5.68 Sundarakanda - Ashtashashtitama Sargah

ॐ

5.68 સુન્દરકાણ્ડ - અષ્ટષષ્ટિતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુન્દરકાણ્ડમ્ ।

અથ અષ્ટષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।

અથાહમુત્તરં દેવ્યા પુનરુક્ત સ્સસમ્ભ્રમમ્ ।

તવ સ્નેહાન્નરવ્યાઘ્ર સૌહાર્દાદનુમાન્ય વૈ ॥ 1 ॥

એવં બહુવિધં વાચ્યો રામો દાશરથિસ્ત્વયા ।

યથા મામાપ્નુયાચ્છીઘ્રં હત્વા રાવણમાહવે ॥ 2 ॥

યદિ વા મન્યસે વીર વસૈકાહમરિન્દમ ।

કસ્મિંશ્ચિત્સંવૃતે દેશે વિક્રાન્તશ્શ્વો ગમિષ્યસિ ॥ 3 ॥

મમ ચાપ્યલ્પભાગ્યાયાસ્સાન્નિધ્યાત્તવ વીર્યવન્ ।

અસ્ય શોકવિપાકસ્ય મુહૂર્તં સ્યાદ્વિમોક્ષણમ્ ॥ 4 ॥

ગતે હિ ત્વયિ વિક્રાન્તે પુનરાગમનાય વૈ ।

પ્રાણાનામપિ સન્દેહો મમ સ્યાન્નાત્ર સંશયઃ ॥ 5 ॥

તવાદર્શનજશ્શોકો ભૂયો માં પરિતાપયેત્ ।

દુઃખાદ્દુઃખપરાભૂતાં દુર્ગતાં દુઃખભાગિનીમ્ ॥ 6 ॥

અયં ચ વીર સન્દેહસ્તિષ્ઠતીવ મમાગ્રતઃ ।

સુમહાંસ્ત્વત્સહાયેષુ હર્યૃક્ષેષુ હરીશ્વર ॥ 7 ॥

કથં નુ ખલુ દુષ્પારં તરિષ્યન્તિ મહોદધિમ્ ।

તાનિ હર્યૃક્ષસૈન્યાનિ તૌ વા નરવરાત્મજૌ ॥ 8 ॥

ત્રયાણામેવ ભૂતાનાં સાગરસ્યાસ્ય લઙ્ઘને ।

શક્તિસ્સ્યાદ્વૈનતેયસ્ય તવ વા મારુતસ્ય વા ॥ 9 ॥

તદસ્મિન્ કાર્યનિર્યોગે વીરૈવં દુરતિક્રમે ।

કિં પશ્યસિ સમાધાનં બ્રૂહિ કાર્યવિદાં વરઃ ॥ 10 ॥

કામમસ્ય ત્વમેવૈકઃ કાર્યસ્ય પરિસાધને ।

પર્યાપ્તઃ પરવીરઘ્ન યશસ્યસ્તે બલોદયઃ ॥ 11 ॥

બલૈ સ્સમગ્રૈર્યદિ માં હત્વા રાવણમાહવે ।

વિજયી સ્વાં પુરીં રામો નયેત્તત્સ્યાદ્યશસ્કરમ્ ॥ 12 ॥

યથાઽહં તસ્ય વીરસ્ય વનાદુપધિના હૃતા ।

રક્ષસા તદ્ભયાદેવ તથા નાર્હતિ રાઘવઃ ॥ 13 ॥

બલૈસ્તુ સઙ્કુલાં કૃત્વા લઙ્કાં પરબલાર્દનઃ ।

માં નયેદ્યદિ કાકુત્સ્થસ્તત્તસ્ય સદૃશં ભવેત્ ॥ 14 ॥

તદ્યથા તસ્ય વિક્રાન્તમનુરૂપં મહાત્મનઃ ।

ભવેદાહવશૂરસ્ય તથા ત્વમુપપાદય ॥ 15 ॥

તદર્થોપહિતં વાક્યં પ્રશ્રિતં હેતુસંહિતમ્ ।

નિશમ્યાહં તત શ્શેષં વાક્યમુત્તરમબ્રુવમ્ ॥ 16 ॥

દેવિ હર્યૃક્ષસૈન્યાનામીશ્વરઃ પ્લવતાં વરઃ ।

સુગ્રીવસ્સત્ત્વસમ્પન્નસ્તવાર્થે કૃતનિશ્ચયઃ ॥ 17 ॥

તસ્ય વિક્રમસમ્પન્નાસ્સત્ત્વવન્તો મહાબલાઃ ।

મન સ્સઙ્કલ્પસમ્પાતા નિદેશે હરયઃ સ્થિતાઃ ॥ 18 ॥

યેષાં નોપરિ નાધસ્તાન્ન તિર્યક્સજ્જતે ગતિઃ ।

ન ચ કર્મસુ સીદન્તિ મહત્સ્વમિતતેજસઃ ॥ 19 ॥

અસકૃત્તૈર્મહાભાગૈર્વાનરૈર્બલદર્પિતૈઃ ।

પ્રદક્ષિણીકૃતા ભૂમિર્વાયુમાર્ગાનુસારિભિઃ ॥ 20 ॥

મદ્વિશિષ્ટાશ્ચ તુલ્યાશ્ચ સન્તિ તત્ર વનૌકસઃ ।

મત્તઃ પ્રત્યવરઃ કશ્ચિન્નાસ્તિ સુગ્રીવસન્નિધૌ ॥ 21 ॥

અહં તાવદિહ પ્રાપ્તઃ કિં પુનસ્તે મહાબલાઃ ।

ન હિ પ્રકૃષ્ટાઃ પ્રેત્યન્તે પ્રેષ્યન્તે હીતરે જનાઃ ॥ 22 ॥

તદલં પરિતાપેન દેવિ મન્યુર્વ્યપૈતુ તે ।

એકોત્પાતેન તે લઙ્કામેષ્યન્તિ હરિયૂથપાઃ ॥ 23 ॥

મમ પૃષ્ઠગતૌ તૌ ચ ચન્દ્રસૂર્યાવિવોદિતૌ ।

ત્વત્સકાશં મહાભાગે નૃસિંહાવાગમિષ્યતઃ ॥ 24 ॥

અરિઘ્નં સિંહસઙ્કાશં ક્ષિપ્રં દ્રક્ષ્યસિ રાઘવમ્ ।

લક્ષ્મણં ચ ધનુષ્પાણિં લઙ્કાદ્વારમુપસ્થિતમ્ ॥ 25 ॥

નખદંષ્ટ્રાયુધાન્ વીરાન્ સિંહશાર્દૂલવિક્રમાન્ ।

વાનરાન્વારણોન્દ્રાભાન્ ક્ષિપ્રં દ્રક્ષસિ સઙ્ગતાન્ ॥ 26 ॥

શૈલામ્બુદનિકાશાનાં લઙ્કામલયસાનુષુ ।

નર્દતાં કપિમુખ્યાનામચિરાચ્છ્રોષ્યસિ સ્વનમ્ ॥ 27 ॥

નિવૃત્તવનવાસં ચ ત્વયા સાર્ધમરિન્દમમ્ ।

અભિષિક્તમયોધ્યાયાં ક્ષિપ્રં દ્રક્ષ્યસિ રાઘવમ્ ॥ 28 ॥

તતો મયા વાગ્ભિરદીનભાષિણા શિવાભિરિષ્ટાભિરભિપ્રસાદિતા ।

જગામ શાન્તિં મમ મૈથિલાત્મજા તવાપિ શોકેન તદાભિપીડિતા ॥ 29 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુન્દરકાણ્ડે અષ્ટષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |

athāhamuttaraṃ devyā punarukta ssasambhramam |

tava snehānnaravyāghra sauhārdādanumānya vai || 1 ||

evaṃ bahuvidhaṃ vācyo rāmo dāśarathistvayā |

yathā māmāpnuyācchīghraṃ hatvā rāvaṇamāhave || 2 ||

yadi vā manyase vīra vasaikāhamarindama |

kasmiṃścitsaṃvṛte deśe vikrāntaśśvo gamiṣyasi || 3 ||

mama cāpyalpabhāgyāyāssānnidhyāttava vīryavan |

asya śokavipākasya muhūrtaṃ syādvimokṣaṇam || 4 ||

gate hi tvayi vikrānte punarāgamanāya vai |

prāṇānāmapi sandeho mama syānnātra saṃśayaḥ || 5 ||

tavādarśanajaśśoko bhūyo māṃ paritāpayet |

duḥkhādduḥkhaparābhūtāṃ durgatāṃ duḥkhabhāginīm || 6 ||

ayaṃ ca vīra sandehastiṣṭhatīva mamāgrataḥ |

sumahāṃstvatsahāyeṣu haryṛkṣeṣu harīśvara || 7 ||

kathaṃ nu khalu duṣpāraṃ tariṣyanti mahodadhim |

tāni haryṛkṣasainyāni tau vā naravarātmajau || 8 ||

trayāṇāmeva bhūtānāṃ sāgarasyāsya laṅghane |

śaktissyādvainateyasya tava vā mārutasya vā || 9 ||

tadasmin kāryaniryoge vīraivaṃ duratikrame |

kiṃ paśyasi samādhānaṃ brūhi kāryavidāṃ varaḥ || 10 ||

kāmamasya tvamevaikaḥ kāryasya parisādhane |

paryāptaḥ paravīraghna yaśasyaste balodayaḥ || 11 ||

balai ssamagrairyadi māṃ hatvā rāvaṇamāhave |

vijayī svāṃ purīṃ rāmo nayettatsyādyaśaskaram || 12 ||

yathā'haṃ tasya vīrasya vanādupadhinā hṛtā |

rakṣasā tadbhayādeva tathā nārhati rāghavaḥ || 13 ||

balaistu saṅkulāṃ kṛtvā laṅkāṃ parabalārdanaḥ |

māṃ nayedyadi kākutsthastattasya sadṛśaṃ bhavet || 14 ||

tadyathā tasya vikrāntamanurūpaṃ mahātmanaḥ |

bhavedāhavaśūrasya tathā tvamupapādaya || 15 ||

tadarthopahitaṃ vākyaṃ praśritaṃ hetusaṃhitam |

niśamyāhaṃ tata śśeṣaṃ vākyamuttaramabruvam || 16 ||

devi haryṛkṣasainyānāmīśvaraḥ plavatāṃ varaḥ |

sugrīvassattvasampannastavārthe kṛtaniścayaḥ || 17 ||

tasya vikramasampannāssattvavanto mahābalāḥ |

mana ssaṅkalpasampātā nideśe harayaḥ sthitāḥ || 18 ||

yeṣāṃ nopari nādhastānna tiryaksajjate gatiḥ |

na ca karmasu sīdanti mahatsvamitatejasaḥ || 19 ||

asakṛttairmahābhāgairvānarairbaladarpitaiḥ |

pradakṣiṇīkṛtā bhūmirvāyumārgānusāribhiḥ || 20 ||

madviśiṣṭāśca tulyāśca santi tatra vanaukasaḥ |

mattaḥ pratyavaraḥ kaścinnāsti sugrīvasannidhau || 21 ||

ahaṃ tāvadiha prāptaḥ kiṃ punaste mahābalāḥ |

na hi prakṛṣṭāḥ pretyante preṣyante hītare janāḥ || 22 ||

tadalaṃ paritāpena devi manyurvyapaitu te |

ekotpātena te laṅkāmeṣyanti hariyūthapāḥ || 23 ||

mama pṛṣṭhagatau tau ca candrasūryāvivoditau |

tvatsakāśaṃ mahābhāge nṛsiṃhāvāgamiṣyataḥ || 24 ||

arighnaṃ siṃhasaṅkāśaṃ kṣipraṃ drakṣyasi rāghavam |

lakṣmaṇaṃ ca dhanuṣpāṇiṃ laṅkādvāramupasthitam || 25 ||

nakhadaṃṣṭrāyudhān vīrān siṃhaśārdūlavikramān |

vānarānvāraṇondrābhān kṣipraṃ drakṣasi saṅgatān || 26 ||

śailāmbudanikāśānāṃ laṅkāmalayasānuṣu |

nardatāṃ kapimukhyānāmacirācchroṣyasi svanam || 27 ||

nivṛttavanavāsaṃ ca tvayā sārdhamarindamam |

abhiṣiktamayodhyāyāṃ kṣipraṃ drakṣyasi rāghavam || 28 ||

tato mayā vāgbhiradīnabhāṣiṇā śivābhiriṣṭābhirabhiprasāditā |

jagāma śāntiṃ mama maithilātmajā tavāpi śokena tadābhipīḍitā || 29 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||