2.27 Ayodhyakanda - Saptavimsha Sargah

ॐ

2.27 અયોધ્યાકાણ્ડ - સપ્તવિંશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાણ્ડમ્ ।

અથ સપ્તવિંશસ્સર્ગઃ ।

એવમુક્તા તુ વૈદેહી પ્રિયાર્હા પ્રિયવાદિની ।

પ્રણયાદેવ સઙ્ક્રુદ્ધા ભર્તારમિદમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥

કિમિદં ભાષસે રામ વાક્યં લઘુતયા ધ્રુવમ્ ।

ત્વયા યદપહાસ્યં મે શ્રુત્વા નરવરાત્મજ ॥ 2 ॥

આર્યપુત્ર પિતા માતા ભ્રાતા પુત્રસ્તથા સ્નુષા ।

સ્વાનિ પુણ્યાનિ ભુઞ્જાનાઃ સ્વં સ્વં ભાગ્યમુપાસતે ॥ 3 ॥

ભર્તુર્ભાગ્યં તુ ભાર્યૈકા પ્રાપ્નોતિ પુરુષર્ષભ ।

અતશ્ચૈવાહમાદિષ્ટા વને વસ્તવ્યમિત્યપિ ॥ 4 ॥

ન પિતા નાત્મજો નાત્મા ન માતા ન સખીજનઃ ।

ઇહ પ્રેત્ય ચ નારીણાં પતિરેકો ગતિસ્સદા ॥ 5 ॥

યદિ ત્વં પ્રસ્થિતો દુર્ગં વનમદ્યૈવ રાઘવ ।

અગ્રતસ્તે ગમિષ્યામિ મૃદ્નન્તી કુશકણ્ટકાન્ ॥ 6 ॥

ઈર્ષ્યારોષૌ બહિષ્કૃત્ય ભુક્તશેષમિવોદકમ્ ।

નય માં વીર વિસ્રબ્ધઃ પાપં મયિ ન વિદ્યતે ॥ 7 ॥

પ્રાસાદાગ્રૈર્વિમાનૈર્વા વૈહાયસગતેન વા ।

સર્વાવસ્થાગતા ભર્તુઃ પાદચ્છાયા વિશિષ્યતે ॥ 8 ॥

અનુશિષ્ટાઽસ્મિ માત્રા ચ પિત્રા ચ વિવિધાશ્રયમ્ ।

નાઽસ્મિ સમ્પ્રતિ વક્તવ્યા વર્તિતવ્યં યથા મયા ॥ 9 ॥

અહં દુર્ગં ગમિષ્યામિ વનં પુરુષવર્જિતમ્ ।

નાનામૃગગણાકીર્ણં શાર્દૂલવૃકસેવિતમ્ ॥ 10 ॥

સુખં વને નિવત્સ્યામિ યથૈવ ભવને પિતુઃ ।

અચિન્તયન્તી ત્રીન્લોકાંશ્ચ્ચિન્તયન્તી પતિવ્રતમ્ ॥ 11 ॥

શુશ્રૂષમાણા તે નિત્યં નિયતા બ્રહ્મચારિણી ।

સહ રંસ્યે ત્વયા વીર વનેષુ મધુગન્ધિષુ ॥ 12 ॥

ત્વં હિ શક્તો વને કર્તું રામ સમ્પરિપાલનમ્ ।

અન્યસ્યાપિ જનસ્યેહ કિં પુનર્મમ માનદ ॥ 13 ॥

સહ ત્વયા ગમિષ્યામિ વનમદ્ય ન સંશયઃ ।

નાહં શક્યા મહાભાગ નિવર્તયિતુમુદ્યતા ॥ 14 ॥

ફલમૂલાશના નિત્યં ભવિષ્યામિ ન સંશયઃ ।

ન તે દુઃખં કરિષ્યામિ નિવસન્તી સહ ત્વયા ॥ 15 ॥

ઇચ્છામિ સરિતશ્શૈલાન્પલ્વલાનિ વનાનિ ચ ।

દ્રષ્ટું સર્વત્ર નિર્ભીતા ત્વયા નાથેન ધીમતા ॥ 16 ॥

હંસકારણ્ડવાકીર્ણાઃ પદ્મિનીસ્સાધુપુષ્પિતાઃ ।

ઇચ્છેયં સુખિની દ્રષ્ટું ત્વયા વીરેણ સઙ્ગતા ॥ 17 ॥

અભિષેકં કરિષ્યામિ તાસુ નિત્યં યતવ્રતા ।

સહ ત્વયા વિશાલાક્ષ રંસ્યે પરમનન્દિની ॥ 18 ॥

એવં વર્ષસહસ્રાણાં શતં વાઽહં ત્વયા સહ ।

વ્યતિક્રમં ન વેત્સ્યામિ સ્વર્ગોઽપિ ન હિ મે મતઃ ॥ 19 ॥

સ્વર્ગેઽપિ ચ વિના વાસો ભવિતા યદિ રાઘવ ।

ત્વયા મમ નરવ્યાઘ્ર નાહં તમપિ રોચયે ॥ 20 ॥

અહં ગમિષ્યામિ વનં સુદુર્ગમં મૃગાયુતં વાનરવારણૈર્યુતમ્ ।

વને નિવત્સ્યામિ યથા પિતુર્ગૃહે તવૈવ પાદાવુપગૃહ્ય સંયતા ॥ 21 ॥

અનન્યભાવામનુરક્તચેતસં ત્વયા વિયુક્તાં મરણાયનિશ્ચિતામ્ ।

નયસ્વ માં સાધુ કુરુષ્વ યાચનાં ન તે મયાઽતો ગુરુતા ભવિષ્યતિ ॥ 22 ॥

તથા બ્રુવાણામપિ ધર્મવત્સલો ન ચ સ્મ સીતાં નૃવરો નિનીષતિ ।

ઉવાચ ચૈનાં બહુ સન્નિવર્તને વને નિવાસસ્ય ચ દુઃખિતાં પ્રતિ ॥ 23 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાણ્ડે સપ્તવિંશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |

atha saptaviṃśassargaḥ |

evamuktā tu vaidehī priyārhā priyavādinī |

praṇayādeva saṅkruddhā bhartāramidamabravīt || 1 ||

kimidaṃ bhāṣase rāma vākyaṃ laghutayā dhruvam |

tvayā yadapahāsyaṃ me śrutvā naravarātmaja || 2 ||

āryaputra pitā mātā bhrātā putrastathā snuṣā |

svāni puṇyāni bhuñjānāḥ svaṃ svaṃ bhāgyamupāsate || 3 ||

bharturbhāgyaṃ tu bhāryaikā prāpnoti puruṣarṣabha |

ataścaivāhamādiṣṭā vane vastavyamityapi || 4 ||

na pitā nātmajo nātmā na mātā na sakhījanaḥ |

iha pretya ca nārīṇāṃ patireko gatissadā || 5 ||

yadi tvaṃ prasthito durgaṃ vanamadyaiva rāghava |

agrataste gamiṣyāmi mṛdnantī kuśakaṇṭakān || 6 ||

īrṣyāroṣau bahiṣkṛtya bhuktaśeṣamivodakam |

naya māṃ vīra visrabdhaḥ pāpaṃ mayi na vidyate || 7 ||

prāsādāgrairvimānairvā vaihāyasagatena vā |

sarvāvasthāgatā bhartuḥ pādacchāyā viśiṣyate || 8 ||

anuśiṣṭā'smi mātrā ca pitrā ca vividhāśrayam |

nā'smi samprati vaktavyā vartitavyaṃ yathā mayā || 9 ||

ahaṃ durgaṃ gamiṣyāmi vanaṃ puruṣavarjitam |

nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ śārdūlavṛkasevitam || 10 ||

sukhaṃ vane nivatsyāmi yathaiva bhavane pituḥ |

acintayantī trīnlokāṃśccintayantī pativratam || 11 ||

śuśrūṣamāṇā te nityaṃ niyatā brahmacāriṇī |

saha raṃsye tvayā vīra vaneṣu madhugandhiṣu || 12 ||

tvaṃ hi śakto vane kartuṃ rāma samparipālanam |

anyasyāpi janasyeha kiṃ punarmama mānada || 13 ||

saha tvayā gamiṣyāmi vanamadya na saṃśayaḥ |

nāhaṃ śakyā mahābhāga nivartayitumudyatā || 14 ||

phalamūlāśanā nityaṃ bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ |

na te duḥkhaṃ kariṣyāmi nivasantī saha tvayā || 15 ||

icchāmi saritaśśailānpalvalāni vanāni ca |

draṣṭuṃ sarvatra nirbhītā tvayā nāthena dhīmatā || 16 ||

haṃsakāraṇḍavākīrṇāḥ padminīssādhupuṣpitāḥ |

iccheyaṃ sukhinī draṣṭuṃ tvayā vīreṇa saṅgatā || 17 ||

abhiṣekaṃ kariṣyāmi tāsu nityaṃ yatavratā |

saha tvayā viśālākṣa raṃsye paramanandinī || 18 ||

evaṃ varṣasahasrāṇāṃ śataṃ vā'haṃ tvayā saha |

vyatikramaṃ na vetsyāmi svargo'pi na hi me mataḥ || 19 ||

svarge'pi ca vinā vāso bhavitā yadi rāghava |

tvayā mama naravyāghra nāhaṃ tamapi rocaye || 20 ||

ahaṃ gamiṣyāmi vanaṃ sudurgamaṃ mṛgāyutaṃ vānaravāraṇairyutam |

vane nivatsyāmi yathā piturgṛhe tavaiva pādāvupagṛhya saṃyatā || 21 ||

ananyabhāvāmanuraktacetasaṃ tvayā viyuktāṃ maraṇāyaniścitām |

nayasva māṃ sādhu kuruṣva yācanāṃ na te mayā'to gurutā bhaviṣyati || 22 ||

tathā bruvāṇāmapi dharmavatsalo na ca sma sītāṃ nṛvaro ninīṣati |

uvāca caināṃ bahu sannivartane vane nivāsasya ca duḥkhitāṃ prati || 23 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||