2.79 Ayodhyakanda - Ekonashititama Sargah

ॐ

2.79 અયોધ્યાકાણ્ડ - એકોનાશીતિતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાણ્ડમ્ ।

અથ એકોનાશીતિતમસ્સર્ગઃ ।

તતઃ પ્રભાતસમયે દિવસેઽથ ચતુર્દશે ।

સમેત્ય રાજકર્તારો ભરતં વાક્યમબ્રુવન્ ॥ 1 ॥

ગતો દશરથસ્સ્વર્ગં યો નો ગુરુતરો ગુરુઃ ।

રામં પ્રવ્રાજ્ય વૈ જ્યેષ્ઠં લક્ષ્મણં ચ મહાબલમ્ ॥ 2 ॥

ત્વમદ્ય ભવ નો રાજા રાજપુત્ર મહાયશઃ ।

સઙ્ગત્યા નાપરાધ્નોતિ રાજ્યમેતદનાયકમ્ ॥ 3 ॥

અભિષેચનિકં સર્વમિદમાદાય રાઘવ ।

પ્રતીક્ષતે ત્વાં સ્વજનશ્શ્રેણયશ્ચ નૃપાત્મજ ॥ 4 ॥

રાજ્યં ગૃહાણ ભરત પિતૃપૈતામહં ધ્રુવમ્ ।

અભિષેચય ચાત્માનં પાહિ ચાસ્માન્નરર્ષભ ॥ 5 ॥

અભિષેચનિકં ભાણ્ડં કૃત્વા સર્વં પ્રદક્ષિણમ્ ।

ભરતસ્તં જનં સર્વં પ્રત્યુવાચ ધૃતવ્રતઃ ॥ 6 ॥

જ્યેષ્ઠસ્ય રાજતા નિત્યમુચિતા હિ કુલસ્ય નઃ ।

નૈવં ભવન્તો માં વક્તુમર્હન્તિ કુશલા જનાઃ ॥ 7 ॥

રામઃ પૂર્વો હિ નો ભ્રાતા ભવિષ્યતિ મહીપતિઃ ।

અહં ત્વરણ્યે વત્સ્યામિ વર્ષાણિ નવ પઞ્ચ ચ ॥ 8 ॥

યુજ્યતાં મહતી સેના ચતુરઙ્ગમહાબલા ।

આનયિષ્યામ્યહં જ્યેષ્ઠં ભ્રાતરં રાઘવં વનાત્ ॥ 9 ॥

અભિષેચનિકં ચૈવ સર્વમેતદુપસ્કૃતમ્ ।

પુરસ્કૃત્ય ગમિષ્યામિ રામહેતોર્વનં પ્રતિ ॥ 10 ॥

તત્રૈવં તં નરવ્યાઘ્રમભિષિચ્ય પુરસ્કૃતમ્ ।

આનેષ્યામિ તુ વૈ રામં હવ્યવાહમિવાધ્વરાત્ ॥ 11 ॥

ન સકામાં કરિષ્યામિ સ્વામિમાં માતૃગન્ધિનીમ્ ।

વને વત્સ્યામ્યહં દુર્ગે રામો રાજા ભવિષ્યતિ ॥ 12 ॥

ક્રિયતાં શિલ્પિભિઃ પન્થા સ્સમાનિ વિષમાણિ ચ ।

રક્ષિણશ્ચાનુસમ્યાન્તુ પથિ દુર્ગવિચારકાઃ ॥ 13 ॥

એવં સમ્ભાષમાણં તં રામહેતોર્નૃપાત્મજમ્ ।

પ્રત્યુવાચ જનસ્સર્વ શ્શ્રીમદ્વાક્યમનુત્તમમ્ ॥ 14 ॥

એવં તે ભાષમાણસ્ય પદ્મા શ્રીરુપતિષ્ઠતાત્ ।

યસ્ત્વં જ્યેષ્ઠે નૃપસુતે પૃથિવીં દાતુમિચ્છસિ ॥ 15 ॥

અનુત્તમં તદ્વચનં નૃપાત્મજપ્રભાષિતં સંશ્રવણે નિશમ્ય ચ ।

પ્રહર્ષજાસ્તં પ્રતિ બાષ્પબિન્દવો નિપેતુરાર્યાનનનેત્રસમ્ભવાઃ ॥ 16 ॥

ઊચુસ્તે વચનમિદં નિશમ્ય હૃષ્ટા સ્સામાત્યા સ્સપરિષદો વિયાતશોકાઃ ।

પન્થાનં નરવર ભક્તિમાન્ જનશ્ચ વ્યાદિષ્ટસ્તવ વચનાચ્ચ શિલ્પિવર્ગઃ ॥ 17 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાણ્ડે એકોનાશીતિતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |

atha ekonāśītitamassargaḥ |

tataḥ prabhātasamaye divase'tha caturdaśe |

sametya rājakartāro bharataṃ vākyamabruvan || 1 ||

gato daśarathassvargaṃ yo no gurutaro guruḥ |

rāmaṃ pravrājya vai jyeṣṭhaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam || 2 ||

tvamadya bhava no rājā rājaputra mahāyaśaḥ |

saṅgatyā nāparādhnoti rājyametadanāyakam || 3 ||

abhiṣecanikaṃ sarvamidamādāya rāghava |

pratīkṣate tvāṃ svajanaśśreṇayaśca nṛpātmaja || 4 ||

rājyaṃ gṛhāṇa bharata pitṛpaitāmahaṃ dhruvam |

abhiṣecaya cātmānaṃ pāhi cāsmānnararṣabha || 5 ||

abhiṣecanikaṃ bhāṇḍaṃ kṛtvā sarvaṃ pradakṣiṇam |

bharatastaṃ janaṃ sarvaṃ pratyuvāca dhṛtavrataḥ || 6 ||

jyeṣṭhasya rājatā nityamucitā hi kulasya naḥ |

naivaṃ bhavanto māṃ vaktumarhanti kuśalā janāḥ || 7 ||

rāmaḥ pūrvo hi no bhrātā bhaviṣyati mahīpatiḥ |

ahaṃ tvaraṇye vatsyāmi varṣāṇi nava pañca ca || 8 ||

yujyatāṃ mahatī senā caturaṅgamahābalā |

ānayiṣyāmyahaṃ jyeṣṭhaṃ bhrātaraṃ rāghavaṃ vanāt || 9 ||

abhiṣecanikaṃ caiva sarvametadupaskṛtam |

puraskṛtya gamiṣyāmi rāmahetorvanaṃ prati || 10 ||

tatraivaṃ taṃ naravyāghramabhiṣicya puraskṛtam |

āneṣyāmi tu vai rāmaṃ havyavāhamivādhvarāt || 11 ||

na sakāmāṃ kariṣyāmi svāmimāṃ mātṛgandhinīm |

vane vatsyāmyahaṃ durge rāmo rājā bhaviṣyati || 12 ||

kriyatāṃ śilpibhiḥ panthā ssamāni viṣamāṇi ca |

rakṣiṇaścānusamyāntu pathi durgavicārakāḥ || 13 ||

evaṃ sambhāṣamāṇaṃ taṃ rāmahetornṛpātmajam |

pratyuvāca janassarva śśrīmadvākyamanuttamam || 14 ||

evaṃ te bhāṣamāṇasya padmā śrīrupatiṣṭhatāt |

yastvaṃ jyeṣṭhe nṛpasute pṛthivīṃ dātumicchasi || 15 ||

anuttamaṃ tadvacanaṃ nṛpātmajaprabhāṣitaṃ saṃśravaṇe niśamya ca |

praharṣajāstaṃ prati bāṣpabindavo nipeturāryānananetrasambhavāḥ || 16 ||

ūcuste vacanamidaṃ niśamya hṛṣṭā ssāmātyā ssapariṣado viyātaśokāḥ |

panthānaṃ naravara bhaktimān janaśca vyādiṣṭastava vacanācca śilpivargaḥ || 17 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ekonāśītitamassargaḥ ||