6.84 Yuddhakanda - Chaturashititama Sargah

ॐ

6.84 યુદ્ધકાણ્ડ - ચતુરશીતિતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ ચતુરશીતિતમસ્સર્ગઃ ।

રામમાશ્વાસયાનેતુલક્ષ્મણેભ્રાતૃવત્સલે ।

નિક્ષિપ્યગુલ્માન્ સ્વસ્થાનેતત્રાગચ્છદ્વિભીષણઃ ॥ 1 ॥

નાનાપ્રહરણૈર્વીરૈશ્ચતુર્ભિસ્સચિવૈર્વૃતઃ ।

નીલાઞ્જનચયાકારૈર્માતઙ્ગૈરિવયૂથપ ॥ 2 ॥

રાઘવં ચ મહાત્માનમિક્ષ્વાકુકુલનન્દનમ્ ।

દદર્શમોહમાપન્નંલક્ષ્મણસ્યાઙ્ગમાશ્રિતમ્ ॥ 3 ॥

વ્રીડિતંશોકસન્તપ્તન્દૃષ્ટવારામંવિભીષણઃ ।

અન્તર્ધુઃખએનદીનાત્માકિમેતદિતિસોઽબ્રવીત્ ॥ 4 ॥

વિભીષણમુખન્દૃષ્ટવાસુગ્રીવન્તાંશ્ચવાનરાન્ ।

લક્ષ્મણોવાચમન્દાર્થમિદમ્બાષ્પપરિપ્લુતઃ ॥ 5 ॥

હતાઇન્દ્રજિતાસીતાઇતિશ્રુત્વૈવરાઘવઃ ।

હનૂમદ્વચનાત્સૌમ્યતતોમોહમુપાગતઃ ॥ 6 ॥

કથયન્તન્તુસૌમિત્રિંસન્નિવાર્યવિભીષણઃ ।

પુષ્કલાર્થમિદંવાક્યંવિસઞ્જ્ઞંરામમબ્રવીત્ ॥ 7 ॥

મનુજેન્દ્રાર્થરૂપેણયદુક્તતુહનૂમતા ।

તદયુક્તમહમ્મન્યેસાગરસ્યેવશોષણમ્ ॥ 8 ॥

અભિપ્રાયન્તુજાનામિરાવણસ્યદુરાત્મનઃ ।

સીતામ્પ્રતિમહાબાહો ન ચ ઘાતઙ્કરિષ્યતિ ॥ 9 ॥

યાચ્યમાનઃસુબહુશોમયાહિતચિકીર્ષુણા ।

વૈદેહીમુત્સૃજસ્વેતિ ન ચ તત્કૃતવાન્વચઃ ॥ 10 ॥

નૈવસામ્ના ન દાનેન ન ભેદેનકુતોયુધા ।

સાદ્રષ્ટુમપિશક્યેતનૈવચાન્યેનકેનચિત્ ॥ 11 ॥

વાનરાન્મોહયિત્વાતુપ્રતિયાતઃ સ રાક્ષસઃ ।

મયામયીમ્મહાબાહોતાંવિદ્દિજનકાત્મજામ્ ॥ 12 ॥

ચૈત્યન્નિકુમ્ભિલાન્નામપ્રાપ્યહોમઙ્કરિષ્યતિ ।

હુતવાનુપયાતોહિદેવૈરપિસવાસવૈઃ ॥ 13 ॥

દુરાધર્ષોભવત્યેષસઙ્ગ્રામેરાવણાત્મજઃ ।

તેનમોહયતાનૂનમેષામાયાપ્રયોજિતા ॥ 14 ॥

વિઘ્નમન્વિચ્છતાતત્રવાનરાણામ્પરાક્રમે ।

સસૈન્યાસ્તત્રગચ્છામોયાવત્તન્નસમાપ્યતે ॥ 15 ॥

ત્યજેમન્નરશાર્દૂલમિથ્યાસન્તાપગતમ્ ।

સીદતેહિબલંસર્વન્દૃષ્ટવાત્વાંશોકકર્શિતમ્ ॥ 16 ॥

ઇહત્વંસ્વસ્થહૃદયસ્તિષ્ઠસત્ત્વસમુચ્છ્રિતઃ ।

લક્ષ્મણમ્પ્રેષયાસ્માભિસ્સહસૈન્યાનુકર્ષિભિઃ ॥ 17 ॥

એષતન્નરશાર્દૂલોરાવણિન્નિશિતૈશ્શરૈઃ ।

ત્યાજયિષ્યતિતત્કર્મતતોવધ્યોભવિષ્યતિ ॥ 18 ॥

એષ તં નરશાર્દૂલો રાવણિં નિશિતૈઃ શરૈઃ ।

ત્યાજયિષ્યતિ તત્કર્મ તતો વધ્યો ભવિષ્યતિ ॥ 19 ॥

સત્સન્દિશમહાબાહોલક્ષ્મણંશુભલક્ષણમ્ ।

રાક્ષસસ્યવિનાશાયવજ્રંવજ્રધરોયથા ॥ 20 ॥

મનુજવરન કાલવિપ્રકર્ષોરિપુનિધનમ્પ્રતિયત્ક્ષામોઽદ્યકર્તુમ્ ।

ત્વમતિસૃજરિપોર્વધાયવાણીમમરરિપોર્મથનેયથામહેન્દ્રઃ ॥ 21 ॥

સમાપ્તકર્માહિ સ રાક્ષસાધિપોભવત્યદૃશ્યસ્સમરેસુરાસુરૈઃ ।

યુયુત્સતાતેનસમાપ્તકર્મણાભવેત્સુરાણામપિસંશયોમહાન્ ॥ 22 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે ચતુરશીતિતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha caturaśītitamassargaḥ |

rāmamāśvāsayānetulakṣmaṇebhrātṛvatsale |

nikṣipyagulmān svasthānetatrāgacchadvibhīṣaṇaḥ || 1 ||

nānāpraharaṇairvīraiścaturbhissacivairvṛtaḥ |

nīlāñjanacayākārairmātaṅgairivayūthapa || 2 ||

rāghavaṃ ca mahātmānamikṣvākukulanandanam |

dadarśamohamāpannaṃlakṣmaṇasyāṅgamāśritam || 3 ||

vrīḍitaṃśokasantaptandṛṣṭavārāmaṃvibhīṣaṇaḥ |

antardhuḥkhaenadīnātmākimetaditiso'bravīt || 4 ||

vibhīṣaṇamukhandṛṣṭavāsugrīvantāṃścavānarān |

lakṣmaṇovācamandārthamidambāṣpapariplutaḥ || 5 ||

hatāindrajitāsītāitiśrutvaivarāghavaḥ |

hanūmadvacanātsaumyatatomohamupāgataḥ || 6 ||

kathayantantusaumitriṃsannivāryavibhīṣaṇaḥ |

puṣkalārthamidaṃvākyaṃvisañjñaṃrāmamabravīt || 7 ||

manujendrārtharūpeṇayaduktatuhanūmatā |

tadayuktamahammanyesāgarasyevaśoṣaṇam || 8 ||

abhiprāyantujānāmirāvaṇasyadurātmanaḥ |

sītāmpratimahābāho na ca ghātaṅkariṣyati || 9 ||

yācyamānaḥsubahuśomayāhitacikīrṣuṇā |

vaidehīmutsṛjasveti na ca tatkṛtavānvacaḥ || 10 ||

naivasāmnā na dānena na bhedenakutoyudhā |

sādraṣṭumapiśakyetanaivacānyenakenacit || 11 ||

vānarānmohayitvātupratiyātaḥ sa rākṣasaḥ |

mayāmayīmmahābāhotāṃviddijanakātmajām || 12 ||

caityannikumbhilānnāmaprāpyahomaṅkariṣyati |

hutavānupayātohidevairapisavāsavaiḥ || 13 ||

durādharṣobhavatyeṣasaṅgrāmerāvaṇātmajaḥ |

tenamohayatānūnameṣāmāyāprayojitā || 14 ||

vighnamanvicchatātatravānarāṇāmparākrame |

sasainyāstatragacchāmoyāvattannasamāpyate || 15 ||

tyajemannaraśārdūlamithyāsantāpagatam |

sīdatehibalaṃsarvandṛṣṭavātvāṃśokakarśitam || 16 ||

ihatvaṃsvasthahṛdayastiṣṭhasattvasamucchritaḥ |

lakṣmaṇampreṣayāsmābhissahasainyānukarṣibhiḥ || 17 ||

eṣatannaraśārdūlorāvaṇinniśitaiśśaraiḥ |

tyājayiṣyatitatkarmatatovadhyobhaviṣyati || 18 ||

eṣa taṃ naraśārdūlo rāvaṇiṃ niśitaiḥ śaraiḥ |

tyājayiṣyati tatkarma tato vadhyo bhaviṣyati || 19 ||

satsandiśamahābāholakṣmaṇaṃśubhalakṣaṇam |

rākṣasasyavināśāyavajraṃvajradharoyathā || 20 ||

manujavarana kālaviprakarṣoripunidhanampratiyatkṣāmo'dyakartum |

tvamatisṛjariporvadhāyavāṇīmamararipormathaneyathāmahendraḥ || 21 ||

samāptakarmāhi sa rākṣasādhipobhavatyadṛśyassamaresurāsuraiḥ |

yuyutsatātenasamāptakarmaṇābhavetsurāṇāmapisaṃśayomahān || 22 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturaśītitamassargaḥ ||