6.124 Yuddhakanda - Chaturvimshatyadhikashatatama Sargah

ॐ

6.124 યુદ્ધકાણ્ડ - ચતુર્વિંશત્યધિકશતતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ ચતુર્વિંશત્યધિકશતતમસ્સર્ગઃ ।

તાંરાત્રિમુષિતંરામંસુખોત્થિમરિન્દમમ્ ।

અબ્રવીત્પ્રાઞ્જલિર્વાક્યઞ્જયમ્પૃષ્ટવાવિભીષણઃ ॥ 1 ॥

સ્નાનાનિચાઙ્ગરાગાણિવસ્ત્રાણ્યાભરણાનિ ચ ।

ચન્દનાનિ ચ દિવ્યાનિમાલ્યાનિવિવિધાનિ ચ ॥ 2 ॥

અલઙ્કારવિદશ્ચેમાનાર્યઃપદ્મનિભેક્ષણાઃ ।

ઉપસ્થિતાસ્ત્વાંવિધવત્સ્નાપયિષ્યન્તિરાઘવ ॥ 3 ॥

એવમુક્તસ્તુકાકુત્સ્થઃ પ્રત્યુવાચવિભીષણમ્ ।

હરીન્સુગ્રીવમુખ્યાંસ્ત્વંસ્નાનેનોપનિમન્ત્રય ॥ 4 ॥

સ તુતામ્યતિધર્માત્મામમહેતોસ્સુખોચિતઃ ।

સુકુમારોમહાબાહોકુમારઃ સત્યસંશ્રયઃ ॥ 5 ॥

તંવિનાકૈકયીપુત્રમ્ભરતન્ધર્મચારિણમ્ ।

ન મેસ્નાનમ્બહુમતંવસ્ત્રાણ્યાભરણાનિ ચ ॥ 6 ॥

એતત્પશ્યયથાક્ષિપ્રમ્પ્રતિગચ્છામતામ્પુરીમ્ ।

અયોધ્યાઙ્ગચ્છતોહ્યેષપન્થાઃપરમદુર્ગમઃ ॥ 7 ॥

એવમુક્તસ્તુકાકુત્સ્થમ્પ્રત્યુવાચવિભીષણઃ ।

અહ્નાત્વામ્પ્રાપયિષ્યામિતામ્પુરીમ્પાર્થિવાત્મજ ॥ 8 ॥

પુષ્પકન્નામભદ્રન્તેવિમાનંસૂર્યસન્નિભમ્ ।

મમભ્રાતુઃકુબેરસ્યરાવણેનબલીયસા ॥ 9 ॥

હૃતન્નિર્જિત્યસઙ્ગ્રામેકામગન્દિવ્યમુત્તમમ્ ।

ત્વદર્થમ્પાલિતઞ્ચેદન્તિષ્ઠત્યતુલવિક્રમ ॥ 10 ॥

તદિદમ્મેઘસઙ્કાશંવિમાનમિહતિષ્ઠતિ ।

તેનયાસ્યસિયાનેનત્વમયોધ્યાઙ્ગતજ્વરઃ ॥ 11 ॥

અહન્તેયુદ્યનુગ્રાહ્યોયદિસ્મરસિમેગુણાન્ ।

વસતાવદિહપ્રાજ્ઞ યદ્યસ્તિમયિસૌહૃદમ્ ॥ 12 ॥

લક્ષ્મણેનસહભ્રાત્રાવૈદેહ્યાભાર્યયાસહ ।

અર્ચિતસ્સર્વકામૈસ્ત્વન્તતોરામ ગમિષ્યસિ ॥ 13 ॥

પ્રીતિયુક્તસ્યવિહિતાંસસૈન્યઃસસુહૃદ્ગણઃ ।

સક્રતિયાંરામમેતાવદ્ગૃહેણત્વમ્મયોદ્યતામ્ ॥ 14 ॥

પ્રણયાદ્ભહુમાનાચ્ચસૌહાર્દેન ચ રાઘવ ।

પ્રસાદાયામિપ્રેષ્યોઽહં ન ખલ્વાજ્ઞાપયામિતે ॥ 15 ॥

એવમુક્તસ્તતોરામઃપ્રત્યુવાચવિભીષણમ્ ।

રક્ષસાંવાનરાણાં ચ સર્વેષામેવશૃણ્વતામ્ ॥ 16 ॥

પૂજિતોઽસ્મિત્વયાવીર સાચિવ્યેનપરન્તપ ।

સર્વાત્મના ચ ચેષ્ટાભિઃસૌહાર્દેનપરેણ ચ ॥ 17 ॥

ન ખલ્વેતન્નકુર્યાન્તેવચનંરાક્ષસેશ્વર ।

તન્તુમેભ્રાતરન્દ્રષ્ટુમ્ભરતન્ત્વરતેમનઃ ॥ 18 ॥

માન્નિવર્તયિતુંયોઽસૌચિત્રકૂટમુપાગતઃ ।

શિરસાયાચતોયસ્યવચનં ન કૃતમ્મયા ॥ 19 ॥

કૌસલ્યાં ચ સુમિત્રાં ચ કૈકેયીં ચ યશસ્વિનીમ્ ।

ગુહં ચ સુહૃદઞ્ચૈવપૌરાન્જનપદૈસ્સહ ॥ 20 ॥

અનુજાનીહમાંસૌમ્ય પૂજિતોઽસ્મિવિભીષણ ।

મન્યુર્નખલુકર્તવ્યઃસખેત્વાઞ્ચાનુમાનયે ॥ 21 ॥

ઉપસ્થાપયમેશીઘ્રંવિમાનંરાક્ષસેશ્વર ।

કૃતકાર્યસ્યમેવાસઃકથંસ્યાદિહસમ્મતઃ ॥ 22 ॥

એવમુક્તસ્તુરામેણરાક્ષસેન્દ્રોવિભીષણઃ ।

વિમાનસૂર્યસઙ્કાશમાજુહાવત્વરાન્વિતઃ ॥ 23 ॥

તતઃકાઞ્ચનચિત્રાઙ્ગંવૈદૂર્યમણિવેદિકમ્ ।

કૂટાગારૈઃપરિક્ષિપ્તંસર્વતોરજતપ્રભમ્ ॥ 24 ॥

પાણ્ડુરાભિઃપતાકાભિર્ધ્વજૈશ્ચસમલઙ્કૃતમ્ ।

શોભિતઙ્કાઞ્ચનૈર્હર્મ્યૈર્હેમપદ્મવિભૂષિતૈઃ ॥ 25 ॥

પ્રકીર્ણઙ્કિઙ્કિણીજાલૈર્મુક્તામણિગવાક્ષકમ્ ।

ઘણ્ટાજાલૈઃપરિક્ષિપ્તંસર્વતોમધુરસ્વનમ્ ॥ 26 ॥

યન્મેરુશિખરાકારન્નિર્મિતંવિશ્વકર્મણા ।

બૃહભિર્ભૂષિતંહર્મ્યૈર્મુક્તારજતશોભિતૈઃ ॥ 27 ॥

તલૈસ્સ્ફટિકચિત્રાઙ્ગૈદૂર્યૈશ્ચવરાસનૈઃ ।

મહાર્હાસ્તરણોપેતૈરુપપન્નમ્મહાધનૈઃ ॥ 28 ॥

ઉપસ્થિતમનાધૃષ્યન્તદ્વિમાનમ્મનોજવમ્ ।

નિવેદયિત્વારામાયતસ્થૌતત્રવિભીષણઃ ॥ 29 ॥

તત્પુષ્પકઙ્કામગમંવિમાનમુપસ્થિતમ્ભૂધરસન્નિકાશમ્ ।

દૃષ્ટવાતદાવિસ્મયમાજગામરામસ્સસૌમિત્રિરુદારસત્ત્વઃ ॥ 30 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે ચતુર્વિંશત્યધિકશતતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha caturviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |

tāṃrātrimuṣitaṃrāmaṃsukhotthimarindamam |

abravītprāñjalirvākyañjayampṛṣṭavāvibhīṣaṇaḥ || 1 ||

snānānicāṅgarāgāṇivastrāṇyābharaṇāni ca |

candanāni ca divyānimālyānivividhāni ca || 2 ||

alaṅkāravidaścemānāryaḥpadmanibhekṣaṇāḥ |

upasthitāstvāṃvidhavatsnāpayiṣyantirāghava || 3 ||

evamuktastukākutsthaḥ pratyuvācavibhīṣaṇam |

harīnsugrīvamukhyāṃstvaṃsnānenopanimantraya || 4 ||

sa tutāmyatidharmātmāmamahetossukhocitaḥ |

sukumāromahābāhokumāraḥ satyasaṃśrayaḥ || 5 ||

taṃvinākaikayīputrambharatandharmacāriṇam |

na mesnānambahumataṃvastrāṇyābharaṇāni ca || 6 ||

etatpaśyayathākṣiprampratigacchāmatāmpurīm |

ayodhyāṅgacchatohyeṣapanthāḥparamadurgamaḥ || 7 ||

evamuktastukākutsthampratyuvācavibhīṣaṇaḥ |

ahnātvāmprāpayiṣyāmitāmpurīmpārthivātmaja || 8 ||

puṣpakannāmabhadrantevimānaṃsūryasannibham |

mamabhrātuḥkuberasyarāvaṇenabalīyasā || 9 ||

hṛtannirjityasaṅgrāmekāmagandivyamuttamam |

tvadarthampālitañcedantiṣṭhatyatulavikrama || 10 ||

tadidammeghasaṅkāśaṃvimānamihatiṣṭhati |

tenayāsyasiyānenatvamayodhyāṅgatajvaraḥ || 11 ||

ahanteyudyanugrāhyoyadismarasimeguṇān |

vasatāvadihaprājña yadyastimayisauhṛdam || 12 ||

lakṣmaṇenasahabhrātrāvaidehyābhāryayāsaha |

arcitassarvakāmaistvantatorāma gamiṣyasi || 13 ||

prītiyuktasyavihitāṃsasainyaḥsasuhṛdgaṇaḥ |

sakratiyāṃrāmametāvadgṛheṇatvammayodyatām || 14 ||

praṇayādbhahumānāccasauhārdena ca rāghava |

prasādāyāmipreṣyo'haṃ na khalvājñāpayāmite || 15 ||

evamuktastatorāmaḥpratyuvācavibhīṣaṇam |

rakṣasāṃvānarāṇāṃ ca sarveṣāmevaśṛṇvatām || 16 ||

pūjito'smitvayāvīra sācivyenaparantapa |

sarvātmanā ca ceṣṭābhiḥsauhārdenapareṇa ca || 17 ||

na khalvetannakuryāntevacanaṃrākṣaseśvara |

tantumebhrātarandraṣṭumbharatantvaratemanaḥ || 18 ||

mānnivartayituṃyo'saucitrakūṭamupāgataḥ |

śirasāyācatoyasyavacanaṃ na kṛtammayā || 19 ||

kausalyāṃ ca sumitrāṃ ca kaikeyīṃ ca yaśasvinīm |

guhaṃ ca suhṛdañcaivapaurānjanapadaissaha || 20 ||

anujānīhamāṃsaumya pūjito'smivibhīṣaṇa |

manyurnakhalukartavyaḥsakhetvāñcānumānaye || 21 ||

upasthāpayameśīghraṃvimānaṃrākṣaseśvara |

kṛtakāryasyamevāsaḥkathaṃsyādihasammataḥ || 22 ||

evamuktasturāmeṇarākṣasendrovibhīṣaṇaḥ |

vimānasūryasaṅkāśamājuhāvatvarānvitaḥ || 23 ||

tataḥkāñcanacitrāṅgaṃvaidūryamaṇivedikam |

kūṭāgāraiḥparikṣiptaṃsarvatorajataprabham || 24 ||

pāṇḍurābhiḥpatākābhirdhvajaiścasamalaṅkṛtam |

śobhitaṅkāñcanairharmyairhemapadmavibhūṣitaiḥ || 25 ||

prakīrṇaṅkiṅkiṇījālairmuktāmaṇigavākṣakam |

ghaṇṭājālaiḥparikṣiptaṃsarvatomadhurasvanam || 26 ||

yanmeruśikharākārannirmitaṃviśvakarmaṇā |

bṛhabhirbhūṣitaṃharmyairmuktārajataśobhitaiḥ || 27 ||

talaissphaṭikacitrāṅgaidūryaiścavarāsanaiḥ |

mahārhāstaraṇopetairupapannammahādhanaiḥ || 28 ||

upasthitamanādhṛṣyantadvimānammanojavam |

nivedayitvārāmāyatasthautatravibhīṣaṇaḥ || 29 ||

tatpuṣpakaṅkāmagamaṃvimānamupasthitambhūdharasannikāśam |

dṛṣṭavātadāvismayamājagāmarāmassasaumitrirudārasattvaḥ || 30 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||