3.27 Aranyakanda - Saptavimsha Sargah

ॐ

3.27 અરણ્યકાણ્ડ - સપ્તવિંશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાણ્ડમ્ ।

અથ સપ્તવિંશસ્સર્ગઃ ।

ખરં તુ રામાભિમુખં પ્રયાન્તં વાહિનીપતિઃ ।

રાક્ષસસ્ત્રિશિરા નામ સન્નિપત્યેદમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥

માં નિયોજય વિક્રાન્ત સન્નિવર્તસ્વ સાહસાત્ ।

પશ્ય રામં મહાબાહું સંયુગે વિનિપાતિતમ્ ॥ 2 ॥

પ્રતિજાનામિ તે સત્યમાયુધં ચાહમાલભે ।

યથા રામં વધિષ્યામિ વધાર્હં સર્વરક્ષસામ્ ॥ 3 ॥

અહં વાસ્ય રણે મૃત્યુરેષ વા સમરે મમ ।

વિનિવૃત્ય રણોત્સાહાન્મુહૂર્તં પ્રાશ્નિકો ભવ ॥ 4 ॥

પ્રહૃષ્ટો વા હતે રામે જનસ્થાનં પ્રયાસ્યસિ ।

મયિ વા નિહતે રામં સંયુગાયોપયાસ્યસિ ॥ 5 ॥

ખરસ્ત્રિશિરસા તેન મૃત્યુલોભાત્પ્રસાદિતઃ ।

ગચ્છ યુધ્યેત્યનુજ્ઞાતો રાઘવાભિમુખો યયૌ ॥ 6 ॥

ત્રિશિરાશ્ચ રથેનૈવ વાજિયુક્તેન ભાસ્વતા ।

અભ્યદ્રવદ્રણે રામં ત્રિશૃઙ્ગ ઇવ પર્વતઃ ॥ 7 ॥

શરધારાસમૂહાન્સ મહામેઘ ઇવોત્સૃજન્ ।

વ્યસૃજત્સદૃશં નાદં જલાર્દ્રસ્ય તુ દુન્દુભેઃ ॥ 8 ॥

આગચ્છન્તં ત્રિશિરસં રાક્ષસં પ્રેક્ષ્ય રાઘવઃ ।

ધનુષા પ્રતિજગ્રાહ વિધુન્વન્સાયકાન્ શિતાન્ ॥ 9 ॥

સ સમ્પ્રહારસ્તુમુલો રામત્રિશિરસોર્મહાન્ ।

બભૂવાતીવ બલિનોસ્સિંહકુઞ્જરયોરિવ ॥ 10 ॥

તતસ્ત્રિશિરસા બાણૈર્લલાટે તાડિતસ્ત્રિભિઃ ।

અમર્ષી કુપિતોરામસ્સંરબ્ધમિદમબ્રવીત્ ॥ 11 ॥

અહો વિક્રમશૂરસ્ય રાક્ષસસ્યેદૃશં બલમ્ ।

પુષ્પૈરિવ શરૈર્યસ્ય લલાટેઽસ્મિન્પરિક્ષતઃ ॥ 12 ॥

મમાપિ પ્રતિગૃહ્ણીષ્વ શરાંશ્ચાપગુણાચ્ચ્યુતાન્ ।

એવમુક્ત્વા તુ સંરબ્ધશ્શરાનાશીવિષોપમાન્ ॥ 13 ॥

ત્રિશિરોવક્ષસિ ક્રુદ્ધો નિજઘાન ચતુર્દશ ।

ચતુર્ભિસ્તુરગાનસ્ય શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ ॥ 14 ॥

ન્યપાતયત તેજસ્વી ચતુરસ્તસ્ય વાજિનઃ ।

અષ્ટભિસ્સાયકૈસ્સૂતં રથોપસ્થાન્ન્યપાતયત્ ॥ 15 ॥

રામશ્ચિચ્છેદ બાણેન ધ્વજં ચાસ્ય સમુચ્છ્રિતમ્ ।

તતો હતરથાત્તસ્માદુત્પતન્તં નિશાચરમ્ ॥ 16 ॥

બિભેદ રામસ્તં બાણૈર્હૃદયે સોઽભવજ્જડઃ ।

સાયકૈશ્ચાપ્રમેયાત્મા સામર્ષસ્તસ્ય રક્ષસઃ ॥ 17 ॥

શિરાંસ્યપાતયદ્રામો વેગવદ્ભિસ્ત્રિભિશ્શિતૈઃ ।

સ ભૂમૌ રુધિરોદ્ગારી રામબાણાભિપીડિતઃ ॥ 18 ॥

ન્યપતત્પતિતૈઃ પૂર્વં સ્વશિરોભિર્નિશાચરઃ ।

હતશેષાસ્તતો ભગ્ના રાક્ષસાઃ ખરસંશ્રયા ॥ 19 ॥

દ્રવન્તિ સ્મ ન તિષ્ઠન્તિ વ્યાઘ્રત્રસ્તા મૃગા ઇવ ।

તાન્ખરો દ્રવતો દૃષ્ટ્વા નિવર્ત્ય રુષિતસ્સ્વયમ્ ॥ 20 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાણ્ડે સપ્તવિંશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |

atha saptaviṃśassargaḥ |

kharaṃ tu rāmābhimukhaṃ prayāntaṃ vāhinīpatiḥ |

rākṣasastriśirā nāma sannipatyedamabravīt || 1 ||

māṃ niyojaya vikrānta sannivartasva sāhasāt |

paśya rāmaṃ mahābāhuṃ saṃyuge vinipātitam || 2 ||

pratijānāmi te satyamāyudhaṃ cāhamālabhe |

yathā rāmaṃ vadhiṣyāmi vadhārhaṃ sarvarakṣasām || 3 ||

ahaṃ vāsya raṇe mṛtyureṣa vā samare mama |

vinivṛtya raṇotsāhānmuhūrtaṃ prāśniko bhava || 4 ||

prahṛṣṭo vā hate rāme janasthānaṃ prayāsyasi |

mayi vā nihate rāmaṃ saṃyugāyopayāsyasi || 5 ||

kharastriśirasā tena mṛtyulobhātprasāditaḥ |

gaccha yudhyetyanujñāto rāghavābhimukho yayau || 6 ||

triśirāśca rathenaiva vājiyuktena bhāsvatā |

abhyadravadraṇe rāmaṃ triśṛṅga iva parvataḥ || 7 ||

śaradhārāsamūhānsa mahāmegha ivotsṛjan |

vyasṛjatsadṛśaṃ nādaṃ jalārdrasya tu dundubheḥ || 8 ||

āgacchantaṃ triśirasaṃ rākṣasaṃ prekṣya rāghavaḥ |

dhanuṣā pratijagrāha vidhunvansāyakān śitān || 9 ||

sa samprahārastumulo rāmatriśirasormahān |

babhūvātīva balinossiṃhakuñjarayoriva || 10 ||

tatastriśirasā bāṇairlalāṭe tāḍitastribhiḥ |

amarṣī kupitorāmassaṃrabdhamidamabravīt || 11 ||

aho vikramaśūrasya rākṣasasyedṛśaṃ balam |

puṣpairiva śarairyasya lalāṭe'sminparikṣataḥ || 12 ||

mamāpi pratigṛhṇīṣva śarāṃścāpaguṇāccyutān |

evamuktvā tu saṃrabdhaśśarānāśīviṣopamān || 13 ||

triśirovakṣasi kruddho nijaghāna caturdaśa |

caturbhisturagānasya śaraiḥ sannataparvabhiḥ || 14 ||

nyapātayata tejasvī caturastasya vājinaḥ |

aṣṭabhissāyakaissūtaṃ rathopasthānnyapātayat || 15 ||

rāmaściccheda bāṇena dhvajaṃ cāsya samucchritam |

tato hatarathāttasmādutpatantaṃ niśācaram || 16 ||

bibheda rāmastaṃ bāṇairhṛdaye so'bhavajjaḍaḥ |

sāyakaiścāprameyātmā sāmarṣastasya rakṣasaḥ || 17 ||

śirāṃsyapātayadrāmo vegavadbhistribhiśśitaiḥ |

sa bhūmau rudhirodgārī rāmabāṇābhipīḍitaḥ || 18 ||

nyapatatpatitaiḥ pūrvaṃ svaśirobhirniśācaraḥ |

hataśeṣāstato bhagnā rākṣasāḥ kharasaṃśrayā || 19 ||

dravanti sma na tiṣṭhanti vyāghratrastā mṛgā iva |

tānkharo dravato dṛṣṭvā nivartya ruṣitassvayam || 20 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||