6.36 Yuddhakanda - Shattrimsha Sargah

ॐ

6.36 યુદ્ધકાણ્ડ - ષટ્ત્રિંશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ ષટ્ત્રિંશસ્સર્ગઃ ।

તત્તુમાલ્યવતોવાક્યંહિતમુક્તન્દશાનનઃ ।

નમર્ષયતિદુષ્ટાત્માકાલસ્યવશમાગતઃ ॥ 1 ॥

નબદ્ ધ્વાભ્રુકુટીંવક્ત્રેક્રોધસ્યવશમાગતઃ ।

અમર્ષાત્પરિવૃત્તાક્ષોમાલ્યવન્તમથાબ્રવીત્ ॥ 2 ॥

હિતબુધ્યાયદહિતંવચઃપરુષમુચ્યતે ।

પરપક્ષમ્પ્રનિશ્યૈવનૈતચ્ચ્રોત્રગતમ્મમ ॥ 3 ॥

માનુષઙ્કૃપણંરામમેકંશાખામૃગાશ્રયમ્ ।

સમર્થમ્મન્યસેકેનત્યક્તમ્પિત્રાવનાલયમ્ ॥ 4 ॥

રક્ષસામીશ્વરમ્માઞ્ચદેવાનાઞ્ચભયઙ્કરમ્ ।

હીનમ્મામ્મન્યસેકેનહ્યહીનંસર્વવિક્રમૈઃ ॥ 5 ॥

વીરદ્વેષેણવાશઙ્કેપક્ષપાતેનવારિપોઃ ।

ત્વયાહમ્પરુષાણ્યુક્તઃપરપ્રોત્સાહનેનવા ॥ 6 ॥

પ્રભવન્તમ્પદસ્થંહિપરુષઙ્કોઽભિભાષતે ।

પણ્ડિતશ્શાસ્ત્રતત્ત્વજ્ઞોવિનાપ્રોત્સાહનાદ્રિપોઃ ॥ 7 ॥

આનીયચવનાસતીતામ્પદ્મહીનામિવશ્રિયમ્ ।

કિમર્થમ્પ્રતિદાસ્યામિરાઘવસ્યભયાદહમ્ ॥ 8 ॥

વૃતંવાનરકોટીભિસ્સસુગ્રીવંસલક્ષ્મણમ્ ।

પશ્યકૈશ્ચિદહોભિસ્ત્વંરાઘવન્નિહતમ્મયા ॥ 9 ॥

દ્વન્દ્વેયસ્યનતિષ્ઠન્તિદૈવતાન્યપિસંયુગે ।

સકસ્માદ્રાવણોયુદ્ધેભયમાહારયિષ્યતિ ॥ 10 ॥

દ્વિધાભજ્યેયમપ્યેવન્નનમેયન્તુકસ્યચિત્ ।

એષમેસહજોદોષસ્સ્વભાવોદુરતિક્રમઃ ॥ 11 ॥

યદિતાવત્સમુદ્રેતુસેતુર્બદ્ધોયદૃચ્છયા ।

રામેણવિસ્મયઃકોઽત્રયેવમેભયમાગતમ્ ॥ 12 ॥

સતુતીર્ત્વાર્ણવંરામસ્સહવાનરસેનયા ।

પ્રતિજાનામિતેસત્યન્નજીવન્પ્રતિયાસ્યતિ ॥ 13 ॥

એવં બ્રુવાણં સમ્રબ્ધં રુષ્ટં વિજ્નાય રાવણમ્ ।

વ્રીડિતો માલ્યવાન્ વાક્યં ન ઉત્તરં પ્રત્યપદ્યત ॥ 14 ॥

જયાશિષાચરાજાનંવર્ધયિત્વાયથોચિતમ્ ।

માલ્યવાનભ્યનુજ્ઞાતોજગામસ્વન્નિવેશનમ્ ॥ 15 ॥

રાવણસ્તુસહામાત્યોમન્ત્રયિત્વાવિમૃશ્યચ ।

લઙ્કાયામતુલાઙ્ગુપ્તિઙ્કારયામાસરાક્ષસઃ ॥ 16 ॥

વ્યાદિદેશસપૂર્વસ્યામ્પ્રહસ્તન્દ્વારિરાક્ષસમ્ ।

દક્ષિણસ્યામ્મહાવીર્યૌમહાપાર્શ્વમહાદરૌ ॥ 17 ॥

પશ્ચિમાયામથોદ્વારિપુત્રમિન્દ્રજિતન્તદા ।

વ્યાદિદેશમયામાયમ્બહૂભીરાક્ષસૈર્ભહુભિર્વૃતમ્ ॥ 18 ॥

ઉતરસ્યામ્પુરદ્વારિવ્યાદિશ્યશુકસારણૌ ।

સ્વયઞ્ચાત્રગમિષ્યામિમન્ત્રિણસ્તાનુવાચહ ॥ 19 ॥

રાક્ષસાન્તુવિરૂપાક્ષમ્મહાવીર્યપરાક્રમમ્ ।

મધ્યમેઽસ્થાપયદ્ગુલ્મેબહુભિસ્સહરાક્ષસૈઃ ॥ 20 ॥

એવંવિધાનંલઙ્કાયાઙ્કૃત્વારાક્ષસપુઙ્ગવઃ ।

કૃતકૃત્યમિવાત્માનમ્મન્યતેકાલચોદિતઃ ॥ 21 ॥

વિસર્જયામાસતતસ્સમન્ત્રિણોવિધાનમાજ્ઞાપ્યપુરસ્યપુષ્કલમ્ ।

જયાશિષામન્ત્રિગણેનપૂજિતોવિવેશચાઽન્તઃપુરમૃદ્ધિમન્મહત્ ॥ 22 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે ષટ્ત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha ṣaṭtriṃśassargaḥ |

tattumālyavatovākyaṃhitamuktandaśānanaḥ |

namarṣayatiduṣṭātmākālasyavaśamāgataḥ || 1 ||

nabad dhvābhrukuṭīṃvaktrekrodhasyavaśamāgataḥ |

amarṣātparivṛttākṣomālyavantamathābravīt || 2 ||

hitabudhyāyadahitaṃvacaḥparuṣamucyate |

parapakṣampraniśyaivanaitaccrotragatammama || 3 ||

mānuṣaṅkṛpaṇaṃrāmamekaṃśākhāmṛgāśrayam |

samarthammanyasekenatyaktampitrāvanālayam || 4 ||

rakṣasāmīśvarammāñcadevānāñcabhayaṅkaram |

hīnammāmmanyasekenahyahīnaṃsarvavikramaiḥ || 5 ||

vīradveṣeṇavāśaṅkepakṣapātenavāripoḥ |

tvayāhamparuṣāṇyuktaḥparaprotsāhanenavā || 6 ||

prabhavantampadasthaṃhiparuṣaṅko'bhibhāṣate |

paṇḍitaśśāstratattvajñovināprotsāhanādripoḥ || 7 ||

ānīyacavanāsatītāmpadmahīnāmivaśriyam |

kimarthampratidāsyāmirāghavasyabhayādaham || 8 ||

vṛtaṃvānarakoṭībhissasugrīvaṃsalakṣmaṇam |

paśyakaiścidahobhistvaṃrāghavannihatammayā || 9 ||

dvandveyasyanatiṣṭhantidaivatānyapisaṃyuge |

sakasmādrāvaṇoyuddhebhayamāhārayiṣyati || 10 ||

dvidhābhajyeyamapyevannanameyantukasyacit |

eṣamesahajodoṣassvabhāvoduratikramaḥ || 11 ||

yaditāvatsamudretuseturbaddhoyadṛcchayā |

rāmeṇavismayaḥko'trayevamebhayamāgatam || 12 ||

satutīrtvārṇavaṃrāmassahavānarasenayā |

pratijānāmitesatyannajīvanpratiyāsyati || 13 ||

evaṃ bruvāṇaṃ samrabdhaṃ ruṣṭaṃ vijnāya rāvaṇam |

vrīḍito mālyavān vākyaṃ na uttaraṃ pratyapadyata || 14 ||

jayāśiṣācarājānaṃvardhayitvāyathocitam |

mālyavānabhyanujñātojagāmasvanniveśanam || 15 ||

rāvaṇastusahāmātyomantrayitvāvimṛśyaca |

laṅkāyāmatulāṅguptiṅkārayāmāsarākṣasaḥ || 16 ||

vyādideśasapūrvasyāmprahastandvārirākṣasam |

dakṣiṇasyāmmahāvīryaumahāpārśvamahādarau || 17 ||

paścimāyāmathodvāriputramindrajitantadā |

vyādideśamayāmāyambahūbhīrākṣasairbhahubhirvṛtam || 18 ||

utarasyāmpuradvārivyādiśyaśukasāraṇau |

svayañcātragamiṣyāmimantriṇastānuvācaha || 19 ||

rākṣasāntuvirūpākṣammahāvīryaparākramam |

madhyame'sthāpayadgulmebahubhissaharākṣasaiḥ || 20 ||

evaṃvidhānaṃlaṅkāyāṅkṛtvārākṣasapuṅgavaḥ |

kṛtakṛtyamivātmānammanyatekālacoditaḥ || 21 ||

visarjayāmāsatatassamantriṇovidhānamājñāpyapurasyapuṣkalam |

jayāśiṣāmantrigaṇenapūjitoviveśacā'ntaḥpuramṛddhimanmahat || 22 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṭtriṃśassargaḥ ||