6.65 Yuddhakanda - Panchashashtitama Sargah

ॐ

6.65 યુદ્ધકાણ્ડ - પઞ્ચષષ્ટિતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ પઞ્ચષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।

સ તથોક્તસ્તુનિર્ભર્ત્સ્યકુમ્ભકર્ણોમહોદરમ્ ।

અબ્રવીદ્રાક્ષસશ્રેષ્ઠમ્ભ્રાતરંરાવણન્તતઃ ॥ 1 ॥

સોઽહન્તવભયઙ્ઘોરંવધાત્તસ્યદુરાત્મનઃ ।

રામસ્યાદ્યપ્રમાર્જામિનિર્વૈરોહિસુખીભવ ॥ 2 ॥

ગર્જન્તિ ન વૃથાશૂરાનિર્જલાઇવતોયદાઃ ।

પશ્યસમ્પદ્યમાનન્તુગર્જિતંયુધિકર્મણા ॥ 3 ॥

ન મર્ષયન્તિચાત્માનંસમ્ભાવયતિનાત્મના ।

અદર્શયિત્વાશૂરાસ્તુકર્મકુર્વન્તિદુષ્કરમ્ ॥ 4 ॥

વિક્લબાનામબુદ્ધીનાંરાજ્ઞાપણ્ડિતમાનિનામ્ ।

શ્રૃણ્વતાસદિતમિદન્ત્વાદ્વિધાનામ્મહોદર ॥ 5 ॥

યુદ્ધેકાપુરુષૈર્નિત્યમ્ભવદ્ભિઃપ્રિયવાદિભિઃ ।

રાજાનમનુગચ્છદ્ભિઃસર્વઙ્કૃત્યમોદ્ધિસાદિતમ્ ॥ 6 ॥

રાજશેષાકૃતાલઙ્કાક્ષીણઃકોશોબલંહતમ્ ।

રાજાનમિમમાસાદ્યસુહૃચચિહ્નમમિત્રકમ્ ॥ 7 ॥

એષનિર્યામ્યહંયુદ્ધમુદ્યતશ્શત્રુનિર્જયે ।

દુર્નયમ્ભવતામદ્યસમીકર્તુમ્મિહાહવે ॥ 8 ॥

એવમુક્તવતોવાક્યઙ્કુમ્ભકર્ણસ્યધીમતઃ ।

પ્રત્યુવાચતતોવાક્યમ્પ્રહસન્રાક્ષસાધિપઃ ॥ 9 ॥

મહોદરોઽયંરામાત્તુપરિત્રસ્તો ન સંશયઃ ।

ન હિરોચયતેતાત યુદ્ધંયુદ્ધવિશારદ ॥ 10 ॥

કશ્ચિન્મેત્વત્સમોનાસ્તિસૌહૃદેનબલેન ચ ।

ગચ્છશત્રુવધાયત્વઙ્કુમ્ભકર્ણજયાય ચ ॥ 11 ॥

તસ્માત્તુશત્રુનાશાર્થમ્ભવાન્સમ્બોધિતોમયા ।

અયંહિકાલસ્સુહૃદાંરાક્ષસાનામરિન્દમ ॥ 12 ॥

તદ્ગચ્છ શૂલમાદાય પાશહસ્ત ઇવાન્તકઃ ।

વાનરાન્ રાજપુત્રૌ ચ ભક્ષયાદિત્યતેજસૌ ॥ 13 ॥

સમાલોક્યતુતેરૂપંવિદ્રવિષ્યન્તિવાનરાઃ ।

રામલક્ષ્મણયોશ્ચાપિહૃદયેપ્રસ્ફુટિષ્યતઃ ॥ 14 ॥

એવમુક્ત્વામહાતેજાઃકુમ્ભકર્ણમ્મહાબલમ્ ।

પુનર્જાતમિવાત્માનમ્મેનેરાક્ષસપુઙ્ગવઃ ॥ 15 ॥

કુમ્ભકર્ણબલાભિજ્ઞો જાનંસ્તસ્ય પરાક્રમમ્ ।

બભૂવ મુદિતો રાજા શશાઙ્ક ઇવ નિર્મલઃ ॥ 16 ॥

ઇત્યેવમુક્તઃસમ્હૃષ્ટોનિર્જગામમહાબલઃ ।

રાજ્ઞસ્તુવચનંશ્રુત્વાકુમ્ભકર્ણસ્સમુદ્યતઃ ॥ 17 ॥

આદદેનિશિતંશૂલંવેગાચ્છત્રુનિબર્હણમ્ ।

સર્વકાલાયસન્દીપ્તન્તપ્તકાઞ્ચનભૂષણમ્ ॥ 18 ॥

ઇન્દ્રાશનિસમમ્ભીમંવજ્રપ્રતિમગૌરવમ્ ।

દેવદાનવગન્ધર્વયક્ષપન્નગસૂદનમ્ ॥ 19 ॥

રક્તમાલ્યમ્મહાધામંસ્વતશ્ચોદ્ગતપાવકમ્ ।

આદાયનિશિતંશૂલંશત્રુશોણિતરઞ્જિતમ્ ॥ 20 ॥

કુમ્ભકર્ણોમહાતેજારાવણંવાક્યમબ્રવીત્ ।

ગમિષ્યામ્યહમેકાકીતિષ્ઠત્વિહબલમ્મમ ॥ 21 ॥

અદ્યતાન્ ક્ષુભિતાન્ ક્રુદ્ધોભક્ષયિષ્યામિવાનરાન્ ।

કુમ્ભકર્ણવચશ્શ્રુત્વારાવણોવાક્યમબ્રવીત્ ॥ 22 ॥

સૈન્યૈઃપરિવૃતોગચ્છશૂલમુદ્ગતપાણિભિઃ ।

વાનરાહિમહાત્માનશ્શીઘ્રાસ્સવ્યવસાયિનઃ ॥ 23 ॥

એકાકિનમ્પ્રમત્તંવાનયેયુદ્ધશનૈઃક્ષ્યમ્ ।

તસ્માત્પરમદુર્ધર્ષૈઃ સૈન્યૈઃપરિવૃતોવ્રજ ॥ 24 ॥

રક્ષસામહિતંસર્વંશત્રુપક્ષન્નિષૂદય ।

અથાસનાત્સમુત્પત્યસ્રજં મણિકૃતાન્તરામ્ ॥ 25 ॥

આબબન્ધમહાતેજાઃકુમ્ભકર્ણસ્યરાવણઃ ।

અઙ્ગદાન્યઙ્ગુલીવેષ્ટાન્વરાણ્યાભરણાનિ ચ ॥ 26 ॥

હારં ચ શ્શિસઙ્કાશમાબબન્દમહાત્મનઃ ।

દિવ્યાનિ ચ સુગન્ધીનિમાલ્યદામાનિરાવણઃ ॥ 27 ॥

શ્રોત્રિચાસઞ્જયામાસશ્રીમતીચાસ્યકુણ્ડલે ।

કાઞ્ચનાઙ્ગદકેયૂરોનિષ્કાભરણભૂષિતઃ ॥ 28 ॥

કુમ્ભકર્ણોબૃહત્કર્ણસ્સુહુતોઽગ્નિરિવાબભૌ ।

શ્રોણીસૂત્રેણમહતામેચકેનવ્યરાજત ॥ 29 ॥

અમૃતોત્પાદનેનદ્ધોભુજઙ્ગેનેવમન્દરઃ ।

સ કાઞ્ચનમ્ભારસહન્નિવાતંવિદ્યુત્પ્રભન્દીપ્તમિવાત્મભાસા ।

આબધ્યમાનઃકવચંરરાજસન્ધ્યાભ્રસમ્વીતરાજઃ ॥ 30 ॥

સર્વાભરણનદ્ધાઙ્ગઃ શૂલપાણિઃ સ રાક્ષસઃ ।

ત્રિવિક્રમકૃતોત્સાહો નારાયણ ઇવાબભૌ ॥ 31 ॥

ભ્રાતરંસમ્પરિષ્વજ્યકૃત્વાચાપિપ્રદક્ષિણમ્ ।

પ્રણમ્યશિરસાતસ્મૈસમ્પ્રતસ્થેમહાબલઃ ॥ 32 ॥

નિષ્પતન્તમ્મહાકાયમ્મહાનાદમ્મહાબલમ્ ।

તમાશીર્ભિઃપ્રશસ્તાભિઃપ્રેષયામાસરાવણઃ ॥ 33 ॥

શઙ્ખદુન્દુભિનિર્ઘોષૈસ્સૈન્યૈશ્ચાપિવરાયુથૈઃ ।

તઙ્ગજૈશ્ચતુરઙ્ગૈશ્ચસ્યન્દનૈશ્ચામ્બુદસ્વનૈઃ ॥ 34 ॥

અનુજગ્મુર્મહાત્માનં રથિનો રથિનાં વરમ્ ।

સર્પૈરુષ્ટ્રૈઃખરૈરશ્વૈસ્સિમ્હદ્વિપમૃગદ્વિજૈઃ ।

અનુજગ્મુશ્ચતઙ્ઘોરઙ્કુમ્ભકર્ણમ્મહાબલમ્ ॥ 35 ॥

સ પુષ્પવર્ષૈરવકીર્યમાણોધૃતાતપત્રઃશિતશૂલપાણિઃ ।

મદોત્કટઃશોણિતગન્ધમત્તોવિનિર્યયૌદાવનદેવશત્રુઃ ॥ 36 ॥

પદાતયશ્ચબહવોમહાનાદામહાબલાઃ ।

અન્વયૂરાક્ષસાભીમાભીમાક્ષાશ્શસ્ત્રપાણયઃ ॥ 37 ॥

રક્તાક્ષાસ્સુમહાકાયાનીલાઞ્ચનચયોપમાઃ ।

શૂલાનુદ્યમ્યખડગાંશ્ચનિશિતાંશ્ચપરશ્વધાન્ ॥ 38 ॥

બહુવ્યામાંશ્ચપરિઘાન્ગદાશ્ચમુસલાનિ ચ ।

તાલસ્કન્ધાંશ્ચવિપુલાન્ક્ષેપણીયાન્દુરાસદાન્ ॥ 39 ॥

અથાન્યદ્વપુરાદાયદારુણંરોમહર્ષણમ્ ।

નિષ્પપાતમહાતેજાઃકુમ્ભકર્ણોમહાબલઃ ॥ 40 ॥

ધનુઃશતપરીણાહઃ સ ષટ્છત્રસમુચ્છ્રિતઃ ।

રૌદ્રઃશકટચક્રાક્ષોમહાપર્વતસન્નિભઃ ॥ 41 ॥

સન્નિપત્ય ચ રક્ષાંસિદગ્ધશૈલોપમામહાન્ ।

કુમ્ભકર્ણોમહાવક્ત્રઃપ્રહસન્નિદમબ્રવીત્ ॥ 42 ॥

અદ્યવાનરમુખ્યાનાન્તાનિયૂથાનિભાગશ ।

નિર્દહિષ્યામિસઙ્ખ્રુદ્ધશ્શલાભાનિવપાવકઃ ॥ 43 ॥

નાપરાધ્યન્તિમેકામંવાનરાઃ વનચારિણઃ ।

જાતિરસ્મદ્વિધાનાંસાપુરોદ્યાનવિભૂષણમ્ ॥ 44 ॥

પુરરોધસ્યમૂલન્તુરાઘવસ્સહલક્ષ્મણઃ ।

હતેતસ્મિન્ હતંસર્વન્તંવધિષ્યામિસંયુગે ॥ 45 ॥

એવં તસ્ય બ્રુવાણસ્ય કુમ્ભકર્ણસ્ય રાક્ષસાઃ ।

નાદં ચક્રુર્મહાઘોરં કમ્પયન્ત ઇવાર્ણવમ્ ॥ 46 ॥

તસ્યનિષ્પતતસ્તૂર્ણઙ્કુમ્ભકર્ણસ્યધીમતઃ ।

બભૂવુર્ઘોરરૂપાણિનિમિત્તાનિસમન્તતઃ ॥ 47 ॥

ઉલ્કાશનિયુતામેઘાબભૂવુર્ગર્ધભારુણાઃ ।

સસાગરવનાચૈવવસુધાસમકમ્પત ॥ 48 ॥

ઘોરરૂપાશ્શિવાનેદુસ્સજ્વાલકબલૈર્મુખૈઃ ।

મણ્ડલાન્યપસવ્યાનિબબન્ધુશ્ચવિહઙ્ગમાઃ ॥ 49 ॥

નિષ્પપાત ચ ગૃધ્રોમાલેવાઽસ્યપથિગચ્છતઃ ।

પ્રાસ્ફુરન્નયનઞ્ચાસ્યસવ્યોબાહુશ્ચકમ્પત ॥ 50 ॥

નિષ્પપાતતદાચોલ્કાજ્વલન્તીભીમનિશ્શ્વના ।

આદિત્યોનિષ્પ્રભશ્ચાસીન્નપ્રવાતિ ચ ઽનિલઃ ॥ 51 ॥

અચિન્તયન્મહોત્પાતાનુદિતાન્રોમહર્ષણાન્ ।

નિર્યયૌકુમ્ભકર્ણસ્તુકૃતાન્તબલચોદિતઃ ॥ 52 ॥

ન લઙ્ઘયિત્વાપ્રાકારમ્પદ્ભ્યામ્પર્વતસન્નિભઃ ।

દદર્શાભ્રઘનપ્રખ્યંવાનરાનીકમદ્ભુતમ્ ॥ 53 ॥

તેદૃષ્ટવારાક્ષસશ્રેષ્ઠંવાનરાઃપર્વતોપમમ્ ।

વાયુનુન્નાઇવઘનાયયુસ્સર્વાદિશસ્તદા ॥ 54 ॥

તદ્વાનરાનીકમતિપ્રચણ્ડન્દિશોદ્રવદ્ભિન્નમવાભ્રજાલમ્ ।

સ કુમ્ભકર્ણસ્સમવેક્ષ્યહર્ષાન્નનાદભૂયોઘનવદ્ઘનાભઃ ॥ 55 ॥

તેતસ્યઘોરન્નિનદન્નિશમ્યયથાનિનાદન્દિવિવારિદસ્ય ।

પેતુર્ધરણ્યામ્બહવઃપ્લવઙ્ગાનિકૃત્તમૂલાઇવશાલવૃક્ષાઃ ॥ 56 ॥

વિપુલપરિઘવાન્ સ કુમ્ભકર્ણોરિપુનિધનાયવિનિસ્પૃતોત્મા ।

કપિષણભયમાદદત્સુભીમમ્પ્રભુરિવદણ્ડવાન્યુગાન્તે ॥ 57 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે પઞ્ચષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |

sa tathoktastunirbhartsyakumbhakarṇomahodaram |

abravīdrākṣasaśreṣṭhambhrātaraṃrāvaṇantataḥ || 1 ||

so'hantavabhayaṅghoraṃvadhāttasyadurātmanaḥ |

rāmasyādyapramārjāminirvairohisukhībhava || 2 ||

garjanti na vṛthāśūrānirjalāivatoyadāḥ |

paśyasampadyamānantugarjitaṃyudhikarmaṇā || 3 ||

na marṣayanticātmānaṃsambhāvayatinātmanā |

adarśayitvāśūrāstukarmakurvantiduṣkaram || 4 ||

viklabānāmabuddhīnāṃrājñāpaṇḍitamāninām |

śrṛṇvatāsaditamidantvādvidhānāmmahodara || 5 ||

yuddhekāpuruṣairnityambhavadbhiḥpriyavādibhiḥ |

rājānamanugacchadbhiḥsarvaṅkṛtyamoddhisāditam || 6 ||

rājaśeṣākṛtālaṅkākṣīṇaḥkośobalaṃhatam |

rājānamimamāsādyasuhṛcacihnamamitrakam || 7 ||

eṣaniryāmyahaṃyuddhamudyataśśatrunirjaye |

durnayambhavatāmadyasamīkartummihāhave || 8 ||

evamuktavatovākyaṅkumbhakarṇasyadhīmataḥ |

pratyuvācatatovākyamprahasanrākṣasādhipaḥ || 9 ||

mahodaro'yaṃrāmāttuparitrasto na saṃśayaḥ |

na hirocayatetāta yuddhaṃyuddhaviśārada || 10 ||

kaścinmetvatsamonāstisauhṛdenabalena ca |

gacchaśatruvadhāyatvaṅkumbhakarṇajayāya ca || 11 ||

tasmāttuśatrunāśārthambhavānsambodhitomayā |

ayaṃhikālassuhṛdāṃrākṣasānāmarindama || 12 ||

tadgaccha śūlamādāya pāśahasta ivāntakaḥ |

vānarān rājaputrau ca bhakṣayādityatejasau || 13 ||

samālokyatuterūpaṃvidraviṣyantivānarāḥ |

rāmalakṣmaṇayoścāpihṛdayeprasphuṭiṣyataḥ || 14 ||

evamuktvāmahātejāḥkumbhakarṇammahābalam |

punarjātamivātmānammenerākṣasapuṅgavaḥ || 15 ||

kumbhakarṇabalābhijño jānaṃstasya parākramam |

babhūva mudito rājā śaśāṅka iva nirmalaḥ || 16 ||

ityevamuktaḥsamhṛṣṭonirjagāmamahābalaḥ |

rājñastuvacanaṃśrutvākumbhakarṇassamudyataḥ || 17 ||

ādadeniśitaṃśūlaṃvegācchatrunibarhaṇam |

sarvakālāyasandīptantaptakāñcanabhūṣaṇam || 18 ||

indrāśanisamambhīmaṃvajrapratimagauravam |

devadānavagandharvayakṣapannagasūdanam || 19 ||

raktamālyammahādhāmaṃsvataścodgatapāvakam |

ādāyaniśitaṃśūlaṃśatruśoṇitarañjitam || 20 ||

kumbhakarṇomahātejārāvaṇaṃvākyamabravīt |

gamiṣyāmyahamekākītiṣṭhatvihabalammama || 21 ||

adyatān kṣubhitān kruddhobhakṣayiṣyāmivānarān |

kumbhakarṇavacaśśrutvārāvaṇovākyamabravīt || 22 ||

sainyaiḥparivṛtogacchaśūlamudgatapāṇibhiḥ |

vānarāhimahātmānaśśīghrāssavyavasāyinaḥ || 23 ||

ekākinampramattaṃvānayeyuddhaśanaiḥkṣyam |

tasmātparamadurdharṣaiḥ sainyaiḥparivṛtovraja || 24 ||

rakṣasāmahitaṃsarvaṃśatrupakṣanniṣūdaya |

athāsanātsamutpatyasrajaṃ maṇikṛtāntarām || 25 ||

ābabandhamahātejāḥkumbhakarṇasyarāvaṇaḥ |

aṅgadānyaṅgulīveṣṭānvarāṇyābharaṇāni ca || 26 ||

hāraṃ ca śśisaṅkāśamābabandamahātmanaḥ |

divyāni ca sugandhīnimālyadāmānirāvaṇaḥ || 27 ||

śrotricāsañjayāmāsaśrīmatīcāsyakuṇḍale |

kāñcanāṅgadakeyūroniṣkābharaṇabhūṣitaḥ || 28 ||

kumbhakarṇobṛhatkarṇassuhuto'gnirivābabhau |

śroṇīsūtreṇamahatāmecakenavyarājata || 29 ||

amṛtotpādanenaddhobhujaṅgenevamandaraḥ |

sa kāñcanambhārasahannivātaṃvidyutprabhandīptamivātmabhāsā |

ābadhyamānaḥkavacaṃrarājasandhyābhrasamvītarājaḥ || 30 ||

sarvābharaṇanaddhāṅgaḥ śūlapāṇiḥ sa rākṣasaḥ |

trivikramakṛtotsāho nārāyaṇa ivābabhau || 31 ||

bhrātaraṃsampariṣvajyakṛtvācāpipradakṣiṇam |

praṇamyaśirasātasmaisampratasthemahābalaḥ || 32 ||

niṣpatantammahākāyammahānādammahābalam |

tamāśīrbhiḥpraśastābhiḥpreṣayāmāsarāvaṇaḥ || 33 ||

śaṅkhadundubhinirghoṣaissainyaiścāpivarāyuthaiḥ |

taṅgajaiścaturaṅgaiścasyandanaiścāmbudasvanaiḥ || 34 ||

anujagmurmahātmānaṃ rathino rathināṃ varam |

sarpairuṣṭraiḥkharairaśvaissimhadvipamṛgadvijaiḥ |

anujagmuścataṅghoraṅkumbhakarṇammahābalam || 35 ||

sa puṣpavarṣairavakīryamāṇodhṛtātapatraḥśitaśūlapāṇiḥ |

madotkaṭaḥśoṇitagandhamattoviniryayaudāvanadevaśatruḥ || 36 ||

padātayaścabahavomahānādāmahābalāḥ |

anvayūrākṣasābhīmābhīmākṣāśśastrapāṇayaḥ || 37 ||

raktākṣāssumahākāyānīlāñcanacayopamāḥ |

śūlānudyamyakhaḍagāṃścaniśitāṃścaparaśvadhān || 38 ||

bahuvyāmāṃścaparighāngadāścamusalāni ca |

tālaskandhāṃścavipulānkṣepaṇīyāndurāsadān || 39 ||

athānyadvapurādāyadāruṇaṃromaharṣaṇam |

niṣpapātamahātejāḥkumbhakarṇomahābalaḥ || 40 ||

dhanuḥśataparīṇāhaḥ sa ṣaṭchatrasamucchritaḥ |

raudraḥśakaṭacakrākṣomahāparvatasannibhaḥ || 41 ||

sannipatya ca rakṣāṃsidagdhaśailopamāmahān |

kumbhakarṇomahāvaktraḥprahasannidamabravīt || 42 ||

adyavānaramukhyānāntāniyūthānibhāgaśa |

nirdahiṣyāmisaṅkhruddhaśśalābhānivapāvakaḥ || 43 ||

nāparādhyantimekāmaṃvānarāḥ vanacāriṇaḥ |

jātirasmadvidhānāṃsāpurodyānavibhūṣaṇam || 44 ||

purarodhasyamūlanturāghavassahalakṣmaṇaḥ |

hatetasmin hataṃsarvantaṃvadhiṣyāmisaṃyuge || 45 ||

evaṃ tasya bruvāṇasya kumbhakarṇasya rākṣasāḥ |

nādaṃ cakrurmahāghoraṃ kampayanta ivārṇavam || 46 ||

tasyaniṣpatatastūrṇaṅkumbhakarṇasyadhīmataḥ |

babhūvurghorarūpāṇinimittānisamantataḥ || 47 ||

ulkāśaniyutāmeghābabhūvurgardhabhāruṇāḥ |

sasāgaravanācaivavasudhāsamakampata || 48 ||

ghorarūpāśśivānedussajvālakabalairmukhaiḥ |

maṇḍalānyapasavyānibabandhuścavihaṅgamāḥ || 49 ||

niṣpapāta ca gṛdhromālevā'syapathigacchataḥ |

prāsphurannayanañcāsyasavyobāhuścakampata || 50 ||

niṣpapātatadācolkājvalantībhīmaniśśvanā |

ādityoniṣprabhaścāsīnnapravāti ca 'nilaḥ || 51 ||

acintayanmahotpātānuditānromaharṣaṇān |

niryayaukumbhakarṇastukṛtāntabalacoditaḥ || 52 ||

na laṅghayitvāprākārampadbhyāmparvatasannibhaḥ |

dadarśābhraghanaprakhyaṃvānarānīkamadbhutam || 53 ||

tedṛṣṭavārākṣasaśreṣṭhaṃvānarāḥparvatopamam |

vāyununnāivaghanāyayussarvādiśastadā || 54 ||

tadvānarānīkamatipracaṇḍandiśodravadbhinnamavābhrajālam |

sa kumbhakarṇassamavekṣyaharṣānnanādabhūyoghanavadghanābhaḥ || 55 ||

tetasyaghoranninadanniśamyayathāninādandivivāridasya |

peturdharaṇyāmbahavaḥplavaṅgānikṛttamūlāivaśālavṛkṣāḥ || 56 ||

vipulaparighavān sa kumbhakarṇoripunidhanāyavinispṛtotmā |

kapiṣaṇabhayamādadatsubhīmamprabhurivadaṇḍavānyugānte || 57 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||