Shrimadbhagavadgita Mulam - Shodasho'dhyayah

ॐ

શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા મૂલમ્ - ષોડશોઽધ્યાયઃ

Gita Vyasa Gujarati

ૐ શ્રી પરમાત્મને નમઃ

અથ ષોડશોઽધ્યાયઃ ।

દૈવાસુરસમ્પદ્વિભાગયોગઃ

શ્રીભગવાનુવાચ

અભયં સત્ત્વસંશુદ્ધિર્જ્ઞાનયોગવ્યવસ્થિતિઃ ।

દાનં દમશ્ચ યજ્ઞશ્ચ સ્વાધ્યાયસ્તપ આર્જવમ્ ॥ 1 ॥

અહિંસા સત્યમક્રોધસ્ત્યાગઃ શાન્તિરપૈશુનમ્ ।

દયા ભૂતેષ્વલોલુપ્ત્વં માર્દવં હ્રીરચાપલમ્ ॥ 2 ॥

તેજઃ ક્ષમા ધૃતિઃ શૌચમદ્રોહો નાતિમાનિતા ।

ભવન્તિ સમ્પદં દૈવીમભિજાતસ્ય ભારત ॥ 3 ॥

દમ્ભો દર્પોઽભિમાનશ્ચ ક્રોધઃ પારુષ્યમેવ ચ ।

અજ્ઞાનં ચાભિજાતસ્ય પાર્થ સમ્પદમાસુરીમ્ ॥ 4 ॥

દૈવી સમ્પદ્વિમોક્ષાય નિબન્ધાયાસુરી મતા ।

મા શુચઃ સમ્પદં દૈવીમભિજાતોઽસિ પાણ્ડવ ॥ 5 ॥

દ્વૌ ભૂતસર્ગૌ લોકેઽસ્મિન્દૈવ આસુર એવ ચ ।

દૈવો વિસ્તરશઃ પ્રોક્ત આસુરં પાર્થ મે શૃણુ ॥ 6 ॥

પ્રવૃત્તિં ચ નિવૃત્તિં ચ જના ન વિદુરાસુરાઃ ।

ન શૌચં નાપિ ચાચારો ન સત્યં તેષુ વિદ્યતે ॥ 7 ॥

અસત્યમપ્રતિષ્ઠં તે જગદાહુરનીશ્વરમ્ ।

અપરસ્પરસમ્ભૂતં કિમન્યત્કામહૈતુકમ્ ॥ 8 ॥

એતાં દૃષ્ટિમવષ્ટભ્ય નષ્ટાત્માનોઽલ્પબુદ્ધયઃ ।

પ્રભવન્ત્યુગ્રકર્માણઃ ક્ષયાય જગતોઽહિતાઃ ॥ 9 ॥

કામમાશ્રિત્ય દુષ્પૂરં દમ્ભમાનમદાન્વિતાઃ ।

મોહાદ્ગૃહીત્વાસદ્ગ્રાહાન્પ્રવર્તન્તેઽશુચિવ્રતાઃ ॥ 10 ॥

ચિન્તામપરિમેયાં ચ પ્રલયાન્તામુપાશ્રિતાઃ ।

કામોપભોગપરમા એતાવદિતિ નિશ્ચિતાઃ ॥ 11 ॥

આશાપાશશતૈર્બદ્ધાઃ કામક્રોધપરાયણાઃ ।

ઈહન્તે કામભોગાર્થમન્યાયેનાર્થસઞ્ચયાન્ ॥ 12 ॥

ઇદમદ્ય મયા લબ્ધમિમં પ્રાપ્સ્યે મનોરથમ્ ।

ઇદમસ્તીદમપિ મે ભવિષ્યતિ પુનર્ધનમ્ ॥ 13 ॥

અસૌ મયા હતઃ શત્રુર્હનિષ્યે ચાપરાનપિ ।

ઈશ્વરોઽહમહં ભોગી સિદ્ધોઽહં બલવાન્સુખી ॥ 14 ॥

આઢ્યોઽભિજનવાનસ્મિ કોઽન્યોસ્તિ સદૃશો મયા ।

યક્ષ્યે દાસ્યામિ મોદિષ્ય ઇત્યજ્ઞાનવિમોહિતાઃ ॥ 15 ॥

અનેકચિત્તવિભ્રાન્તા મોહજાલસમાવૃતાઃ ।

પ્રસક્તાઃ કામભોગેષુ પતન્તિ નરકેઽશુચૌ ॥ 16 ॥

આત્મસમ્ભાવિતાઃ સ્તબ્ધા ધનમાનમદાન્વિતાઃ ।

યજન્તે નામયજ્ઞૈસ્તે દમ્ભેનાવિધિપૂર્વકમ્ ॥ 17 ॥

અહઙ્કારં બલં દર્પં કામં ક્રોધં ચ સંશ્રિતાઃ ।

મામાત્મપરદેહેષુ પ્રદ્વિષન્તોઽભ્યસૂયકાઃ ॥ 18 ॥

તાનહં દ્વિષતઃ ક્રૂરાન્સંસારેષુ નરાધમાન્ ।

ક્ષિપામ્યજસ્રમશુભાનાસુરીષ્વેવ યોનિષુ ॥ 19 ॥

આસુરીં યોનિમાપન્ના મૂઢા જન્મનિ જન્મનિ ।

મામપ્રાપ્યૈવ કૌન્તેય તતો યાન્ત્યધમાં ગતિમ્ ॥ 20 ॥

ત્રિવિધં નરકસ્યેદં દ્વારં નાશનમાત્મનઃ ।

કામઃ ક્રોધસ્તથા લોભસ્તસ્માદેતત્ત્રયં ત્યજેત્ ॥ 21 ॥

એતૈર્વિમુક્તઃ કૌન્તેય તમોદ્વારૈસ્ત્રિભિર્નરઃ ।

આચરત્યાત્મનઃ શ્રેયસ્તતો યાતિ પરાં ગતિમ્ ॥ 22 ॥

યઃ શાસ્ત્રવિધિમુત્સૃજ્ય વર્તતે કામકારતઃ ।

ન સ સિદ્ધિમવાપ્નોતિ ન સુખં ન પરાં ગતિમ્ ॥ 23 ॥

તસ્માચ્છાસ્ત્રં પ્રમાણં તે કાર્યાકાર્યવ્યવસ્થિતૌ ।

જ્ઞાત્વા શાસ્ત્રવિધાનોક્તં કર્મ કર્તુમિહાર્હસિ ॥ 24 ॥

ૐ તત્સદિતિ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતાસૂપનિષત્સુ બ્રહ્મવિદ્યાયાં યોગશાસ્ત્રે

શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે દૈવાસુરસમ્પદ્વિભાગયોગો નામ ષોડશોઽધ્યાયઃ ॥16 ॥

Roman (IAST) Transliteration

oṃ śrī paramātmane namaḥ

atha ṣoḍaśo'dhyāyaḥ |

daivāsurasampadvibhāgayogaḥ

śrībhagavānuvāca

abhayaṃ sattvasaṃśuddhirjñānayogavyavasthitiḥ |

dānaṃ damaśca yajñaśca svādhyāyastapa ārjavam || 1 ||

ahiṃsā satyamakrodhastyāgaḥ śāntirapaiśunam |

dayā bhūteṣvaloluptvaṃ mārdavaṃ hrīracāpalam || 2 ||

tejaḥ kṣamā dhṛtiḥ śaucamadroho nātimānitā |

bhavanti sampadaṃ daivīmabhijātasya bhārata || 3 ||

dambho darpo'bhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca |

ajñānaṃ cābhijātasya pārtha sampadamāsurīm || 4 ||

daivī sampadvimokṣāya nibandhāyāsurī matā |

mā śucaḥ sampadaṃ daivīmabhijāto'si pāṇḍava || 5 ||

dvau bhūtasargau loke'smindaiva āsura eva ca |

daivo vistaraśaḥ prokta āsuraṃ pārtha me śṛṇu || 6 ||

pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca janā na vidurāsurāḥ |

na śaucaṃ nāpi cācāro na satyaṃ teṣu vidyate || 7 ||

asatyamapratiṣṭhaṃ te jagadāhuranīśvaram |

aparasparasambhūtaṃ kimanyatkāmahaitukam || 8 ||

etāṃ dṛṣṭimavaṣṭabhya naṣṭātmāno'lpabuddhayaḥ |

prabhavantyugrakarmāṇaḥ kṣayāya jagato'hitāḥ || 9 ||

kāmamāśritya duṣpūraṃ dambhamānamadānvitāḥ |

mohādgṛhītvāsadgrāhānpravartante'śucivratāḥ || 10 ||

cintāmaparimeyāṃ ca pralayāntāmupāśritāḥ |

kāmopabhogaparamā etāvaditi niścitāḥ || 11 ||

āśāpāśaśatairbaddhāḥ kāmakrodhaparāyaṇāḥ |

īhante kāmabhogārthamanyāyenārthasañcayān || 12 ||

idamadya mayā labdhamimaṃ prāpsye manoratham |

idamastīdamapi me bhaviṣyati punardhanam || 13 ||

asau mayā hataḥ śatrurhaniṣye cāparānapi |

īśvaro'hamahaṃ bhogī siddho'haṃ balavānsukhī || 14 ||

āḍhyo'bhijanavānasmi ko'nyosti sadṛśo mayā |

yakṣye dāsyāmi modiṣya ityajñānavimohitāḥ || 15 ||

anekacittavibhrāntā mohajālasamāvṛtāḥ |

prasaktāḥ kāmabhogeṣu patanti narake'śucau || 16 ||

ātmasambhāvitāḥ stabdhā dhanamānamadānvitāḥ |

yajante nāmayajñaiste dambhenāvidhipūrvakam || 17 ||

ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ ca saṃśritāḥ |

māmātmaparadeheṣu pradviṣanto'bhyasūyakāḥ || 18 ||

tānahaṃ dviṣataḥ krūrānsaṃsāreṣu narādhamān |

kṣipāmyajasramaśubhānāsurīṣveva yoniṣu || 19 ||

āsurīṃ yonimāpannā mūḍhā janmani janmani |

māmaprāpyaiva kaunteya tato yāntyadhamāṃ gatim || 20 ||

trividhaṃ narakasyedaṃ dvāraṃ nāśanamātmanaḥ |

kāmaḥ krodhastathā lobhastasmādetattrayaṃ tyajet || 21 ||

etairvimuktaḥ kaunteya tamodvāraistribhirnaraḥ |

ācaratyātmanaḥ śreyastato yāti parāṃ gatim || 22 ||

yaḥ śāstravidhimutsṛjya vartate kāmakārataḥ |

na sa siddhimavāpnoti na sukhaṃ na parāṃ gatim || 23 ||

tasmācchāstraṃ pramāṇaṃ te kāryākāryavyavasthitau |

jñātvā śāstravidhānoktaṃ karma kartumihārhasi || 24 ||

oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre

śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde daivāsurasampadvibhāgayogo nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ ||16 ||