Prashnopanishad - Shashthah Prashnah

ॐ

પ્રશ્નોપનિષદ્ - ષષ્ઠઃ પ્રશ્નઃ

Gujarati

ષષ્ઠઃ પ્રશ્નઃ

અથ હૈનં સુકેશા ભારદ્વાજઃ પપ્રચ્છ -

ભગવન્ હિરણ્યનાભઃ કૌસલ્યો રાજપુત્રો મામુપેત્યૈત-મ્પ્રશ્નમપૃચ્છત -

ષોડશકલ-મ્ભારદ્વાજ પુરુષં-વેઁત્થ। તમહ-ઙ્કુમારમ્બ્રુવ-ન્નાહમિમં-વેઁદ યધ્યહમિમમવેદિષ-ઙ્કથ-ન્તે નાવક્ષ્યમિતિ ।

સમૂલો વા એષ પરિશુષ્યતિ યો-ઽનૃતમભિવદતિ। તસ્માન્નાર્હમ્યનૃતં-વઁક્તુમ્। સ તૂષ્ણીં રથમારુહ્ય પ્રવવ્રાજ। ત-ન્ત્વા પૃચ્છામિ ક્વાસૌ પુરુષ ઇતિ ॥1॥

તસ્મૈ સ હોવાચ ।

ઇહૈવાન્તસ્શરીરે સોભ્ય સ પુરુષો યસ્મિન્નતા-ષ્ષોડશકલાઃ પ્રભવન્તીતિ ॥2॥

સ ઈક્ષાઞ્ચક્રે। કસ્મિન્નહમુત્ક્રાન્ત ઉત્ક્રાન્તો ભવિષ્યામિ કસ્મિન્ વા પ્રતિષ્ઠિતે પ્રતિષ્ટસ્યામીતિ ॥3॥

સ પ્રાણમસૃજત। પ્રાણાચ્છ્રદ્ધા-ઙ્ખં-વાઁયુર્જ્યોતિરાપઃ પૃથિવીન્દ્રિય-મ્મનો-ઽન્નમન્નાદ્વીર્ય-ન્તપો મન્ત્રાઃ કર્મલોકા લોકેષુ ચ નામ ચ ॥4॥

સ યથેમા નધ્ય-સ્સ્યન્દમાના-સ્સમુદ્રાયણા-સ્સમુદ્ર-મ્પ્રાપ્યાસ્ત-ઙ્ગચ્છન્તિ ભિધ્યેતે તાસા-ન્નામરુપે સમુદ્ર ઇત્યેવ-મ્પ્રોચ્યતે।

એવમેવાસ્ય પરિદ્રષ્ટુરિમા-ષ્ષોડશકલાઃ પુરુષાયણાઃ પુરુષ-મ્પ્રાપ્યાસ્ત-ઙ્ગચ્છન્તિ ભિધ્યેતે ચાસા-ન્નામરુપે પુરુષ ઇત્યેવ-મ્પ્રોચ્યતે સ એષો-ઽકલો-ઽમૃતો ભવતિ તદેષ શ્લોકઃ ॥5॥

અરા ઇવ રથનાભૌ કલા યસ્મિ-ન્પ્રતિષ્ઠિતાઃ।

તં-વેઁધ્ય-મ્પુરુષં-વેઁદ યથા મા વો મૃત્યુઃ પરિવ્યથા ઇતિ ॥6॥

તાન્ હોવાચૈતાવદેવાહમેત-ત્પર-મ્બ્રહ્મ વેદ। નાતઃ પરમસ્તીતિ ॥7॥

તે તમર્ચયન્તસ્ત્વં હિ નઃ પિતા યો-ઽસ્માકમવિધ્યાયાઃ પર-મ્પાર-ન્તારયસીતિ।

નમઃ પરમૃષિભ્યો નમઃ પરમૃષિભ્યઃ ॥8॥

Roman (IAST) Transliteration

ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ

atha hainaṃ sukeśā bhāradvājaḥ papraccha -

bhagavan hiraṇyanābhaḥ kausalyo rājaputro māmupetyaita-mpraśnamapṛcchata -

ṣoḍaśakala-mbhāradvāja puruṣaṃ-ve~ttha| tamaha-ṅkumārambruva-nnāhamimaṃ-ve~da yadhyahamimamavediṣa-ṅkatha-nte nāvakṣyamiti |

samūlo vā eṣa pariśuṣyati yo-'nṛtamabhivadati| tasmānnārhamyanṛtaṃ-va~ktum| sa tūṣṇīṃ rathamāruhya pravavrāja| ta-ntvā pṛcchāmi kvāsau puruṣa iti ||1||

tasmai sa hovāca |

ihaivāntasśarīre sobhya sa puruṣo yasminnatā-ṣṣoḍaśakalāḥ prabhavantīti ||2||

sa īkṣāñcakre| kasminnahamutkrānta utkrānto bhaviṣyāmi kasmin vā pratiṣṭhite pratiṣṭasyāmīti ||3||

sa prāṇamasṛjata| prāṇācchraddhā-ṅkhaṃ-vā~yurjyotirāpaḥ pṛthivīndriya-mmano-'nnamannādvīrya-ntapo mantrāḥ karmalokā lokeṣu ca nāma ca ||4||

sa yathemā nadhya-ssyandamānā-ssamudrāyaṇā-ssamudra-mprāpyāsta-ṅgacchanti bhidhyete tāsā-nnāmarupe samudra ityeva-mprocyate|

evamevāsya paridraṣṭurimā-ṣṣoḍaśakalāḥ puruṣāyaṇāḥ puruṣa-mprāpyāsta-ṅgacchanti bhidhyete cāsā-nnāmarupe puruṣa ityeva-mprocyate sa eṣo-'kalo-'mṛto bhavati tadeṣa ślokaḥ ||5||

arā iva rathanābhau kalā yasmi-npratiṣṭhitāḥ|

taṃ-ve~dhya-mpuruṣaṃ-ve~da yathā mā vo mṛtyuḥ parivyathā iti ||6||

tān hovācaitāvadevāhameta-tpara-mbrahma veda| nātaḥ paramastīti ||7||

te tamarcayantastvaṃ hi naḥ pitā yo-'smākamavidhyāyāḥ para-mpāra-ntārayasīti|

namaḥ paramṛṣibhyo namaḥ paramṛṣibhyaḥ ||8||