Shri Gurugita Dvitiyodhyayah

ॐ

શ્રી ગુરુગીતા દ્વિતીયોધ્યાયઃ

Gita Gujarati

અથ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ ॥

ધ્યાનં શ્રુણુ મહાદેવિ સર્વાનન્દપ્રદાયકમ્ ।

સર્વસૌખ્યકરં ચૈવ ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયકમ્ ॥ 109 ॥

શ્રીમત્પરં બ્રહ્મ ગુરું સ્મરામિ

શ્રીમત્પરં બ્રહ્મ ગુરું ભજામિ ।

શ્રીમત્પરં બ્રહ્મ ગુરું વદામિ

શ્રીમત્પરં બ્રહ્મ ગુરું નમામિ ॥ 110 ॥

બ્રહ્માનન્દં પરમસુખદં કેવલં જ્ઞાનમૂર્તિં

દ્વન્દ્વાતીતં ગગનસદૃશં તત્ત્વમસ્યાદિલક્ષ્યમ્ ।

એકં નિત્યં વિમલમચલં સર્વધીસાક્ષિભૂતં

ભાવાતીતં ત્રિગુણરહિતં સદ્ગુરું તં નમામિ ॥ 111 ॥

હૃદમ્બુજે કર્ણિકમધ્યસંસ્થે

સિંહાસને સંસ્થિતદિવ્યમૂર્તિમ્ ।

ધ્યાયેદ્ગુરું ચન્દ્રકલાપ્રકાશં

સચ્ચિત્સુખાભીષ્ટવરં દધાનમ્ ॥ 112 ॥

શ્વેતામ્બરં શ્વેતવિલેપપુષ્પં

મુક્તાવિભૂષં મુદિતં દ્વિનેત્રમ્ ।

વામાઙ્કપીઠસ્થિતદિવ્યશક્તિં

મન્દસ્મિતં પૂર્ણકૃપાનિધાનમ્ ॥ 113 ॥

આનન્દમાનન્દકરં પ્રસન્નં

જ્ઞાનસ્વરૂપં નિજભાવયુક્તમ્ ।

યોગીન્દ્રમીડ્યં ભવરોગવૈદ્યં

શ્રીમદ્ગુરું નિત્યમહં નમામિ ॥ 114 ॥

વન્દે ગુરૂણાં ચરણારવિન્દં

સન્દર્શિતસ્વાત્મસુખાવબોધે ।

જનસ્ય યે જાઙ્ગલિકાયમાને

સંસારહાલાહલમોહશાન્ત્યૈ ॥ 115 ॥

યસ્મિન્ સૃષ્ટિસ્થિતિધ્વંસનિગ્રહાનુગ્રહાત્મકમ્ ।

કૃત્યં પઞ્ચવિધં શશ્વત્ ભાસતે તં ગુરું ભજેત્ ॥ 116 ॥

પાદાબ્જે સર્વસંસારદાવકાલાનલં સ્વકે ।

બ્રહ્મરન્ધ્રે સ્થિતામ્ભોજમધ્યસ્થં ચન્દ્રમણ્ડલમ્ ॥ 117 ॥

અકથાદિત્રિરેખાબ્જે સહસ્રદલમણ્ડલે ।

હંસપાર્શ્વત્રિકોણે ચ સ્મરેત્તન્મધ્યગં ગુરુમ્ ॥ 118 ॥

નિત્યં શુદ્ધં નિરાભાસં નિરાકારં નિરઞ્જનમ્ ।

નિત્યબોધં ચિદાનન્દં ગુરું બ્રહ્મ નમામ્યહમ્ ॥ 119 ॥

સકલભુવનસૃષ્ટિઃ કલ્પિતાશેષસૃષ્ટિઃ

નિખિલનિગમદૃષ્ટિઃ સત્પદાર્થૈકસૃષ્ટિઃ ।

અતદ્ગણપરમેષ્ટિઃ સત્પદાર્થૈકદૃષ્ટિઃ

ભવગુણપરમેષ્ટિર્મોક્ષમાર્ગૈકદૃષ્ટિઃ ॥ 120 ॥

સકલભુવનરઙ્ગસ્થાપનાસ્તમ્ભયષ્ટિઃ

સકરુણરસવૃષ્ટિસ્તત્ત્વમાલાસમષ્ટિઃ ।

સકલસમયસૃષ્ટિસ્સચ્ચિદાનન્દદૃષ્ટિઃ

નિવસતુ મયિ નિત્યં શ્રીગુરોર્દિવ્યદૃષ્ટિઃ ॥ 121 ॥

ન ગુરોરધિકં ન ગુરોરધિકં

ન ગુરોરધિકં ન ગુરોરધિકમ્ ।

શિવશાસનતઃ શિવશાસનતઃ

શિવશાસનતઃ શિવશાસનતઃ ॥ 122 ॥

ઇદમેવ શિવં ઇદમેવ શિવં

ઇદમેવ શિવં ઇદમેવ શિવમ્ ।

હરિશાસનતો હરિશાસનતો

હરિશાસનતો હરિશાસનતઃ ॥ 123 ॥

વિદિતં વિદિતં વિદિતં વિદિતં

વિજનં વિજનં વિજનં વિજનમ્ ।

વિધિશાસનતો વિધિશાસનતો

વિધિશાસનતો વિધિશાસનતઃ ॥ 124 ॥

એવંવિધં ગુરું ધ્યાત્વા જ્ઞાનમુત્પદ્યતે સ્વયમ્ ।

તદા ગુરૂપદેશેન મુક્તોઽહમિતિ ભાવયેત્ ॥ 125 ॥

ગુરૂપદિષ્ટમાર્ગેણ મનશ્શુદ્ધિં તુ કારયેત્ ।

અનિત્યં ખણ્ડયેત્સર્વં યત્કિઞ્ચિદાત્મગોચરમ્ ॥ 126 ॥

જ્ઞેયં સર્વં પ્રતીતં ચ જ્ઞાનં ચ મન ઉચ્યતે ।

જ્ઞાનં જ્ઞેયં સમં કુર્યાન્નાન્યઃ પન્થા દ્વિતીયકઃ ॥ 127 ॥

કિમત્ર બહુનોક્તેન શાસ્ત્રકોટિશતૈરપિ ।

દુર્લભા ચિત્તવિશ્રાન્તિઃ વિના ગુરુકૃપાં પરામ્ ॥ 128 ॥

કરુણાખડ્ગપાતેન છિત્વા પાશાષ્ટકં શિશોઃ ।

સમ્યગાનન્દજનકઃ સદ્ગુરુઃ સોઽભિધીયતે ॥ 129 ॥

એવં શ્રુત્વા મહાદેવિ ગુરુનિન્દાં કરોતિ યઃ ।

સ યાતિ નરકાન્ ઘોરાન્ યાવચ્ચન્દ્રદિવાકરૌ ॥ 130 ॥

યાવત્કલ્પાન્તકો દેહસ્તાવદ્દેવિ ગુરું સ્મરેત્ ।

ગુરુલોપો ન કર્તવ્યઃ સ્વચ્છન્દો યદિ વા ભવેત્ ॥ 131 ॥

હુઙ્કારેણ ન વક્તવ્યં પ્રાજ્ઞશિષ્યૈઃ કદાચન ।

ગુરોરગ્ર ન વક્તવ્યમસત્યં તુ કદાચન ॥ 132 ॥

ગુરું ત્વઙ્કૃત્ય હુઙ્કૃત્ય ગુરુસાન્નિધ્યભાષણઃ ।

અરણ્યે નિર્જલે દેશે સમ્ભવેદ્ બ્રહ્મરાક્ષસઃ ॥ 133 ॥

અદ્વૈતં ભાવયેન્નિત્યં સર્વાવસ્થાસુ સર્વદા ।

કદાચિદપિ નો કુર્યાદદ્વૈતં ગુરુસન્નિધૌ ॥ 134 ॥

દૃશ્યવિસ્મૃતિપર્યન્તં કુર્યાદ્ ગુરુપદાર્ચનમ્ ।

તાદૃશસ્યૈવ કૈવલ્યં ન ચ તદ્વ્યતિરેકિણઃ ॥ 135 ॥

અપિ સમ્પૂર્ણતત્ત્વજ્ઞો ગુરુત્યાગી ભવેદ્યદા ।

ભવત્યેવ હિ તસ્યાન્તકાલે વિક્ષેપમુત્કટમ્ ॥ 136 ॥

ગુરુકાર્યં ન લઙ્ઘેત નાપૃષ્ટ્વા કાર્યમાચરેત્ ।

ન હ્યુત્તિષ્ઠેદ્દિશેઽનત્વા ગુરુસદ્ભાવશોભિતઃ ॥ 137 ॥

ગુરૌ સતિ સ્વયં દેવિ પરેષાં તુ કદાચન ।

ઉપદેશં ન વૈ કુર્યાત્ તથા ચેદ્રાક્ષસો ભવેત્ ॥ 138 ॥

ન ગુરોરાશ્રમે કુર્યાત્ દુષ્પાનં પરિસર્પણમ્ ।

દીક્ષા વ્યાખ્યા પ્રભુત્વાદિ ગુરોરાજ્ઞાં ન કારયેત્ ॥ 139 ॥

નોપાશ્રયં ચ પર્યકં ન ચ પાદપ્રસારણમ્ ।

નાઙ્ગભોગાદિકં કુર્યાન્ન લીલામપરામપિ ॥ 140 ॥

ગુરૂણાં સદસદ્વાઽપિ યદુક્તં તન્ન લઙ્ઘયેત્ ।

કુર્વન્નાજ્ઞાં દિવા રાત્રૌ દાસવન્નિવસેદ્ગુરો ॥ 141 ॥

અદત્તં ન ગુરોર્દ્રવ્યમુપભુઞ્જીત કર્હિચિત્ ।

દત્તે ચ રઙ્કવદ્ગ્રાહ્યં પ્રાણોઽપ્યેતેન લભ્યતે ॥ 142 ॥

પાદુકાસનશય્યાદિ ગુરુણા યદભીષ્ટિતમ્ ।

નમસ્કુર્વીત તત્સર્વં પાદાભ્યાં ન સ્પૃશેત્ ક્વચિત્ ॥ 143 ॥

ગચ્છતઃ પૃષ્ઠતો ગચ્છેત્ ગુરુચ્છાયાં ન લઙ્ઘયેત્ ।

નોલ્બણં ધારયેદ્વેષં નાલઙ્કારાંસ્તતોલ્બણાન્ ॥ 144 ॥

ગુરુનિન્દાકરં દૃષ્ટ્વા ધાવયેદથ વાસયેત્ ।

સ્થાનં વા તત્પરિત્યાજ્યં જિહ્વાચ્છેદાક્ષમો યદિ ॥ 145 ॥

નોચ્છિષ્ટં કસ્યચિદ્દેયં ગુરોરાજ્ઞાં ન ચ ત્યજેત્ ।

કૃત્સ્નમુચ્છિષ્ટમાદાય હવિરિવ ભક્ષયેત્સ્વયમ્ ॥ 146 ॥

નાઽનૃતં નાઽપ્રિયં ચૈવ ન ગર્વં નાઽપિ વા બહુ ।

ન નિયોગપરં બ્રૂયાત્ ગુરોરાજ્ઞાં વિભાવયેત્ ॥ 147 ॥

પ્રભો દેવકુલેશાનાં સ્વામિન્ રાજન્ કુલેશ્વર ।

ઇતિ સમ્બોધનૈર્ભીતો ગુરુભાવેન સર્વદા ॥ 148 ॥

મુનિભિઃ પન્નગૈર્વાપિ સુરૈર્વા શાપિતો યદિ ।

કાલમૃત્યુભયાદ્વાપિ ગુરુઃ સન્ત્રાતિ પાર્વતિ ॥ 149 ॥

અશક્તા હિ સુરાદ્યાશ્ચ હ્યશક્તાઃ મુનયસ્તથા ।

ગુરુશાપોપપન્નસ્ય રક્ષણાય ચ કુત્રચિત્ ॥ 150 ॥

મન્ત્રરાજમિદં દેવિ ગુરુરિત્યક્ષરદ્વયમ્ ।

સ્મૃતિવેદપુરાણાનાં સારમેવ ન સંશયઃ ॥ 151 ॥

સત્કારમાનપૂજાર્થં દણ્ડકાષયધારણઃ ।

સ સન્ન્યાસી ન વક્તવ્યઃ સન્ન્યાસી જ્ઞાનતત્પરઃ ॥ 152 ॥

વિજાનન્તિ મહાવાક્યં ગુરોશ્ચરણ સેવયા ।

તે વૈ સન્ન્યાસિનઃ પ્રોક્તા ઇતરે વેષધારિણઃ ॥ 153 ॥

[પાઠભેદઃ –

નિત્યં બ્રહ્મ નિરાકારં નિર્ગુણં બોધયેત્પરમ્ ।

ભાસયન્ બ્રહ્મભાવં ચ દીપો દીપાન્તરં યથા ॥

]

નિત્યં બ્રહ્મ નિરાકારં નિર્ગુણં સત્યચિદ્ધનમ્ ।

યઃ સાક્ષાત્કુરુતે લોકે ગુરુત્વં તસ્ય શોભતે ॥ 154 ॥

ગુરુપ્રસાદતઃ સ્વાત્મન્યાત્મારામનિરીક્ષણાત્ ।

સમતા મુક્તિમાર્ગેણ સ્વાત્મજ્ઞાનં પ્રવર્તતે ॥ 155 ॥

આબ્રહ્મસ્તમ્બપર્યન્તં પરમાત્મસ્વરૂપકમ્ ।

સ્થાવરં જઙ્ગમં ચૈવ પ્રણમામિ જગન્મયમ્ ॥ 156 ॥

વન્દેઽહં સચ્ચિદાનન્દં ભાવાતીતં જગદ્ગુરુમ્ ।

નિત્યં પૂર્ણં નિરાકારં નિર્ગુણં સ્વાત્મસંસ્થિતમ્ ॥ 157 ॥

પરાત્પરતરં ધ્યાયેન્નિત્યમાનન્દકારકમ્ ।

હૃદયાકાશમધ્યસ્થં શુદ્ધસ્ફટિકસન્નિભમ્ ॥ 158 ॥

સ્ફાટિકે સ્ફાટિકં રૂપં દર્પણે દર્પણો યથા ।

તથાઽઽત્મનિ ચિદાકારમાનન્દં સોઽહમિત્યુત ॥ 159 ॥

અઙ્ગુષ્ઠમાત્રં પુરુષં ધ્યાયેચ્ચ ચિન્મયં હૃદિ ।

તત્ર સ્ફુરતિ યો ભાવઃ શૃણુ તત્કથયામિ તે ॥ 160 ॥

અજોઽહમમરોઽહં ચ અનાદિનિધનો હ્યહમ્ ।

અવિકારશ્ચિદાનન્દો હ્યણીયાન્મહતો મહાન્ ॥ 161 ॥

અપૂર્વમપરં નિત્યં સ્વયઞ્જ્યોતિર્નિરામયમ્ ।

વિરજં પરમાકાશં ધ્રુવમાનન્દમવ્યયમ્ ॥ 162 ॥

અગોચરં તથાઽગમ્યં નામરૂપવિવર્જિતમ્ ।

નિશ્શબ્દં તુ વિજાનીયાત્સ્વભાવાદ્બ્રહ્મ પાર્વતિ ॥ 163 ॥

યથા ગન્ધસ્વભાવત્વં કર્પૂરકુસુમાદિષુ ।

શીતોષ્ણત્વસ્વભાવત્વં તથા બ્રહ્મણિ શાશ્વતમ્ ॥ 164 ॥

યથા નિજસ્વભાવેન કુણ્ડલે કટકાદયઃ ।

સુવર્ણત્વેન તિષ્ઠન્તિ તથાઽહં બ્રહ્મ શાશ્વતમ્ ॥ 165 ॥

સ્વયં તથાવિધો ભૂત્વા સ્થાતવ્યં યત્ર કુત્ર ચિત્ ।

કીટો ભૃઙ્ગ ઇવ ધ્યાનાદ્યથા ભવતિ તાદૃશઃ ॥ 166 ॥

ગુરુધ્યાનં તથા કૃત્વા સ્વયં બ્રહ્મમયો ભવેત્ ।

પિણ્ડે પદે તથા રૂપે મુક્તાસ્તે નાત્ર સંશયઃ ॥ 167 ॥

શ્રીપાર્વતી ઉવાચ ।

પિણ્ડં કિં તુ મહાદેવ પદં કિં સમુદાહૃતમ્ ।

રૂપાતીતં ચ રૂપં કિં એતદાખ્યાહિ શઙ્કર ॥ 168 ॥

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ।

પિણ્ડં કુણ્ડલિની શક્તિઃ પદં હંસમુદાહૃતમ્ ।

રૂપં બિન્દુરિતિ જ્ઞેયં રૂપાતીતં નિરઞ્જનમ્ ॥ 169 ॥

પિણ્ડે મુક્તાઃ પદે મુક્તા રૂપે મુક્તા વરાનને ।

રૂપાતીતે તુ યે મુક્તાસ્તે મુક્તા નાઽત્ર સંશયઃ ॥ 170 ॥

ગુરુર્ધ્યાનેનૈવ નિત્યં દેહી બ્રહ્મમયો ભવેત્ ।

સ્થિતશ્ચ યત્ર કુત્રાઽપિ મુક્તોઽસૌ નાઽત્ર સંશયઃ ॥ 171 ॥

જ્ઞાનં વૈરાગ્યમૈશ્વર્યં યશશ્રીઃ સ્વમુદાહૃતમ્ ।

ષડ્ગુણૈશ્વર્યયુક્તો હિ ભગવાન્ શ્રીગુરુઃ પ્રિયે ॥ 172 ॥

ગુરુશ્શિવો ગુરુર્દેવો ગુરુર્બન્ધુઃ શરીરિણામ્ ।

ગુરુરાત્મા ગુરુર્જીવો ગુરોરન્યન્ન વિદ્યતે ॥ 173 ॥

એકાકી નિસ્સ્પૃહઃ શાન્તશ્ચિન્તાઽસૂયાદિવર્જિતઃ ।

બાલ્યભાવેન યો ભાતિ બ્રહ્મજ્ઞાની સ ઉચ્યતે ॥ 174 ॥

ન સુખં વેદશાસ્ત્રેષુ ન સુખં મન્ત્રયન્ત્રકે ।

ગુરોઃ પ્રસાદાદન્યત્ર સુખં નાસ્તિ મહીતલે ॥ 175 ॥

ચાર્વાકવૈષ્ણવમતે સુખં પ્રાભાકરે ન હિ ।

ગુરોઃ પાદાન્તિકે યદ્વત્સુખં વેદાન્તસમ્મતમ્ ॥ 176 ॥

ન તત્સુખં સુરેન્દ્રસ્ય ન સુખં ચક્રવર્તિનામ્ ।

યત્સુખં વીતરાગસ્ય મુનેરેકાન્તવાસિનઃ ॥ 177 ॥

નિત્યં બ્રહ્મરસં પીત્વા તૃપ્તો યઃ પરમાત્મનિ ।

ઇન્દ્રં ચ મન્યતે તુચ્છં નૃપાણાં તત્ર કા કથા ॥ 178 ॥

યતઃ પરમકૈવલ્યં ગુરુમાર્ગેણ વૈ ભવેત્ ।

ગુરુભક્તિરતઃ કાર્યા સર્વદા મોક્ષકાઙ્ક્ષિભિઃ ॥ 179 ॥

એક એવાઽદ્વિતીયોઽહં ગુરુવાક્યેન નિશ્ચિતઃ ।

એવમભ્યસ્યતા નિત્યં ન સેવ્યં વૈ વનાન્તરમ્ ॥ 180 ॥

અભ્યાસાન્નિમિષેણૈવ સમાધિમધિગચ્છતિ ।

આજન્મજનિતં પાપં તત્ક્ષણાદેવ નશ્યતિ ॥ 181 ॥

કિમાવાહનમવ્યક્તે વ્યાપકે કિં વિસર્જનમ્ ।

અમૂર્તે ચ કથં પૂજા કથં ધ્યાનં નિરામયે ॥ 182 ॥

ગુરુર્વિષ્ણુઃ સત્ત્વમયો રાજસશ્ચતુરાનનઃ ।

તામસો રુદ્રરૂપેણ સૃજત્યવતિ હન્તિ ચ ॥ 183 ॥

સ્વયં બ્રહ્મમયો ભૂત્વા તત્પરં ચાવલોકયેત્ ।

પરાત્પરતરં નાન્યત્ સર્વગં તન્નિરામયમ્ ॥ 184 ॥

તસ્યાવલોકનં પ્રાપ્ય સર્વસઙ્ગવિવર્જિતઃ ।

એકાકી નિસ્સ્પૃહઃ શાન્તઃ સ્થાતવ્યં તત્પ્રસાદતઃ ॥ 185 ॥

લબ્ધં વાઽથ ન લબ્ધં વા સ્વલ્પં વા બહુલં તથા ।

નિષ્કામેનૈવ ભોક્તવ્યં સદા સન્તુષ્ટમાનસઃ ॥ 186 ॥

સર્વજ્ઞપદમિત્યાહુર્દેહી સર્વમયો ભુવિ ।

સદાઽઽનન્દઃ સદા શાન્તો રમતે યત્ર કુત્ર ચિત્ ॥ 187 ॥

યત્રૈવ તિષ્ઠતે સોઽપિ સ દેશઃ પુણ્યભાજનઃ ।

મુક્તસ્ય લક્ષણં દેવિ તવાઽગ્રે કથિતં મયા ॥ 188 ॥

ઉપદેશસ્ત્વયં દેવિ ગુરુમાર્ગેણ મુક્તિદઃ ।

ગુરુભક્તિઃ તથાઽત્યન્તા કર્તવ્યા વૈ મનીષિભિઃ ॥ 189 ॥

નિત્યયુક્તાશ્રયઃ સર્વવેદકૃત્સર્વવેદકૃત્ ।

સ્વપરજ્ઞાનદાતા ચ તં વન્દે ગુરુમીશ્વરમ્ ॥ 190 ॥

યદ્યપ્યધીતા નિગમાઃ ષડઙ્ગા આગમાઃ પ્રિયે ।

અધ્યાત્માદીનિ શાસ્ત્રાણિ જ્ઞાનં નાસ્તિ ગુરું વિના ॥ 191 ॥

શિવપૂજારતો વાઽપિ વિષ્ણુપૂજારતોઽથવા ।

ગુરુતત્ત્વવિહીનશ્ચેત્તત્સર્વં વ્યર્થમેવ હિ ॥ 192 ॥

શિવસ્વરૂપમજ્ઞાત્વા શિવપૂજા કૃતા યદિ ।

સા પૂજા નામમાત્રં સ્યાચ્ચિત્રદીપ ઇવ પ્રિયે ॥ 193 ॥

સર્વં સ્યાત્સફલં કર્મ ગુરુદીક્ષાપ્રભાવતઃ ।

ગુરુલાભાત્સર્વલાભો ગુરુહીનસ્તુ બાલિશઃ ॥ 194 ॥

ગુરુહીનઃ પશુઃ કીટઃ પતઙ્ગો વક્તુમર્હતિ ।

શિવરૂપં સ્વરૂપં ચ ન જાનાતિ યતસ્સ્વયમ્ ॥ 195 ॥

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન સર્વસઙ્ગવિવર્જિતઃ ।

વિહાય શાસ્ત્રજાલાનિ ગુરુમેવ સમાશ્રયેત્ ॥ 196 ॥

નિરસ્તસર્વસન્દેહો એકીકૃત્ય સુદર્શનમ્ ।

રહસ્યં યો દર્શયતિ ભજામિ ગુરુમીશ્વરમ્ ॥ 197 ॥

જ્ઞાનહીનો ગુરુસ્ત્યાજ્યો મિથ્યાવાદી વિડમ્બકઃ ।

સ્વવિશ્રાન્તિં ન જાનાતિ પરશાન્તિં કરોતિ કિમ્ ॥ 198 ॥

શિલાયાઃ કિં પરં જ્ઞાનં શિલાસઙ્ઘપ્રતારણે ।

સ્વયં તર્તું ન જાનાતિ પરં નિસ્તારયેત્ કથમ્ ॥ 199 ॥

ન વન્દનીયાસ્તે કષ્ટં દર્શનાદ્ભ્રાન્તિકારકાઃ ।

વર્જયેત્તાન્ ગુરૂન્ દૂરે ધીરસ્ય તુ સમાશ્રયેત્ ॥ 200 ॥

પાષણ્ડિનઃ પાપરતાઃ નાસ્તિકા ભેદબુદ્ધયઃ ।

સ્ત્રીલમ્પટા દુરાચારાઃ કૃતઘ્ના બકવૃત્તયઃ ॥ 201 ॥

કર્મભ્રષ્ટાઃ ક્ષમાનષ્ટા નિન્દ્યતર્કૈશ્ચ વાદિનઃ ।

કામિનઃ ક્રોધિનશ્ચૈવ હિંસ્રાશ્ચણ્ડાઃ શઠાસ્તથા ॥ 202 ॥

જ્ઞાનલુપ્તા ન કર્તવ્યા મહાપાપાસ્તથા પ્રિયે ।

એભ્યો ભિન્નો ગુરુઃ સેવ્યઃ એકભક્ત્યા વિચાર્ય ચ ॥ 203 ॥

શિષ્યાદન્યત્ર દેવેશિ ન વદેદ્યસ્ય કસ્યચિત્ ।

નરાણાં ચ ફલપ્રાપ્તૌ ભક્તિરેવ હિ કારણમ્ ॥ 204 ॥

ગૂઢો દૃઢશ્ચ પ્રીતશ્ચ મૌનેન સુસમાહિતઃ ।

સકૃત્કામગતો વાઽપિ પઞ્ચધા ગુરુરીરિતઃ ॥ 205 ॥

સર્વં ગુરુમુખાલ્લબ્ધં સફલં પાપનાશનમ્ ।

યદ્યદાત્મહિતં વસ્તુ તત્તદ્દ્રવ્યં ન વઞ્ચયેત્ ॥ 206 ॥

ગુરુદેવાર્પણં વસ્તુ તેન તુષ્ટોઽસ્મિ સુવ્રતે ।

શ્રીગુરોઃ પાદુકાં મુદ્રાં મૂલમન્ત્રં ચ ગોપયેત્ ॥ 207 ॥

નતાઽસ્મિ તે નાથ પદારવિન્દં

બુદ્ધીન્દ્રિયપ્રાણમનોવચોભિઃ ।

યચ્ચિન્ત્યતે ભાવિત આત્મયુક્તૌ

મુમુક્ષિભિઃ કર્મમયોપશાન્તયે ॥ 208 ॥

અનેન યદ્ભવેત્કાર્યં તદ્વદામિ તવ પ્રિયે ।

લોકોપકારકં દેવિ લૌકિકં તુ વિવર્જયેત્ ॥ 209 ॥

લૌકિકાદ્ધર્મતો યાતિ જ્ઞાનહીનો ભવાર્ણવે ।

જ્ઞાનભાવે ચ યત્સર્વં કર્મ નિષ્કર્મ શામ્યતિ ॥ 210 ॥

ઇમાં તુ ભક્તિભાવેન પઠેદ્વૈ શૃણુયાદપિ ।

લિખિત્વા યત્પ્રદાનેન તત્સર્વં ફલમશ્નુતે ॥ 211 ॥

ગુરુગીતામિમાં દેવિ હૃદિ નિત્યં વિભાવય ।

મહાવ્યાધિગતૈર્દુઃખૈઃ સર્વદા પ્રજપેન્મુદા ॥ 212 ॥

ગુરુગીતાક્ષરૈકૈકં મન્ત્રરાજમિદં પ્રિયે ।

અન્યે ચ વિવિધાઃ મન્ત્રાઃ કલાં નાર્હન્તિ ષોડશીમ્ ॥ 213 ॥

અનન્ત ફલમાપ્નોતિ ગુરુગીતા જપેન તુ ।

સર્વપાપહરા દેવિ સર્વદારિદ્ર્યનાશિની ॥ 214 ॥

અકાલમૃત્યુહરા ચૈવ સર્વસઙ્કટનાશિની ।

યક્ષરાક્ષસભૂતાદિચોરવ્યાઘ્રવિઘાતિની ॥ 215 ॥

સર્વોપદ્રવકુષ્ઠાદિદુષ્ટદોષનિવારિણી ।

યત્ફલં ગુરુસાન્નિધ્યાત્તત્ફલં પઠનાદ્ભવેત્ ॥ 216 ॥

મહાવ્યાધિહરા સર્વવિભૂતેઃ સિદ્ધિદા ભવેત્ ।

અથવા મોહને વશ્યે સ્વયમેવ જપેત્સદા ॥ 217 ॥

કુશદૂર્વાસને દેવિ હ્યાસને શુભ્રકમ્બલે ।

ઉપવિશ્ય તતો દેવિ જપેદેકાગ્રમાનસઃ ॥ 218 ॥

શુક્લં સર્વત્ર વૈ પ્રોક્તં વશ્યે રક્તાસનં પ્રિયે ।

પદ્માસને જપેન્નિત્યં શાન્તિવશ્યકરં પરમ્ ॥ 219 ॥

વસ્ત્રાસને ચ દારિદ્ર્યં પાષાણે રોગસમ્ભવઃ ।

મેદિન્યાં દુઃખમાપ્નોતિ કાષ્ઠે ભવતિ નિષ્ફલમ્ ॥ 220 ॥

કૃષ્ણાજિને જ્ઞાનસિદ્ધિઃ મોક્ષશ્રીર્વ્યાઘ્રચર્મણિ ।

કુશાસને જ્ઞાનસિદ્ધિઃ સર્વસિદ્ધિસ્તુ કમ્બલે ॥ 221 ॥

આગ્નેય્યાં કર્ષણં ચૈવ વાયવ્યાં શત્રુનાશનમ્ ।

નૈરૃત્યાં દર્શનં ચૈવ ઈશાન્યાં જ્ઞાનમેવ ચ ॥ 222 ॥

ઉદઙ્મુખઃ શાન્તિજાપ્યે વશ્યે પૂર્વમુખસ્તથા ।

યામ્યે તુ મારણં પ્રોક્તં પશ્ચિમે ચ ધનાગમઃ ॥ 223 ॥

મોહનં સર્વભૂતાનાં બન્ધમોક્ષકરં પરમ્ ।

દેવરાજપ્રિયકરં રાજાનં વશમાનયેત્ ॥ 224 ॥

મુખસ્તમ્ભકરં ચૈવ ગુણાનાં ચ વિવર્ધનમ્ ।

દુષ્કર્મનાશનં ચૈવ તથા સત્કર્મસિદ્ધિદમ્ ॥ 225 ॥

અસિદ્ધં સાધયેત્કાર્યં નવગ્રહભયાપહમ્ ।

દુઃસ્વપ્નનાશનં ચૈવ સુસ્વપ્નફલદાયકમ્ ॥ 226 ॥

મોહશાન્તિકરં ચૈવ બન્ધમોક્ષકરં પરમ્ ।

સ્વરૂપજ્ઞાનનિલયં ગીતાશાસ્ત્રમિદં શિવે ॥ 227 ॥

યં યં ચિન્તયતે કામં તં તં પ્રાપ્નોતિ નિશ્ચયમ્ ।

નિત્યં સૌભાગ્યદં પુણ્યં તાપત્રયકુલાપહમ્ ॥ 228 ॥

સર્વશાન્તિકરં નિત્યં તથા વન્ધ્યા સુપુત્રદમ્ ।

અવૈધવ્યકરં સ્ત્રીણાં સૌભાગ્યસ્ય વિવર્ધનમ્ ॥ 229 ॥

આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં પુત્રપૌત્રવિવર્ધનમ્ ।

નિષ્કામજાપી વિધવા પઠેન્મોક્ષમવાપ્નુયાત્ ॥ 230 ॥

અવૈધવ્યં સકામા તુ લભતે ચાન્યજન્મનિ ।

સર્વદુઃખમયં વિઘ્નં નાશયેત્તાપહારકમ્ ॥ 231 ॥

સર્વપાપપ્રશમનં ધર્મકામાર્થમોક્ષદમ્ ।

યં યં ચિન્તયતે કામં તં તં પ્રાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્ ॥ 232 ॥

કામ્યાનાં કામધેનુર્વૈ કલ્પતે કલ્પપાદપઃ ।

ચિન્તામણિશ્ચિન્તિતસ્ય સર્વમઙ્ગલકારકમ્ ॥ 233 ॥

લિખિત્વા પૂજયેદ્યસ્તુ મોક્ષશ્રિયમવાપ્નુયાત્ ।

ગુરૂભક્તિર્વિશેષેણ જાયતે હૃદિ સર્વદા ॥ 234 ॥

જપન્તિ શાક્તાઃ સૌરાશ્ચ ગાણપત્યાશ્ચ વૈષ્ણવાઃ ।

શૈવાઃ પાશુપતાઃ સર્વે સત્યં સત્યં ન સંશયઃ ॥ 235 ॥

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે ઉત્તરખણ્ડે ઉમામહેશ્વર સંવાદે

શ્રી ગુરુગીતાયાં દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

atha dvitīyo'dhyāyaḥ ||

dhyānaṃ śruṇu mahādevi sarvānandapradāyakam |

sarvasaukhyakaraṃ caiva bhuktimuktipradāyakam || 109 ||

śrīmatparaṃ brahma guruṃ smarāmi

śrīmatparaṃ brahma guruṃ bhajāmi |

śrīmatparaṃ brahma guruṃ vadāmi

śrīmatparaṃ brahma guruṃ namāmi || 110 ||

brahmānandaṃ paramasukhadaṃ kevalaṃ jñānamūrtiṃ

dvandvātītaṃ gaganasadṛśaṃ tattvamasyādilakṣyam |

ekaṃ nityaṃ vimalamacalaṃ sarvadhīsākṣibhūtaṃ

bhāvātītaṃ triguṇarahitaṃ sadguruṃ taṃ namāmi || 111 ||

hṛdambuje karṇikamadhyasaṃsthe

siṃhāsane saṃsthitadivyamūrtim |

dhyāyedguruṃ candrakalāprakāśaṃ

saccitsukhābhīṣṭavaraṃ dadhānam || 112 ||

śvetāmbaraṃ śvetavilepapuṣpaṃ

muktāvibhūṣaṃ muditaṃ dvinetram |

vāmāṅkapīṭhasthitadivyaśaktiṃ

mandasmitaṃ pūrṇakṛpānidhānam || 113 ||

ānandamānandakaraṃ prasannaṃ

jñānasvarūpaṃ nijabhāvayuktam |

yogīndramīḍyaṃ bhavarogavaidyaṃ

śrīmadguruṃ nityamahaṃ namāmi || 114 ||

vande gurūṇāṃ caraṇāravindaṃ

sandarśitasvātmasukhāvabodhe |

janasya ye jāṅgalikāyamāne

saṃsārahālāhalamohaśāntyai || 115 ||

yasmin sṛṣṭisthitidhvaṃsanigrahānugrahātmakam |

kṛtyaṃ pañcavidhaṃ śaśvat bhāsate taṃ guruṃ bhajet || 116 ||

pādābje sarvasaṃsāradāvakālānalaṃ svake |

brahmarandhre sthitāmbhojamadhyasthaṃ candramaṇḍalam || 117 ||

akathāditrirekhābje sahasradalamaṇḍale |

haṃsapārśvatrikoṇe ca smarettanmadhyagaṃ gurum || 118 ||

nityaṃ śuddhaṃ nirābhāsaṃ nirākāraṃ nirañjanam |

nityabodhaṃ cidānandaṃ guruṃ brahma namāmyaham || 119 ||

sakalabhuvanasṛṣṭiḥ kalpitāśeṣasṛṣṭiḥ

nikhilanigamadṛṣṭiḥ satpadārthaikasṛṣṭiḥ |

atadgaṇaparameṣṭiḥ satpadārthaikadṛṣṭiḥ

bhavaguṇaparameṣṭirmokṣamārgaikadṛṣṭiḥ || 120 ||

sakalabhuvanaraṅgasthāpanāstambhayaṣṭiḥ

sakaruṇarasavṛṣṭistattvamālāsamaṣṭiḥ |

sakalasamayasṛṣṭissaccidānandadṛṣṭiḥ

nivasatu mayi nityaṃ śrīgurordivyadṛṣṭiḥ || 121 ||

na guroradhikaṃ na guroradhikaṃ

na guroradhikaṃ na guroradhikam |

śivaśāsanataḥ śivaśāsanataḥ

śivaśāsanataḥ śivaśāsanataḥ || 122 ||

idameva śivaṃ idameva śivaṃ

idameva śivaṃ idameva śivam |

hariśāsanato hariśāsanato

hariśāsanato hariśāsanataḥ || 123 ||

viditaṃ viditaṃ viditaṃ viditaṃ

vijanaṃ vijanaṃ vijanaṃ vijanam |

vidhiśāsanato vidhiśāsanato

vidhiśāsanato vidhiśāsanataḥ || 124 ||

evaṃvidhaṃ guruṃ dhyātvā jñānamutpadyate svayam |

tadā gurūpadeśena mukto'hamiti bhāvayet || 125 ||

gurūpadiṣṭamārgeṇa manaśśuddhiṃ tu kārayet |

anityaṃ khaṇḍayetsarvaṃ yatkiñcidātmagocaram || 126 ||

jñeyaṃ sarvaṃ pratītaṃ ca jñānaṃ ca mana ucyate |

jñānaṃ jñeyaṃ samaṃ kuryānnānyaḥ panthā dvitīyakaḥ || 127 ||

kimatra bahunoktena śāstrakoṭiśatairapi |

durlabhā cittaviśrāntiḥ vinā gurukṛpāṃ parām || 128 ||

karuṇākhaḍgapātena chitvā pāśāṣṭakaṃ śiśoḥ |

samyagānandajanakaḥ sadguruḥ so'bhidhīyate || 129 ||

evaṃ śrutvā mahādevi gurunindāṃ karoti yaḥ |

sa yāti narakān ghorān yāvaccandradivākarau || 130 ||

yāvatkalpāntako dehastāvaddevi guruṃ smaret |

gurulopo na kartavyaḥ svacchando yadi vā bhavet || 131 ||

huṅkāreṇa na vaktavyaṃ prājñaśiṣyaiḥ kadācana |

guroragra na vaktavyamasatyaṃ tu kadācana || 132 ||

guruṃ tvaṅkṛtya huṅkṛtya gurusānnidhyabhāṣaṇaḥ |

araṇye nirjale deśe sambhaved brahmarākṣasaḥ || 133 ||

advaitaṃ bhāvayennityaṃ sarvāvasthāsu sarvadā |

kadācidapi no kuryādadvaitaṃ gurusannidhau || 134 ||

dṛśyavismṛtiparyantaṃ kuryād gurupadārcanam |

tādṛśasyaiva kaivalyaṃ na ca tadvyatirekiṇaḥ || 135 ||

api sampūrṇatattvajño gurutyāgī bhavedyadā |

bhavatyeva hi tasyāntakāle vikṣepamutkaṭam || 136 ||

gurukāryaṃ na laṅgheta nāpṛṣṭvā kāryamācaret |

na hyuttiṣṭheddiśe'natvā gurusadbhāvaśobhitaḥ || 137 ||

gurau sati svayaṃ devi pareṣāṃ tu kadācana |

upadeśaṃ na vai kuryāt tathā cedrākṣaso bhavet || 138 ||

na gurorāśrame kuryāt duṣpānaṃ parisarpaṇam |

dīkṣā vyākhyā prabhutvādi gurorājñāṃ na kārayet || 139 ||

nopāśrayaṃ ca paryakaṃ na ca pādaprasāraṇam |

nāṅgabhogādikaṃ kuryānna līlāmaparāmapi || 140 ||

gurūṇāṃ sadasadvā'pi yaduktaṃ tanna laṅghayet |

kurvannājñāṃ divā rātrau dāsavannivasedguro || 141 ||

adattaṃ na gurordravyamupabhuñjīta karhicit |

datte ca raṅkavadgrāhyaṃ prāṇo'pyetena labhyate || 142 ||

pādukāsanaśayyādi guruṇā yadabhīṣṭitam |

namaskurvīta tatsarvaṃ pādābhyāṃ na spṛśet kvacit || 143 ||

gacchataḥ pṛṣṭhato gacchet gurucchāyāṃ na laṅghayet |

nolbaṇaṃ dhārayedveṣaṃ nālaṅkārāṃstatolbaṇān || 144 ||

gurunindākaraṃ dṛṣṭvā dhāvayedatha vāsayet |

sthānaṃ vā tatparityājyaṃ jihvācchedākṣamo yadi || 145 ||

nocchiṣṭaṃ kasyaciddeyaṃ gurorājñāṃ na ca tyajet |

kṛtsnamucchiṣṭamādāya haviriva bhakṣayetsvayam || 146 ||

nā'nṛtaṃ nā'priyaṃ caiva na garvaṃ nā'pi vā bahu |

na niyogaparaṃ brūyāt gurorājñāṃ vibhāvayet || 147 ||

prabho devakuleśānāṃ svāmin rājan kuleśvara |

iti sambodhanairbhīto gurubhāvena sarvadā || 148 ||

munibhiḥ pannagairvāpi surairvā śāpito yadi |

kālamṛtyubhayādvāpi guruḥ santrāti pārvati || 149 ||

aśaktā hi surādyāśca hyaśaktāḥ munayastathā |

guruśāpopapannasya rakṣaṇāya ca kutracit || 150 ||

mantrarājamidaṃ devi gururityakṣaradvayam |

smṛtivedapurāṇānāṃ sārameva na saṃśayaḥ || 151 ||

satkāramānapūjārthaṃ daṇḍakāṣayadhāraṇaḥ |

sa sannyāsī na vaktavyaḥ sannyāsī jñānatatparaḥ || 152 ||

vijānanti mahāvākyaṃ guroścaraṇa sevayā |

te vai sannyāsinaḥ proktā itare veṣadhāriṇaḥ || 153 ||

[pāṭhabhedaḥ –

nityaṃ brahma nirākāraṃ nirguṇaṃ bodhayetparam |

bhāsayan brahmabhāvaṃ ca dīpo dīpāntaraṃ yathā ||

]

nityaṃ brahma nirākāraṃ nirguṇaṃ satyaciddhanam |

yaḥ sākṣātkurute loke gurutvaṃ tasya śobhate || 154 ||

guruprasādataḥ svātmanyātmārāmanirīkṣaṇāt |

samatā muktimārgeṇa svātmajñānaṃ pravartate || 155 ||

ābrahmastambaparyantaṃ paramātmasvarūpakam |

sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva praṇamāmi jaganmayam || 156 ||

vande'haṃ saccidānandaṃ bhāvātītaṃ jagadgurum |

nityaṃ pūrṇaṃ nirākāraṃ nirguṇaṃ svātmasaṃsthitam || 157 ||

parātparataraṃ dhyāyennityamānandakārakam |

hṛdayākāśamadhyasthaṃ śuddhasphaṭikasannibham || 158 ||

sphāṭike sphāṭikaṃ rūpaṃ darpaṇe darpaṇo yathā |

tathā''tmani cidākāramānandaṃ so'hamityuta || 159 ||

aṅguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ dhyāyecca cinmayaṃ hṛdi |

tatra sphurati yo bhāvaḥ śṛṇu tatkathayāmi te || 160 ||

ajo'hamamaro'haṃ ca anādinidhano hyaham |

avikāraścidānando hyaṇīyānmahato mahān || 161 ||

apūrvamaparaṃ nityaṃ svayañjyotirnirāmayam |

virajaṃ paramākāśaṃ dhruvamānandamavyayam || 162 ||

agocaraṃ tathā'gamyaṃ nāmarūpavivarjitam |

niśśabdaṃ tu vijānīyātsvabhāvādbrahma pārvati || 163 ||

yathā gandhasvabhāvatvaṃ karpūrakusumādiṣu |

śītoṣṇatvasvabhāvatvaṃ tathā brahmaṇi śāśvatam || 164 ||

yathā nijasvabhāvena kuṇḍale kaṭakādayaḥ |

suvarṇatvena tiṣṭhanti tathā'haṃ brahma śāśvatam || 165 ||

svayaṃ tathāvidho bhūtvā sthātavyaṃ yatra kutra cit |

kīṭo bhṛṅga iva dhyānādyathā bhavati tādṛśaḥ || 166 ||

gurudhyānaṃ tathā kṛtvā svayaṃ brahmamayo bhavet |

piṇḍe pade tathā rūpe muktāste nātra saṃśayaḥ || 167 ||

śrīpārvatī uvāca |

piṇḍaṃ kiṃ tu mahādeva padaṃ kiṃ samudāhṛtam |

rūpātītaṃ ca rūpaṃ kiṃ etadākhyāhi śaṅkara || 168 ||

śrīmahādeva uvāca |

piṇḍaṃ kuṇḍalinī śaktiḥ padaṃ haṃsamudāhṛtam |

rūpaṃ binduriti jñeyaṃ rūpātītaṃ nirañjanam || 169 ||

piṇḍe muktāḥ pade muktā rūpe muktā varānane |

rūpātīte tu ye muktāste muktā nā'tra saṃśayaḥ || 170 ||

gururdhyānenaiva nityaṃ dehī brahmamayo bhavet |

sthitaśca yatra kutrā'pi mukto'sau nā'tra saṃśayaḥ || 171 ||

jñānaṃ vairāgyamaiśvaryaṃ yaśaśrīḥ svamudāhṛtam |

ṣaḍguṇaiśvaryayukto hi bhagavān śrīguruḥ priye || 172 ||

guruśśivo gururdevo gururbandhuḥ śarīriṇām |

gururātmā gururjīvo guroranyanna vidyate || 173 ||

ekākī nisspṛhaḥ śāntaścintā'sūyādivarjitaḥ |

bālyabhāvena yo bhāti brahmajñānī sa ucyate || 174 ||

na sukhaṃ vedaśāstreṣu na sukhaṃ mantrayantrake |

guroḥ prasādādanyatra sukhaṃ nāsti mahītale || 175 ||

cārvākavaiṣṇavamate sukhaṃ prābhākare na hi |

guroḥ pādāntike yadvatsukhaṃ vedāntasammatam || 176 ||

na tatsukhaṃ surendrasya na sukhaṃ cakravartinām |

yatsukhaṃ vītarāgasya munerekāntavāsinaḥ || 177 ||

nityaṃ brahmarasaṃ pītvā tṛpto yaḥ paramātmani |

indraṃ ca manyate tucchaṃ nṛpāṇāṃ tatra kā kathā || 178 ||

yataḥ paramakaivalyaṃ gurumārgeṇa vai bhavet |

gurubhaktirataḥ kāryā sarvadā mokṣakāṅkṣibhiḥ || 179 ||

eka evā'dvitīyo'haṃ guruvākyena niścitaḥ |

evamabhyasyatā nityaṃ na sevyaṃ vai vanāntaram || 180 ||

abhyāsānnimiṣeṇaiva samādhimadhigacchati |

ājanmajanitaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati || 181 ||

kimāvāhanamavyakte vyāpake kiṃ visarjanam |

amūrte ca kathaṃ pūjā kathaṃ dhyānaṃ nirāmaye || 182 ||

gururviṣṇuḥ sattvamayo rājasaścaturānanaḥ |

tāmaso rudrarūpeṇa sṛjatyavati hanti ca || 183 ||

svayaṃ brahmamayo bhūtvā tatparaṃ cāvalokayet |

parātparataraṃ nānyat sarvagaṃ tannirāmayam || 184 ||

tasyāvalokanaṃ prāpya sarvasaṅgavivarjitaḥ |

ekākī nisspṛhaḥ śāntaḥ sthātavyaṃ tatprasādataḥ || 185 ||

labdhaṃ vā'tha na labdhaṃ vā svalpaṃ vā bahulaṃ tathā |

niṣkāmenaiva bhoktavyaṃ sadā santuṣṭamānasaḥ || 186 ||

sarvajñapadamityāhurdehī sarvamayo bhuvi |

sadā''nandaḥ sadā śānto ramate yatra kutra cit || 187 ||

yatraiva tiṣṭhate so'pi sa deśaḥ puṇyabhājanaḥ |

muktasya lakṣaṇaṃ devi tavā'gre kathitaṃ mayā || 188 ||

upadeśastvayaṃ devi gurumārgeṇa muktidaḥ |

gurubhaktiḥ tathā'tyantā kartavyā vai manīṣibhiḥ || 189 ||

nityayuktāśrayaḥ sarvavedakṛtsarvavedakṛt |

svaparajñānadātā ca taṃ vande gurumīśvaram || 190 ||

yadyapyadhītā nigamāḥ ṣaḍaṅgā āgamāḥ priye |

adhyātmādīni śāstrāṇi jñānaṃ nāsti guruṃ vinā || 191 ||

śivapūjārato vā'pi viṣṇupūjārato'thavā |

gurutattvavihīnaścettatsarvaṃ vyarthameva hi || 192 ||

śivasvarūpamajñātvā śivapūjā kṛtā yadi |

sā pūjā nāmamātraṃ syāccitradīpa iva priye || 193 ||

sarvaṃ syātsaphalaṃ karma gurudīkṣāprabhāvataḥ |

gurulābhātsarvalābho guruhīnastu bāliśaḥ || 194 ||

guruhīnaḥ paśuḥ kīṭaḥ pataṅgo vaktumarhati |

śivarūpaṃ svarūpaṃ ca na jānāti yatassvayam || 195 ||

tasmātsarvaprayatnena sarvasaṅgavivarjitaḥ |

vihāya śāstrajālāni gurumeva samāśrayet || 196 ||

nirastasarvasandeho ekīkṛtya sudarśanam |

rahasyaṃ yo darśayati bhajāmi gurumīśvaram || 197 ||

jñānahīno gurustyājyo mithyāvādī viḍambakaḥ |

svaviśrāntiṃ na jānāti paraśāntiṃ karoti kim || 198 ||

śilāyāḥ kiṃ paraṃ jñānaṃ śilāsaṅghapratāraṇe |

svayaṃ tartuṃ na jānāti paraṃ nistārayet katham || 199 ||

na vandanīyāste kaṣṭaṃ darśanādbhrāntikārakāḥ |

varjayettān gurūn dūre dhīrasya tu samāśrayet || 200 ||

pāṣaṇḍinaḥ pāparatāḥ nāstikā bhedabuddhayaḥ |

strīlampaṭā durācārāḥ kṛtaghnā bakavṛttayaḥ || 201 ||

karmabhraṣṭāḥ kṣamānaṣṭā nindyatarkaiśca vādinaḥ |

kāminaḥ krodhinaścaiva hiṃsrāścaṇḍāḥ śaṭhāstathā || 202 ||

jñānaluptā na kartavyā mahāpāpāstathā priye |

ebhyo bhinno guruḥ sevyaḥ ekabhaktyā vicārya ca || 203 ||

śiṣyādanyatra deveśi na vadedyasya kasyacit |

narāṇāṃ ca phalaprāptau bhaktireva hi kāraṇam || 204 ||

gūḍho dṛḍhaśca prītaśca maunena susamāhitaḥ |

sakṛtkāmagato vā'pi pañcadhā gururīritaḥ || 205 ||

sarvaṃ gurumukhāllabdhaṃ saphalaṃ pāpanāśanam |

yadyadātmahitaṃ vastu tattaddravyaṃ na vañcayet || 206 ||

gurudevārpaṇaṃ vastu tena tuṣṭo'smi suvrate |

śrīguroḥ pādukāṃ mudrāṃ mūlamantraṃ ca gopayet || 207 ||

natā'smi te nātha padāravindaṃ

buddhīndriyaprāṇamanovacobhiḥ |

yaccintyate bhāvita ātmayuktau

mumukṣibhiḥ karmamayopaśāntaye || 208 ||

anena yadbhavetkāryaṃ tadvadāmi tava priye |

lokopakārakaṃ devi laukikaṃ tu vivarjayet || 209 ||

laukikāddharmato yāti jñānahīno bhavārṇave |

jñānabhāve ca yatsarvaṃ karma niṣkarma śāmyati || 210 ||

imāṃ tu bhaktibhāvena paṭhedvai śṛṇuyādapi |

likhitvā yatpradānena tatsarvaṃ phalamaśnute || 211 ||

gurugītāmimāṃ devi hṛdi nityaṃ vibhāvaya |

mahāvyādhigatairduḥkhaiḥ sarvadā prajapenmudā || 212 ||

gurugītākṣaraikaikaṃ mantrarājamidaṃ priye |

anye ca vividhāḥ mantrāḥ kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm || 213 ||

ananta phalamāpnoti gurugītā japena tu |

sarvapāpaharā devi sarvadāridryanāśinī || 214 ||

akālamṛtyuharā caiva sarvasaṅkaṭanāśinī |

yakṣarākṣasabhūtādicoravyāghravighātinī || 215 ||

sarvopadravakuṣṭhādiduṣṭadoṣanivāriṇī |

yatphalaṃ gurusānnidhyāttatphalaṃ paṭhanādbhavet || 216 ||

mahāvyādhiharā sarvavibhūteḥ siddhidā bhavet |

athavā mohane vaśye svayameva japetsadā || 217 ||

kuśadūrvāsane devi hyāsane śubhrakambale |

upaviśya tato devi japedekāgramānasaḥ || 218 ||

śuklaṃ sarvatra vai proktaṃ vaśye raktāsanaṃ priye |

padmāsane japennityaṃ śāntivaśyakaraṃ param || 219 ||

vastrāsane ca dāridryaṃ pāṣāṇe rogasambhavaḥ |

medinyāṃ duḥkhamāpnoti kāṣṭhe bhavati niṣphalam || 220 ||

kṛṣṇājine jñānasiddhiḥ mokṣaśrīrvyāghracarmaṇi |

kuśāsane jñānasiddhiḥ sarvasiddhistu kambale || 221 ||

āgneyyāṃ karṣaṇaṃ caiva vāyavyāṃ śatrunāśanam |

nairṛtyāṃ darśanaṃ caiva īśānyāṃ jñānameva ca || 222 ||

udaṅmukhaḥ śāntijāpye vaśye pūrvamukhastathā |

yāmye tu māraṇaṃ proktaṃ paścime ca dhanāgamaḥ || 223 ||

mohanaṃ sarvabhūtānāṃ bandhamokṣakaraṃ param |

devarājapriyakaraṃ rājānaṃ vaśamānayet || 224 ||

mukhastambhakaraṃ caiva guṇānāṃ ca vivardhanam |

duṣkarmanāśanaṃ caiva tathā satkarmasiddhidam || 225 ||

asiddhaṃ sādhayetkāryaṃ navagrahabhayāpaham |

duḥsvapnanāśanaṃ caiva susvapnaphaladāyakam || 226 ||

mohaśāntikaraṃ caiva bandhamokṣakaraṃ param |

svarūpajñānanilayaṃ gītāśāstramidaṃ śive || 227 ||

yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścayam |

nityaṃ saubhāgyadaṃ puṇyaṃ tāpatrayakulāpaham || 228 ||

sarvaśāntikaraṃ nityaṃ tathā vandhyā suputradam |

avaidhavyakaraṃ strīṇāṃ saubhāgyasya vivardhanam || 229 ||

āyurārogyamaiśvaryaṃ putrapautravivardhanam |

niṣkāmajāpī vidhavā paṭhenmokṣamavāpnuyāt || 230 ||

avaidhavyaṃ sakāmā tu labhate cānyajanmani |

sarvaduḥkhamayaṃ vighnaṃ nāśayettāpahārakam || 231 ||

sarvapāpapraśamanaṃ dharmakāmārthamokṣadam |

yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam || 232 ||

kāmyānāṃ kāmadhenurvai kalpate kalpapādapaḥ |

cintāmaṇiścintitasya sarvamaṅgalakārakam || 233 ||

likhitvā pūjayedyastu mokṣaśriyamavāpnuyāt |

gurūbhaktirviśeṣeṇa jāyate hṛdi sarvadā || 234 ||

japanti śāktāḥ saurāśca gāṇapatyāśca vaiṣṇavāḥ |

śaivāḥ pāśupatāḥ sarve satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ || 235 ||

iti śrīskandapurāṇe uttarakhaṇḍe umāmaheśvara saṃvāde

śrī gurugītāyāṃ dvitīyo'dhyāyaḥ ||