5.43 Sundarakanda - Trichatvarimsha Sargah

ॐ

5.43 સુન્દરકાણ્ડ - ત્રિચત્વારિંશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુન્દરકાણ્ડમ્ ।

અથ ત્રિચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ।

તતસ્સ કિઙ્કરાન્હત્વા હનુમાન્ધ્યાનમાસ્થિતઃ ।

વનં ભગ્નં મયા ચૈત્યપ્રાસાદો ન વિનાશિતઃ ॥ 1 ॥

તસ્માત્પ્રાસાદમપ્યેવં ભીમં વિધ્વંસયામ્યહમ્ ।

ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય મનસા હનુમાન્દર્શયન્બલમ્ ॥ 2 ॥

ચૈત્યપ્રાસાદમાપ્લુત્ય મેરુશૃઙ્ગમિવોન્નતમ્ ।

આરુરોહ કપિશ્રેષ્ઠો હનુમાન્મારુતાત્મજઃ ॥ 3 ॥

આરુહ્ય ગિરિસઙ્કાશં પ્રાસાદં હરિયૂથપઃ ।

બભૌ સ સુમહાતેજાઃ પ્રતિસૂર્ય ઇવોદિતઃ ॥ 4 ॥

સમ્પ્રધૃષ્ય ચ દુર્ધર્ષં ચૈત્યપ્રાસાદમુત્તમમ્ ।

હનુમાન્પ્રજ્વલન્લક્ષ્મ્યા પારિયાત્રોપમોઽભવત્ ॥ 5 ॥

સ ભૂત્વા સુમહાકાયઃ પ્રભાવાન્મારુતાત્મજઃ ।

ધૃષ્ટમાસ્ફોટયામાસ લઙ્કાં શબ્દેન પૂરયન્ ॥ 6 ॥

તસ્યાસ્ફોટિતશબ્દેન મહતા શ્રોત્રઘાતિના ।

પેતુર્વિહઙ્ગમાસ્તત્ર ચૈત્યપાલાશ્ચ મોહિતાઃ ॥ 7 ॥

અસ્ત્રવિજ્જયતાં રામો લક્ષ્મણશ્ચ મહાબલઃ ।

રાજા જયતિ સુગ્રીવો રાઘવેણાભિપાલિતઃ ॥ 8 ॥

દાસોઽહં કોસલેન્દ્રસ્ય રામસ્યાક્લિષ્ટકર્મણઃ ।

હનુમાન્શત્રુસૈન્યાનાં નિહન્તા મારુતાત્મજઃ ॥ 9 ॥

ન રાવણસહસ્રં મે યુદ્ધે પ્રતિબલં ભવેત્ ।

શિલાભિસ્તુ પ્રહરતઃ પાદપૈશ્ચ સહસ્રશઃ ॥ 10 ॥

અર્દયિત્વા પુરીં લઙ્કામભિવાદ્ય ચ મૈથિલીમ્ ।

સમૃદ્ધાર્થો ગમિષ્યામિ મિષતાં સર્વરક્ષસામ્ ॥ 11 ॥

એવમુક્ત્વા વિમાનસ્થશ્ચૈત્યસ્થાન્હરિયૂથપઃ ।

નનાદ ભીમનિર્હ્રાદો રક્ષસાં જનયન્ભયમ્ ॥ 12 ॥

તેન શબ્દેન મહતા ચૈત્યપાલાશ્શતં યયુઃ ।

ગૃહીત્વા વિવિધાનસ્ત્રાન્પ્રાસાન્ખઙ્ગાન્પરશ્વથાન્ ॥ 13 ॥

વિસૃજન્તો મહાકાયા મારુતિં પર્યવારયન્ ।

તે ગદાભિર્વિચિત્રાભિઃ પરિઘૈઃ કાઞ્ચનાઙ્ગદૈઃ ।

આજઘ્નુર્વાનરશ્રેષ્ઠં બાણૈશ્ચાદિત્યસન્નિભૈઃ ॥ 14 ॥

આવર્ત ઇવ ગઙ્ગાયાસ્તોયસ્ય વિપુલો મહાન્ ।

પરિક્ષિપ્ય હરિશ્રેષ્ઠં સ બભૌ રક્ષસાં ગણઃ ॥ 15 ॥

તતો વાતાત્મજઃ ક્રુદ્ધો ભીમ રૂપં સમાસ્થિતઃ ॥ 16 ॥

પ્રાસાદસ્ય મહન્તસ્ય સ્તમ્બં હેમપરિષ્કૃતમ્ ।

ઉત્પાટયિત્વા વેગેન હનુમાન્પવનાત્મજઃ ॥ 17 ॥

તતસ્તં ભ્રામયામાસ શતધારં મહાબલઃ ।

તત્ર ચાગ્નિસ્સમભવત્પ્રાસાદશ્ચાપ્યદહ્યત ॥ 18 ॥

દહ્યમાનં તતો દૃષ્ટ્વા પ્રાસાદં હરિયૂથપઃ ।

સ રાક્ષસશતં હત્ત્વા વજ્રેણેન્દ્ર ઇવાસુરાન્ ॥ 19 ॥

અન્તરિક્ષે સ્થિતશ્શ્તીમાનિદં વચનમબ્રવીત્ ।

માદૃશાનાં સહસ્રાણિ વિસૃષ્ટાનિ મહાત્મનામ્ ॥ 20 ॥

બલિનાં વાનરેન્દ્રાણાં સુગ્રીવવશવર્તિનામ્ ।

અટન્તિ વસુધાં કૃત્સ્નાં વયમન્યે ચ વાનરાઃ ॥ 21 ॥

દશનાગબલાઃ કેચિત્કેચિદ્દશગુણોત્તરાઃ ।

કેચિન્નાગસહસ્રસ્ય બભૂવુસ્તુલ્યવિક્રમાઃ ॥ 22 ॥

સન્તિ ચૌઘબલાઃ કેચિત્કેચિદ્વાયુબલોપમાઃ ।

અપ્રમેયબલાશ્ચાન્યે તત્રાસન્હરિયૂથપાઃ ॥ 23 ॥

ઈદૃગ્વિધૈસ્તુ હરિભિર્વૃતો દન્તનખાયુધૈઃ ।

શતૈશ્શતસહસ્રૈશ્ચ કોટીભિરયુતૈરપિ ॥ 24 ॥

આગમિષ્યતિ સુગ્રીવઃ સર્વેષાં વો નિષૂદનઃ ।

નેયમસ્તિ પુરી લઙ્કા ન યૂયં ન ચ રાવણઃ ॥ 25 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુન્દરકાણ્ડે ત્રિચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha tricatvāriṃśassargaḥ |

tatassa kiṅkarānhatvā hanumāndhyānamāsthitaḥ |

vanaṃ bhagnaṃ mayā caityaprāsādo na vināśitaḥ || 1 ||

tasmātprāsādamapyevaṃ bhīmaṃ vidhvaṃsayāmyaham |

iti sañcintya manasā hanumāndarśayanbalam || 2 ||

caityaprāsādamāplutya meruśṛṅgamivonnatam |

āruroha kapiśreṣṭho hanumānmārutātmajaḥ || 3 ||

āruhya girisaṅkāśaṃ prāsādaṃ hariyūthapaḥ |

babhau sa sumahātejāḥ pratisūrya ivoditaḥ || 4 ||

sampradhṛṣya ca durdharṣaṃ caityaprāsādamuttamam |

hanumānprajvalanlakṣmyā pāriyātropamo'bhavat || 5 ||

sa bhūtvā sumahākāyaḥ prabhāvānmārutātmajaḥ |

dhṛṣṭamāsphoṭayāmāsa laṅkāṃ śabdena pūrayan || 6 ||

tasyāsphoṭitaśabdena mahatā śrotraghātinā |

peturvihaṅgamāstatra caityapālāśca mohitāḥ || 7 ||

astravijjayatāṃ rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |

rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ || 8 ||

dāso'haṃ kosalendrasya rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |

hanumānśatrusainyānāṃ nihantā mārutātmajaḥ || 9 ||

na rāvaṇasahasraṃ me yuddhe pratibalaṃ bhavet |

śilābhistu praharataḥ pādapaiśca sahasraśaḥ || 10 ||

ardayitvā purīṃ laṅkāmabhivādya ca maithilīm |

samṛddhārtho gamiṣyāmi miṣatāṃ sarvarakṣasām || 11 ||

evamuktvā vimānasthaścaityasthānhariyūthapaḥ |

nanāda bhīmanirhrādo rakṣasāṃ janayanbhayam || 12 ||

tena śabdena mahatā caityapālāśśataṃ yayuḥ |

gṛhītvā vividhānastrānprāsānkhaṅgānparaśvathān || 13 ||

visṛjanto mahākāyā mārutiṃ paryavārayan |

te gadābhirvicitrābhiḥ parighaiḥ kāñcanāṅgadaiḥ |

ājaghnurvānaraśreṣṭhaṃ bāṇaiścādityasannibhaiḥ || 14 ||

āvarta iva gaṅgāyāstoyasya vipulo mahān |

parikṣipya hariśreṣṭhaṃ sa babhau rakṣasāṃ gaṇaḥ || 15 ||

tato vātātmajaḥ kruddho bhīma rūpaṃ samāsthitaḥ || 16 ||

prāsādasya mahantasya stambaṃ hemapariṣkṛtam |

utpāṭayitvā vegena hanumānpavanātmajaḥ || 17 ||

tatastaṃ bhrāmayāmāsa śatadhāraṃ mahābalaḥ |

tatra cāgnissamabhavatprāsādaścāpyadahyata || 18 ||

dahyamānaṃ tato dṛṣṭvā prāsādaṃ hariyūthapaḥ |

sa rākṣasaśataṃ hattvā vajreṇendra ivāsurān || 19 ||

antarikṣe sthitaśśtīmānidaṃ vacanamabravīt |

mādṛśānāṃ sahasrāṇi visṛṣṭāni mahātmanām || 20 ||

balināṃ vānarendrāṇāṃ sugrīvavaśavartinām |

aṭanti vasudhāṃ kṛtsnāṃ vayamanye ca vānarāḥ || 21 ||

daśanāgabalāḥ kecitkeciddaśaguṇottarāḥ |

kecinnāgasahasrasya babhūvustulyavikramāḥ || 22 ||

santi caughabalāḥ kecitkecidvāyubalopamāḥ |

aprameyabalāścānye tatrāsanhariyūthapāḥ || 23 ||

īdṛgvidhaistu haribhirvṛto dantanakhāyudhaiḥ |

śataiśśatasahasraiśca koṭībhirayutairapi || 24 ||

āgamiṣyati sugrīvaḥ sarveṣāṃ vo niṣūdanaḥ |

neyamasti purī laṅkā na yūyaṃ na ca rāvaṇaḥ || 25 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe tricatvāriṃśassargaḥ ||