📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.55 બાલકાણ્ડ - પઞ્ચપઞ્ચાશ સર્ગઃ
1.55 Balakanda - Panchapanchasha Sargah
Valmiki Gujarati
શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાણ્ડમ્ ।
અથ પઞ્ચપઞ્ચાશસ્સર્ગઃ ।
તતસ્તાનાકુલાન્ દૃષ્ટ્વા વિશ્વામિત્રાસ્ત્રમોહિતાન્ ।
વસિષ્ઠશ્ચોદયામાસ કામધુક્ સૃજ યોગતઃ ॥ 1 ॥
તસ્યાહુમ્ભારવાજ્જાતાઃ કામ્ભોજા રવિસન્નિભાઃ ।
ઊધસસ્ત્વથ સઞ્જાતાઃ પપ્લવાશ્શસ્ત્રપાણયઃ ॥ 2 ॥
યોનિદેશાચ્ચ યવનાશ્શકૃદ્દેશાચ્છકા સ્તથા ।
રોમકૂપેષુ ચ મ્લેચ્છા હારીતાસ્સકિરાતકાઃ ॥ 3 ॥
તૈસ્તૈર્નિષૂદિતં સર્વં વિશ્વામિત્રસ્ય તત્ક્ષણાત્ ।
સપદાતિગજં સાશ્વં સરથં રઘુનન્દન ॥ 4 ॥
દૃષ્ટ્વા નિષૂદિતં સૈન્યં વસિષ્ઠેન મહાત્મના ।
વિશ્વામિત્રસુતાનાં ચ શતં નાનાવિધાયુધમ્ ॥ 5 ॥
અભ્યધાવત્સુસઙ્કૃદ્ધં વસિષ્ઠં જપતાં વરમ્ ।
હુઙ્કારેણૈવ તાન્ સર્વાન્ દદાહ ભગવાન્ ઋષિઃ ॥ 6 ॥
તે સાશ્વરથપાદાતા વસિષ્ઠેન મહાત્મના ।
ભસ્મીકૃતા મુહૂર્તેન વિશ્વામિત્રસુતા સ્તદા ॥ 7 ॥
દૃષ્ટ્વા વિનાશિતાન્ પુત્રાન્ બલં ચ સુમહાયશાઃ ।
સવ્રીડશ્ચિન્તયાઽવિષ્ટો વિશ્વામિત્રોઽભવત્તદા ॥ 8 ॥
સમુદ્ર ઇવ નિર્વેગો ભગ્નદંષ્ટ્ર ઇવોરગઃ ।
ઉપરક્ત ઇવાદિત્યસ્સદ્યો નિષ્પ્રભતાં ગતઃ ॥ 9 ॥
હતપુત્રબલો દીનો લૂનપક્ષ ઇવ દ્વિજઃ ।
હતદર્પો હતોત્સાહો નિર્વેદં સમપદ્યત ॥ 10 ॥
સ પુત્રમેકં રાજ્યાય પાલયેતિ નિયુજ્ય ચ ।
પૃથિવીં ક્ષત્રધર્મેણ વનમેવાન્વપદ્યત ॥ 11 ॥
સ ગત્વા હિમવત્પાર્શ્વં કિન્નરોરગસેવિતમ્ ।
મહાદેવપ્રસાદાર્થં તપસ્તેપે મહાતપાઃ ॥ 12 ॥
કેનચિત્ત્વથ કાલેન દેવેશો વૃષભધ્વજઃ ।
દર્શયામાસ વરદો વિશ્વામિત્રં મહાબલમ્ ॥ 13 ॥
કિમર્થં તપ્યસે રાજન્ બ્રૂહિ યત્તે વિવક્ષિતમ્ ।
વરદોઽસ્મિ વરો યસ્તે કાઙ્ક્ષિતસ્સોઽભિધીયતામ્ ॥ 14 ॥
એવમુક્તસ્તુ દેવેન વિશ્વામિત્રો મહાતપાઃ ।
પ્રણિપત્ય મહાદેવમિદં વચનમબ્રવીત્ ॥ 15 ॥
યદિ તુષ્ટો મહાદેવ ધનુર્વેદો મમાનઘ ।
સાઙ્ગોપાઙ્ગોપનિષદસ્સરહસ્યઃ પ્રદીયતામ્ ॥ 16 ॥
યાનિ દેવેષુ ચાસ્ત્રાણિ દાનવેષુ મહર્ષિષુ ।
ગન્ધર્વયક્ષરક્ષસ્સુ પ્રતિભાન્તુ મમાનઘ ॥ 17 ॥
તવ પ્રસાદાદ્ભવતુ દેવદેવમમેપ્સિતમ્ ।
એવમસ્ત્વિતિ દેવેશો વાક્યમુક્ત્વા ગતસ્તદા ॥ 18 ॥
પ્રાપ્ય ચાસ્ત્રાણિ રાજર્ષિર્વિશ્વામિત્રો મહાબલઃ ।
દર્પેણ મહતા યુક્તો દર્પપૂર્ણોઽભવત્તદા ॥ 19 ॥
વિવર્ધમાનો વીર્યેણ સમુદ્ર ઇવ પર્વણિ ।
હતમેવ તદા મેને વસિષ્ઠમૃષિસત્તમમ્ ॥ 20 ॥
તતો ગત્વાઽઽશ્રમપદં મુમોચાસ્ત્રાણિ પાર્થિવઃ ।
યૈસ્તત્તપોવનં સર્વં નિર્દગ્ધં ચાસ્ત્રતેજસા ॥ 21 ॥
ઉદીર્યમાણમસ્ત્રં તદ્વિશ્વામિત્રસ્ય ધીમતઃ ।
દૃષ્ટ્વા વિપ્રદ્રુતાસ્સર્વે મુનયશ્શતશો દિશઃ ॥ 22 ॥
વસિષ્ઠસ્ય ચ યે શિષ્યાસ્તથૈવ મૃગપક્ષિણઃ ।
વિદ્રવન્તિ ભયાદ્ભીતા નાનાદિગ્ભ્યસ્સહસ્રશઃ ॥ 23 ॥
વસિષ્ઠસ્યાશ્રમપદં શૂન્યમાસીન્મહાત્મનઃ ।
મુહૂર્તમિવ નિશ્શબ્દમાસીદિરિણસન્નિભમ્ ॥ 24 ॥
વદતો વૈ વસિષ્ઠસ્ય મા ભૈરિતિ મુહુર્મુહુઃ ।
નાશયામ્યદ્ય ગાધેયં નીહારમિવ ભાસ્કરઃ ॥ 25 ॥
એવમુક્ત્વા મહાતેજા વસિષ્ઠો જપતાં વરઃ ।
વિશ્વામિત્રં તદા વાક્યં સરોષમિદમબ્રવીત્ ॥ 26 ॥
આશ્રમં ચિરસમ્વૃદ્ધં યદ્વિનાશિતવાનસિ ।
દુરાચારોઽસિ તન્મૂઢ તસ્માત્ત્વં ન ભવિષ્યસિ ॥ 27 ॥
ઇત્યુક્ત્વા પરમક્રુદ્ધો દણ્ડમુદ્યમ્ય સત્વરઃ ।
વિધૂમમિવ કાલાગ્નિં યમદણ્ડમિવાપરમ્ ॥ 28 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાણ્ડે પઞ્ચપઞ્ચાશસ્સર્ગઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcapañcāśassargaḥ |
tatastānākulān dṛṣṭvā viśvāmitrāstramohitān |
vasiṣṭhaścodayāmāsa kāmadhuk sṛja yogataḥ || 1 ||
tasyāhumbhāravājjātāḥ kāmbhojā ravisannibhāḥ |
ūdhasastvatha sañjātāḥ paplavāśśastrapāṇayaḥ || 2 ||
yonideśācca yavanāśśakṛddeśācchakā stathā |
romakūpeṣu ca mlecchā hārītāssakirātakāḥ || 3 ||
taistairniṣūditaṃ sarvaṃ viśvāmitrasya tatkṣaṇāt |
sapadātigajaṃ sāśvaṃ sarathaṃ raghunandana || 4 ||
dṛṣṭvā niṣūditaṃ sainyaṃ vasiṣṭhena mahātmanā |
viśvāmitrasutānāṃ ca śataṃ nānāvidhāyudham || 5 ||
abhyadhāvatsusaṅkṛddhaṃ vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam |
huṅkāreṇaiva tān sarvān dadāha bhagavān ṛṣiḥ || 6 ||
te sāśvarathapādātā vasiṣṭhena mahātmanā |
bhasmīkṛtā muhūrtena viśvāmitrasutā stadā || 7 ||
dṛṣṭvā vināśitān putrān balaṃ ca sumahāyaśāḥ |
savrīḍaścintayā'viṣṭo viśvāmitro'bhavattadā || 8 ||
samudra iva nirvego bhagnadaṃṣṭra ivoragaḥ |
uparakta ivādityassadyo niṣprabhatāṃ gataḥ || 9 ||
hataputrabalo dīno lūnapakṣa iva dvijaḥ |
hatadarpo hatotsāho nirvedaṃ samapadyata || 10 ||
sa putramekaṃ rājyāya pālayeti niyujya ca |
pṛthivīṃ kṣatradharmeṇa vanamevānvapadyata || 11 ||
sa gatvā himavatpārśvaṃ kinnaroragasevitam |
mahādevaprasādārthaṃ tapastepe mahātapāḥ || 12 ||
kenacittvatha kālena deveśo vṛṣabhadhvajaḥ |
darśayāmāsa varado viśvāmitraṃ mahābalam || 13 ||
kimarthaṃ tapyase rājan brūhi yatte vivakṣitam |
varado'smi varo yaste kāṅkṣitasso'bhidhīyatām || 14 ||
evamuktastu devena viśvāmitro mahātapāḥ |
praṇipatya mahādevamidaṃ vacanamabravīt || 15 ||
yadi tuṣṭo mahādeva dhanurvedo mamānagha |
sāṅgopāṅgopaniṣadassarahasyaḥ pradīyatām || 16 ||
yāni deveṣu cāstrāṇi dānaveṣu maharṣiṣu |
gandharvayakṣarakṣassu pratibhāntu mamānagha || 17 ||
tava prasādādbhavatu devadevamamepsitam |
evamastviti deveśo vākyamuktvā gatastadā || 18 ||
prāpya cāstrāṇi rājarṣirviśvāmitro mahābalaḥ |
darpeṇa mahatā yukto darpapūrṇo'bhavattadā || 19 ||
vivardhamāno vīryeṇa samudra iva parvaṇi |
hatameva tadā mene vasiṣṭhamṛṣisattamam || 20 ||
tato gatvā''śramapadaṃ mumocāstrāṇi pārthivaḥ |
yaistattapovanaṃ sarvaṃ nirdagdhaṃ cāstratejasā || 21 ||
udīryamāṇamastraṃ tadviśvāmitrasya dhīmataḥ |
dṛṣṭvā vipradrutāssarve munayaśśataśo diśaḥ || 22 ||
vasiṣṭhasya ca ye śiṣyāstathaiva mṛgapakṣiṇaḥ |
vidravanti bhayādbhītā nānādigbhyassahasraśaḥ || 23 ||
vasiṣṭhasyāśramapadaṃ śūnyamāsīnmahātmanaḥ |
muhūrtamiva niśśabdamāsīdiriṇasannibham || 24 ||
vadato vai vasiṣṭhasya mā bhairiti muhurmuhuḥ |
nāśayāmyadya gādheyaṃ nīhāramiva bhāskaraḥ || 25 ||
evamuktvā mahātejā vasiṣṭho japatāṃ varaḥ |
viśvāmitraṃ tadā vākyaṃ saroṣamidamabravīt || 26 ||
āśramaṃ cirasamvṛddhaṃ yadvināśitavānasi |
durācāro'si tanmūḍha tasmāttvaṃ na bhaviṣyasi || 27 ||
ityuktvā paramakruddho daṇḍamudyamya satvaraḥ |
vidhūmamiva kālāgniṃ yamadaṇḍamivāparam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever