2.98 Ayodhyakanda - Ashtanavatitama Sargah

ॐ

2.98 અયોધ્યાકાણ્ડ - અષ્ટનવતિતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાણ્ડમ્ ।

અથ અષ્ટનવતિતમસ્સર્ગઃ ।

નિવેશ્ય સેનાં તુ વિભુઃ પદ્ભ્યાં પાદવતાં વરઃ ।

અભિગન્તું સ કાકુત્થ્સમિયેષ ગુરુવર્તકમ્ ॥ 1 ॥

નિવિષ્ટમાત્રે સૈન્યે તુ યથોદ્દેશં વિનીતવત્ ।

ભરતો ભ્રાતરં વાક્યં શત્રુઘ્નમિદમબ્રવીત્ ॥ 2 ॥

ક્ષિપ્રં વનમિદં સૌમ્ય નરસઙ્ઘૈ સ્સમન્તતઃ ।

લુબ્ધૈશ્ચ સહિતૈરેભિ સ્ત્વમન્વેષિતુમર્હસિ ॥ 3 ॥

ગુહો જ્ઞાતિસહસ્રેણ શરચાપાસિધારિણા ।

સમન્વેષતુ કાકુત્સ્થમસ્મિન્ પરિવૃતસ્સ્વયમ્ ॥ 4 ॥

અમાત્યૈ સ્સહ પૌરૈશ્ચ ગુરુભિશ્ચ દ્વિજાતિભિઃ ।

વનં સર્વં ચરિષ્યામિ પદ્ભ્યાં પરિવૃત સ્સ્વયમ્ ॥ 5 ॥

યાવન્ન રામં દ્રક્ષ્યામિ લક્ષ્મણં વા મહાબલમ્ ।

વૈદેહીં ચ મહાભાગાં ન મે શાન્તિર્ભવિષ્યતિ ॥ 6 ॥

યાવન્ન ચન્દ્રસઙ્કાશં દ્રક્ષ્યામિ શુભમાનનમ્ ।

ભ્રાતુઃ પદ્મપલાશાક્ષં ન મે શાન્તિર્ભવિષ્યતિ ॥ 7 ॥

યાવન્ન ચરણૌ ભ્રાતુઃ પાર્થિવવ્યઞ્જનાન્વિતૌ ।

શિરસા ધારયિષ્યામિ ન મે શાન્તિર્ભવિષ્યતિ ॥ 8 ॥

યાવન્ન રાજ્યે રાજ્યાર્હઃ પિતૃપૈતામહે સ્થિતઃ ।

અભિષેકજલક્લિન્નો ન મે શાન્તિર્ભવિષ્યતિ ॥ 9 ॥

સિદ્ધાર્થઃ ખલુ સૌમિત્રિર્યશ્ચન્દ્રવિમલોપમમ્ ।

મુખં પશ્યતિ રામસ્ય રાજીવાક્ષં મહાદ્યુતિ ॥ 10 ॥

કૃતકૃત્યા મહાભાગા વૈદેહી જનકાત્મજા ।

ભર્તારં સાગરાન્તાયાઃ પૃથિવ્યા યાનુગચ્છતિ ॥ 11 ॥

સુભગશ્ચિત્રકૂટોઽસૌ ગિરિરાજોપમો ગિરિઃ ।

યસ્મિન્વસતિ કાકુત્સ્થઃ કુબેર ઇવ નન્દને ॥ 12 ॥

કૃતકાર્યમિદં દુર્ગં વનં વ્યાલનિષેવિતમ્ ।

યદધ્યાસ્તે મહાતેજા રામ શ્શસ્ત્રભૃતાં વરઃ ॥ 13 ॥

એવમુક્ત્વા મહાતેજા ભરતઃ પુરષર્ષભઃ ।

પદ્ભ્યામેવ મહાબાહુઃ પ્રવિવેશ મહાદ્વનમ્ ॥ 14 ॥

સ તાનિ દ્રુમજાલાનિ જાતાનિ ગિરિસાનુષુ ।

પુષ્પિતાગ્રાણિ મધ્યેન જગામ વદતાં વરઃ ॥ 15 ॥

સ ગિરેશ્ચિત્રકૂટસ્ય સાલમાસાદ્ય પુષ્પિતમ્ ।

રામાશ્રમગતસ્યાગ્નેર્દદર્શ ધ્વજમુચ્છ્રિતમ્ ॥ 16 ॥

તં દૃષ્ટ્વા ભરત શ્રીમાન્મુમોદ સહ બાન્ધવઃ ।

અત્ર રામ ઇતિ જ્ઞાત્વા ગતઃ પારમિવામ્ભસઃ ॥ 17 ॥

સ ચિત્રકૂટે તુ ગિરૌ નિશમ્યવ રામાશ્રમં પુણ્યજનોપપન્નમ્ ।

ગુહેન સાર્ધં ત્વરિતો જગામ પુનર્નિવેશ્યૈવ ચમૂં મહાત્મા ॥ 18 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાણ્ડે અષ્ટનવતિતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |

atha aṣṭanavatitamassargaḥ |

niveśya senāṃ tu vibhuḥ padbhyāṃ pādavatāṃ varaḥ |

abhigantuṃ sa kākutthsamiyeṣa guruvartakam || 1 ||

niviṣṭamātre sainye tu yathoddeśaṃ vinītavat |

bharato bhrātaraṃ vākyaṃ śatrughnamidamabravīt || 2 ||

kṣipraṃ vanamidaṃ saumya narasaṅghai ssamantataḥ |

lubdhaiśca sahitairebhi stvamanveṣitumarhasi || 3 ||

guho jñātisahasreṇa śaracāpāsidhāriṇā |

samanveṣatu kākutsthamasmin parivṛtassvayam || 4 ||

amātyai ssaha pauraiśca gurubhiśca dvijātibhiḥ |

vanaṃ sarvaṃ cariṣyāmi padbhyāṃ parivṛta ssvayam || 5 ||

yāvanna rāmaṃ drakṣyāmi lakṣmaṇaṃ vā mahābalam |

vaidehīṃ ca mahābhāgāṃ na me śāntirbhaviṣyati || 6 ||

yāvanna candrasaṅkāśaṃ drakṣyāmi śubhamānanam |

bhrātuḥ padmapalāśākṣaṃ na me śāntirbhaviṣyati || 7 ||

yāvanna caraṇau bhrātuḥ pārthivavyañjanānvitau |

śirasā dhārayiṣyāmi na me śāntirbhaviṣyati || 8 ||

yāvanna rājye rājyārhaḥ pitṛpaitāmahe sthitaḥ |

abhiṣekajalaklinno na me śāntirbhaviṣyati || 9 ||

siddhārthaḥ khalu saumitriryaścandravimalopamam |

mukhaṃ paśyati rāmasya rājīvākṣaṃ mahādyuti || 10 ||

kṛtakṛtyā mahābhāgā vaidehī janakātmajā |

bhartāraṃ sāgarāntāyāḥ pṛthivyā yānugacchati || 11 ||

subhagaścitrakūṭo'sau girirājopamo giriḥ |

yasminvasati kākutsthaḥ kubera iva nandane || 12 ||

kṛtakāryamidaṃ durgaṃ vanaṃ vyālaniṣevitam |

yadadhyāste mahātejā rāma śśastrabhṛtāṃ varaḥ || 13 ||

evamuktvā mahātejā bharataḥ puraṣarṣabhaḥ |

padbhyāmeva mahābāhuḥ praviveśa mahādvanam || 14 ||

sa tāni drumajālāni jātāni girisānuṣu |

puṣpitāgrāṇi madhyena jagāma vadatāṃ varaḥ || 15 ||

sa gireścitrakūṭasya sālamāsādya puṣpitam |

rāmāśramagatasyāgnerdadarśa dhvajamucchritam || 16 ||

taṃ dṛṣṭvā bharata śrīmānmumoda saha bāndhavaḥ |

atra rāma iti jñātvā gataḥ pāramivāmbhasaḥ || 17 ||

sa citrakūṭe tu girau niśamyava rāmāśramaṃ puṇyajanopapannam |

guhena sārdhaṃ tvarito jagāma punarniveśyaiva camūṃ mahātmā || 18 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭanavatitamassargaḥ ||