Pandavagita — InfoLyter.in

ॐ

પાણ્ડવગીતા

Pandavagita

Gita Gujarati

પ્રહ્લાદનારદપરાશરપુણ્ડરીક-

વ્યાસામ્બરીષશુકશૌનકભીષ્મકાવ્યાઃ ।

રુક્માઙ્ગદાર્જુનવસિષ્ઠવિભીષણાદ્યા

એતાનહં પરમભાગવતાન્ નમામિ ॥ 1॥

લોમહર્ષણ ઉવાચ ।

ધર્મો વિવર્ધતિ યુધિષ્ઠિરકીર્તનેન

પાપં પ્રણશ્યતિ વૃકોદરકીર્તનેન ।

શત્રુર્વિનશ્યતિ ધનઞ્જયકીર્તનેન

માદ્રીસુતૌ કથયતાં ન ભવન્તિ રોગાઃ ॥ 2॥

બ્રહ્મોવાચ ।

યે માનવા વિગતરાગપરા¶જ્ઞા

નારાયણં સુરગુરું સતતં સ્મરન્તિ ।

ધ્યાનેન તેન હતકિલ્બિષ ચેતનાસ્તે

માતુઃ પયોધરરસં ન પુનઃ પિબન્તિ ॥ 3॥

ઇન્દ્ર ઉવાચ ।

નારાયણો નામ નરો નરાણાં

પ્રસિદ્ધચૌરઃ કથિતઃ પૃથિવ્યામ્ ।

અનેકજન્માર્જિતપાપસઞ્ચયં

હરત્યશેષં સ્મૃતમાત્ર એવ યઃ ॥ 4॥

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

મેઘશ્યામં પીતકૌશેયવાસં

શ્રીવત્સાઙ્કં કૌસ્તુભોદ્ભાસિતાઙ્ગમ્ ।

પુણ્યોપેતં પુણ્ડરીકાયતાક્ષં

વિષ્ણું વન્દે સર્વલોકૈકનાથમ્ ॥ 5॥

ભીમ ઉવાચ ।

જલૌઘમગ્ના સચરાઽચરા ધરા

વિષાણકોટ્યાઽખિલવિશ્વમૂર્તિના ।

સમુદ્ધૃતા યેન વરાહરૂપિણા

સ મે સ્વયમ્ભૂર્ભગવાન્ પ્રસીદરુ ॥ 6॥

અર્જુન ઉવાચ ।

અચિન્ત્યમવ્યક્તમનન્તમવ્યયં

વિભું પ્રભું ભાવિતવિશ્વભાવનમ્ ।

ત્રૈલોક્યવિસ્તારવિચારકારકં

હરિં પ્રપન્નોઽસ્મિ ગતિં મહાત્મનામ્ ॥ 7॥

નકુલ ઉવાચ ।

યદિ ગમનમધસ્તાત્ કાલપાશાનુબન્ધાદ્

યદિ ચ કુલવિહીને જાયતે પક્ષિકીટે ।

કૃમિશતમપિ ગત્વા ધ્યાયતે ચાન્તરાત્મા

મમ ભવતુ હૃદિસ્થા કેશવે ભક્તિરેકા ॥ 8॥

સહદેવ ઉવાચ ।

તસ્ય યજ્ઞવરાહસ્ય વિષ્ણોરતુલતેજસઃ ।

પ્રણામં યે પ્રકુર્વન્તિ તેષામપિ નમો નમઃ ॥ 9॥

કુન્તી ઉવાચ ।

સ્વકર્મફલનિર્દિષ્ટાં યાં યાં યોનિં વ્રજામ્યહમ્ ।

તસ્યાં તસ્યાં હૃષીકેશ ત્વયિ ભક્તિર્દૃઢાઽસ્તુ મે ॥ 10॥

માદ્રી ઉવાચ ।

કૃષ્ણે રતાઃ કૃષ્ણમનુસ્મરન્તિ

રાત્રૌ ચ કૃષ્ણં પુનરુત્થિતા યે ।

તે ભિન્નદેહાઃ પ્રવિશન્તિ કૃષ્ણે

હવિર્યથા મન્ત્રહુતં હુતાશે ॥ 11॥

દ્રૌપદી ઉવાચ ।

કીટેષુ પક્ષિષુ મૃગેષુ સરીસૃપેષુ

રક્ષઃપિશાચમનુજેષ્વપિ યત્ર યત્ર ।

જાતસ્ય મે ભવતુ કેશવ ત્વત્પ્રસાદાત્

ત્વય્યેવ ભક્તિરચલાઽવ્યભિચારિણી ચ ॥ 12॥

સુભદ્રા ઉવાચ ।

એકોઽપિ કૃષ્ણસ્ય કૃતઃ પ્રણામો

દશાશ્વમેધાવભૃથેન તુલ્યઃ ।

દશાશ્વમેધી પુનરેતિ જન્મ

કૃષ્ણપ્રણામી ન પુનર્ભવાય ॥ 13॥

અભિમન્યુરુવાચ ।

ગોવિન્દ ગોવિન્દ હરે મુરારે

ગોવિન્દ ગોવિન્દ મુકુન્દ કૃષ્ણ

ગોવિન્દ ગોવિન્દ રથાઙ્ગપાણે ।

ગોવિન્દ ગોવિન્દ નમામિ નિત્યમ્ ॥ 14॥

ધૃષ્ટદ્યુમ્ન ઉવાચ ।

શ્રીરામ નારાયણ વાસુદેવ

ગોવિન્દ વૈકુણ્ઠ મુકુન્દ કૃષ્ણ ।

શ્રીકેશવાનન્ત નૃસિંહ વિષ્ણો

માં ત્રાહિ સંસારભુજઙ્ગદષ્ટમ્ ॥ 15॥

સાત્યકિરુવાચ ।

અપ્રમેય હરે વિષ્ણો કૃષ્ણ દામોદરાઽચ્યુત ।

ગોવિન્દાનન્ત સર્વેશ વાસુદેવ નમોઽસ્તુ તે ॥ 16॥

ઉદ્ધવ ઉવાચ ।

વાસુદેવં પરિત્યજ્ય યોઽન્યં દેવમુપાસતે ।

તૃષિતો જાહ્નવીતીરે કૂપં ખનતિ દુર્મતિઃ ॥ 17॥

ધૌમ્ય ઉવાચ ।

અપાં સમીપે શયનાસનસ્થિતે

દિવા ચ રાત્રૌ ચ યથાધિગચ્છતા ।

યદ્યસ્તિ કિઞ્ચિત્ સુકૃતં કૃતં મયા

જનાર્દનસ્તેન કૃતેન તુષ્યતુ ॥ 18॥

સઞ્જય ઉવાચ ।

આર્તા વિષણ્ણાઃ શિથિલાશ્ચ ભીતા

ઘોરેષુ વ્યાઘ્રાદિષુ વર્તમાનાઃ ।

સઙ્કીર્ત્ય નારાયણશબ્દમાત્રં

વિમુક્તદુઃખાઃ સુખિનો ભવન્તિ ॥ 19॥

અક્રૂર ઉવાચ ।

અહં તુ નારાયણદાસદાસ-

દાસસ્ય દાસસ્ય ચ દાસદાસઃ ।

અન્યો ન હીશો જગતો નરાણાં

તસ્માદહં ધન્યતરોઽસ્મિ લોકે ॥ 20॥

વિરાટ ઉવાચ ।

વાસુદેવસ્ય યે ભક્તાઃ શાન્તાસ્તદ્ગતચેતસઃ ।

તેષાં દાસસ્ય દાસોઽહં ભવેયં જન્મજન્મનિ ॥ 21॥

ભીષ્મ ઉવાચ ।

વિપરીતેષુ કાલેષુ પરિક્ષીણેષુ બન્ધુષુ ।

ત્રાહિ માં કૃપયા કૃષ્ણ શરણાગતવત્સલ ॥ 22॥

દ્રોણ ઉવાચ ।

યે યે હતાશ્ચક્રધરેણ દૈત્યાં-

સ્ત્રૈલોક્યનાથેન જનાર્દનેન ।

તે તે ગતા વિષ્ણુપુરીં પ્રયાતાઃ

ક્રોધોઽપિ દેવસ્ય વરેણ તુલ્યઃ ॥ 23॥

કૃપાચાર્ય ઉવાચ ।

મજ્જન્મનઃ ફલમિદં મધુકૈટભારે

મત્પ્રાર્થનીય મદનુગ્રહ એષ એવ ।

ત્વદ્ભૃત્યભૃત્યપરિચારકભૃત્યભૃત્ય-

ભૃત્યસ્ય ભૃત્ય ઇતિ માં સ્મર લોકનાથ ॥ 24॥

અશ્વત્થામ ઉવાચ ।

ગોવિન્દ કેશવ જનાર્દન વાસુદેવ

વિશ્વેશ વિશ્વ મધુસૂદન વિશ્વરૂપ ।

શ્રીપદ્મનાભ પુરુષોત્તમ દેહિ દાસ્યં

નારાયણાચ્યુત નૃસિંહ નમો નમસ્તે ॥ 25॥

કર્ણ ઉવાચ ।

નાન્યં વદામિ ન શ‍ઋણોમિ ન ચિન્તયામિ

નાન્યં સ્મરામિ ન ભજામિ ન ચાશ્રયામિ ।

ભક્ત્યા ત્વદીયચરણામ્બુજમાદરેણ

શ્રીશ્રીનિવાસ પુરુષોત્તમ દેહિ દાસ્યમ્ ॥ 26॥

ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ ।

નમો નમઃ કારણવામનાય

નારાયણાયામિતવિક્રમાય ।

શ્રીશાર્ઙ્ગચક્રાસિગદાધરાય

નમોઽસ્તુ તસ્મૈ પુરુષોત્તમાય ॥ 27॥

ગાન્ધારી ઉવાચ ।

ત્વમેવ માતા ચ પિતા ત્વમેવ

ત્વમેવ બન્ધુશ્ચ સખા ત્વમેવ ।

ત્વમેવ વિદ્યા દ્રવિણં ત્વમેવ

ત્વમેવ સર્વં મમ દેવ દેવ ॥ 28॥

દ્રુપદ ઉવાચ ।

યજ્ઞેશાચ્યુત ગોવિન્દ માધવાનન્ત કેશવ ।

કૃષ્ણ વિષ્ણો હૃષીકેશ વાસુદેવ નમોઽસ્તુ તે ॥ 29॥

જયદ્રથ ઉવાચ ।

નમઃ કૃષ્ણાય દેવાય બ્રહ્મણેઽનન્તશક્તયે ।

યોગેશ્વરાય યોગાય ત્વામહં શરણં ગતઃ ॥ 30॥

વિકર્ણ ઉવાચ ।

કૃષ્ણાય વાસુદેવાય દેવકીનન્દનાય ચ ।

નન્દગોપકુમારાય ગોવિન્દાય નમો નમઃ ॥ 31॥

વિરાટ ઉવાચ ।

નમો બ્રહ્મણ્યદેવાય ગોબ્રાહ્મણહિતાય ચ ।

જગદ્ધિતાય કૃષ્ણાય ગોવિન્દાય નમો નમઃ ॥ 32॥

શલ્ય ઉવાચ ।

અતસીપુષ્પસઙ્કાશં પીતવાસસમચ્યુતમ્ ।

યે નમસ્યન્તિ ગોવિન્દં તેષાં ન વિદ્યતે ભયમ્ ॥ 33॥

બલભદ્ર ઉવાચ ।

કૃષ્ણ કૃષ્ણ કૃપાલો ત્વમગતીનાં ગતિર્ભવ ।

સંસારાર્ણવમગ્નાનાં પ્રસીદ પુરુષોત્તમ ॥ 34॥

શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ ।

કૃષ્ણ કૃષ્ણેતિ કૃષ્ણેતિ યો માં સ્મરતિ નિત્યશઃ ।

જલં ભિત્વા યથા પદ્મં નરકાદુદ્ધરામ્યહમ્ ॥ 35॥

શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ ।

નિત્યં વદામિ મનુજાઃ સ્વયમૂર્ધ્વબાહુ-

ર્યો માં મુકુન્દ નરસિંહ જનાર્દનેતિ ।

જીવો જપત્યનુદિનં મરણે રણે વા

પાષાણકાષ્ઠસદૃશાય દદામ્યભીષ્ટમ્ ॥ 36॥

ઈશ્વર ઉવાચ ।

સકૃન્નારાયણેત્યુક્ત્વા પુમાન્ કલ્પશતત્રયમ્ ।

ગઙ્ગાદિસર્વતીર્થેષુ સ્નાતો ભવતિ પુત્રક ॥ 37॥

સૂત ઉવાચ ।

તત્રૈવ ગઙ્ગા યમુના ચ તત્ર

ગોદાવરી સિન્ધુ સરસ્વતી ચ ।

સર્વાણિ તીર્થાનિ વસન્તિ તત્ર

યત્રાચ્યુતોદાર કથાપ્રસઙ્ગઃ ॥ 38॥

યમ ઉવાચ ।

નરકે પચ્યમાનં તુ યમેનં પરિભાષિતમ્ ।

કિં ત્વયા નાર્ચિતો દેવઃ કેશવઃ ક્લેશનાશનઃ ॥ 35॥

નારદ ઉવાચ ।

જન્માન્તરસહસ્રેણ તપોધ્યાનસમાધિના ।

નરાણાં ક્ષીણપાપાનાં કૃષ્ણે ભક્તિઃ પ્રજાયતે ॥ 40॥

પ્રહ્લાદ ઉવાચ ।

નાથ યોનિસહસ્રેષુ યેષુ યેષુ વ્રજામ્યહમ્ ।

તેષુ તેષ્વચલા ભક્તિરચ્યુતાઽસ્તુ સદા ત્વયિ ॥ 41॥

યા પ્રીતિરવિવેકનાં વિષયેષ્વનપાયિનિ ।

ત્વામનુસ્મરતઃ સા મે હૃદયાન્માઽપસર્પતુ ॥ 42॥

વિશ્વામિત્ર ઉવાચ ।

કિં તસ્ય દાનૈઃ કિં તીર્થૈઃ કિં તપોભિઃ કિમધ્વરૈઃ ।

યો નિત્યં ધ્યાયતે દેવં નારાયણમનન્યધીઃ ॥ 43॥

જમદગ્નિરુવાચ ।

નિત્યોત્સવો ભવેત્તેષાં નિત્યં નિત્યં ચ મઙ્ગલમ્ ।

યેષાં હૃદિસ્થો ભગવાન્મઙ્ગલાયતનં હરિઃ ॥ 44॥

ભરદ્વાજ ઉવાચ ।

લાભસ્તેષાં જયસ્તેષાં કુતસ્તેષાં પરાજયઃ ।

યેષામિન્દીશ્વરશ્યામો હૃદયસ્થો જનાર્દનઃ ॥ 45॥

ગૌતમ ઉવાચ ।

ગોકોટિદાનં ગ્રહણેષુ કાશી-

પ્રયાગગઙ્ગાયુતકલ્પવાસઃ ।

યજ્ઞાયુતં મેરુસુવર્ણદાનં

ગોવિન્દનામસ્મરણેન તુલ્યમ્ ॥ 46॥

અગ્નિરુવાચ ।

ગોવિન્દેતિ સદા સ્નાનં ગોવિન્દેતિ સદા જપઃ ।

ગોવિન્દેતિ સદા ધ્યાનં સદા ગોવિન્દકીર્તનમ્ ॥ 47॥

ત્ર્યક્ષરં પરમં બ્રહ્મ ગોવિન્દ ત્ર્યક્ષરં પરમ્ ।

તસ્માદુચ્ચારિતં યેન બ્રહ્મભૂયાય કલ્પતે ॥ 48॥

વેદવ્યાસ ઉવાચ ।

અચ્યુતઃ કલ્પવૃક્ષોઽસાવનન્તઃ કામધેનુ વૈ ।

ચિન્તામણિસ્તુ ગોવિન્દો હરેર્નામ વિચિન્તયેત્ ॥ 49॥

ઇન્દ્ર ઉવાચ ।

જયતુ જયતુ દેવો દેવકીનન્દનોઽયં

જયતુ જયતુ કૃષ્ણો વૃષ્ણિવંશપ્રદીપઃ ।

જયતુ જયતુ મેઘશ્યામલઃ કોમલાઙ્ગો

જયતુ જયતુ પૃથ્વીભારનાશો મુકુન્દઃ ॥ 50॥

પિપ્પલાયન ઉવાચ ।

શ્રીમન્નૃસિંહવિભવે ગરુડધ્વજાય

તાપત્રયોપશમનાય ભવૌષધાય ।

કૃષ્ણાય વૃશ્ચિકજલાગ્નિભુજઙ્ગરોગ-

ક્લેશવ્યયાય હરયે ગુરવે નમસ્તે ॥ 51॥

આવિર્હોત્ર ઉવાચ ।

કૃષ્ણ ત્વદીયપદપઙ્કજપઞ્જરાન્તે

અદ્યૈવ મે વિશતુ માનસરાજહંસઃ ।

પ્રાણપ્રયાણસમયે કફવાતપિત્તૈઃ

કણ્ઠાવરોધનવિધૌ સ્મરણં કુતસ્તે ॥ 52॥

વિદુર ઉવાચ ।

હરેર્નામૈવ નામૈવ નામૈવ મમ જીવનમ્ ।

કલૌ નાસ્ત્યેવ નાસ્ત્યેવ નાસ્ત્યેવ ગતિરન્યથા ॥ 53॥

વસિષ્ઠ ઉવાચ ।

કૃષ્ણેતિ મઙ્ગલં નામ યસ્ય વાચિ પ્રવર્તતે ।

ભસ્મીભવન્તિ તસ્યાશુ મહાપાતકકોટયઃ ॥ 54॥

અરુન્ધત્યુવાચ ।

કૃષ્ણાય વાસુદેવાય હરયે પરમાત્મને ।

પ્રણતક્લેશનાશાય ગોવિન્દાય નમો નમઃ ॥ 55॥

કશ્યપ ઉવાચ ।

કૃષ્ણાનુસ્મરણાદેવ પાપસઙ્ઘટ્ટપઞ્જરમ્ ।

શતધા ભેદમાપ્નોતિ ગિરિર્વજ્રહતો યથા ॥ 56॥

દુર્યોધન ઉવાચ ।

જાનામિ ધર્મં ન ચ મે પ્રવૃત્તિ-

ર્જાનામિ પાપં ન ચ મે નિવૃત્તિઃ ।

કેનાપિ દેવેન હૃદિ સ્થિતેન

યથા નિયુક્તોઽસ્મિ તથા કરોમિ ॥ 57॥

યન્ત્રસ્ય મમ દોષેણ ક્ષમ્યતાં મધુસૂદન ।

અહં યન્ત્રં ભવાન્ યન્ત્રી મમ દોષો ન દીયતામ્ ॥ 58॥

ભૃગુરુવાચ ।

નામૈવ તવ ગોવિન્દ નામ ત્વત્તઃ શતાધિકમ્ ।

દદાત્ત્યુચ્ચારણાન્મુક્તિઃ ભવાનષ્ટાઙ્ગયોગતઃ ॥ 59॥

લોમશ ઉવાચ ।

નમામિ નારાયણ પાદપઙ્કજં

કરોમિ નારાયણપૂજનં સદા ।

વદામિ નારાયણનામ નિર્મલં

સ્મરામિ નારાયણતત્ત્વમવ્યયમ્ ॥ 60॥

શૌનક ઉવાચ ।

સ્મૃતેઃ સકલકલ્યાણં ભજનં યસ્ય જાયતે ।

પુરુષં તમજં નિત્યં વ્રજામિ શરણં હરિમ્ ॥ 61॥

ગર્ગ ઉવાચ ।

નારાયણેતિ મન્ત્રોઽસ્તિ વાગસ્તિ વશવર્તિની ।

તથાપિ નરકે ઘોરે પતન્તીત્યદ્ભુતં મહત્ ॥ 62॥

દાલ્ભ્ય ઉવાચ ।

કિં તસ્ય બહુભિર્મન્ત્રૈર્ભક્તિર્યસ્ય જનાર્દને ।

નમો નારાયણાયેતિ મન્ત્રઃ સર્વાર્થસાધાકે ॥ 63॥

વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

યત્ર યોગેશ્વરઃ કૃષ્ણો યત્ર પાર્થો ધનુર્ધરઃ ।

તત્ર શ્રીર્વિજયો ભૂતિર્ધ્રુવા નીતિર્મતિર્મમ ॥ 64॥

અગ્નિરુવાચ ।

હરિર્હરતિ પાપાનિ દુષ્ટચિત્તૈરપિ સ્મૃતઃ ।

અનિચ્છયાપિ સંસ્પૃષ્ટો દહત્યેવ હિ પાવકઃ ॥ 65॥

પરમેશ્વર ઉવાચ ।

સકૃદુચ્ચરિતં યેન હરિરિત્યક્ષરદ્વયમ્ ।

લબ્ધઃ પરિકરસ્તેન મોક્ષાય ગમનં પ્રતિ ॥ 66॥

પુલસ્ત્ય ઉવાચ ।

હે જિહ્વે રસસારજ્ઞે સર્વદા મધુરપ્રિયે ।

નારાયણાખ્યપીયૂષં પિબ જિહ્વે નિરન્તરમ્ ॥ 67॥

વ્યાસ ઉવાચ ।

સત્યં સત્યં પુનઃ સત્યં સત્યં સત્યં વદામ્યહમ્ ।

નાસ્તિ વેદાત્પરં શાસ્ત્રં ન દેવઃ કેશવાત્પરઃ ॥ 68॥

ધન્વન્તરિરુવાચ ।

અચ્યુતાનન્ત ગોવિન્દ નામોચ્ચારણભેષજાત્ ।

નશ્યન્તિ સકલા રોગાઃ સત્યં સત્યં વદામ્યહમ્ ॥ 69॥

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

સ્વર્ગદં મોક્ષદં દેવં સુખદં જગતો ગુરુમ્ ।

કથં મુહુર્તમપિ તં વાસુદેવં ન ચિન્તયેત્ ॥ 70॥

અગસ્ત્ય ઉવાચ ।

નિમિષં નિમિષાર્ધં વા પ્રાણિનાં વિષ્ણુચિન્તનમ્ ।

તત્ર તત્ર કુરુક્ષેત્રં પ્રયાગો નૈમિષં વરમ્ ॥ 71॥

વામદેવ ઉવાચ ।

નિમિષં નિમિષાર્ધં વા પ્રાણિનાં વિષ્ણુચિન્તનમ્ ।

કલ્પકોટિસહસ્રાણિ લભતે વાઞ્છિતં ફલમ્ ॥ 72॥

શુક ઉવાચ ।

આલોડ્ય સર્વશાસ્ત્રાણિ વિચાર્ય ચ પુનઃ પુનઃ ।

ઇદમેકં સુનિષ્પન્નં ધ્યેયો નારાયણઃ સદા ॥ 73॥

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ।

શરીરે જર્જરીભૂતે વ્યાધિગ્રસ્તે કલેવરે ।

ઔષધં જાહ્નવીતોયં વૈદ્યો નારાયણો હરિઃ ॥ 74॥

શૌનક ઉવાચ ।

ભોજનાચ્છાદને ચિન્તાં વૃથા કુર્વન્તિ વૈષ્ણવાઃ ।

યોઽસૌ વિશ્વમ્ભરો દેવઃ સ કિં ભક્તાનુપેક્ષતે ॥ 75॥

સનત્કુમાર ઉવાચ ।

યસ્ય હસ્તે ગદા ચક્રં ગરુડો યસ્ય વાહનમ્ ।

શઙ્ખચક્રગદાપદ્મી સ મે વિષ્ણુઃ પ્રસીદતુ ॥ 76॥

એવં બ્રહ્માદયો દેવા ઋષયશ્ચ તપોધનાઃ ।

કીર્તયન્તિ સુરશ્રેષ્ઠમેવં નારાયણં વિભુમ્ ॥ 77॥

ઇદં પવિત્રમાયુષ્યં પુણ્યં પાપપ્રણાશનમ્ ।

દુઃસ્વપ્નનાશનં સ્તોત્રં પાણ્ડવૈઃ પરિકીર્તિતમ્ ॥ 78॥

યઃ પઠેત્પ્રાતરુત્થાય શુચિસ્તદ્ગતમાનસઃ ।

ગવાં શતસહસ્રસ્ય સમ્યગ્દત્તસ્ય યત્ફલમ્ ॥ 79॥

તત્ફલં સમવાપ્નોતિ યઃ પઠેદિતિ સંસ્તવમ્ ।

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ ॥ 80॥

ગઙ્ગા ગીતા ચ ગાયત્રી ગોવિન્દો ગરુડધ્વજઃ ।

ગકારૈઃ પઞ્ચભિર્યુક્તઃ પુનર્જન્મ ન વિદ્યતે ॥ 81॥

ગીતાં યઃ પઠતે નિત્યં શ્લોકાર્ધં શ્લોકમેવ વા ।

મુચ્યતે સર્વપાપેભ્યો વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ ॥ 82॥

ઇતિ પાણ્ડવગીતા અથવા પ્રપન્નગીતા સમાપ્તા ।

ૐ તત્સત્ ।

Roman (IAST) Transliteration

prahlādanāradaparāśarapuṇḍarīka-

vyāsāmbarīṣaśukaśaunakabhīṣmakāvyāḥ |

rukmāṅgadārjunavasiṣṭhavibhīṣaṇādyā

etānahaṃ paramabhāgavatān namāmi || 1||

lomaharṣaṇa uvāca |

dharmo vivardhati yudhiṣṭhirakīrtanena

pāpaṃ praṇaśyati vṛkodarakīrtanena |

śatrurvinaśyati dhanañjayakīrtanena

mādrīsutau kathayatāṃ na bhavanti rogāḥ || 2||

brahmovāca |

ye mānavā vigatarāgaparā¶jñā

nārāyaṇaṃ suraguruṃ satataṃ smaranti |

dhyānena tena hatakilbiṣa cetanāste

mātuḥ payodhararasaṃ na punaḥ pibanti || 3||

indra uvāca |

nārāyaṇo nāma naro narāṇāṃ

prasiddhacauraḥ kathitaḥ pṛthivyām |

anekajanmārjitapāpasañcayaṃ

haratyaśeṣaṃ smṛtamātra eva yaḥ || 4||

yudhiṣṭhira uvāca |

meghaśyāmaṃ pītakauśeyavāsaṃ

śrīvatsāṅkaṃ kaustubhodbhāsitāṅgam |

puṇyopetaṃ puṇḍarīkāyatākṣaṃ

viṣṇuṃ vande sarvalokaikanātham || 5||

bhīma uvāca |

jalaughamagnā sacarā'carā dharā

viṣāṇakoṭyā'khilaviśvamūrtinā |

samuddhṛtā yena varāharūpiṇā

sa me svayambhūrbhagavān prasīdaru || 6||

arjuna uvāca |

acintyamavyaktamanantamavyayaṃ

vibhuṃ prabhuṃ bhāvitaviśvabhāvanam |

trailokyavistāravicārakārakaṃ

hariṃ prapanno'smi gatiṃ mahātmanām || 7||

nakula uvāca |

yadi gamanamadhastāt kālapāśānubandhād

yadi ca kulavihīne jāyate pakṣikīṭe |

kṛmiśatamapi gatvā dhyāyate cāntarātmā

mama bhavatu hṛdisthā keśave bhaktirekā || 8||

sahadeva uvāca |

tasya yajñavarāhasya viṣṇoratulatejasaḥ |

praṇāmaṃ ye prakurvanti teṣāmapi namo namaḥ || 9||

kuntī uvāca |

svakarmaphalanirdiṣṭāṃ yāṃ yāṃ yoniṃ vrajāmyaham |

tasyāṃ tasyāṃ hṛṣīkeśa tvayi bhaktirdṛḍhā'stu me || 10||

mādrī uvāca |

kṛṣṇe ratāḥ kṛṣṇamanusmaranti

rātrau ca kṛṣṇaṃ punarutthitā ye |

te bhinnadehāḥ praviśanti kṛṣṇe

haviryathā mantrahutaṃ hutāśe || 11||

draupadī uvāca |

kīṭeṣu pakṣiṣu mṛgeṣu sarīsṛpeṣu

rakṣaḥpiśācamanujeṣvapi yatra yatra |

jātasya me bhavatu keśava tvatprasādāt

tvayyeva bhaktiracalā'vyabhicāriṇī ca || 12||

subhadrā uvāca |

eko'pi kṛṣṇasya kṛtaḥ praṇāmo

daśāśvamedhāvabhṛthena tulyaḥ |

daśāśvamedhī punareti janma

kṛṣṇapraṇāmī na punarbhavāya || 13||

abhimanyuruvāca |

govinda govinda hare murāre

govinda govinda mukunda kṛṣṇa

govinda govinda rathāṅgapāṇe |

govinda govinda namāmi nityam || 14||

dhṛṣṭadyumna uvāca |

śrīrāma nārāyaṇa vāsudeva

govinda vaikuṇṭha mukunda kṛṣṇa |

śrīkeśavānanta nṛsiṃha viṣṇo

māṃ trāhi saṃsārabhujaṅgadaṣṭam || 15||

sātyakiruvāca |

aprameya hare viṣṇo kṛṣṇa dāmodarā'cyuta |

govindānanta sarveśa vāsudeva namo'stu te || 16||

uddhava uvāca |

vāsudevaṃ parityajya yo'nyaṃ devamupāsate |

tṛṣito jāhnavītīre kūpaṃ khanati durmatiḥ || 17||

dhaumya uvāca |

apāṃ samīpe śayanāsanasthite

divā ca rātrau ca yathādhigacchatā |

yadyasti kiñcit sukṛtaṃ kṛtaṃ mayā

janārdanastena kṛtena tuṣyatu || 18||

sañjaya uvāca |

ārtā viṣaṇṇāḥ śithilāśca bhītā

ghoreṣu vyāghrādiṣu vartamānāḥ |

saṅkīrtya nārāyaṇaśabdamātraṃ

vimuktaduḥkhāḥ sukhino bhavanti || 19||

akrūra uvāca |

ahaṃ tu nārāyaṇadāsadāsa-

dāsasya dāsasya ca dāsadāsaḥ |

anyo na hīśo jagato narāṇāṃ

tasmādahaṃ dhanyataro'smi loke || 20||

virāṭa uvāca |

vāsudevasya ye bhaktāḥ śāntāstadgatacetasaḥ |

teṣāṃ dāsasya dāso'haṃ bhaveyaṃ janmajanmani || 21||

bhīṣma uvāca |

viparīteṣu kāleṣu parikṣīṇeṣu bandhuṣu |

trāhi māṃ kṛpayā kṛṣṇa śaraṇāgatavatsala || 22||

droṇa uvāca |

ye ye hatāścakradhareṇa daityāṃ-

strailokyanāthena janārdanena |

te te gatā viṣṇupurīṃ prayātāḥ

krodho'pi devasya vareṇa tulyaḥ || 23||

kṛpācārya uvāca |

majjanmanaḥ phalamidaṃ madhukaiṭabhāre

matprārthanīya madanugraha eṣa eva |

tvadbhṛtyabhṛtyaparicārakabhṛtyabhṛtya-

bhṛtyasya bhṛtya iti māṃ smara lokanātha || 24||

aśvatthāma uvāca |

govinda keśava janārdana vāsudeva

viśveśa viśva madhusūdana viśvarūpa |

śrīpadmanābha puruṣottama dehi dāsyaṃ

nārāyaṇācyuta nṛsiṃha namo namaste || 25||

karṇa uvāca |

nānyaṃ vadāmi na śa‍ṛṇomi na cintayāmi

nānyaṃ smarāmi na bhajāmi na cāśrayāmi |

bhaktyā tvadīyacaraṇāmbujamādareṇa

śrīśrīnivāsa puruṣottama dehi dāsyam || 26||

dhṛtarāṣṭra uvāca |

namo namaḥ kāraṇavāmanāya

nārāyaṇāyāmitavikramāya |

śrīśārṅgacakrāsigadādharāya

namo'stu tasmai puruṣottamāya || 27||

gāndhārī uvāca |

tvameva mātā ca pitā tvameva

tvameva bandhuśca sakhā tvameva |

tvameva vidyā draviṇaṃ tvameva

tvameva sarvaṃ mama deva deva || 28||

drupada uvāca |

yajñeśācyuta govinda mādhavānanta keśava |

kṛṣṇa viṣṇo hṛṣīkeśa vāsudeva namo'stu te || 29||

jayadratha uvāca |

namaḥ kṛṣṇāya devāya brahmaṇe'nantaśaktaye |

yogeśvarāya yogāya tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ || 30||

vikarṇa uvāca |

kṛṣṇāya vāsudevāya devakīnandanāya ca |

nandagopakumārāya govindāya namo namaḥ || 31||

virāṭa uvāca |

namo brahmaṇyadevāya gobrāhmaṇahitāya ca |

jagaddhitāya kṛṣṇāya govindāya namo namaḥ || 32||

śalya uvāca |

atasīpuṣpasaṅkāśaṃ pītavāsasamacyutam |

ye namasyanti govindaṃ teṣāṃ na vidyate bhayam || 33||

balabhadra uvāca |

kṛṣṇa kṛṣṇa kṛpālo tvamagatīnāṃ gatirbhava |

saṃsārārṇavamagnānāṃ prasīda puruṣottama || 34||

śrīkṛṣṇa uvāca |

kṛṣṇa kṛṣṇeti kṛṣṇeti yo māṃ smarati nityaśaḥ |

jalaṃ bhitvā yathā padmaṃ narakāduddharāmyaham || 35||

śrīkṛṣṇa uvāca |

nityaṃ vadāmi manujāḥ svayamūrdhvabāhu-

ryo māṃ mukunda narasiṃha janārdaneti |

jīvo japatyanudinaṃ maraṇe raṇe vā

pāṣāṇakāṣṭhasadṛśāya dadāmyabhīṣṭam || 36||

īśvara uvāca |

sakṛnnārāyaṇetyuktvā pumān kalpaśatatrayam |

gaṅgādisarvatīrtheṣu snāto bhavati putraka || 37||

sūta uvāca |

tatraiva gaṅgā yamunā ca tatra

godāvarī sindhu sarasvatī ca |

sarvāṇi tīrthāni vasanti tatra

yatrācyutodāra kathāprasaṅgaḥ || 38||

yama uvāca |

narake pacyamānaṃ tu yamenaṃ paribhāṣitam |

kiṃ tvayā nārcito devaḥ keśavaḥ kleśanāśanaḥ || 35||

nārada uvāca |

janmāntarasahasreṇa tapodhyānasamādhinā |

narāṇāṃ kṣīṇapāpānāṃ kṛṣṇe bhaktiḥ prajāyate || 40||

prahlāda uvāca |

nātha yonisahasreṣu yeṣu yeṣu vrajāmyaham |

teṣu teṣvacalā bhaktiracyutā'stu sadā tvayi || 41||

yā prītiravivekanāṃ viṣayeṣvanapāyini |

tvāmanusmarataḥ sā me hṛdayānmā'pasarpatu || 42||

viśvāmitra uvāca |

kiṃ tasya dānaiḥ kiṃ tīrthaiḥ kiṃ tapobhiḥ kimadhvaraiḥ |

yo nityaṃ dhyāyate devaṃ nārāyaṇamananyadhīḥ || 43||

jamadagniruvāca |

nityotsavo bhavetteṣāṃ nityaṃ nityaṃ ca maṅgalam |

yeṣāṃ hṛdistho bhagavānmaṅgalāyatanaṃ hariḥ || 44||

bharadvāja uvāca |

lābhasteṣāṃ jayasteṣāṃ kutasteṣāṃ parājayaḥ |

yeṣāmindīśvaraśyāmo hṛdayastho janārdanaḥ || 45||

gautama uvāca |

gokoṭidānaṃ grahaṇeṣu kāśī-

prayāgagaṅgāyutakalpavāsaḥ |

yajñāyutaṃ merusuvarṇadānaṃ

govindanāmasmaraṇena tulyam || 46||

agniruvāca |

govindeti sadā snānaṃ govindeti sadā japaḥ |

govindeti sadā dhyānaṃ sadā govindakīrtanam || 47||

tryakṣaraṃ paramaṃ brahma govinda tryakṣaraṃ param |

tasmāduccāritaṃ yena brahmabhūyāya kalpate || 48||

vedavyāsa uvāca |

acyutaḥ kalpavṛkṣo'sāvanantaḥ kāmadhenu vai |

cintāmaṇistu govindo harernāma vicintayet || 49||

indra uvāca |

jayatu jayatu devo devakīnandano'yaṃ

jayatu jayatu kṛṣṇo vṛṣṇivaṃśapradīpaḥ |

jayatu jayatu meghaśyāmalaḥ komalāṅgo

jayatu jayatu pṛthvībhāranāśo mukundaḥ || 50||

pippalāyana uvāca |

śrīmannṛsiṃhavibhave garuḍadhvajāya

tāpatrayopaśamanāya bhavauṣadhāya |

kṛṣṇāya vṛścikajalāgnibhujaṅgaroga-

kleśavyayāya haraye gurave namaste || 51||

āvirhotra uvāca |

kṛṣṇa tvadīyapadapaṅkajapañjarānte

adyaiva me viśatu mānasarājahaṃsaḥ |

prāṇaprayāṇasamaye kaphavātapittaiḥ

kaṇṭhāvarodhanavidhau smaraṇaṃ kutaste || 52||

vidura uvāca |

harernāmaiva nāmaiva nāmaiva mama jīvanam |

kalau nāstyeva nāstyeva nāstyeva gatiranyathā || 53||

vasiṣṭha uvāca |

kṛṣṇeti maṅgalaṃ nāma yasya vāci pravartate |

bhasmībhavanti tasyāśu mahāpātakakoṭayaḥ || 54||

arundhatyuvāca |

kṛṣṇāya vāsudevāya haraye paramātmane |

praṇatakleśanāśāya govindāya namo namaḥ || 55||

kaśyapa uvāca |

kṛṣṇānusmaraṇādeva pāpasaṅghaṭṭapañjaram |

śatadhā bhedamāpnoti girirvajrahato yathā || 56||

duryodhana uvāca |

jānāmi dharmaṃ na ca me pravṛtti-

rjānāmi pāpaṃ na ca me nivṛttiḥ |

kenāpi devena hṛdi sthitena

yathā niyukto'smi tathā karomi || 57||

yantrasya mama doṣeṇa kṣamyatāṃ madhusūdana |

ahaṃ yantraṃ bhavān yantrī mama doṣo na dīyatām || 58||

bhṛguruvāca |

nāmaiva tava govinda nāma tvattaḥ śatādhikam |

dadāttyuccāraṇānmuktiḥ bhavānaṣṭāṅgayogataḥ || 59||

lomaśa uvāca |

namāmi nārāyaṇa pādapaṅkajaṃ

karomi nārāyaṇapūjanaṃ sadā |

vadāmi nārāyaṇanāma nirmalaṃ

smarāmi nārāyaṇatattvamavyayam || 60||

śaunaka uvāca |

smṛteḥ sakalakalyāṇaṃ bhajanaṃ yasya jāyate |

puruṣaṃ tamajaṃ nityaṃ vrajāmi śaraṇaṃ harim || 61||

garga uvāca |

nārāyaṇeti mantro'sti vāgasti vaśavartinī |

tathāpi narake ghore patantītyadbhutaṃ mahat || 62||

dālbhya uvāca |

kiṃ tasya bahubhirmantrairbhaktiryasya janārdane |

namo nārāyaṇāyeti mantraḥ sarvārthasādhāke || 63||

vaiśampāyana uvāca |

yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ |

tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama || 64||

agniruvāca |

harirharati pāpāni duṣṭacittairapi smṛtaḥ |

anicchayāpi saṃspṛṣṭo dahatyeva hi pāvakaḥ || 65||

parameśvara uvāca |

sakṛduccaritaṃ yena harirityakṣaradvayam |

labdhaḥ parikarastena mokṣāya gamanaṃ prati || 66||

pulastya uvāca |

he jihve rasasārajñe sarvadā madhurapriye |

nārāyaṇākhyapīyūṣaṃ piba jihve nirantaram || 67||

vyāsa uvāca |

satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ satyaṃ satyaṃ vadāmyaham |

nāsti vedātparaṃ śāstraṃ na devaḥ keśavātparaḥ || 68||

dhanvantariruvāca |

acyutānanta govinda nāmoccāraṇabheṣajāt |

naśyanti sakalā rogāḥ satyaṃ satyaṃ vadāmyaham || 69||

mārkaṇḍeya uvāca |

svargadaṃ mokṣadaṃ devaṃ sukhadaṃ jagato gurum |

kathaṃ muhurtamapi taṃ vāsudevaṃ na cintayet || 70||

agastya uvāca |

nimiṣaṃ nimiṣārdhaṃ vā prāṇināṃ viṣṇucintanam |

tatra tatra kurukṣetraṃ prayāgo naimiṣaṃ varam || 71||

vāmadeva uvāca |

nimiṣaṃ nimiṣārdhaṃ vā prāṇināṃ viṣṇucintanam |

kalpakoṭisahasrāṇi labhate vāñchitaṃ phalam || 72||

śuka uvāca |

āloḍya sarvaśāstrāṇi vicārya ca punaḥ punaḥ |

idamekaṃ suniṣpannaṃ dhyeyo nārāyaṇaḥ sadā || 73||

śrīmahādeva uvāca |

śarīre jarjarībhūte vyādhigraste kalevare |

auṣadhaṃ jāhnavītoyaṃ vaidyo nārāyaṇo hariḥ || 74||

śaunaka uvāca |

bhojanācchādane cintāṃ vṛthā kurvanti vaiṣṇavāḥ |

yo'sau viśvambharo devaḥ sa kiṃ bhaktānupekṣate || 75||

sanatkumāra uvāca |

yasya haste gadā cakraṃ garuḍo yasya vāhanam |

śaṅkhacakragadāpadmī sa me viṣṇuḥ prasīdatu || 76||

evaṃ brahmādayo devā ṛṣayaśca tapodhanāḥ |

kīrtayanti suraśreṣṭhamevaṃ nārāyaṇaṃ vibhum || 77||

idaṃ pavitramāyuṣyaṃ puṇyaṃ pāpapraṇāśanam |

duḥsvapnanāśanaṃ stotraṃ pāṇḍavaiḥ parikīrtitam || 78||

yaḥ paṭhetprātarutthāya śucistadgatamānasaḥ |

gavāṃ śatasahasrasya samyagdattasya yatphalam || 79||

tatphalaṃ samavāpnoti yaḥ paṭhediti saṃstavam |

sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati || 80||

gaṅgā gītā ca gāyatrī govindo garuḍadhvajaḥ |

gakāraiḥ pañcabhiryuktaḥ punarjanma na vidyate || 81||

gītāṃ yaḥ paṭhate nityaṃ ślokārdhaṃ ślokameva vā |

mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati || 82||

iti pāṇḍavagītā athavā prapannagītā samāptā |

oṃ tatsat |