5.2 Sundarakanda - Dvitiya Sargah

ॐ

5.2 સુન્દરકાણ્ડ - દ્વિતીય સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુન્દરકાણ્ડમ્ ।

અથ દ્વિતીયસ્સર્ગઃ ।

સ સાગરમનાદૃષ્યમતિક્રમ્ય મહાબલઃ ।

ત્રિકૂટશિખરે લઙ્કાં સ્થિતાં સ્વસ્થો દદર્શ હ ॥ 1 ॥

તતઃ પાદપમુક્તેન પુષ્પવર્ષેણ વીર્યવાન્ ।

અભિવૃષ્ટઃ સ્થિતસ્તત્ર બભૌ પુષ્પમયો યથા ॥ 2 ॥

યોજનાનાં શતં શ્રીમાંસ્તીર્ત્વાપ્યુત્તમવિક્રમઃ ।

અનિઃશ્વસન્ કપિસ્તત્ર ન ગ્લાનિમધિગચ્છતિ ॥ 3 ॥

શતાન્યહં યોજનાનાં ક્રમેયં સુબહૂન્યપિ ।

કિં પુનઃ સાગરસ્યાન્તં સઙ્ખ્યાતં શતયોજનમ્ ॥ 4 ॥

સ તુ વીર્યવતાં શ્રેષ્ઠઃ પ્લવતામપિ ચોત્તમઃ ।

જગામ વેગવાન્ લઙ્કાં લઙ્ઘયિત્વા મહોદધિમ્ ॥ 5 ॥

શાદ્વલાનિ ચ નીલાનિ ગન્ધવન્તિ વનાનિ ચ ।

ગણ્ડવન્તિ ચ મધ્યેન જગામ નગવન્તિ ચ ॥ 6 ॥

શૈલાંશ્ચ તરુસઞ્છન્નાન્ વનારાજીશ્ચ પુષ્પિતાઃ ।

અભિચક્રામ તેજસ્વી હનુમાન્ પ્લવગર્ષભઃ ॥ 7 ॥

સ તસ્મિન્નચલે તિષ્ઠન્વનાન્યુપવનાનિ ચ ।

સ નગાગ્રે ચ તાં લઙ્કાં દદર્શ પવનાત્મજઃ ॥ 8 ॥

સરલાન્ કર્ણિકારાંશ્ચ ખર્જૂરાંશ્ચ સુપુષ્પિતાન્ ।

પ્રિયાલૂન્મુચુલિન્દાંશ્ચ કુટજાન્ કેતકાનપિ ॥ 9 ॥

પ્રિયંઙ્ગૂન્ ગન્ધપૂર્ણાંશ્ચ નીપાન્ સપ્તચ્છદાંસ્તથા ।

આસનાન્ કોવિદારાંશ્ચ કરવીરાંશ્ચ પુષ્પિતાન્ ॥ 10 ॥

પુષ્પભારનિબદ્ધાંશ્ચ તથા મુકુલિતાનપિ ।

પાદપાન્ વિહગાકીર્ણાન્ પવનાધૂતમસ્તકાન્ ॥ 11 ॥

હંસકારણ્ડવાકીર્ણા વાપીઃ પદ્મોત્મલાયુતાઃ ।

આક્રીડાન્ વિવિધાન્ રમ્યાવન્ વિવિધાંશ્ચ જલાશયાન્ ॥ 12 ॥

સન્તતાન્ વિવિધૈર્વૃક્ષૈઃ સર્વર્તુફલપુષ્પિતૈઃ ।

ઉદ્યાનાનિ ચ રમ્યાણિ દદર્શ કપિકુઞ્જરઃ ॥ 13 ॥

સમાસાદ્ય ચ લક્ષ્મીવાન્ લઙ્કાં રાવણપાલિતામ્ ।

પરિખાભિઃ સપદ્માભિઃ સોત્પલાભિરલઙ્કૃતામ્ ॥ 14 ॥

સીતાપહરણાર્થેન રાવણેન સુરક્ષિતામ્ ।

સમન્તાદ્વિચરદ્ભિશ્ચ રાક્ષસૈરુગ્રધન્વિભિઃ ॥ 15 ॥

કાઞ્ચનેનાવૃતાં રમ્યાં પ્રાકારેણ મહાપુરીમ્ ।

ગૃહૈશ્ચ ગ્રહસઙ્કાશૈઃ શારદામ્બુદસન્નિભૈઃ ॥ 16 ॥

પાણ્ડુરાભિઃ પ્રતોલીભિરુચ્ચાભિરભિસંવૃતામ્ ।

અટ્ટાલકશતાકીર્ણાં પતાકાધ્વજમાલિનીમ્ ॥ 17 ॥

તોરણૈઃ કાઞ્ચનૈર્દિવ્યૈર્લતાપઙ્ત્કિવિચિત્રિતૈઃ ।

દદર્શ હનુમાન્ લઙ્કાં દિવિ દેવપુરીં યથા ॥ 18 ॥

ગિરિમૂર્ધ્નિં સ્થિતાં લઙ્કાં પાણ્ડુરૈર્ભવનૈઃ શુભૈઃ ।

દદર્શ સ કપિશ્રેષ્ઠઃ પુરમાકાશગં યથા ॥ 19 ॥

પાલિતાં રાક્ષસેન્દ્રેણ નિર્મિતાં વિશ્વકર્મણા ।

પ્લવમાનમિવાકાશે દદર્શ હનુમાન્ પુરીમ્ ॥ 20 ॥

વપ્રપ્રાકારજઘનાં વિપુલામ્બુનવામ્બરામ્ ।

શતઘ્નીશૂલકેશાન્તામટ્ટાલકવતંસકામ્ ॥ 21 ॥

મનસેવ કૃતાં લઙ્કાં નિર્મિતાં વિશ્વકર્મણા ।

દ્વારમુત્તરમાસાદ્ય ચિન્તયામાસ વાનરઃ ॥ 22 ॥

કૈલાસશિખરપ્રખ્યામાલિખન્તીમિવામ્બરમ્ ।

ડીયમાનામિવાકાશમુચ્છ્રિતૈર્ભવનોત્તમૈઃ ॥ 23 ॥

સમ્પૂર્ણાં રાક્ષસૈર્ઘોરૈર્નાગૈર્ભોગવતીમિવ ।

અચિન્ત્યાં સુકૃતાં સ્પષ્ટાં કુબેરાધ્યુષિતાં પુરા ॥ 24 ॥

દંષ્ટ્રિભિર્બહુભિઃ શૂરૈઃ શૂલપટ્ટસપાણિભિઃ ।

રક્ષિતાં રાક્ષસૈર્ઘોરૈર્ગુહામાશીવિષૈરિવ ॥ 25 ॥

તસ્યાશ્ચ મહતીં ગુપ્તિં સાગરં ચ નિરીક્ષ્ય સઃ ।

રાવણં ચ રિપું ઘોરં ચિન્તયામાસ વાનરઃ ॥ 26 ॥

આગત્યાપીહ હરયો ભવિષ્યન્તિ નિરર્થકાઃ ।

ન હિ યુદ્ધેન વૈ લઙ્કા શક્યા જેતું સુરૈરપિ ॥ 27 ॥

ઇમાં તુ વિષમાં દુર્ગાં લઙ્કાં રાવણપાલિતામ્ ।

પ્રાપ્યાપિ સ મહાબાહુઃ કિં કરિષ્યતિ રાઘવઃ ॥ 28 ॥

અવકાશો નસાન્ત્વસ્ય રાક્ષસેષ્વભિગમ્યતે ।

ન દાનસ્ય ન ભેદસ્ય નૈવ યુદ્ધસ્ય દૃશ્યતે ॥ 29 ॥

ચતુર્ણામેવ હિ ગતિર્વાનરાણાં મહાત્મનામ્ ।

વાલિપુત્રસ્ય નીલસ્ય મમ રાજ્ઞશ્ચ ધીમતઃ ॥ 30 ॥

યાવજ્જાનામિ વૈદેહીં યદિ જીવતિ વા ન વા ।

તત્રૈવ ચિન્તયિષ્યામિ દૃષ્ટ્વા તાં જનકાત્મજામ્ ॥ 31 ॥

તતઃ સ ચિન્તયામાસ મુહૂર્તં કપિકુઞ્જરઃ ।

ગિરિશૃઙ્ગે સ્થિતસ્તસ્મિન્ રામસ્યાભ્યુદયે રતઃ ॥ 32 ॥

અનેન રૂપેણ મયા ન શક્યા રક્ષસાં પુરી ।

પ્રવેષ્ટું રાક્ષસૈર્ગુપ્તા ક્રૂરૈર્બલસમન્વિતૈઃ ॥ 33 ॥

ઉગ્રૌજસો મહાવીર્યા બલવન્તશ્ચ રાક્ષસાઃ ।

વઞ્ચનીયા મયા સર્વે જાનકીં પરિમાર્ગતા ॥ 34 ॥

લક્ષ્યાલક્ષ્યેણ રૂપેણ રાત્રૌ લઙ્કા પુરી મયા ।

પ્રવેષ્ટું પ્રાપ્તકાલં મે કૃત્યં સાધયિતું મહત્ ॥ 35 ॥

તાં પુરીં તાદૃશીં દૃષ્ટ્વા દુરાધર્ષાં સુરાસુરૈઃ ।

હનુમાન્ ચિન્તયામાસ વિનિશ્ચિત્ય મુહુર્મુહુઃ ॥ 36 ॥

કેનોપાયેન પશ્યેયં મૈથિલીં જનકાત્મજામ્ ।

અદૃષ્ટો રાક્ષસેન્દ્રેણ રાવણેન દુરાત્મના ॥ 37 ॥

ન વિનશ્યેત્કથં કાર્યં રામસ્ય વિદિતાત્મનઃ ।

એકામેકશ્ચ વશ્યેયં રહિતે જનકાત્મજામ્ ॥ 38 ॥

ભૂતાશ્ચાર્થા વિપદ્યન્તે દેશકાલવિરોધિતાઃ ।

વિક્લબં દૂતમાસાદ્ય તમઃ સૂર્યોદયે યથા ॥ 39 ॥

અર્થાનર્થાન્તરે બુદ્ધિર્નિશ્ચિતાપિ ન શોભતે ।

ઘાતયન્તિ હિ કાર્યાણિ દૂતાઃ પણ્ડિતમાનિનઃ ॥ 40 ॥

ન વિનશ્યેત્કથં કાર્યં વૈક્લબ્યં ન કથં ભવેત્ ।

લઙ્ઘનં ચ સમુદ્રસ્ય કથં નુ ન વૃથા ભવેત્ ॥ 41 ॥

મયિ દૃષ્ટે તુ રક્ષોભી રામસ્ય વિદિતાત્મનઃ ।

ભવેદ્વ્યર્થમિદં કાર્યં રાવણાનર્થમિચ્છતઃ ॥ 42 ॥

ન હિ શક્યં ક્વચિત્ સ્થાતુમવિજ્ઞાતેન રાક્ષસૈઃ ।

અપિ રાક્ષસરૂપેણ કિમુતાન્યેન કેનચિત્ ॥ 43 ॥

વાયુરપ્યત્ર નાજ્ઞાતશ્ચરેદિતિ મતિર્મમ ।

ન હ્ય સ્ત્યવિદિતં કિઞ્ચિદ્રાક્ષસાનાં બલીયસામ્ ॥ 44 ॥

ઇહાહં યદિ તિષ્ઠામિ સ્વેન રૂપેણ સંવૃતઃ ।

વિનાશમુપયાસ્યામિ ભર્તુરર્થશ્ચ હીયતે ॥ 45 ॥

તદહં સ્વેન રૂપેણ રજન્યાં હ્રસ્વતાં ગતઃ ।

લઙ્કામભિપતિષ્યામિ રાઘવસ્યાર્થસિદ્ધયે ॥ 46 ॥

રાવણસ્ય પુરીં રાત્રૌ પ્રવિશ્ય સુદુરાસદામ્ ।

વિચિન્વન્ ભવનં સર્વં દ્રક્ષ્યામિ જનકાત્મજામ્ ॥ 47 ॥

ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય હનુમાન્ સૂર્યસ્યાસ્તમયં કપિઃ ।

આચકાઙ્ક્ષે તદા વીરો વૈદેહ્યા દર્શનોત્સુકઃ ॥ 48 ॥

સૂર્યે ચાસ્તં ગતે રાત્રૌ દેહં સઙ્ક્ષિપ્ય મારુતિઃ ।

પૃષદંશકમાત્રઃ સન્ બભૂવાદ્ભુતદર્શનઃ ॥ 49 ॥

પ્રદોષકાલે હનુમાંસ્તૂર્ણમુત્પ્લુત્ય વીર્યવાન્ ।

પ્રવિવેશ પુરીં રમ્યાં સુવિભક્તમહાપથામ્ ॥ 50 ॥

પ્રાસાદમાલાવિતતાં સ્તમ્ભૈઃ કાઞ્ચનરાજતૈઃ ।

શાતકુમ્ભમયૈર્જાલૈર્ગન્થર્વનગરોપમામ્ ॥ 51 ॥

સપ્તભૌમાષ્ટભૌમૈશ્ચ સ દદર્શ મહાપુરીમ્ ।

તલૈઃ સ્ફાટિકસઙ્કીર્ણૈઃ કાર્તસ્વરવિભૂષિતૈઃ ॥ 52 ॥

વૈડૂર્યમણિચિત્રૈશ્ચ મુક્તાજાલવિભૂષિતૈઃ ।

તલૈઃ શુશુભિરે તાનિ ભવનાન્યત્ર રક્ષસામ્ ॥ 53 ॥

કાઞ્ચનાનિ ચ ચિત્રાણિ તોરણાનિ ચ રક્ષસામ્ ।

લઙ્કામુદ્યોતયામાસુઃ સર્વતઃ સમલઙ્કૃતામ્ ॥ 54 ॥

અચિન્ત્યામદ્ભુતાકારાં દૃષ્ટવા લઙ્કાં મહાકપિઃ ।

આસીદ્વિષણ્ણો હૃષ્ટશ્ચ વૈદેહ્યા દર્શનોત્સુકઃ ॥ 55 ॥

સ પાણ્ડુરાવિદ્ધવિમાનમાલિનીં મહાર્હજામ્બૂનદજાલતોરણામ્ ।

યશસ્વિનીં રાવણબાહુપાલિતાં ક્ષપાચરૈર્ભીમબલૈઃ સમાવૃતામ્ ॥ 56 ॥

ચન્દ્રોઽપિ સાચિવ્યમિવાસ્ય કુર્વંસ્તારાગણૈર્મધ્યગતો વિરાજન્ ।

જ્યોત્સ્નાવિતાનેન વિતત્ય લોક મુત્તિષ્ઠતે નૈકસહસ્રરશ્મિઃ ॥ 57 ॥

શઙ્ખપ્રભં ક્ષીરમૃણાલવર્ણ મુદ્ગચ્છમાનં વ્યવભાસમાનમ્ ।

દદર્શ ચન્દ્રં સ હરિપ્રવીરઃ પોપ્લૂયમાનં સરસીવ હંસમ્ ॥ 58 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુન્દરકાણ્ડે દ્વિતીયસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha dvitīyassargaḥ |

sa sāgaramanādṛṣyamatikramya mahābalaḥ |

trikūṭaśikhare laṅkāṃ sthitāṃ svastho dadarśa ha || 1 ||

tataḥ pādapamuktena puṣpavarṣeṇa vīryavān |

abhivṛṣṭaḥ sthitastatra babhau puṣpamayo yathā || 2 ||

yojanānāṃ śataṃ śrīmāṃstīrtvāpyuttamavikramaḥ |

aniḥśvasan kapistatra na glānimadhigacchati || 3 ||

śatānyahaṃ yojanānāṃ krameyaṃ subahūnyapi |

kiṃ punaḥ sāgarasyāntaṃ saṅkhyātaṃ śatayojanam || 4 ||

sa tu vīryavatāṃ śreṣṭhaḥ plavatāmapi cottamaḥ |

jagāma vegavān laṅkāṃ laṅghayitvā mahodadhim || 5 ||

śādvalāni ca nīlāni gandhavanti vanāni ca |

gaṇḍavanti ca madhyena jagāma nagavanti ca || 6 ||

śailāṃśca tarusañchannān vanārājīśca puṣpitāḥ |

abhicakrāma tejasvī hanumān plavagarṣabhaḥ || 7 ||

sa tasminnacale tiṣṭhanvanānyupavanāni ca |

sa nagāgre ca tāṃ laṅkāṃ dadarśa pavanātmajaḥ || 8 ||

saralān karṇikārāṃśca kharjūrāṃśca supuṣpitān |

priyālūnmuculindāṃśca kuṭajān ketakānapi || 9 ||

priyaṃṅgūn gandhapūrṇāṃśca nīpān saptacchadāṃstathā |

āsanān kovidārāṃśca karavīrāṃśca puṣpitān || 10 ||

puṣpabhāranibaddhāṃśca tathā mukulitānapi |

pādapān vihagākīrṇān pavanādhūtamastakān || 11 ||

haṃsakāraṇḍavākīrṇā vāpīḥ padmotmalāyutāḥ |

ākrīḍān vividhān ramyāvan vividhāṃśca jalāśayān || 12 ||

santatān vividhairvṛkṣaiḥ sarvartuphalapuṣpitaiḥ |

udyānāni ca ramyāṇi dadarśa kapikuñjaraḥ || 13 ||

samāsādya ca lakṣmīvān laṅkāṃ rāvaṇapālitām |

parikhābhiḥ sapadmābhiḥ sotpalābhiralaṅkṛtām || 14 ||

sītāpaharaṇārthena rāvaṇena surakṣitām |

samantādvicaradbhiśca rākṣasairugradhanvibhiḥ || 15 ||

kāñcanenāvṛtāṃ ramyāṃ prākāreṇa mahāpurīm |

gṛhaiśca grahasaṅkāśaiḥ śāradāmbudasannibhaiḥ || 16 ||

pāṇḍurābhiḥ pratolībhiruccābhirabhisaṃvṛtām |

aṭṭālakaśatākīrṇāṃ patākādhvajamālinīm || 17 ||

toraṇaiḥ kāñcanairdivyairlatāpaṅtkivicitritaiḥ |

dadarśa hanumān laṅkāṃ divi devapurīṃ yathā || 18 ||

girimūrdhniṃ sthitāṃ laṅkāṃ pāṇḍurairbhavanaiḥ śubhaiḥ |

dadarśa sa kapiśreṣṭhaḥ puramākāśagaṃ yathā || 19 ||

pālitāṃ rākṣasendreṇa nirmitāṃ viśvakarmaṇā |

plavamānamivākāśe dadarśa hanumān purīm || 20 ||

vapraprākārajaghanāṃ vipulāmbunavāmbarām |

śataghnīśūlakeśāntāmaṭṭālakavataṃsakām || 21 ||

manaseva kṛtāṃ laṅkāṃ nirmitāṃ viśvakarmaṇā |

dvāramuttaramāsādya cintayāmāsa vānaraḥ || 22 ||

kailāsaśikharaprakhyāmālikhantīmivāmbaram |

ḍīyamānāmivākāśamucchritairbhavanottamaiḥ || 23 ||

sampūrṇāṃ rākṣasairghorairnāgairbhogavatīmiva |

acintyāṃ sukṛtāṃ spaṣṭāṃ kuberādhyuṣitāṃ purā || 24 ||

daṃṣṭribhirbahubhiḥ śūraiḥ śūlapaṭṭasapāṇibhiḥ |

rakṣitāṃ rākṣasairghorairguhāmāśīviṣairiva || 25 ||

tasyāśca mahatīṃ guptiṃ sāgaraṃ ca nirīkṣya saḥ |

rāvaṇaṃ ca ripuṃ ghoraṃ cintayāmāsa vānaraḥ || 26 ||

āgatyāpīha harayo bhaviṣyanti nirarthakāḥ |

na hi yuddhena vai laṅkā śakyā jetuṃ surairapi || 27 ||

imāṃ tu viṣamāṃ durgāṃ laṅkāṃ rāvaṇapālitām |

prāpyāpi sa mahābāhuḥ kiṃ kariṣyati rāghavaḥ || 28 ||

avakāśo nasāntvasya rākṣaseṣvabhigamyate |

na dānasya na bhedasya naiva yuddhasya dṛśyate || 29 ||

caturṇāmeva hi gatirvānarāṇāṃ mahātmanām |

vāliputrasya nīlasya mama rājñaśca dhīmataḥ || 30 ||

yāvajjānāmi vaidehīṃ yadi jīvati vā na vā |

tatraiva cintayiṣyāmi dṛṣṭvā tāṃ janakātmajām || 31 ||

tataḥ sa cintayāmāsa muhūrtaṃ kapikuñjaraḥ |

giriśṛṅge sthitastasmin rāmasyābhyudaye rataḥ || 32 ||

anena rūpeṇa mayā na śakyā rakṣasāṃ purī |

praveṣṭuṃ rākṣasairguptā krūrairbalasamanvitaiḥ || 33 ||

ugraujaso mahāvīryā balavantaśca rākṣasāḥ |

vañcanīyā mayā sarve jānakīṃ parimārgatā || 34 ||

lakṣyālakṣyeṇa rūpeṇa rātrau laṅkā purī mayā |

praveṣṭuṃ prāptakālaṃ me kṛtyaṃ sādhayituṃ mahat || 35 ||

tāṃ purīṃ tādṛśīṃ dṛṣṭvā durādharṣāṃ surāsuraiḥ |

hanumān cintayāmāsa viniścitya muhurmuhuḥ || 36 ||

kenopāyena paśyeyaṃ maithilīṃ janakātmajām |

adṛṣṭo rākṣasendreṇa rāvaṇena durātmanā || 37 ||

na vinaśyetkathaṃ kāryaṃ rāmasya viditātmanaḥ |

ekāmekaśca vaśyeyaṃ rahite janakātmajām || 38 ||

bhūtāścārthā vipadyante deśakālavirodhitāḥ |

viklabaṃ dūtamāsādya tamaḥ sūryodaye yathā || 39 ||

arthānarthāntare buddhirniścitāpi na śobhate |

ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ || 40 ||

na vinaśyetkathaṃ kāryaṃ vaiklabyaṃ na kathaṃ bhavet |

laṅghanaṃ ca samudrasya kathaṃ nu na vṛthā bhavet || 41 ||

mayi dṛṣṭe tu rakṣobhī rāmasya viditātmanaḥ |

bhavedvyarthamidaṃ kāryaṃ rāvaṇānarthamicchataḥ || 42 ||

na hi śakyaṃ kvacit sthātumavijñātena rākṣasaiḥ |

api rākṣasarūpeṇa kimutānyena kenacit || 43 ||

vāyurapyatra nājñātaścarediti matirmama |

na hya styaviditaṃ kiñcidrākṣasānāṃ balīyasām || 44 ||

ihāhaṃ yadi tiṣṭhāmi svena rūpeṇa saṃvṛtaḥ |

vināśamupayāsyāmi bharturarthaśca hīyate || 45 ||

tadahaṃ svena rūpeṇa rajanyāṃ hrasvatāṃ gataḥ |

laṅkāmabhipatiṣyāmi rāghavasyārthasiddhaye || 46 ||

rāvaṇasya purīṃ rātrau praviśya sudurāsadām |

vicinvan bhavanaṃ sarvaṃ drakṣyāmi janakātmajām || 47 ||

iti sañcintya hanumān sūryasyāstamayaṃ kapiḥ |

ācakāṅkṣe tadā vīro vaidehyā darśanotsukaḥ || 48 ||

sūrye cāstaṃ gate rātrau dehaṃ saṅkṣipya mārutiḥ |

pṛṣadaṃśakamātraḥ san babhūvādbhutadarśanaḥ || 49 ||

pradoṣakāle hanumāṃstūrṇamutplutya vīryavān |

praviveśa purīṃ ramyāṃ suvibhaktamahāpathām || 50 ||

prāsādamālāvitatāṃ stambhaiḥ kāñcanarājataiḥ |

śātakumbhamayairjālairgantharvanagaropamām || 51 ||

saptabhaumāṣṭabhaumaiśca sa dadarśa mahāpurīm |

talaiḥ sphāṭikasaṅkīrṇaiḥ kārtasvaravibhūṣitaiḥ || 52 ||

vaiḍūryamaṇicitraiśca muktājālavibhūṣitaiḥ |

talaiḥ śuśubhire tāni bhavanānyatra rakṣasām || 53 ||

kāñcanāni ca citrāṇi toraṇāni ca rakṣasām |

laṅkāmudyotayāmāsuḥ sarvataḥ samalaṅkṛtām || 54 ||

acintyāmadbhutākārāṃ dṛṣṭavā laṅkāṃ mahākapiḥ |

āsīdviṣaṇṇo hṛṣṭaśca vaidehyā darśanotsukaḥ || 55 ||

sa pāṇḍurāviddhavimānamālinīṃ mahārhajāmbūnadajālatoraṇām |

yaśasvinīṃ rāvaṇabāhupālitāṃ kṣapācarairbhīmabalaiḥ samāvṛtām || 56 ||

candro'pi sācivyamivāsya kurvaṃstārāgaṇairmadhyagato virājan |

jyotsnāvitānena vitatya loka muttiṣṭhate naikasahasraraśmiḥ || 57 ||

śaṅkhaprabhaṃ kṣīramṛṇālavarṇa mudgacchamānaṃ vyavabhāsamānam |

dadarśa candraṃ sa haripravīraḥ poplūyamānaṃ sarasīva haṃsam || 58 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe dvitīyassargaḥ ||