Upadesha Saram (ramana Maharshi)

ॐ

ઉપદેશ સારં (રમણ મહર્ષિ)

Rama Ramana Maharshi Gujarati

કર્તુરાજ્ઞયા પ્રાપ્યતે ફલમ્ ।

કર્મ કિં પરં કર્મ તજ્જડમ્ ॥ 1 ॥

કૃતિમહોદધૌ પતનકારણમ્ ।

ફલમશાશ્વતં ગતિનિરોધકમ્ ॥ 2 ॥

ઈશ્વરાર્પિતં નેચ્છયા કૃતમ્ ।

ચિત્તશોધકં મુક્તિસાધકમ્ ॥ 3 ॥

કાયવાઙ્મનઃ કાર્યમુત્તમમ્ ।

પૂજનં જપશ્ચિન્તનં ક્રમાત્ ॥ 4 ॥

જગત ઈશધી યુક્તસેવનમ્ ।

અષ્ટમૂર્તિભૃદ્દેવપૂજનમ્ ॥ 5 ॥

ઉત્તમસ્તવાદુચ્ચમન્દતઃ ।

ચિત્તજં જપધ્યાનમુત્તમમ્ ॥ 6 ॥

આજ્યધારયા સ્રોતસા સમમ્ ।

સરલચિન્તનં વિરલતઃ પરમ્ ॥ 7 ॥

ભેદભાવનાત્ સોઽહમિત્યસૌ ।

ભાવનાઽભિદા પાવની મતા ॥ 8 ॥

ભાવશૂન્યસદ્ભાવસુસ્થિતિઃ ।

ભાવનાબલાદ્ભક્તિરુત્તમા ॥ 9 ॥

હૃત્સ્થલે મનઃ સ્વસ્થતા ક્રિયા ।

ભક્તિયોગબોધાશ્ચ નિશ્ચિતમ્ ॥ 10 ॥

વાયુરોધનાલ્લીયતે મનઃ ।

જાલપક્ષિવદ્રોધસાધનમ્ ॥ 11 ॥

ચિત્તવાયવશ્ચિત્ક્રિયાયુતાઃ ।

શાખયોર્દ્વયી શક્તિમૂલકા ॥ 12 ॥

લયવિનાશને ઉભયરોધને ।

લયગતં પુનર્ભવતિ નો મૃતમ્ ॥ 13 ॥

પ્રાણબન્ધનાલ્લીનમાનસમ્ ।

એકચિન્તનાન્નાશમેત્યદઃ ॥ 14 ॥

નષ્ટમાનસોત્કૃષ્ટયોગિનઃ ।

કૃત્યમસ્તિ કિં સ્વસ્થિતિં યતઃ ॥ 15 ॥

દૃશ્યવારિતં ચિત્તમાત્મનઃ ।

ચિત્ત્વદર્શનં તત્ત્વદર્શનમ્ ॥ 16 ॥

માનસં તુ કિં માર્ગણે કૃતે ।

નૈવ માનસં માર્ગ આર્જવાત્ ॥ 17 ॥

વૃત્તયસ્ત્વહં વૃત્તિમાશ્રિતાઃ ।

વૃત્તયો મનો વિદ્ધ્યહં મનઃ ॥ 18 ॥

અહમયં કુતો ભવતિ ચિન્વતઃ ।

અયિ પતત્યહં નિજવિચારણમ્ ॥ 19 ॥

અહમિ નાશભાજ્યહમહન્તયા ।

સ્ફુરતિ હૃત્સ્વયં પરમપૂર્ણસત્ ॥ 20 ॥

ઇદમહં પદાઽભિખ્યમન્વહમ્ ।

અહમિલીનકેઽપ્યલયસત્તયા ॥ 21 ॥

વિગ્રહેન્દ્રિયપ્રાણધીતમઃ ।

નાહમેકસત્તજ્જડં હ્યસત્ ॥ 22 ॥

સત્ત્વભાસિકા ચિત્ક્વવેતરા ।

સત્તયા હિ ચિચ્ચિત્તયા હ્યહમ્ ॥ 23 ॥

ઈશજીવયોર્વેષધીભિદા ।

સત્સ્વભાવતો વસ્તુ કેવલમ્ ॥ 24 ॥

વેષહાનતઃ સ્વાત્મદર્શનમ્ ।

ઈશદર્શનં સ્વાત્મરૂપતઃ ॥ 25 ॥

આત્મસંસ્થિતિઃ સ્વાત્મદર્શનમ્ ।

આત્મનિર્દ્વયાદાત્મનિષ્ઠતા ॥ 26 ॥

જ્ઞાનવર્જિતાઽજ્ઞાનહીનચિત્ ।

જ્ઞાનમસ્તિ કિં જ્ઞાતુમન્તરમ્ ॥ 27 ॥

કિં સ્વરૂપમિત્યાત્મદર્શને ।

અવ્યયાઽભવાઽઽપૂર્ણચિત્સુખમ્ ॥ 28 ॥

બન્ધમુક્ત્યતીતં પરં સુખમ્ ।

વિન્દતીહ જીવસ્તુ દૈવિકઃ ॥ 29 ॥

અહમપેતકં નિજવિભાનકમ્ ।

મહદિદન્તપો રમનવાગિયમ્ ॥ 30 ॥

Roman (IAST) Transliteration

karturājñayā prāpyate phalam |

karma kiṃ paraṃ karma tajjaḍam || 1 ||

kṛtimahodadhau patanakāraṇam |

phalamaśāśvataṃ gatinirodhakam || 2 ||

īśvarārpitaṃ necchayā kṛtam |

cittaśodhakaṃ muktisādhakam || 3 ||

kāyavāṅmanaḥ kāryamuttamam |

pūjanaṃ japaścintanaṃ kramāt || 4 ||

jagata īśadhī yuktasevanam |

aṣṭamūrtibhṛddevapūjanam || 5 ||

uttamastavāduccamandataḥ |

cittajaṃ japadhyānamuttamam || 6 ||

ājyadhārayā srotasā samam |

saralacintanaṃ viralataḥ param || 7 ||

bhedabhāvanāt so'hamityasau |

bhāvanā'bhidā pāvanī matā || 8 ||

bhāvaśūnyasadbhāvasusthitiḥ |

bhāvanābalādbhaktiruttamā || 9 ||

hṛtsthale manaḥ svasthatā kriyā |

bhaktiyogabodhāśca niścitam || 10 ||

vāyurodhanāllīyate manaḥ |

jālapakṣivadrodhasādhanam || 11 ||

cittavāyavaścitkriyāyutāḥ |

śākhayordvayī śaktimūlakā || 12 ||

layavināśane ubhayarodhane |

layagataṃ punarbhavati no mṛtam || 13 ||

prāṇabandhanāllīnamānasam |

ekacintanānnāśametyadaḥ || 14 ||

naṣṭamānasotkṛṣṭayoginaḥ |

kṛtyamasti kiṃ svasthitiṃ yataḥ || 15 ||

dṛśyavāritaṃ cittamātmanaḥ |

cittvadarśanaṃ tattvadarśanam || 16 ||

mānasaṃ tu kiṃ mārgaṇe kṛte |

naiva mānasaṃ mārga ārjavāt || 17 ||

vṛttayastvahaṃ vṛttimāśritāḥ |

vṛttayo mano viddhyahaṃ manaḥ || 18 ||

ahamayaṃ kuto bhavati cinvataḥ |

ayi patatyahaṃ nijavicāraṇam || 19 ||

ahami nāśabhājyahamahantayā |

sphurati hṛtsvayaṃ paramapūrṇasat || 20 ||

idamahaṃ padā'bhikhyamanvaham |

ahamilīnake'pyalayasattayā || 21 ||

vigrahendriyaprāṇadhītamaḥ |

nāhamekasattajjaḍaṃ hyasat || 22 ||

sattvabhāsikā citkvavetarā |

sattayā hi ciccittayā hyaham || 23 ||

īśajīvayorveṣadhībhidā |

satsvabhāvato vastu kevalam || 24 ||

veṣahānataḥ svātmadarśanam |

īśadarśanaṃ svātmarūpataḥ || 25 ||

ātmasaṃsthitiḥ svātmadarśanam |

ātmanirdvayādātmaniṣṭhatā || 26 ||

jñānavarjitā'jñānahīnacit |

jñānamasti kiṃ jñātumantaram || 27 ||

kiṃ svarūpamityātmadarśane |

avyayā'bhavā''pūrṇacitsukham || 28 ||

bandhamuktyatītaṃ paraṃ sukham |

vindatīha jīvastu daivikaḥ || 29 ||

ahamapetakaṃ nijavibhānakam |

mahadidantapo ramanavāgiyam || 30 ||