Shri Dattatreya Sahasra Nama Stotram

ॐ

શ્રી દત્તાત્રેય સહસ્ર નામ સ્તોત્રમ્

Dattatreya Stotram Gujarati

મુનયઃ ઊચુઃ

નિખિલાગમતત્ત્વજ્ઞ બ્રહ્મધ્યાનપરાયણ ।

વદાસ્માકં મુક્ત્યુપાયં સૂત સર્વોપકારકમ્ ॥ 1 ॥

સર્વદેવેષુ કો દેવઃ સદ્યો મોક્ષપ્રદો ભવેત્ ।

કો મનુર્વા ભવેત્તસ્ય સદ્યઃ પ્રીતિકરો ધ્રુવમ્ ॥ 2 ॥

સૂત ઉવાચ ।

નિગમાગમતત્ત્વજ્ઞો હ્યવધૂતશ્ચિદમ્બરઃ ।

ભક્તવાત્સલ્યપ્રવણો દત્ત એવ હિ કેવલઃ ॥ 3 ॥

સદા પ્રસન્નવદનો ભક્તચિન્તૈકતત્પરઃ ।

તસ્ય નામાન્યનન્તાનિ વર્તન્તેઽથાપ્યદઃ પરમ્ ॥ 4 ॥

દત્તસ્ય નામસાહસ્રં તસ્ય પ્રીતિવિવર્ધનમ્ ।

યસ્ત્વિદં પઠતે નિત્યં દત્તાત્રેયૈકમાનસઃ ॥ 5 ॥

મુચ્યતે સર્વપાપેભ્યઃ સ સદ્યો નાત્ર સંશયઃ ।

અન્તે તદ્ધામ સંયાતિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ ॥ 6 ॥

અસ્ય શ્રીમદ્દત્તાત્રેયસહસ્રનામસ્તોત્રમન્ત્રસ્ય અવધૂત ઋષિઃ, અનુષ્ટુપ્ છન્દઃ, દિગમ્બરો દેવતા, ૐ બીજં, હ્રીં શક્તિઃ, ક્રૌં કીલકં, શ્રીદત્તાત્રેયપ્રીત્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ।

અથ ધ્યાનમ્

દિગમ્બરં ભસ્મવિલેપિતાઙ્ગં

બોધાત્મકં મુક્તિકરં પ્રસન્નમ્ ।

નિર્માનસં શ્યામતનું ભજેઽહં

દત્તાત્રેયં બ્રહ્મસમાધિયુક્તમ્ ॥

અથ સ્તોત્રમ્

દત્તાત્રેયો મહાયોગી યોગેશશ્ચામરપ્રભુઃ ।

મુનિર્દિગમ્બરો બાલો માયામુક્તો મદાપહઃ ॥ 1 ॥

અવધૂતો મહાનાથઃ શઙ્કરોઽમરવલ્લભઃ ।

મહાદેવશ્ચાદિદેવઃ પુરાણપ્રભુરીશ્વરઃ ॥ 2 ॥

સત્ત્વકૃત્સત્ત્વભૃદ્ભાવઃ સત્ત્વાત્મા સત્ત્વસાગરઃ ।

સત્ત્વવિત્સત્ત્વસાક્ષી ચ સત્ત્વસાધ્યોઽમરાધિપઃ ॥ 3 ॥

ભૂતકૃદ્ભૂતભૃચ્ચૈવ ભૂતાત્મા ભૂતસમ્ભવઃ ।

ભૂતભાવો ભવો ભૂતવિત્તથા ભૂતકારણઃ ॥ 4 ॥

ભૂતસાક્ષી પ્રભૂતિશ્ચ ભૂતાનાં પરમા ગતિઃ ।

ભૂતસઙ્ગવિહીનાત્મા ભૂતાત્મા ભૂતશઙ્કરઃ ॥ 5 ॥

ભૂતનાથો મહાનાથ આદિનાથો મહેશ્વરઃ ।

સર્વભૂતનિવાસાત્મા ભૂતસન્તાપનાશનઃ ॥ 6 ॥

સર્વાત્મા સર્વભૃત્સર્વઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વનિર્ણયઃ ।

સર્વસાક્ષી બૃહદ્ભાનુઃ સર્વવિત્ સર્વમઙ્ગલઃ ॥ 7 ॥

શાન્તઃ સત્યઃ સમઃ પૂર્ણો એકાકી કમલાપતિઃ ।

રામો રામપ્રિયશ્ચૈવ વિરામો રામકારણઃ ॥ 8 ॥

શુદ્ધાત્મા પાવનોઽનન્તઃ પ્રતીતઃ પરમાર્થભૃત્ ।

હંસસાક્ષી વિભુશ્ચૈવ પ્રભુઃ પ્રલય ઇત્યપિ ॥ 9 ॥

સિદ્ધાત્મા પરમાત્મા ચ સિદ્ધાનાં પરમા ગતિઃ ।

સિદ્ધિસિદ્ધસ્તથા સાધ્યઃ સાધનો હ્યુત્તમસ્તથા ॥ 10 ॥

સુલક્ષણઃ સુમેધાવી વિદ્યાવાન્વિગતાન્તરઃ ।

વિજ્વરશ્ચ મહાબાહુર્બહુલાનન્દવર્ધનઃ ॥ 11 ॥

અવ્યક્તપુરુષઃ પ્રાજ્ઞઃ પરજ્ઞઃ પરમાર્થદૃક્ ।

પરાપરવિનિર્મુક્તો યુક્તસ્તત્ત્વપ્રકાશવાન્ ॥ 12 ॥

દયાવાન્ ભગવાન્ ભાવી ભાવાત્મા ભાવકારણઃ ।

ભવસન્તાપનાશશ્ચ પુષ્પવાન્ પણ્ડિતો બુધઃ ॥ 13 ॥

પ્રત્યક્ષવસ્તુર્વિશ્વાત્મા પ્રત્યગ્બ્રહ્મ સનાતનઃ ।

પ્રમાણવિગતશ્ચૈવ પ્રત્યાહારનિયોજકઃ ॥ 14 ॥

પ્રણવઃ પ્રણવાતીતઃ પ્રમુખઃ પ્રલયાત્મકઃ ।

મૃત્યુઞ્જયો વિવિક્તાત્મા શઙ્કરાત્મા પરો વપુઃ ॥ 15 ॥

પરમસ્તનુવિજ્ઞેયઃ પરમાત્મનિ સંસ્થિતઃ ।

પ્રબોધકલનાધારઃ પ્રભાવપ્રવરોત્તમઃ ॥ 16 ॥

ચિદમ્બરશ્ચિદ્વિલાસશ્ચિદાકાશશ્ચિદુત્તમઃ ।

ચિત્તચૈતન્યચિત્તાત્મા દેવાનાં પરમા ગતિઃ ॥ 17 ॥

અચેત્યશ્ચેતનાધારશ્ચેતનાચિત્તવિક્રમઃ ।

ચિત્તાત્મા ચેતનારૂપો લસત્પઙ્કજલોચનઃ ॥ 18 ॥

પરં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિઃ પરં ધામ પરન્તપઃ ।

પરં સૂત્રં પરં તન્ત્રં પવિત્રઃ પરમોહવાન્ ॥ 19 ॥

ક્ષેત્રજ્ઞઃ ક્ષેત્રગઃ ક્ષેત્રઃ ક્ષેત્રાધારઃ પુરઞ્જનઃ ।

ક્ષેત્રશૂન્યો લોકસાક્ષી ક્ષેત્રવાન્ બહુનાયકઃ ॥ 20 ॥

યોગેન્દ્રો યોગપૂજ્યશ્ચ યોગ્ય આત્મવિદાં શુચિઃ ।

યોગમાયાધરઃ સ્થાણુરચલઃ કમલાપતિઃ ॥ 21 ॥

યોગેશો યોગનિર્માતા યોગજ્ઞાનપ્રકાશનઃ ।

યોગપાલો લોકપાલઃ સંસારતમનાશનઃ ॥ 22 ॥

ગુહ્યો ગુહ્યતમો ગુપ્તો મુક્તો યુક્તઃ સનાતનઃ ।

ગહનો ગગનાકારો ગમ્ભીરો ગણનાયકઃ ॥ 23 ॥

ગોવિન્દો ગોપતિર્ગોપ્તા ગોભાગો ભાવસંસ્થિતઃ ।

ગોસાક્ષી ગોતમારિશ્ચ ગાન્ધારો ગગનાકૃતિઃ ॥ 24 ॥

યોગયુક્તો ભોગયુક્તઃ શઙ્કામુક્તસમાધિમાન્ ।

સહજઃ સકલેશાનઃ કાર્તવીર્યવરપ્રદઃ ॥ 25 ॥

સરજો વિરજો પુંસો પાવનઃ પાપનાશનઃ ।

પરાવરવિનિર્મુક્તઃ પરં‍જ્યોતિઃ પુરાતનઃ ॥ 26 ॥

નાનાજ્યોતિરનેકાત્મા સ્વયં‍જ્યોતિઃ સદાશિવઃ ।

દિવ્યજ્યોતિર્મયશ્ચૈવ સત્યવિજ્ઞાનભાસ્કરઃ ॥ 27 ॥

નિત્યશુદ્ધઃ પરઃ પૂર્ણઃ પ્રકાશઃ પ્રકટોદ્ભવઃ ।

પ્રમાદવિગતશ્ચૈવ પરેશઃ પરવિક્રમઃ ॥ 28 ॥

યોગી યોગો યોગપશ્ચ યોગાભ્યાસપ્રકાશનઃ ।

યોક્તા મોક્તા વિધાતા ચ ત્રાતા પાતા નિરાયુધઃ ॥ 29 ॥

નિત્યમુક્તો નિત્યયુક્તઃ સત્યઃ સત્યપરાક્રમઃ ।

સત્ત્વશુદ્ધિકરઃ સત્ત્વસ્તથા સત્ત્વભૃતાં ગતિઃ ॥ 30 ॥

શ્રીધરઃ શ્રીવપુઃ શ્રીમાન્ શ્રીનિવાસોઽમરાર્ચિતઃ ।

શ્રીનિધિઃ શ્રીપતિઃ શ્રેષ્ઠઃ શ્રેયસ્કશ્ચરમાશ્રયઃ ॥ 31 ॥

ત્યાગી ત્યાગાર્થસમ્પન્નસ્ત્યાગાત્મા ત્યાગવિગ્રહઃ ।

ત્યાગલક્ષણસિદ્ધાત્મા ત્યાગજ્ઞસ્ત્યાગકારણઃ ॥ 32 ॥

ભોગો ભોક્તા તથા ભોગ્યો ભોગસાધનકારણઃ ।

ભોગી ભોગાર્થસમ્પન્નો ભોગજ્ઞાનપ્રકાશનઃ ॥ 33 ॥

કેવલઃ કેશવઃ કૃષ્ણઃ કંવાસાઃ કમલાલયઃ ।

કમલાસનપૂજ્યશ્ચ હરિરજ્ઞાનખણ્ડનઃ ॥ 34 ॥

મહાત્મા મહદાદિશ્ચ મહેશોત્તમવન્દિતઃ ।

મનોબુદ્ધિવિહીનાત્મા માનાત્મા માનવાધિપઃ ॥ 35 ॥

ભુવનેશો વિભૂતિશ્ચ ધૃતિર્મેધા સ્મૃતિર્દયા ।

દુઃખદાવાનલો બુદ્ધઃ પ્રબુદ્ધઃ પરમેશ્વરઃ ॥ 36 ॥

કામહા ક્રોધહા ચૈવ દમ્ભદર્પમદાપહઃ ।

અજ્ઞાનતિમિરારિશ્ચ ભવારિર્ભુવનેશ્વરઃ ॥ 37 ॥

રૂપકૃદ્રૂપભૃદ્રૂપી રૂપાત્મા રૂપકારણઃ ।

રૂપજ્ઞો રૂપસાક્ષી ચ નામરૂપો ગુણાન્તકઃ ॥ 38 ॥

અપ્રમેયઃ પ્રમેયશ્ચ પ્રમાણં પ્રણવાશ્રયઃ ।

પ્રમાણરહિતોઽચિન્ત્યશ્ચેતનાવિગતોઽજરઃ ॥ 39 ॥

અક્ષરોઽક્ષરમુક્તશ્ચ વિજ્વરો જ્વરનાશનઃ ।

વિશિષ્ટો વિત્તશાસ્ત્રી ચ દૃષ્ટો દૃષ્ટાન્તવર્જિતઃ ॥ 40 ॥

ગુણેશો ગુણકાયશ્ચ ગુણાત્મા ગુણભાવનઃ ।

અનન્તગુણસમ્પન્નો ગુણગર્ભો ગુણાધિપઃ ॥ 41 ॥

ગણેશો ગુણનાથશ્ચ ગુણાત્મા ગણભાવનઃ ।

ગણબન્ધુર્વિવેકાત્મા ગુણયુક્તઃ પરાક્રમી ॥ 42 ॥

અતર્ક્યઃ ક્રતુરગ્નિશ્ચ કૃતજ્ઞઃ સફલાશ્રયઃ ।

યજ્ઞશ્ચ યજ્ઞફલદો યજ્ઞ ઇજ્યોઽમરોત્તમઃ ॥ 43 ॥

હિરણ્યગર્ભઃ શ્રીગર્ભઃ ખગર્ભઃ કુણપેશ્વરઃ ।

માયાગર્ભો લોકગર્ભઃ સ્વયમ્ભૂર્ભુવનાન્તકઃ ॥ 44 ॥

નિષ્પાપો નિબિડો નન્દી બોધી બોધસમાશ્રયઃ ।

બોધાત્મા બોધનાત્મા ચ ભેદવૈતણ્ડખણ્ડનઃ ॥ 45 ॥

સ્વાભાવ્યો ભાવનિર્મુક્તો વ્યક્તોઽવ્યક્તસમાશ્રયઃ ।

નિત્યતૃપ્તો નિરાભાસો નિર્વાણઃ શરણઃ સુહૃત્ ॥ 46 ॥

ગુહ્યેશો ગુણગમ્ભીરો ગુણદોષનિવારણઃ ।

ગુણસઙ્ગવિહીનશ્ચ યોગારેર્દર્પનાશનઃ ॥ 47 ॥

આનન્દઃ પરમાનન્દઃ સ્વાનન્દસુખવર્ધનઃ ।

સત્યાનન્દશ્ચિદાનન્દઃ સર્વાનન્દપરાયણઃ ॥ 48 ॥

સદ્રૂપઃ સહજઃ સત્યઃ સ્વાનન્દઃ સુમનોહરઃ ।

સર્વઃ સર્વાન્તરશ્ચૈવ પૂર્વાત્પૂર્વતરસ્તથા ॥ 49 ॥

ખમયઃ ખપરઃ ખાદિઃ ખં‍બ્રહ્મ ખતનુઃ ખગઃ ।

ખવાસાઃ ખવિહીનશ્ચ ખનિધિઃ ખપરાશ્રયઃ ॥ 50 ॥

અનન્તશ્ચાદિરૂપશ્ચ સૂર્યમણ્ડલમધ્યગઃ ।

અમોઘઃ પરમામોઘઃ પરોક્ષઃ પરદઃ કવિઃ ॥ 51 ॥

વિશ્વચક્ષુર્વિશ્વસાક્ષી વિશ્વબાહુર્ધનેશ્વરઃ ।

ધનઞ્જયો મહાતેજાસ્તેજિષ્ઠસ્તૈજસઃ સુખી ॥ 52 ॥

જ્યોતિર્જ્યોતિર્મયો જેતા જ્યોતિષાં જ્યોતિરાત્મકઃ ।

જ્યોતિષામપિ જ્યોતિશ્ચ જનકો જનમોહનઃ ॥ 53 ॥

જિતેન્દ્રિયો જિતક્રોધો જિતાત્મા જિતમાનસઃ ।

જિતસઙ્ગો જિતપ્રાણો જિતસંસારવાસનઃ ॥ 54 ॥

નિર્વાસનો નિરાલમ્બો નિર્યોગક્ષેમવર્જિતઃ ।

નિરીહો નિરહઙ્કારો નિરાશીર્નિરુપાધિકઃ ॥ 55 ॥

નિત્યબોધો વિવિક્તાત્મા વિશુદ્ધોત્તમગૌરવઃ ।

વિદ્યાર્થી પરમાર્થી ચ શ્રદ્ધાર્થી સાધનાત્મકઃ ॥ 56 ॥

પ્રત્યાહારી નિરાહારી સર્વાહારપરાયણઃ ।

નિત્યશુદ્ધો નિરાકાઙ્ક્ષી પારાયણપરાયણઃ ॥ 57 ॥

અણોરણુતરઃ સૂક્ષ્મઃ સ્થૂલઃ સ્થૂલતરસ્તથા ।

એકસ્તથાઽનેકરૂપો વિશ્વરૂપઃ સનાતનઃ ॥ 58 ॥

નૈકરૂપો વિરૂપાત્મા નૈકબોધમયસ્તથા ।

નૈકનામમયશ્ચૈવ નૈકવિદ્યાવિવર્ધનઃ ॥ 59 ॥

એકશ્ચૈકાન્તિકશ્ચૈવ નાનાભાવવિવર્જિતઃ ।

એકાક્ષરસ્તથા બીજઃ પૂર્ણબિમ્બઃ સનાતનઃ ॥ 60 ॥

મન્ત્રવીર્યો મન્ત્રબીજઃ શાસ્ત્રવીર્યો જગત્પતિઃ ।

નાનાવીર્યધરશ્ચૈવ શક્રેશઃ પૃથિવીપતિઃ ॥ 61 ॥

પ્રાણેશઃ પ્રાણદઃ પ્રાણઃ પ્રાણાયામપરાયણઃ ।

પ્રાણપઞ્ચકનિર્મુક્તઃ કોશપઞ્ચકવર્જિતઃ ॥ 62 ॥

નિશ્ચલો નિષ્કલોઽસઙ્ગો નિષ્પ્રપઞ્ચો નિરામયઃ ।

નિરાધારો નિરાકારો નિર્વિકારો નિરઞ્જનઃ ॥ 63 ॥

નિષ્પ્રતીતો નિરાભાસો નિરાસક્તો નિરાકુલઃ ।

નિષ્ઠાસર્વગતશ્ચૈવ નિરારમ્ભો નિરાશ્રયઃ ॥ 64 ॥

નિરન્તરઃ સર્વગોપ્તા શાન્તો દાન્તો મહામુનિઃ । [સત્ત્વ]

નિઃશબ્દઃ સુકૃતઃ સ્વસ્થઃ સત્યવાદી સુરેશ્વરઃ ॥ 65 ॥

જ્ઞાનદો જ્ઞાનવિજ્ઞાની જ્ઞાનાત્માઽઽનન્દપૂરિતઃ ।

જ્ઞાનયજ્ઞવિદાં દક્ષો જ્ઞાનાગ્નિર્જ્વલનો બુધઃ ॥ 66 ॥

દયાવાન્ ભવરોગારિશ્ચિકિત્સાચરમાગતિઃ ।

ચન્દ્રમણ્ડલમધ્યસ્થશ્ચન્દ્રકોટિસુશીતલઃ ॥ 67 ॥

યન્ત્રકૃત્પરમો યન્ત્રી યન્ત્રારૂઢાપરાજિતઃ ।

યન્ત્રવિદ્યન્ત્રવાસશ્ચ યન્ત્રાધારો ધરાધરઃ ॥ 68 ॥

તત્ત્વજ્ઞસ્તત્ત્વભૂતાત્મા મહત્તત્ત્વપ્રકાશનઃ ।

તત્ત્વસઙ્ખ્યાનયોગજ્ઞઃ સાઙ્ખ્યશાસ્ત્રપ્રવર્તકઃ ॥ 69 ॥

અનન્તવિક્રમો દેવો માધવશ્ચ ધનેશ્વરઃ ।

સાધુઃ સાધુવરિષ્ઠાત્મા સાવધાનોઽમરોત્તમઃ ॥ 70 ॥

નિઃસઙ્કલ્પો નિરાધારો દુર્ધરો હ્યાત્મવિત્પતિઃ ।

આરોગ્યસુખદશ્ચૈવ પ્રવરો વાસવસ્તથા ॥ 71 ॥

પરેશઃ પરમોદારઃ પ્રત્યક્ચૈતન્યદુર્ગમઃ ।

દુરાધર્ષો દુરાવાસો દૂરત્વપરિનાશનઃ ॥ 72 ॥

વેદવિદ્વેદકૃદ્વેદો વેદાત્મા વિમલાશયઃ ।

વિવિક્તસેવી ચ સંસારશ્રમનાશનસ્તથા ॥ 73 ॥

બ્રહ્મયોનિર્બૃહદ્યોનિર્વિશ્વયોનિર્વિદેહવાન્ ।

વિશાલાક્ષો વિશ્વનાથો હાટકાઙ્ગદભૂષણઃ ॥ 74 ॥

અબાધ્યો જગદારાધ્યો જગદાર્જવપાલનઃ ।

જનવાન્ ધનવાન્ ધર્મી ધર્મગો ધર્મવર્ધનઃ ॥ 75 ॥

અમૃતઃ શાશ્વતઃ સાધ્યઃ સિદ્ધિદઃ સુમનોહરઃ ।

ખલુબ્રહ્મખલુસ્થાનો મુનીનાં પરમા ગતિઃ ॥ 76 ॥

ઉપદ્રષ્ટા તથા શ્રેષ્ઠઃ શુચિભૂતો હ્યનામયઃ ।

વેદસિદ્ધાન્તવેદ્યશ્ચ માનસાહ્લાદવર્ધનઃ ॥ 77 ॥

દેહાદન્યો ગુણાદન્યો લોકાદન્યો વિવેકવિત્ ।

દુષ્ટસ્વપ્નહરશ્ચૈવ ગુરુર્ગુરુવરોત્તમઃ ॥ 78 ॥

કર્મી કર્મવિનિર્મુક્તઃ સન્ન્યાસી સાધકેશ્વરઃ ।

સર્વભાવવિહીનશ્ચ તૃષ્ણાસઙ્ગનિવારકઃ ॥ 79 ॥

ત્યાગી ત્યાગવપુસ્ત્યાગસ્ત્યાગદાનવિવર્જિતઃ ।

ત્યાગકારણત્યાગાત્મા સદ્ગુરુઃ સુખદાયકઃ ॥ 80 ॥

દક્ષો દક્ષાદિવન્દ્યશ્ચ જ્ઞાનવાદપ્રવર્તકઃ ।

શબ્દબ્રહ્મમયાત્મા ચ શબ્દબ્રહ્મપ્રકાશવાન્ ॥ 81 ॥

ગ્રસિષ્ણુઃ પ્રભવિષ્ણુશ્ચ સહિષ્ણુર્વિગતાન્તરઃ ।

વિદ્વત્તમો મહાવન્દ્યો વિશાલોત્તમવાઙ્મુનિઃ ॥ 82 ॥

બ્રહ્મવિદ્બ્રહ્મભાવશ્ચ બ્રહ્મર્ષિર્બ્રાહ્મણપ્રિયઃ ।

બ્રહ્મ બ્રહ્મપ્રકાશાત્મા બ્રહ્મવિદ્યાપ્રકાશનઃ ॥ 83 ॥

અત્રિવંશપ્રભૂતાત્મા તાપસોત્તમવન્દિતઃ ।

આત્મવાસી વિધેયાત્મા હ્યત્રિવંશવિવર્ધનઃ ॥ 84 ॥

પ્રવર્તનો નિવૃત્તાત્મા પ્રલયોદકસન્નિભઃ ।

નારાયણો મહાગર્ભો ભાર્ગવપ્રિયકૃત્તમઃ ॥ 85 ॥

સઙ્કલ્પદુઃખદલનઃ સંસારતમનાશનઃ ।

ત્રિવિક્રમસ્ત્રિધાકારસ્ત્રિમૂર્તિસ્ત્રિગુણાત્મકઃ ॥ 86 ॥

ભેદત્રયહરશ્ચૈવ તાપત્રયનિવારકઃ ।

દોષત્રયવિભેદી ચ સંશયાર્ણવખણ્ડનઃ ॥ 87 ॥

અસંશયસ્ત્વસમ્મૂઢો હ્યવાદી રાજવન્દિતઃ ।

રાજયોગી મહાયોગી સ્વભાવગલિતસ્તથા ॥ 88 ॥

પુણ્યશ્લોકઃ પવિત્રાઙ્ઘ્રિર્ધ્યાનયોગપરાયણઃ ।

ધ્યાનસ્થો ધ્યાનગમ્યશ્ચ વિધેયાત્મા પુરાતનઃ ॥ 89 ॥

અવિજ્ઞેયો હ્યન્તરાત્મા મુખ્યબિમ્બસનાતનઃ ।

જીવસઞ્જીવનો જીવશ્ચિદ્વિલાસશ્ચિદાશ્રયઃ ॥ 90 ॥

મહેન્દ્રોઽમરમાન્યશ્ચ યોગેન્દ્રો યોગવિત્તમઃ ।

યોગધર્મસ્તથા યોગસ્તત્ત્વસ્તત્ત્વવિનિશ્ચયઃ ॥ 91 ॥

નૈકબાહુરનન્તાત્મા નૈકનામપરાક્રમઃ ।

નૈકાક્ષી નૈકપાદશ્ચ નાથનાથોત્તમોત્તમઃ ॥ 92 ॥

સહસ્રશીર્ષા પુરુષઃ સહસ્રાક્ષઃ સહસ્રપાત્ ।

સહસ્રરૂપદૃક્ ચૈવ સહસ્રારમયોદ્ધવઃ ॥ 93 ॥

ત્રિપાદપુરુષશ્ચૈવ ત્રિપાદૂર્ધ્વસ્તથૈવ ચ ।

ત્ર્યમ્બકશ્ચ મહાવીર્યો યોગવીર્યવિશારદઃ ॥ 94 ॥

વિજયી વિનયી જેતા વીતરાગી વિરાજિતઃ ।

રુદ્રો રૌદ્રો મહાભીમઃ પ્રાજ્ઞમુખ્યઃ સદાશુચિઃ ॥ 95 ॥

અન્તર્જ્યોતિરનન્તાત્મા પ્રત્યગાત્મા નિરન્તરઃ ।

અરૂપશ્ચાત્મરૂપશ્ચ સર્વભાવવિનિર્વૃતઃ ॥ 96 ॥

અન્તઃશૂન્યો બહિઃશૂન્યઃ શૂન્યાત્મા શૂન્યભાવનઃ ।

અન્તઃપૂર્ણો બહિઃપૂર્ણઃ પૂર્ણાત્મા પૂર્ણભાવનઃ ॥ 97 ॥

અન્તસ્ત્યાગી બહિસ્ત્યાગી ત્યાગાત્મા સર્વયોગવાન્ ।

અન્તર્યોગી બહિર્યોગી સર્વયોગપરાયણઃ ॥ 98 ॥

અન્તર્ભોગી બહિર્ભોગી સર્વભોગવિદુત્તમઃ ।

અન્તર્નિષ્ઠો બહિર્નિષ્ઠઃ સર્વનિષ્ઠામયસ્તથા ॥ 99 ॥

બાહ્યાન્તરવિમુક્તશ્ચ બાહ્યાન્તરવિવર્જિતઃ ।

શાન્તઃ શુદ્ધો વિશુદ્ધશ્ચ નિર્વાણઃ પ્રકૃતેઃ પરઃ ॥ 100 ॥

અકાલઃ કાલનેમી ચ કાલકાલો જનેશ્વરઃ ।

કાલાત્મા કાલકર્તા ચ કાલજ્ઞઃ કાલનાશનઃ ॥ 101 ॥

કૈવલ્યપદદાતા ચ કૈવલ્યસુખદાયકઃ ।

કૈવલ્યકલનાધારો નિર્ભરો હર્ષવર્ધનઃ ॥ 102 ॥

હૃદયસ્થો હૃષીકેશો ગોવિન્દો ગર્ભવર્જિતઃ ।

સકલાગમપૂજ્યશ્ચ નિગમો નિગમાશ્રયઃ ॥ 103 ॥

પરાશક્તિઃ પરાકીર્તિઃ પરાવૃત્તિર્નિધિસ્મૃતિઃ ।

પરવિદ્યા પરાક્ષાન્તિર્વિભક્તિર્યુક્તસદ્ગતિઃ ॥ 104 ॥

સ્વપ્રકાશઃ પ્રકાશાત્મા પરસંવેદનાત્મકઃ ।

સ્વસેવ્યઃ સ્વવિદાં સ્વાત્મા સ્વસંવેદ્યોઽનઘઃ ક્ષમી ॥ 105 ॥

સ્વાનુસન્ધાનશીલાત્મા સ્વાનુસન્ધાનગોચરઃ ।

સ્વાનુસન્ધાનશૂન્યાત્મા સ્વાનુસન્ધાનકાશ્રયઃ ॥ 106 ॥

સ્વબોધદર્પણોઽભઙ્ગઃ કન્દર્પકુલનાશનઃ ।

બ્રહ્મચારી બ્રહ્મવેત્તા બ્રાહ્મણો બ્રહ્મવિત્તમઃ ॥ 107 ॥

તત્ત્વબોધઃ સુધાવર્ષઃ પાવનઃ પાપપાવકઃ ।

બ્રહ્મસૂત્રવિધેયાત્મા બ્રહ્મસૂત્રાર્થનિર્ણયઃ ॥ 108 ॥

આત્યન્તિકો મહાકલ્પઃ સઙ્કલ્પાવર્તનાશનઃ ।

આધિવ્યાધિહરશ્ચૈવ સંશયાર્ણવશોષકઃ ॥ 109 ॥

તત્ત્વાત્મજ્ઞાનસન્દેશો મહાનુભવભાવિતઃ ।

આત્માનુભવસમ્પન્નઃ સ્વાનુભાવસુખાશ્રયઃ ॥ 110 ॥

અચિન્ત્યશ્ચ બૃહદ્ભાનુઃ પ્રમદોત્કર્ષનાશનઃ ।

અનિકેત પ્રશાન્તાત્મા શૂન્યાવાસો જગદ્વપુઃ ॥ 111 ॥

ચિદ્ગતિશ્ચિન્મયશ્ચક્રી માયાચક્રપ્રવર્તકઃ ।

સર્વવર્ણવિદારમ્ભી સર્વારમ્ભપરાયણઃ ॥ 112 ॥

પુરાણઃ પ્રવરો દાતા સુન્દરઃ કનકાઙ્ગદી ।

અનસૂયાત્મજો દત્તઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વકામદઃ ॥ 113 ॥

કામજિત્ કામપાલશ્ચ કામી કામપ્રદાગમઃ ।

કામવાન્ કામપોષશ્ચ સર્વકામનિવર્તકઃ ॥ 114 ॥

સર્વકર્મફલોત્પત્તિઃ સર્વકામફલપ્રદઃ ।

સર્વકર્મફલૈઃ પૂજ્યઃ સર્વકર્મફલાશ્રયઃ ॥ 115 ॥

વિશ્વકર્મા કૃતાત્મા ચ કૃતજ્ઞઃ સર્વસાક્ષિકઃ ।

સર્વારમ્ભપરિત્યાગી જડોન્મત્તપિશાચવાન્ ॥ 116 ॥

ભિક્ષુર્ભૈક્ષાકરશ્ચૈવ ભૈક્ષાહારી નિરાશ્રમી ।

અકૂલશ્ચાનુકૂલશ્ચ વિકલો હ્યકલસ્તથા ॥ 117 ॥

જટિલો વનચારી ચ દણ્ડી મુણ્ડી ચ ગણ્ડવાન્ ।

દેહધર્મવિહીનાત્મા હ્યેકાકી સઙ્ગવર્જિતઃ ॥ 118 ॥

આશ્રમ્યનાશ્રમારમ્ભોઽનાચારી કર્મવર્જિતઃ ।

અસન્દેહી ચ સન્દેહી ન કિઞ્ચિન્ન ચ કિઞ્ચનઃ ॥ 119 ॥

નૃદેહી દેહશૂન્યશ્ચ નાભાવી ભાવનિર્ગતઃ ।

નાબ્રહ્મા ચ પરબ્રહ્મ સ્વયમેવ નિરાકુલઃ ॥ 120 ॥

અનઘશ્ચાગુરુશ્ચૈવ નાથનાથોત્તમો ગુરુઃ ।

દ્વિભુજઃ પ્રાકૃતશ્ચૈવ જનકશ્ચ પિતામહઃ ॥ 121 ॥

અનાત્મા ન ચ નાનાત્મા નીતિર્નીતિમતાં વરઃ ।

સહજઃ સદૃશઃ સિદ્ધશ્ચૈકશ્ચિન્માત્ર એવ ચ ॥ 122 ॥

ન કર્તાપિ ચ કર્તા ચ ભોક્તા ભોગવિવર્જિતઃ ।

તુરીયસ્તુરીયાતીતઃ સ્વચ્છઃ સર્વમયસ્તથા ॥ 123 ॥

સર્વાધિષ્ઠાનરૂપશ્ચ સર્વધ્યેયવિવર્જિતઃ ।

સર્વલોકનિવાસાત્મા સકલોત્તમવન્દિતઃ ॥ 124 ॥

દેહભૃદ્દેહકૃચ્ચૈવ દેહાત્મા દેહભાવનઃ ।

દેહી દેહવિભક્તશ્ચ દેહભાવપ્રકાશનઃ ॥ 125 ॥

લયસ્થો લયવિચ્ચૈવ લયાભાવશ્ચ બોધવાન્ ।

લયાતીતો લયસ્યાન્તો લયભાવનિવારણઃ ॥ 126 ॥

વિમુખઃ પ્રમુખશ્ચૈવ પ્રત્યઙ્મુખવદાચરી ।

વિશ્વભુગ્વિશ્વધૃગ્વિશ્વો વિશ્વક્ષેમકરસ્તથા ॥ 127 ॥

અવિક્ષિપ્તોઽપ્રમાદી ચ પરર્ધિઃ પરમાર્થદૃક્ ।

સ્વાનુભાવવિહીનશ્ચ સ્વાનુભાવપ્રકાશનઃ ॥ 128 ॥

નિરિન્દ્રિયશ્ચ નિર્બુદ્ધિર્નિરાભાસો નિરાકૃતઃ ।

નિરહઙ્કારરૂપાત્મા નિર્વપુઃ સકલાશ્રયઃ ॥ 129 ॥

શોકદુઃખહરશ્ચૈવ ભોગમોક્ષફલપ્રદઃ ।

સુપ્રસન્નસ્તથા સૂક્ષ્મઃ શબ્દબ્રહ્માર્થસઙ્ગ્રહઃ ॥ 130 ॥

આગમાપાયશૂન્યશ્ચ સ્થાનદશ્ચ સતાઙ્ગતિઃ ।

અકૃતઃ સુકૃતશ્ચૈવ કૃતકર્મા વિનિર્વૃતઃ ॥ 131 ॥

ભેદત્રયહરશ્ચૈવ દેહત્રયવિનિર્ગતઃ ।

સર્વકામમયશ્ચૈવ સર્વકામનિવર્તકઃ ॥ 132 ॥

સિદ્ધેશ્વરોઽજરઃ પઞ્ચબાણદર્પહુતાશનઃ ।

ચતુરક્ષરબીજાત્મા સ્વભૂશ્ચિત્કીર્તિભૂષણઃ ॥ 133 ॥

અગાધબુદ્ધિરક્ષુબ્ધશ્ચન્દ્રસૂર્યાગ્નિલોચનઃ ।

યમદંષ્ટ્રોઽતિસંહર્તા પરમાનન્દસાગરઃ ॥ 134 ॥

લીલાવિશ્વમ્ભરો ભાનુર્ભૈરવો ભીમલોચનઃ ।

બ્રહ્મચર્મામ્બરઃ કાલસ્ત્વચલશ્ચલનાન્તકઃ ॥ 135 ॥

આદિદેવો જગદ્યોનિર્વાસવારિવિમર્દનઃ ।

વિકર્મકર્મકર્મજ્ઞો અનન્યગમકોઽગમઃ ॥ 136 ॥

અબદ્ધકર્મશૂન્યશ્ચ કામરાગકુલક્ષયઃ ।

યોગાન્ધકારમથનઃ પદ્મજન્માદિવન્દિતઃ ॥ 137 ॥

ભક્તકામોઽગ્રજશ્ચક્રી ભાવનિર્ભાવભાવકઃ ।

ભેદાન્તકો મહાનગ્ર્યો નિગૂહો ગોચરાન્તકઃ ॥ 138 ॥

કાલાગ્નિશમનઃ શઙ્ખચક્રપદ્મગદાધરઃ ।

દીપ્તો દીનપતિઃ શાસ્તા સ્વચ્છન્દો મુક્તિદાયકઃ ॥ 139 ॥

વ્યોમધર્મામ્બરો ભેત્તા ભસ્મધારી ધરાધરઃ ।

ધર્મગુપ્તોઽન્વયાત્મા ચ વ્યતિરેકાર્થનિર્ણયઃ ॥ 140 ॥

એકાનેકગુણાભાસાભાસનિર્ભાસવર્જિતઃ ।

ભાવાભાવસ્વભાવાત્મા ભાવાભાવવિભાવવિત્ ॥ 141 ॥

યોગિહૃદયવિશ્રામોઽનન્તવિદ્યાવિવર્ધનઃ ।

વિઘ્નાન્તકસ્ત્રિકાલજ્ઞસ્તત્ત્વાત્મા જ્ઞાનસાગરઃ ॥ 142 ॥

ઇતીદં દત્તસાહસ્રં સાયં પ્રાતઃ પઠેત્તુ યઃ ।

સ ઇહામુત્ર લભતે નિર્વાણં પરમં સુખમ્ ॥ 143 ॥

ગુરુવારે દત્તભક્તો ભક્તિભાવસમન્વિતઃ ।

પઠેત્ સદૈવ યો હ્યેતત્ સ લભેચ્ચિન્તિતં ધ્રુવમ્ ॥ 144 ॥

ઇતિ શ્રીમદ્દત્તાત્રેયપુરાણે શ્રી દત્તાત્રેય સહસ્રનામ સ્તોત્રમ્ ।

Roman (IAST) Transliteration

munayaḥ ūcuḥ

nikhilāgamatattvajña brahmadhyānaparāyaṇa |

vadāsmākaṃ muktyupāyaṃ sūta sarvopakārakam || 1 ||

sarvadeveṣu ko devaḥ sadyo mokṣaprado bhavet |

ko manurvā bhavettasya sadyaḥ prītikaro dhruvam || 2 ||

sūta uvāca |

nigamāgamatattvajño hyavadhūtaścidambaraḥ |

bhaktavātsalyapravaṇo datta eva hi kevalaḥ || 3 ||

sadā prasannavadano bhaktacintaikatatparaḥ |

tasya nāmānyanantāni vartante'thāpyadaḥ param || 4 ||

dattasya nāmasāhasraṃ tasya prītivivardhanam |

yastvidaṃ paṭhate nityaṃ dattātreyaikamānasaḥ || 5 ||

mucyate sarvapāpebhyaḥ sa sadyo nātra saṃśayaḥ |

ante taddhāma saṃyāti punarāvṛttidurlabham || 6 ||

asya śrīmaddattātreyasahasranāmastotramantrasya avadhūta ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, digambaro devatā, oṃ bījaṃ, hrīṃ śaktiḥ, krauṃ kīlakaṃ, śrīdattātreyaprītyarthe jape viniyogaḥ |

atha dhyānam

digambaraṃ bhasmavilepitāṅgaṃ

bodhātmakaṃ muktikaraṃ prasannam |

nirmānasaṃ śyāmatanuṃ bhaje'haṃ

dattātreyaṃ brahmasamādhiyuktam ||

atha stotram

dattātreyo mahāyogī yogeśaścāmaraprabhuḥ |

munirdigambaro bālo māyāmukto madāpahaḥ || 1 ||

avadhūto mahānāthaḥ śaṅkaro'maravallabhaḥ |

mahādevaścādidevaḥ purāṇaprabhurīśvaraḥ || 2 ||

sattvakṛtsattvabhṛdbhāvaḥ sattvātmā sattvasāgaraḥ |

sattvavitsattvasākṣī ca sattvasādhyo'marādhipaḥ || 3 ||

bhūtakṛdbhūtabhṛccaiva bhūtātmā bhūtasambhavaḥ |

bhūtabhāvo bhavo bhūtavittathā bhūtakāraṇaḥ || 4 ||

bhūtasākṣī prabhūtiśca bhūtānāṃ paramā gatiḥ |

bhūtasaṅgavihīnātmā bhūtātmā bhūtaśaṅkaraḥ || 5 ||

bhūtanātho mahānātha ādinātho maheśvaraḥ |

sarvabhūtanivāsātmā bhūtasantāpanāśanaḥ || 6 ||

sarvātmā sarvabhṛtsarvaḥ sarvajñaḥ sarvanirṇayaḥ |

sarvasākṣī bṛhadbhānuḥ sarvavit sarvamaṅgalaḥ || 7 ||

śāntaḥ satyaḥ samaḥ pūrṇo ekākī kamalāpatiḥ |

rāmo rāmapriyaścaiva virāmo rāmakāraṇaḥ || 8 ||

śuddhātmā pāvano'nantaḥ pratītaḥ paramārthabhṛt |

haṃsasākṣī vibhuścaiva prabhuḥ pralaya ityapi || 9 ||

siddhātmā paramātmā ca siddhānāṃ paramā gatiḥ |

siddhisiddhastathā sādhyaḥ sādhano hyuttamastathā || 10 ||

sulakṣaṇaḥ sumedhāvī vidyāvānvigatāntaraḥ |

vijvaraśca mahābāhurbahulānandavardhanaḥ || 11 ||

avyaktapuruṣaḥ prājñaḥ parajñaḥ paramārthadṛk |

parāparavinirmukto yuktastattvaprakāśavān || 12 ||

dayāvān bhagavān bhāvī bhāvātmā bhāvakāraṇaḥ |

bhavasantāpanāśaśca puṣpavān paṇḍito budhaḥ || 13 ||

pratyakṣavasturviśvātmā pratyagbrahma sanātanaḥ |

pramāṇavigataścaiva pratyāhāraniyojakaḥ || 14 ||

praṇavaḥ praṇavātītaḥ pramukhaḥ pralayātmakaḥ |

mṛtyuñjayo viviktātmā śaṅkarātmā paro vapuḥ || 15 ||

paramastanuvijñeyaḥ paramātmani saṃsthitaḥ |

prabodhakalanādhāraḥ prabhāvapravarottamaḥ || 16 ||

cidambaraścidvilāsaścidākāśaściduttamaḥ |

cittacaitanyacittātmā devānāṃ paramā gatiḥ || 17 ||

acetyaścetanādhāraścetanācittavikramaḥ |

cittātmā cetanārūpo lasatpaṅkajalocanaḥ || 18 ||

paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ paraṃ dhāma parantapaḥ |

paraṃ sūtraṃ paraṃ tantraṃ pavitraḥ paramohavān || 19 ||

kṣetrajñaḥ kṣetragaḥ kṣetraḥ kṣetrādhāraḥ purañjanaḥ |

kṣetraśūnyo lokasākṣī kṣetravān bahunāyakaḥ || 20 ||

yogendro yogapūjyaśca yogya ātmavidāṃ śuciḥ |

yogamāyādharaḥ sthāṇuracalaḥ kamalāpatiḥ || 21 ||

yogeśo yoganirmātā yogajñānaprakāśanaḥ |

yogapālo lokapālaḥ saṃsāratamanāśanaḥ || 22 ||

guhyo guhyatamo gupto mukto yuktaḥ sanātanaḥ |

gahano gaganākāro gambhīro gaṇanāyakaḥ || 23 ||

govindo gopatirgoptā gobhāgo bhāvasaṃsthitaḥ |

gosākṣī gotamāriśca gāndhāro gaganākṛtiḥ || 24 ||

yogayukto bhogayuktaḥ śaṅkāmuktasamādhimān |

sahajaḥ sakaleśānaḥ kārtavīryavarapradaḥ || 25 ||

sarajo virajo puṃso pāvanaḥ pāpanāśanaḥ |

parāvaravinirmuktaḥ paraṃ‍jyotiḥ purātanaḥ || 26 ||

nānājyotiranekātmā svayaṃ‍jyotiḥ sadāśivaḥ |

divyajyotirmayaścaiva satyavijñānabhāskaraḥ || 27 ||

nityaśuddhaḥ paraḥ pūrṇaḥ prakāśaḥ prakaṭodbhavaḥ |

pramādavigataścaiva pareśaḥ paravikramaḥ || 28 ||

yogī yogo yogapaśca yogābhyāsaprakāśanaḥ |

yoktā moktā vidhātā ca trātā pātā nirāyudhaḥ || 29 ||

nityamukto nityayuktaḥ satyaḥ satyaparākramaḥ |

sattvaśuddhikaraḥ sattvastathā sattvabhṛtāṃ gatiḥ || 30 ||

śrīdharaḥ śrīvapuḥ śrīmān śrīnivāso'marārcitaḥ |

śrīnidhiḥ śrīpatiḥ śreṣṭhaḥ śreyaskaścaramāśrayaḥ || 31 ||

tyāgī tyāgārthasampannastyāgātmā tyāgavigrahaḥ |

tyāgalakṣaṇasiddhātmā tyāgajñastyāgakāraṇaḥ || 32 ||

bhogo bhoktā tathā bhogyo bhogasādhanakāraṇaḥ |

bhogī bhogārthasampanno bhogajñānaprakāśanaḥ || 33 ||

kevalaḥ keśavaḥ kṛṣṇaḥ kaṃvāsāḥ kamalālayaḥ |

kamalāsanapūjyaśca harirajñānakhaṇḍanaḥ || 34 ||

mahātmā mahadādiśca maheśottamavanditaḥ |

manobuddhivihīnātmā mānātmā mānavādhipaḥ || 35 ||

bhuvaneśo vibhūtiśca dhṛtirmedhā smṛtirdayā |

duḥkhadāvānalo buddhaḥ prabuddhaḥ parameśvaraḥ || 36 ||

kāmahā krodhahā caiva dambhadarpamadāpahaḥ |

ajñānatimirāriśca bhavārirbhuvaneśvaraḥ || 37 ||

rūpakṛdrūpabhṛdrūpī rūpātmā rūpakāraṇaḥ |

rūpajño rūpasākṣī ca nāmarūpo guṇāntakaḥ || 38 ||

aprameyaḥ prameyaśca pramāṇaṃ praṇavāśrayaḥ |

pramāṇarahito'cintyaścetanāvigato'jaraḥ || 39 ||

akṣaro'kṣaramuktaśca vijvaro jvaranāśanaḥ |

viśiṣṭo vittaśāstrī ca dṛṣṭo dṛṣṭāntavarjitaḥ || 40 ||

guṇeśo guṇakāyaśca guṇātmā guṇabhāvanaḥ |

anantaguṇasampanno guṇagarbho guṇādhipaḥ || 41 ||

gaṇeśo guṇanāthaśca guṇātmā gaṇabhāvanaḥ |

gaṇabandhurvivekātmā guṇayuktaḥ parākramī || 42 ||

atarkyaḥ kraturagniśca kṛtajñaḥ saphalāśrayaḥ |

yajñaśca yajñaphalado yajña ijyo'marottamaḥ || 43 ||

hiraṇyagarbhaḥ śrīgarbhaḥ khagarbhaḥ kuṇapeśvaraḥ |

māyāgarbho lokagarbhaḥ svayambhūrbhuvanāntakaḥ || 44 ||

niṣpāpo nibiḍo nandī bodhī bodhasamāśrayaḥ |

bodhātmā bodhanātmā ca bhedavaitaṇḍakhaṇḍanaḥ || 45 ||

svābhāvyo bhāvanirmukto vyakto'vyaktasamāśrayaḥ |

nityatṛpto nirābhāso nirvāṇaḥ śaraṇaḥ suhṛt || 46 ||

guhyeśo guṇagambhīro guṇadoṣanivāraṇaḥ |

guṇasaṅgavihīnaśca yogārerdarpanāśanaḥ || 47 ||

ānandaḥ paramānandaḥ svānandasukhavardhanaḥ |

satyānandaścidānandaḥ sarvānandaparāyaṇaḥ || 48 ||

sadrūpaḥ sahajaḥ satyaḥ svānandaḥ sumanoharaḥ |

sarvaḥ sarvāntaraścaiva pūrvātpūrvatarastathā || 49 ||

khamayaḥ khaparaḥ khādiḥ khaṃ‍brahma khatanuḥ khagaḥ |

khavāsāḥ khavihīnaśca khanidhiḥ khaparāśrayaḥ || 50 ||

anantaścādirūpaśca sūryamaṇḍalamadhyagaḥ |

amoghaḥ paramāmoghaḥ parokṣaḥ paradaḥ kaviḥ || 51 ||

viśvacakṣurviśvasākṣī viśvabāhurdhaneśvaraḥ |

dhanañjayo mahātejāstejiṣṭhastaijasaḥ sukhī || 52 ||

jyotirjyotirmayo jetā jyotiṣāṃ jyotirātmakaḥ |

jyotiṣāmapi jyotiśca janako janamohanaḥ || 53 ||

jitendriyo jitakrodho jitātmā jitamānasaḥ |

jitasaṅgo jitaprāṇo jitasaṃsāravāsanaḥ || 54 ||

nirvāsano nirālambo niryogakṣemavarjitaḥ |

nirīho nirahaṅkāro nirāśīrnirupādhikaḥ || 55 ||

nityabodho viviktātmā viśuddhottamagauravaḥ |

vidyārthī paramārthī ca śraddhārthī sādhanātmakaḥ || 56 ||

pratyāhārī nirāhārī sarvāhāraparāyaṇaḥ |

nityaśuddho nirākāṅkṣī pārāyaṇaparāyaṇaḥ || 57 ||

aṇoraṇutaraḥ sūkṣmaḥ sthūlaḥ sthūlatarastathā |

ekastathā'nekarūpo viśvarūpaḥ sanātanaḥ || 58 ||

naikarūpo virūpātmā naikabodhamayastathā |

naikanāmamayaścaiva naikavidyāvivardhanaḥ || 59 ||

ekaścaikāntikaścaiva nānābhāvavivarjitaḥ |

ekākṣarastathā bījaḥ pūrṇabimbaḥ sanātanaḥ || 60 ||

mantravīryo mantrabījaḥ śāstravīryo jagatpatiḥ |

nānāvīryadharaścaiva śakreśaḥ pṛthivīpatiḥ || 61 ||

prāṇeśaḥ prāṇadaḥ prāṇaḥ prāṇāyāmaparāyaṇaḥ |

prāṇapañcakanirmuktaḥ kośapañcakavarjitaḥ || 62 ||

niścalo niṣkalo'saṅgo niṣprapañco nirāmayaḥ |

nirādhāro nirākāro nirvikāro nirañjanaḥ || 63 ||

niṣpratīto nirābhāso nirāsakto nirākulaḥ |

niṣṭhāsarvagataścaiva nirārambho nirāśrayaḥ || 64 ||

nirantaraḥ sarvagoptā śānto dānto mahāmuniḥ | [sattva]

niḥśabdaḥ sukṛtaḥ svasthaḥ satyavādī sureśvaraḥ || 65 ||

jñānado jñānavijñānī jñānātmā''nandapūritaḥ |

jñānayajñavidāṃ dakṣo jñānāgnirjvalano budhaḥ || 66 ||

dayāvān bhavarogāriścikitsācaramāgatiḥ |

candramaṇḍalamadhyasthaścandrakoṭisuśītalaḥ || 67 ||

yantrakṛtparamo yantrī yantrārūḍhāparājitaḥ |

yantravidyantravāsaśca yantrādhāro dharādharaḥ || 68 ||

tattvajñastattvabhūtātmā mahattattvaprakāśanaḥ |

tattvasaṅkhyānayogajñaḥ sāṅkhyaśāstrapravartakaḥ || 69 ||

anantavikramo devo mādhavaśca dhaneśvaraḥ |

sādhuḥ sādhuvariṣṭhātmā sāvadhāno'marottamaḥ || 70 ||

niḥsaṅkalpo nirādhāro durdharo hyātmavitpatiḥ |

ārogyasukhadaścaiva pravaro vāsavastathā || 71 ||

pareśaḥ paramodāraḥ pratyakcaitanyadurgamaḥ |

durādharṣo durāvāso dūratvaparināśanaḥ || 72 ||

vedavidvedakṛdvedo vedātmā vimalāśayaḥ |

viviktasevī ca saṃsāraśramanāśanastathā || 73 ||

brahmayonirbṛhadyonirviśvayonirvidehavān |

viśālākṣo viśvanātho hāṭakāṅgadabhūṣaṇaḥ || 74 ||

abādhyo jagadārādhyo jagadārjavapālanaḥ |

janavān dhanavān dharmī dharmago dharmavardhanaḥ || 75 ||

amṛtaḥ śāśvataḥ sādhyaḥ siddhidaḥ sumanoharaḥ |

khalubrahmakhalusthāno munīnāṃ paramā gatiḥ || 76 ||

upadraṣṭā tathā śreṣṭhaḥ śucibhūto hyanāmayaḥ |

vedasiddhāntavedyaśca mānasāhlādavardhanaḥ || 77 ||

dehādanyo guṇādanyo lokādanyo vivekavit |

duṣṭasvapnaharaścaiva gururguruvarottamaḥ || 78 ||

karmī karmavinirmuktaḥ sannyāsī sādhakeśvaraḥ |

sarvabhāvavihīnaśca tṛṣṇāsaṅganivārakaḥ || 79 ||

tyāgī tyāgavapustyāgastyāgadānavivarjitaḥ |

tyāgakāraṇatyāgātmā sadguruḥ sukhadāyakaḥ || 80 ||

dakṣo dakṣādivandyaśca jñānavādapravartakaḥ |

śabdabrahmamayātmā ca śabdabrahmaprakāśavān || 81 ||

grasiṣṇuḥ prabhaviṣṇuśca sahiṣṇurvigatāntaraḥ |

vidvattamo mahāvandyo viśālottamavāṅmuniḥ || 82 ||

brahmavidbrahmabhāvaśca brahmarṣirbrāhmaṇapriyaḥ |

brahma brahmaprakāśātmā brahmavidyāprakāśanaḥ || 83 ||

atrivaṃśaprabhūtātmā tāpasottamavanditaḥ |

ātmavāsī vidheyātmā hyatrivaṃśavivardhanaḥ || 84 ||

pravartano nivṛttātmā pralayodakasannibhaḥ |

nārāyaṇo mahāgarbho bhārgavapriyakṛttamaḥ || 85 ||

saṅkalpaduḥkhadalanaḥ saṃsāratamanāśanaḥ |

trivikramastridhākārastrimūrtistriguṇātmakaḥ || 86 ||

bhedatrayaharaścaiva tāpatrayanivārakaḥ |

doṣatrayavibhedī ca saṃśayārṇavakhaṇḍanaḥ || 87 ||

asaṃśayastvasammūḍho hyavādī rājavanditaḥ |

rājayogī mahāyogī svabhāvagalitastathā || 88 ||

puṇyaślokaḥ pavitrāṅghrirdhyānayogaparāyaṇaḥ |

dhyānastho dhyānagamyaśca vidheyātmā purātanaḥ || 89 ||

avijñeyo hyantarātmā mukhyabimbasanātanaḥ |

jīvasañjīvano jīvaścidvilāsaścidāśrayaḥ || 90 ||

mahendro'maramānyaśca yogendro yogavittamaḥ |

yogadharmastathā yogastattvastattvaviniścayaḥ || 91 ||

naikabāhuranantātmā naikanāmaparākramaḥ |

naikākṣī naikapādaśca nāthanāthottamottamaḥ || 92 ||

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |

sahasrarūpadṛk caiva sahasrāramayoddhavaḥ || 93 ||

tripādapuruṣaścaiva tripādūrdhvastathaiva ca |

tryambakaśca mahāvīryo yogavīryaviśāradaḥ || 94 ||

vijayī vinayī jetā vītarāgī virājitaḥ |

rudro raudro mahābhīmaḥ prājñamukhyaḥ sadāśuciḥ || 95 ||

antarjyotiranantātmā pratyagātmā nirantaraḥ |

arūpaścātmarūpaśca sarvabhāvavinirvṛtaḥ || 96 ||

antaḥśūnyo bahiḥśūnyaḥ śūnyātmā śūnyabhāvanaḥ |

antaḥpūrṇo bahiḥpūrṇaḥ pūrṇātmā pūrṇabhāvanaḥ || 97 ||

antastyāgī bahistyāgī tyāgātmā sarvayogavān |

antaryogī bahiryogī sarvayogaparāyaṇaḥ || 98 ||

antarbhogī bahirbhogī sarvabhogaviduttamaḥ |

antarniṣṭho bahirniṣṭhaḥ sarvaniṣṭhāmayastathā || 99 ||

bāhyāntaravimuktaśca bāhyāntaravivarjitaḥ |

śāntaḥ śuddho viśuddhaśca nirvāṇaḥ prakṛteḥ paraḥ || 100 ||

akālaḥ kālanemī ca kālakālo janeśvaraḥ |

kālātmā kālakartā ca kālajñaḥ kālanāśanaḥ || 101 ||

kaivalyapadadātā ca kaivalyasukhadāyakaḥ |

kaivalyakalanādhāro nirbharo harṣavardhanaḥ || 102 ||

hṛdayastho hṛṣīkeśo govindo garbhavarjitaḥ |

sakalāgamapūjyaśca nigamo nigamāśrayaḥ || 103 ||

parāśaktiḥ parākīrtiḥ parāvṛttirnidhismṛtiḥ |

paravidyā parākṣāntirvibhaktiryuktasadgatiḥ || 104 ||

svaprakāśaḥ prakāśātmā parasaṃvedanātmakaḥ |

svasevyaḥ svavidāṃ svātmā svasaṃvedyo'naghaḥ kṣamī || 105 ||

svānusandhānaśīlātmā svānusandhānagocaraḥ |

svānusandhānaśūnyātmā svānusandhānakāśrayaḥ || 106 ||

svabodhadarpaṇo'bhaṅgaḥ kandarpakulanāśanaḥ |

brahmacārī brahmavettā brāhmaṇo brahmavittamaḥ || 107 ||

tattvabodhaḥ sudhāvarṣaḥ pāvanaḥ pāpapāvakaḥ |

brahmasūtravidheyātmā brahmasūtrārthanirṇayaḥ || 108 ||

ātyantiko mahākalpaḥ saṅkalpāvartanāśanaḥ |

ādhivyādhiharaścaiva saṃśayārṇavaśoṣakaḥ || 109 ||

tattvātmajñānasandeśo mahānubhavabhāvitaḥ |

ātmānubhavasampannaḥ svānubhāvasukhāśrayaḥ || 110 ||

acintyaśca bṛhadbhānuḥ pramadotkarṣanāśanaḥ |

aniketa praśāntātmā śūnyāvāso jagadvapuḥ || 111 ||

cidgatiścinmayaścakrī māyācakrapravartakaḥ |

sarvavarṇavidārambhī sarvārambhaparāyaṇaḥ || 112 ||

purāṇaḥ pravaro dātā sundaraḥ kanakāṅgadī |

anasūyātmajo dattaḥ sarvajñaḥ sarvakāmadaḥ || 113 ||

kāmajit kāmapālaśca kāmī kāmapradāgamaḥ |

kāmavān kāmapoṣaśca sarvakāmanivartakaḥ || 114 ||

sarvakarmaphalotpattiḥ sarvakāmaphalapradaḥ |

sarvakarmaphalaiḥ pūjyaḥ sarvakarmaphalāśrayaḥ || 115 ||

viśvakarmā kṛtātmā ca kṛtajñaḥ sarvasākṣikaḥ |

sarvārambhaparityāgī jaḍonmattapiśācavān || 116 ||

bhikṣurbhaikṣākaraścaiva bhaikṣāhārī nirāśramī |

akūlaścānukūlaśca vikalo hyakalastathā || 117 ||

jaṭilo vanacārī ca daṇḍī muṇḍī ca gaṇḍavān |

dehadharmavihīnātmā hyekākī saṅgavarjitaḥ || 118 ||

āśramyanāśramārambho'nācārī karmavarjitaḥ |

asandehī ca sandehī na kiñcinna ca kiñcanaḥ || 119 ||

nṛdehī dehaśūnyaśca nābhāvī bhāvanirgataḥ |

nābrahmā ca parabrahma svayameva nirākulaḥ || 120 ||

anaghaścāguruścaiva nāthanāthottamo guruḥ |

dvibhujaḥ prākṛtaścaiva janakaśca pitāmahaḥ || 121 ||

anātmā na ca nānātmā nītirnītimatāṃ varaḥ |

sahajaḥ sadṛśaḥ siddhaścaikaścinmātra eva ca || 122 ||

na kartāpi ca kartā ca bhoktā bhogavivarjitaḥ |

turīyasturīyātītaḥ svacchaḥ sarvamayastathā || 123 ||

sarvādhiṣṭhānarūpaśca sarvadhyeyavivarjitaḥ |

sarvalokanivāsātmā sakalottamavanditaḥ || 124 ||

dehabhṛddehakṛccaiva dehātmā dehabhāvanaḥ |

dehī dehavibhaktaśca dehabhāvaprakāśanaḥ || 125 ||

layastho layaviccaiva layābhāvaśca bodhavān |

layātīto layasyānto layabhāvanivāraṇaḥ || 126 ||

vimukhaḥ pramukhaścaiva pratyaṅmukhavadācarī |

viśvabhugviśvadhṛgviśvo viśvakṣemakarastathā || 127 ||

avikṣipto'pramādī ca parardhiḥ paramārthadṛk |

svānubhāvavihīnaśca svānubhāvaprakāśanaḥ || 128 ||

nirindriyaśca nirbuddhirnirābhāso nirākṛtaḥ |

nirahaṅkārarūpātmā nirvapuḥ sakalāśrayaḥ || 129 ||

śokaduḥkhaharaścaiva bhogamokṣaphalapradaḥ |

suprasannastathā sūkṣmaḥ śabdabrahmārthasaṅgrahaḥ || 130 ||

āgamāpāyaśūnyaśca sthānadaśca satāṅgatiḥ |

akṛtaḥ sukṛtaścaiva kṛtakarmā vinirvṛtaḥ || 131 ||

bhedatrayaharaścaiva dehatrayavinirgataḥ |

sarvakāmamayaścaiva sarvakāmanivartakaḥ || 132 ||

siddheśvaro'jaraḥ pañcabāṇadarpahutāśanaḥ |

caturakṣarabījātmā svabhūścitkīrtibhūṣaṇaḥ || 133 ||

agādhabuddhirakṣubdhaścandrasūryāgnilocanaḥ |

yamadaṃṣṭro'tisaṃhartā paramānandasāgaraḥ || 134 ||

līlāviśvambharo bhānurbhairavo bhīmalocanaḥ |

brahmacarmāmbaraḥ kālastvacalaścalanāntakaḥ || 135 ||

ādidevo jagadyonirvāsavārivimardanaḥ |

vikarmakarmakarmajño ananyagamako'gamaḥ || 136 ||

abaddhakarmaśūnyaśca kāmarāgakulakṣayaḥ |

yogāndhakāramathanaḥ padmajanmādivanditaḥ || 137 ||

bhaktakāmo'grajaścakrī bhāvanirbhāvabhāvakaḥ |

bhedāntako mahānagryo nigūho gocarāntakaḥ || 138 ||

kālāgniśamanaḥ śaṅkhacakrapadmagadādharaḥ |

dīpto dīnapatiḥ śāstā svacchando muktidāyakaḥ || 139 ||

vyomadharmāmbaro bhettā bhasmadhārī dharādharaḥ |

dharmagupto'nvayātmā ca vyatirekārthanirṇayaḥ || 140 ||

ekānekaguṇābhāsābhāsanirbhāsavarjitaḥ |

bhāvābhāvasvabhāvātmā bhāvābhāvavibhāvavit || 141 ||

yogihṛdayaviśrāmo'nantavidyāvivardhanaḥ |

vighnāntakastrikālajñastattvātmā jñānasāgaraḥ || 142 ||

itīdaṃ dattasāhasraṃ sāyaṃ prātaḥ paṭhettu yaḥ |

sa ihāmutra labhate nirvāṇaṃ paramaṃ sukham || 143 ||

guruvāre dattabhakto bhaktibhāvasamanvitaḥ |

paṭhet sadaiva yo hyetat sa labheccintitaṃ dhruvam || 144 ||

iti śrīmaddattātreyapurāṇe śrī dattātreya sahasranāma stotram |