

રાક્ષસસ્યસ્તનાભ્યાશેમર્મજ્ઞોહૃદયમ્પ્રતિ ॥ 21 ॥

ઇન્દ્રાશનિમસ્પર્શં સ મુષ્ટિંવિન્યપાતયત્ ।

તેનતસ્યનિપાતેનરાક્ષસસ્યમહામૃધે ॥ 22 ॥

પફાલહૃદયઞ્ચાસ્ય સ પપાતહતોભુવિ ।

સ્મિન્નિપતિતેભૂમૌતત્સૈન્યંસમ્પ્રચુક્ષુભે ॥ 23 ॥

અભવચ્ચમહાન્ક્રોધસ્સમરેરાવણસ્યતુ ।

વાનરાણાંશ્ચહૃષ્ટાનાંસિંહનાદઃસુપુષ્કલઃ ॥ 24 ॥

સ્પોટયન્નિવશબ્દેનલઙ્કાંસાટ્ટાલગોપુરામ્ ।

મહેન્દ્રેણેવદેવાનાન્નાદસ્સમભવન્મહાન્ ॥ 25 ॥

અથૈન્દ્રશત્રુસ્ત્રિદિવાલયાનાંવનૌકનાઞ્ચૈવમ્હાપ્રણાદમ્ ।

શ્રુત્વાસરોષંયુધિરાક્ષસેન્દ્રઃ ।

પુનશ્ચયુદ્ધાભિમુખોઽવતસ્થે ॥ 26 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે એકોનશતતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha ekonaśatatamassargaḥ |

mahodaretunihatemahāpārśvomahābalaḥ |

sugrīveṇasamīkṣyāthakrodhātsamraraktalocanaḥ || 1 ||

aṅgadasyacamūmbhīmāṅkṣobhayāmāsasāyakaiḥ |

savānarāṇāmmukhyānāmuttamāṅgānisarvaśaḥ || 2 ||

pātayāmānakāyebhyaḥphalaṃvṛntādivānilaḥ |

keṣāñcidiṣubhirbāhun skandhāṃśchicchedarākṣasaḥ ca || 3 ||

vānarāṇāṃsuṅkṛddhaḥ pārśvaṅkeṣāṃvyadārayat |

te'rditābāṇavarṣeṇamahāpārśvenavānarāḥ || 4 ||

viṣādavimukhāḥsarvebabhūvurgatacetasaḥ |

nirīkṣyabalamudvignamaṅgadorākṣasārditam || 5 ||

pūritā tena śabdena sanadīgirikānanā |

sañcacāla mahī sarvā savarāhamṛgadvipā || 6 ||

samarevānaraśreṣṭhomahāpārśvenyapātayat |

sa tutenaprahāreṇamahāpārśvovicetanaḥ || 7 ||

sasūtassyandanāttasmādvisañjñaścāpatadbhuvi |

sa ṛkṣarājastejasvīnīlāñjanacayopamaḥ || 8 ||

niṣpatyasumahāvīryassvādvyūhanmeghasannibhāt |

pragṛhyagiriśṛṅgābhāṅkruddhassavipulāṃśilām || 9 ||

aśvāñjaghānatarasābabhañjataṃ syandanaṃ ca tam |

muhūrtāllabdhasañjñastumahāpārśvomahābalaḥ || 10 ||

aṅgadambahubhirbāṇairbhūyastampratyavidhyata |

jāmbavantantribhirbāṇairājaghānastanāntare || 11 ||

ṛkṣarājaṅgavākṣaṃ ca jaghānabahubhiśśaraiḥ |

jāmbavantaṅgavākṣaṃ ca sa dṛṣṭavāśarapīḍitau || 12 ||

jagrāhaparighaṅghoramaṅgadaḥkrodhamūrchitaḥ |

tasyāṅgadaḥprakupitorākṣasasyatamāyasam || 13 ||

dūrasthitasyaparighaṃraviraśmisamaprabham |

dvāvābhyāmbhujābhyāṃsaṅgṛhyabhrāmayitvā ca vegavān || 14 ||

mahāpārśvasyacikṣepavadhārthaṃvālinassutaḥ |

sa tukṣiptobalavatāparighantasyarakṣasaḥ || 15 ||

dhanuścasaśaraṃhastāchacirastrāñcāpyapātayat |

taṃsamāsādyavegenavāliputraḥpratāpavān || 16 ||

talenābhyahanatkruddhaḥ karṇamūle sakuṇḍale |

sa tukruddhomahāvegomahāpārśvomahādyuti || 17 ||

kareṇaikenajagrāhasumahāntamparaśvatham |

tammtailadhautaṃvimalaṃśailasāramayandṛḍham || 18 ||

rākṣasaḥparamakruddhovāliputrenyapātayat |

tenavāmāṃsaphalakebhṛśampratyavapāditam || 19 ||

aṅgadomokṣyāmāsasaroṣassaparaśvadham |

savīrovajrasaṅkāśamaṅgadomuṣṭimātmanaḥ || 20 ||

saṃvartayatsusaṅkṛddhaḥpitṛtulyaparākramaḥ |

rākṣasasyastanābhyāśemarmajñohṛdayamprati || 21 ||

indrāśanimasparśaṃ sa muṣṭiṃvinyapātayat |

tenatasyanipātenarākṣasasyamahāmṛdhe || 22 ||

paphālahṛdayañcāsya sa papātahatobhuvi |

sminnipatitebhūmautatsainyaṃsampracukṣubhe || 23 ||

abhavaccamahānkrodhassamarerāvaṇasyatu |

vānarāṇāṃścahṛṣṭānāṃsiṃhanādaḥsupuṣkalaḥ || 24 ||

spoṭayannivaśabdenalaṅkāṃsāṭṭālagopurām |

mahendreṇevadevānānnādassamabhavanmahān || 25 ||

athaindraśatrustridivālayānāṃvanaukanāñcaivamhāpraṇādam |

śrutvāsaroṣaṃyudhirākṣasendraḥ |

punaścayuddhābhimukho'vatasthe || 26 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaśatatamassargaḥ ||