6.70 Yuddhakanda - Saptatitama Sargah

ॐ

6.70 યુદ્ધકાણ્ડ - સપ્તતિતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ સપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ।

નરાન્તકંહતન્દૃષ્ટવાચુક્રુશુર્નૈરૃતર્ષભાઃ ।

દેવાન્તકસ્ત્રિમૂર્ધા ચ પૌલસ્ત્યશ્ચમહોદરઃ ॥ 1 ॥

આરૂઢોમેઘસઙ્કાશંવારણેન્દ્રમ્મહોદરઃ ।

વાલિપુત્રમ્મહાવીર્યમભિદુદ્રાવવીર્યવાન્ ॥ 2 ॥

ભ્રારાતૃવ્યસનસન્તપ્તસ્તદાદેવાન્તકોબલી ।

આદાયપરિઘન્દીપ્તમઙ્ગદંસમભિદ્રવત્ ॥ 3 ॥

રથમાદિત્યસઙ્કાશંયુક્તમ્પરમવાજિભિઃ ।

આસ્થાયત્રિશિરાવીરોવાલિપુત્રમથાભ્યયાત્ ॥ 4 ॥

સ ત્રિભિર્દેવદર્પઘ્નેર્નેરૃતીન્દ્રેરભિદ્રુતઃ ।

વૃક્ષમુત્પાટયામાસમહાવિટપમઙ્ગદઃ ॥ 5 ॥

દેવાન્તકાયતંવીરચ્શિક્ષેપસહસાઙ્ગદઃ ।

મહાવૃક્ષમ્મહાશાખંશક્રોદીપ્તમિવાશનિમ્ ॥ 6 ॥

સ વવર્ષ તતો વૃક્ષાન્ શિલાસઃચ કપિ કુન્જરઃ ।

તાન્ પ્રચિચ્ચેદ સમ્ક્રુદ્ધસ્ ત્રિશિરા નિશિતૈઃશરૈઃ ॥ 7 ॥

સ વવર્ષતતોવૃક્ષાન્ શૈલાશ્ચકપિકુઞ્જરઃ ।

તાન્ પ્રચિચ્છેદસઙ્કૃદ્ધસ્ત્રિશિરાનિશિતૈશ્શરૈઃ ॥ 8 ॥

પરિઘાગ્રેણતાન્ વૃક્ષાન્બભઞ્જ ચ મહોદરઃ ।

ત્રિશિરાશ્ચાઙ્ગદંવીરમભિદુદ્રાવસાયકૈઃ ॥ 9 ॥

ગજેનસમભિદ્રુત્યવાલિપુત્રમ્મહોદરઃ ।

જઘાનોરસિસઙ્કૃદ્ધસ્તોમરૈર્વજ્રસન્નિભૈઃ ॥ 10 ॥

દેવાન્તકશ્ચસઙ્કૃદ્ધઃપરિઘેણતદાઙ્ગદમ્ ।

ઉપગમ્યાભિહત્યાશુવ્યપચક્રામવેગવાન્ ॥ 11 ॥

સત્રિભિર્નૈરૃતશ્રેષ્ઠૈર્યુગતપત્સમભિદ્રુતઃ ।

ન વિવ્યથેમહાતેજાવાલિપુત્રઃપ્રતાપવાન્ ॥ 12 ॥

સ વેગવાન્મહાવેગઙ્કૃત્વાપરમદુર્જયઃ ।

તલેનભૃશમુત્પત્યજઘાનાસ્યમહાગજમ્ ॥ 13 ॥

તસ્યતેનપ્રહારેણનાગરાજસ્યસંયુગે ।

પેતતુર્લોચનેતસ્યવિનનાદ સ વારણઃ ॥ 14 ॥

વિષાણઞ્ચાસ્યસઃનિષ્કૃષ્યવાલિપુત્રોમહાબલઃ ।

દેવાન્તકમભિપ્લુત્યતાડયામાસસંયુગે ॥ 15 ॥

પરિઘ અભિહતસઃચ અપિ વાનર ઇન્દ્ર આત્મજસ્ તદા ।

જાનુભ્યાં પતિતો ભૂમૌ પુનર્ એવ ઉત્પપાત હ ॥ 16 ॥

અથાશ્વસ્યમહાતેજાઃકૃચ્છ્રાદ્દેવાન્તકોબલી ।

આવિધ્યપરિઘંવેગાદાજઘાનતદાઙ્ગદમ્ ॥ 17 ॥

પરિઘાભિહતશ્ચાપિવાનરેન્દ્રાત્મજસ્તદા ।

જાનુભ્યામ્પતિતોબૂમૌપુનરેવોત્પપાત હ ॥ 18 ॥

તમુત્પતન્તન્ત્રિશિરાસ્ત્રિભિર્બાણૈરજિહ્મગૈઃ ।

ઘોરૈર્હરિપતેઃપુત્રેંલલાટેઽભિજઘાન હ ॥ 19 ॥

તતોઽઙ્ગદમ્પરિક્ષિપ્તન્ત્રિભિર્નૈરૃતપુઙ્ગવૈઃ ।

હનૂમાનપિવિજ્ઞાયનીલશ્ચાપિપ્રતસ્થતુઃ ॥ 20 ॥

તશ્ચિક્ષેપશૈલાગ્રન્નીલસ્ત્રિશિરસેતદા ।

તદ્રાવણસુતોધીમાબનિભેદનિશિતૈશ્શરૈઃ ॥ 21 ॥

તદ્બાણશતનિર્ભિન્નંવિદારિતશિલાતલમ્ ।

સવિસ્ફુલિઙ્ગંસજ્વાલન્નિપપાતગિરેશશિરઃ ॥ 22 ॥

તતોજૃમ્ભિતમાલોક્યહર્ષાદ્વેવાન્તકસ્તદા ।

પરિઘેણાભિદુદ્રાવમારુતાત્મજમાહવે ॥ 23 ॥

તમાપતન્તમુત્પ્લુત્યહનુમાન્મારુતાત્મજઃ ।

આજઘાનતદામૂર્ધ્નિવજ્રકલ્પેનમુષ્ટિના ॥ 24 ॥

શિરસિપ્રહરવનીરસ્તદાવાયુસુતોબલી ।

નાદેનાકમ્પયચ્ચૈવરાક્ષસાન્ સ મહાકપિઃ ॥ 25 ॥

મુષ્ટિનિષ્પિષ્ટવિભિન્નમૂર્ધાનિર્વાન્તદન્તાક્ષિવિલમ્બિજિવ્વાઃ ।

દેવાન્તકોરાક્ષસરાજસૂનુર્ગતાસુરુત્વ્યાંસહસાપપાત ॥ 26 ॥

તસ્મિન્હતેરાક્ષસયોધમુખ્યેમહાબલેસંયતિદેવશત્રૌ ।

ક્રુદ્ધસ્ત્રિમૂર્ધાનિશિતાગ્રમુગ્રંવવર્ષનીલોરસિબાણવર્ષમ્ ॥ 27 ॥

મહોદરસ્તુસઙ્કૃદ્ધઃકુઞ્જરમ્પર્વતોપમમ્ ।

ભૂયસ્સમધિરુહ્યાશુમન્દરંરમશિમાનિવ ॥ 28 ॥

તતોબાણમયંવર્ષન્નીલસ્યોરસ્યપાતયત્ ।

ગિરૌવર્ષન્તડિચ્ચક્રચાપવાનિવતોયદઃ ॥ 29 ॥

તતશ્શરૌઘેરભિવર્ષ્યમાણોવિભિન્નગાત્રઃકપિસૈન્યપાલઃ ।

નીલોબભૂવાથવિસૃષ્ટગાત્રોવિષ્ટમ્ભિતસ્તેનમહાબલેન ॥ 30 ॥

તતસ્તુનીલઃપ્રતિલભ્યસઞ્જ્ઞાંશૈલંસમુત્પાટ્યસવૃક્ષષંણ્ડમ્ ।

તતસ્સમુત્પત્યભૃશોગ્રવેશોમહાદરન્તેનજઘાનમૂર્ધ્નિ ॥ 31 ॥

તતઃ સ્સશૈલેદ્રનિપાતભગ્નોમહોદરસ્તેનમહાદ્વિપેન ।

વિપોથિતોભૂમિતલેગતાસુઃપપાતવજ્રાભિહતોયથાદ્રિઃ ॥ 32 ॥

પિતૃવ્યન્નિહતન્દૃષ્ટવાત્રિશિરાશ્ચાપમાદદે ।

હનૂમન્તં ચ સઙ્કૃદ્ધોવિવ્યાથનિશિતૈશ્શરૈઃ ॥ 33 ॥

સ વાયુસુનૂઃકુપિતશ્ચિક્ષેપશિખરઙ્ગિરેઃ ।

ત્રિશિરાસ્તચ્છરૈસ્તીક્ષ્ણૈર્બિભેદબહુધાબલી ॥ 34 ॥

તદ્વ્યર્થંશિખરન્દૃષ્ટવાદ્રુમવર્ષમ્મહાકપિઃ ।

વિસસર્જરણેતસ્મિન્રાવણસ્યસુતમ્પ્રતિ ॥ 35 ॥

તમાપતન્તમાકાશેદ્રુમવર્ષમ્પ્રતાપવાન્ ।

ત્રિશિરાનિશિતૈર્બાણૈશ્ચિચ્છેદ ચ નનાદ ચ ॥ 36 ॥

હનૂમાનુતોપ્લુત્યહયંસ્ત્રીશિરસસ્તદા ।

વિદદારનખૈઃક્રુદ્ધોનાગેન્દ્રમ્મૃગરાડિવ ॥ 37 ॥

તાં દૃષ્ટ્વા ઘોર સમ્કાશાં શક્તિં ભગ્નાં હનૂમતા ।

પ્રહૃષ્ટા વાનર ગણા વિનેદુર્ જલદા;ઇવ ॥ 38 ॥

દિવઃક્ષિપ્તામિવોલ્કાન્તાંશક્તિઙ્ક્ષિપ્તામસઙ્ગતામ્ ।

ગૃહીત્વાહરિશાર્દૂલોબભઞ્જ ચ નનાદ ચ ॥ 39 ॥

તાન્દૃષ્ટવાઘોરસઙ્કાશાંશક્તિમ્ભગ્નાંહનૂમતા ।

પ્રહૃષ્ટાવાનરગણાવિનેદુર્જલદાઇવ ॥ 40 ॥

તઃખડગંસમુદ્યમ્યત્રિશિરારાક્ષસોત્તમઃ ।

નિજઘાનતદાવ્યૂઢેવાયુપુત્રસ્યવક્ષસિ ॥ 41 ॥

ખડગપ્રહારાભિહતોહનુમાન્મારુતાત્મજઃ ।

આજઘાનતિશિરસન્તલેનોરસિવીર્યવાન્ ॥ 42 ॥

સતલાભિહતસ્તેનસ્રસ્તહસ્તાયુધોભુવિ ।

નિપપાતમહાતેજાસ્ત્રિશિરાસ્ત્યક્તચેતનઃ ॥ 43 ॥

સ તસ્યપતતઃખઙ્ગન્તમાચ્છિદ્યમહાકપિઃ ।

નનાદગિરિસઙ્કાશસ્ત્રાસયન્ સર્વનૈરૃતા ॥ 44 ॥

અમૃષ્યમાણસ્તઙ્ઘોષમુત્પપાતનિશાચરઃ ।

ઉત્પત્ય ચ હનૂમન્તન્તાડયામાસમુષ્ટિના ॥ 45 ॥

તેનમુષ્ટિપ્રહોરેણસઞ્ચુકોપમહાકપિઃ ।

કુપિતશ્ચનિજગ્રાહકિરીટેરાક્ષસર્ષભમ્ ॥ 46 ॥

સ તસ્યશીર્ષાણ્યસિનાશિતેનકિરીટજુષ્ટાનિસકુણ્ડલાનિ ।

ક્રુદ્ધઃપ્રચિચ્છેદસુતોઽનિલસ્યત્વષ્ટુસ્સુતસ્યેવશિરાંસિશક્રઃ ॥ 47 ॥

તાન્યાયતાક્ષાણ્યગસન્નિભાનિપ્રદીપ્તવૈશ્વાનરલોચનાનિ ।

પેતુશિરાંસીન્દ્રરિપોઃર્ધરણ્યાઞ્જ્યોતીંષિમુક્તાનિયથાર્કમાર્ગાત્ ॥ 48 ॥

તસ્મિન્ ન્હતેદેવરિપૌત્રિશીર્ષેહનૂમતાશક્રપરાક્રમેણ ।

નેદુઃપ્લવઙ્ગાઃપ્રચચાલભૂમીરક્ષાંસ્યથોદુદ્રુવિરેસમન્તાત્ ॥ 49 ॥

હતન્ત્રિશિરસન્દૃષ્ટવાતથૈવચમહોદરમ્ ।

હતૌપ્રેક્ષયદુરાધર્ષૌદેવાન્તકનરાન્તકૌ ॥ 50 ॥

ચુકોપપરમામર્ષીમત્તોરાક્ષસપુઙ્ગવઃ ।

જગ્રાહાર્ચિષ્મતીઙ્ઘોરાઙ્ગદાંસર્વાયસીંશુભામ્ ॥ 51 ॥

હેમપટ્ટપરિક્ષિપ્તામ્માંસશોણિતફેનિલામ્ ।

વિરાજમાનાંવપુષાંશત્રુશોણિતરઞ્જિતામ્ ॥ 52 ॥

તેજસાસમ્પ્રદીપ્તાગ્રાંરક્તમાલ્યવિભૂષિતામ્ ।

ઐરાવતમહાપદ્મસાર્વભૌમભયાવહામ્ ॥ 53 ॥

ગદામાદાયસઙ્કૃદ્ધોમત્તોરાક્ષસપુઙ્ગવઃ ।

હરીન્ સમભિદુદ્રાવયુગાન્તાનગિરિવજ્વલન્ ॥ 54 ॥

અથર્ષભસ્સમુત્પત્યવાનરોરાવણાનુજમ્ ।

મત્તાનીકમુપાગમ્યતસ્થૌતસ્યાગ્રતોબલી ॥ 55 ॥

તમ્પુરસ્તાત્ સ્થિતન્દૃષ્ટવાવાનરમ્પર્વતોપમમ્ ।

આજઘાનોરસિક્રુદ્ધોગદયાવજ્રકલ્પયા ॥ 56 ॥

સ તયાઽભિહતસ્તેનગદયાવાનરર્ષભઃ ।

ભિન્નવક્ષાસ્સમાધૂતસ્સુસ્રાવરુધિરમ્બહુ ॥ 57 ॥

સ સઞ્જ્ઞામ્પ્રાપ્યસુચિરાદૃષભોવાનરર્ષભઃ ।

ક્રુદ્ધોવિસ્ફુરમાણૌષ્ઠોમહાપાર્શ્વમુદૈક્ષત ॥ 58 ॥

સ વેગવાન્ વેગવદભ્યુપેત્યતંરાક્ષસંવાનરવીરમુખ્યઃ ।

સમ્વર્ત્યમુષ્ટિંસહસાજઘાનબાહ્વન્તરેશૈલનિકાશરૂપઃ ॥ 59 ॥

સ કૃત્તમૂલસ્સહસેવવૃક્ષઃક્ષિતૌપપાતક્ષતજોક્ષિતાઙ્ગઃ ।

તાઞ્ચાસ્યઘોરાંયમદણ્ડકલ્પાઙ્ગદામ્પ્રગૃહ્યાશુતદાનનાદ ॥ 60 ॥

મુહૂર્તમાસીત્સગતાસુકલ્પઃપ્રત્યાગતાત્માસહસાસુરારિઃ ।

ઉત્પત્યસન્ધ્યાભ્રસમાનવર્ણસ્તંવારિરાજાત્મજમાજઘાન ॥ 61 ॥

સ મૂર્ભિતોભૂમિતલેપપાતમુહૂર્તમુત્પત્યપુનસ્સસઞ્જ્ઞઃ ।

તામેવતસ્યાદ્રિવરાદ્રિકલ્પાઙ્ગદાંસમાવિધ્યજઘાનસઙ્ખ્યે ॥ 62 ॥

મત્ત અનીકં મહા પાર્શ્વં જઘાન રણ મૂર્ધનિ ।

સ સ્વયા ગદયા ભિન્નો વિકીર્ણ દશન ઈક્ષણઃ ।

નિપપાત મહા પાર્શ્વો વજ્ર આહત;ઇવ અચલઃ ॥ 63 ॥

અભિદુદ્રાવવેગેનગદાન્તસ્યમહાત્મનઃ ।

ગૃહીત્વાતાઙ્ગદામ્ભીમામાવિધ્ય ચ પુનઃપુનઃ ॥ 64 ॥

મત્તાનીકમ્મહાત્માનઞ્જઘાનરણમૂર્ધનિ ।

સ સ્વયાગદયાભગ્નોવિદીર્ણદશનેક્ષણઃ ॥ 65 ॥

નિપપાતતતોમત્તોવજ્રાહતૈવાચલઃ ।

વિદીર્ણનયનેભૂમૌગતસત્ત્વેગતાયુષિ ॥ 66 ॥

પતિતેરાક્ષસેતસ્મિન્ વિદ્રુતંરાક્ષસમ્બલમ્ ।

તસ્મિન્ન્હતેભ્રાતરિરાવણસ્યતન્નૈરૃતાનામ્બલમર્ણવાભમ્ ।

ત્યક્તાયુધઙ્કેવલજીવિતાર્થન્દુદ્રાવભિન્નાર્ણવસન્નિકાશમ્ ॥ 67 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે સપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha saptatitamassargaḥ |

narāntakaṃhatandṛṣṭavācukruśurnairṛtarṣabhāḥ |

devāntakastrimūrdhā ca paulastyaścamahodaraḥ || 1 ||

ārūḍhomeghasaṅkāśaṃvāraṇendrammahodaraḥ |

vāliputrammahāvīryamabhidudrāvavīryavān || 2 ||

bhrārātṛvyasanasantaptastadādevāntakobalī |

ādāyaparighandīptamaṅgadaṃsamabhidravat || 3 ||

rathamādityasaṅkāśaṃyuktamparamavājibhiḥ |

āsthāyatriśirāvīrovāliputramathābhyayāt || 4 ||

sa tribhirdevadarpaghnernerṛtīndrerabhidrutaḥ |

vṛkṣamutpāṭayāmāsamahāviṭapamaṅgadaḥ || 5 ||

devāntakāyataṃvīracśikṣepasahasāṅgadaḥ |

mahāvṛkṣammahāśākhaṃśakrodīptamivāśanim || 6 ||

sa vavarṣa tato vṛkṣān śilāsaḥca kapi kunjaraḥ |

tān pracicceda samkruddhas triśirā niśitaiḥśaraiḥ || 7 ||

sa vavarṣatatovṛkṣān śailāścakapikuñjaraḥ |

tān pracicchedasaṅkṛddhastriśirāniśitaiśśaraiḥ || 8 ||

parighāgreṇatān vṛkṣānbabhañja ca mahodaraḥ |

triśirāścāṅgadaṃvīramabhidudrāvasāyakaiḥ || 9 ||

gajenasamabhidrutyavāliputrammahodaraḥ |

jaghānorasisaṅkṛddhastomarairvajrasannibhaiḥ || 10 ||

devāntakaścasaṅkṛddhaḥparigheṇatadāṅgadam |

upagamyābhihatyāśuvyapacakrāmavegavān || 11 ||

satribhirnairṛtaśreṣṭhairyugatapatsamabhidrutaḥ |

na vivyathemahātejāvāliputraḥpratāpavān || 12 ||

sa vegavānmahāvegaṅkṛtvāparamadurjayaḥ |

talenabhṛśamutpatyajaghānāsyamahāgajam || 13 ||

tasyatenaprahāreṇanāgarājasyasaṃyuge |

petaturlocanetasyavinanāda sa vāraṇaḥ || 14 ||

viṣāṇañcāsyasaḥniṣkṛṣyavāliputromahābalaḥ |

devāntakamabhiplutyatāḍayāmāsasaṃyuge || 15 ||

parigha abhihatasaḥca api vānara indra ātmajas tadā |

jānubhyāṃ patito bhūmau punar eva utpapāta ha || 16 ||

athāśvasyamahātejāḥkṛcchrāddevāntakobalī |

āvidhyaparighaṃvegādājaghānatadāṅgadam || 17 ||

parighābhihataścāpivānarendrātmajastadā |

jānubhyāmpatitobūmaupunarevotpapāta ha || 18 ||

tamutpatantantriśirāstribhirbāṇairajihmagaiḥ |

ghorairharipateḥputreṃlalāṭe'bhijaghāna ha || 19 ||

tato'ṅgadamparikṣiptantribhirnairṛtapuṅgavaiḥ |

hanūmānapivijñāyanīlaścāpipratasthatuḥ || 20 ||

taścikṣepaśailāgrannīlastriśirasetadā |

tadrāvaṇasutodhīmābanibhedaniśitaiśśaraiḥ || 21 ||

tadbāṇaśatanirbhinnaṃvidāritaśilātalam |

savisphuliṅgaṃsajvālannipapātagireśaśiraḥ || 22 ||

tatojṛmbhitamālokyaharṣādvevāntakastadā |

parigheṇābhidudrāvamārutātmajamāhave || 23 ||

tamāpatantamutplutyahanumānmārutātmajaḥ |

ājaghānatadāmūrdhnivajrakalpenamuṣṭinā || 24 ||

śirasipraharavanīrastadāvāyusutobalī |

nādenākampayaccaivarākṣasān sa mahākapiḥ || 25 ||

muṣṭiniṣpiṣṭavibhinnamūrdhānirvāntadantākṣivilambijivvāḥ |

devāntakorākṣasarājasūnurgatāsurutvyāṃsahasāpapāta || 26 ||

tasminhaterākṣasayodhamukhyemahābalesaṃyatidevaśatrau |

kruddhastrimūrdhāniśitāgramugraṃvavarṣanīlorasibāṇavarṣam || 27 ||

mahodarastusaṅkṛddhaḥkuñjaramparvatopamam |

bhūyassamadhiruhyāśumandaraṃramaśimāniva || 28 ||

tatobāṇamayaṃvarṣannīlasyorasyapātayat |

girauvarṣantaḍiccakracāpavānivatoyadaḥ || 29 ||

tataśśaraugherabhivarṣyamāṇovibhinnagātraḥkapisainyapālaḥ |

nīlobabhūvāthavisṛṣṭagātroviṣṭambhitastenamahābalena || 30 ||

tatastunīlaḥpratilabhyasañjñāṃśailaṃsamutpāṭyasavṛkṣaṣaṃṇḍam |

tatassamutpatyabhṛśograveśomahādarantenajaghānamūrdhni || 31 ||

tataḥ ssaśailedranipātabhagnomahodarastenamahādvipena |

vipothitobhūmitalegatāsuḥpapātavajrābhihatoyathādriḥ || 32 ||

pitṛvyannihatandṛṣṭavātriśirāścāpamādade |

hanūmantaṃ ca saṅkṛddhovivyāthaniśitaiśśaraiḥ || 33 ||

sa vāyusunūḥkupitaścikṣepaśikharaṅgireḥ |

triśirāstaccharaistīkṣṇairbibhedabahudhābalī || 34 ||

tadvyarthaṃśikharandṛṣṭavādrumavarṣammahākapiḥ |

visasarjaraṇetasminrāvaṇasyasutamprati || 35 ||

tamāpatantamākāśedrumavarṣampratāpavān |

triśirāniśitairbāṇaiściccheda ca nanāda ca || 36 ||

hanūmānutoplutyahayaṃstrīśirasastadā |

vidadāranakhaiḥkruddhonāgendrammṛgarāḍiva || 37 ||

tāṃ dṛṣṭvā ghora samkāśāṃ śaktiṃ bhagnāṃ hanūmatā |

prahṛṣṭā vānara gaṇā vinedur jaladā;iva || 38 ||

divaḥkṣiptāmivolkāntāṃśaktiṅkṣiptāmasaṅgatām |

gṛhītvāhariśārdūlobabhañja ca nanāda ca || 39 ||

tāndṛṣṭavāghorasaṅkāśāṃśaktimbhagnāṃhanūmatā |

prahṛṣṭāvānaragaṇāvinedurjaladāiva || 40 ||

taḥkhaḍagaṃsamudyamyatriśirārākṣasottamaḥ |

nijaghānatadāvyūḍhevāyuputrasyavakṣasi || 41 ||

khaḍagaprahārābhihatohanumānmārutātmajaḥ |

ājaghānatiśirasantalenorasivīryavān || 42 ||

satalābhihatastenasrastahastāyudhobhuvi |

nipapātamahātejāstriśirāstyaktacetanaḥ || 43 ||

sa tasyapatataḥkhaṅgantamācchidyamahākapiḥ |

nanādagirisaṅkāśastrāsayan sarvanairṛtā || 44 ||

amṛṣyamāṇastaṅghoṣamutpapātaniśācaraḥ |

utpatya ca hanūmantantāḍayāmāsamuṣṭinā || 45 ||

tenamuṣṭiprahoreṇasañcukopamahākapiḥ |

kupitaścanijagrāhakirīṭerākṣasarṣabham || 46 ||

sa tasyaśīrṣāṇyasināśitenakirīṭajuṣṭānisakuṇḍalāni |

kruddhaḥpracicchedasuto'nilasyatvaṣṭussutasyevaśirāṃsiśakraḥ || 47 ||

tānyāyatākṣāṇyagasannibhānipradīptavaiśvānaralocanāni |

petuśirāṃsīndraripoḥrdharaṇyāñjyotīṃṣimuktāniyathārkamārgāt || 48 ||

tasmin nhatedevaripautriśīrṣehanūmatāśakraparākrameṇa |

neduḥplavaṅgāḥpracacālabhūmīrakṣāṃsyathodudruviresamantāt || 49 ||

hatantriśirasandṛṣṭavātathaivacamahodaram |

hatauprekṣayadurādharṣaudevāntakanarāntakau || 50 ||

cukopaparamāmarṣīmattorākṣasapuṅgavaḥ |

jagrāhārciṣmatīṅghorāṅgadāṃsarvāyasīṃśubhām || 51 ||

hemapaṭṭaparikṣiptāmmāṃsaśoṇitaphenilām |

virājamānāṃvapuṣāṃśatruśoṇitarañjitām || 52 ||

tejasāsampradīptāgrāṃraktamālyavibhūṣitām |

airāvatamahāpadmasārvabhaumabhayāvahām || 53 ||

gadāmādāyasaṅkṛddhomattorākṣasapuṅgavaḥ |

harīn samabhidudrāvayugāntānagirivajvalan || 54 ||

atharṣabhassamutpatyavānarorāvaṇānujam |

mattānīkamupāgamyatasthautasyāgratobalī || 55 ||

tampurastāt sthitandṛṣṭavāvānaramparvatopamam |

ājaghānorasikruddhogadayāvajrakalpayā || 56 ||

sa tayā'bhihatastenagadayāvānararṣabhaḥ |

bhinnavakṣāssamādhūtassusrāvarudhirambahu || 57 ||

sa sañjñāmprāpyasucirādṛṣabhovānararṣabhaḥ |

kruddhovisphuramāṇauṣṭhomahāpārśvamudaikṣata || 58 ||

sa vegavān vegavadabhyupetyataṃrākṣasaṃvānaravīramukhyaḥ |

samvartyamuṣṭiṃsahasājaghānabāhvantareśailanikāśarūpaḥ || 59 ||

sa kṛttamūlassahasevavṛkṣaḥkṣitaupapātakṣatajokṣitāṅgaḥ |

tāñcāsyaghorāṃyamadaṇḍakalpāṅgadāmpragṛhyāśutadānanāda || 60 ||

muhūrtamāsītsagatāsukalpaḥpratyāgatātmāsahasāsurāriḥ |

utpatyasandhyābhrasamānavarṇastaṃvārirājātmajamājaghāna || 61 ||

sa mūrbhitobhūmitalepapātamuhūrtamutpatyapunassasañjñaḥ |

tāmevatasyādrivarādrikalpāṅgadāṃsamāvidhyajaghānasaṅkhye || 62 ||

matta anīkaṃ mahā pārśvaṃ jaghāna raṇa mūrdhani |

sa svayā gadayā bhinno vikīrṇa daśana īkṣaṇaḥ |

nipapāta mahā pārśvo vajra āhata;iva acalaḥ || 63 ||

abhidudrāvavegenagadāntasyamahātmanaḥ |

gṛhītvātāṅgadāmbhīmāmāvidhya ca punaḥpunaḥ || 64 ||

mattānīkammahātmānañjaghānaraṇamūrdhani |

sa svayāgadayābhagnovidīrṇadaśanekṣaṇaḥ || 65 ||

nipapātatatomattovajrāhataivācalaḥ |

vidīrṇanayanebhūmaugatasattvegatāyuṣi || 66 ||

patiterākṣasetasmin vidrutaṃrākṣasambalam |

tasminnhatebhrātarirāvaṇasyatannairṛtānāmbalamarṇavābham |

tyaktāyudhaṅkevalajīvitārthandudrāvabhinnārṇavasannikāśam || 67 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptatitamassargaḥ ||