Narayaniyam Dashaka 97 - Uttamabhaktiprarthana Tatha Markandeya Katha

ॐ

નારાયણીયં દશક 97 - ઉત્તમભક્તિપ્રાર્થના તથા માર્કણ્ડેય કથા

Vishnu Gujarati

ત્રૈગુણ્યાદ્ભિન્નરૂપં ભવતિ હિ ભુવને હીનમધ્યોત્તમં યત્

જ્ઞાનં શ્રદ્ધા ચ કર્તા વસતિરપિ સુખં કર્મ ચાહારભેદાઃ ।

ત્વત્ક્ષેત્રત્વન્નિષેવાદિ તુ યદિહ પુનસ્ત્વત્પરં તત્તુ સર્વં

પ્રાહુર્નૈગુણ્યનિષ્ઠં તદનુભજનતો મઙ્ક્ષુ સિદ્ધો ભવેયમ્ ॥1॥

ત્વય્યેવ ન્યસ્તચિત્તઃ સુખમયિ વિચરન્ સર્વચેષ્ટાસ્ત્વદર્થં

ત્વદ્ભક્તૈઃ સેવ્યમાનાનપિ ચરિતચરાનાશ્રયન્ પુણ્યદેશાન્ ।

દસ્યૌ વિપ્રે મૃગાદિષ્વપિ ચ સમમતિર્મુચ્યમાનાવમાન-

સ્પર્ધાસૂયાદિદોષઃ સતતમખિલભૂતેષુ સમ્પૂજયે ત્વામ્ ॥2॥

ત્વદ્ભાવો યાવદેષુ સ્ફુરતિ ન વિશદં તાવદેવં હ્યુપાસ્તિં

કુર્વન્નૈકાત્મ્યબોધે ઝટિતિ વિકસતિ ત્વન્મયોઽહં ચરેયમ્ ।

ત્વદ્ધર્મસ્યાસ્ય તાવત્ કિમપિ ન ભગવન્ પ્રસ્તુતસ્ય પ્રણાશ-

સ્તસ્માત્સર્વાત્મનૈવ પ્રદિશ મમ વિભો ભક્તિમાર્ગં મનોજ્ઞમ્ ॥3॥

તં ચૈનં ભક્તિયોગં દ્રઢયિતુમયિ મે સાધ્યમારોગ્યમાયુ-

ર્દિષ્ટ્યા તત્રાપિ સેવ્યં તવ ચરણમહો ભેષજાયેવ દુગ્ધમ્ ।

માર્કણ્ડેયો હિ પૂર્વં ગણકનિગદિતદ્વાદશાબ્દાયુરુચ્ચૈઃ

સેવિત્વા વત્સરં ત્વાં તવ ભટનિવહૈર્દ્રાવયામાસ મૃત્યુમ્ ॥4॥

માર્કણ્ડેયશ્ચિરાયુઃ સ ખલુ પુનરપિ ત્વત્પરઃ પુષ્પભદ્રા-

તીરે નિન્યે તપસ્યન્નતુલસુખરતિઃ ષટ્ તુ મન્વન્તરાણિ ।

દેવેન્દ્રઃ સપ્તમસ્તં સુરયુવતિમરુન્મન્મથૈર્મોહયિષ્યન્

યોગોષ્મપ્લુષ્યમાણૈર્ન તુ પુનરશકત્ત્વજ્જનં નિર્જયેત્ કઃ ॥5॥

પ્રીત્યા નારાયણાખ્યસ્ત્વમથ નરસખઃ પ્રાપ્તવાનસ્ય પાર્શ્વં

તુષ્ટ્યા તોષ્ટૂયમાનઃ સ તુ વિવિધવરૈર્લોભિતો નાનુમેને ।

દ્રષ્ટું માય़આં ત્વદીયાં કિલ પુનરવૃણોદ્ભક્તિતૃપ્તાન્તરાત્મા

માયાદુઃખાનભિજ્ઞસ્તદપિ મૃગયતે નૂનમાશ્ચર્યહેતોઃ ॥6॥

યાતે ત્વય્યાશુ વાતાકુલજલદગલત્તોયપૂર્ણાતિઘૂર્ણત્-

સપ્તાર્ણોરાશિમગ્ને જગતિ સ તુ જલે સમ્ભ્રમન્ વર્ષકોટીઃ ।

દીનઃ પ્રૈક્ષિષ્ટ દૂરે વટદલશયનં કઞ્ચિદાશ્ચર્યબાલં

ત્વામેવ શ્યામલાઙ્ગં વદનસરસિજન્યસ્તપાદાઙ્ગુલીકમ્ ॥7॥

દૃષ્ટ્વા ત્વાં હૃષ્ટરોમા ત્વરિતમુપગતઃ સ્પ્રષ્ટુકામો મુનીન્દ્રઃ

શ્વાસેનાન્તર્નિવિષ્ટઃ પુનરિહ સકલં દૃષ્ટવાન્ વિષ્ટપૌઘમ્ ।

ભૂયોઽપિ શ્વાસવાતૈર્બહિરનુપતિતો વીક્ષિતસ્ત્વત્કટાક્ષૈ-

ર્મોદાદાશ્લેષ્ટુકામસ્ત્વયિ પિહિતતનૌ સ્વાશ્રમે પ્રાગ્વદાસીત્ ॥8॥

ગૌર્યા સાર્ધં તદગ્રે પુરભિદથ ગતસ્ત્વત્પ્રિયપ્રેક્ષણાર્થી

સિદ્ધાનેવાસ્ય દત્વા સ્વયમયમજરામૃત્યુતાદીન્ ગતોઽભૂત્ ।

એવં ત્વત્સેવયૈવ સ્મરરિપુરપિ સ પ્રીયતે યેન તસ્મા-

ન્મૂર્તિત્રય્યાત્મકસ્ત્વં નનુ સકલનિયન્તેતિ સુવ્યક્તમાસીત્ ॥9॥

ત્ર્યંશેસ્મિન્ સત્યલોકે વિધિહરિપુરભિન્મન્દિરાણ્યૂર્ધ્વમૂર્ધ્વં

તેભોઽપ્યૂર્ધ્વં તુ માયાવિકૃતિવિરહિતો ભાતિ વૈકુણ્ઠલોકઃ ।

તત્ર ત્વં કારણામ્ભસ્યપિ પશુપકુલે શુદ્ધસત્ત્વૈકરૂપી

સચ્ચિત્બ્રહ્માદ્વયાત્મા પવનપુરપતે પાહિ માં સર્વરોગાત્ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

traiguṇyādbhinnarūpaṃ bhavati hi bhuvane hīnamadhyottamaṃ yat

jñānaṃ śraddhā ca kartā vasatirapi sukhaṃ karma cāhārabhedāḥ |

tvatkṣetratvanniṣevādi tu yadiha punastvatparaṃ tattu sarvaṃ

prāhurnaiguṇyaniṣṭhaṃ tadanubhajanato maṅkṣu siddho bhaveyam ||1||

tvayyeva nyastacittaḥ sukhamayi vicaran sarvaceṣṭāstvadarthaṃ

tvadbhaktaiḥ sevyamānānapi caritacarānāśrayan puṇyadeśān |

dasyau vipre mṛgādiṣvapi ca samamatirmucyamānāvamāna-

spardhāsūyādidoṣaḥ satatamakhilabhūteṣu sampūjaye tvām ||2||

tvadbhāvo yāvadeṣu sphurati na viśadaṃ tāvadevaṃ hyupāstiṃ

kurvannaikātmyabodhe jhaṭiti vikasati tvanmayo'haṃ careyam |

tvaddharmasyāsya tāvat kimapi na bhagavan prastutasya praṇāśa-

stasmātsarvātmanaiva pradiśa mama vibho bhaktimārgaṃ manojñam ||3||

taṃ cainaṃ bhaktiyogaṃ draḍhayitumayi me sādhyamārogyamāyu-

rdiṣṭyā tatrāpi sevyaṃ tava caraṇamaho bheṣajāyeva dugdham |

mārkaṇḍeyo hi pūrvaṃ gaṇakanigaditadvādaśābdāyuruccaiḥ

sevitvā vatsaraṃ tvāṃ tava bhaṭanivahairdrāvayāmāsa mṛtyum ||4||

mārkaṇḍeyaścirāyuḥ sa khalu punarapi tvatparaḥ puṣpabhadrā-

tīre ninye tapasyannatulasukharatiḥ ṣaṭ tu manvantarāṇi |

devendraḥ saptamastaṃ surayuvatimarunmanmathairmohayiṣyan

yogoṣmapluṣyamāṇairna tu punaraśakattvajjanaṃ nirjayet kaḥ ||5||

prītyā nārāyaṇākhyastvamatha narasakhaḥ prāptavānasya pārśvaṃ

tuṣṭyā toṣṭūyamānaḥ sa tu vividhavarairlobhito nānumene |

draṣṭuṃ māya़āṃ tvadīyāṃ kila punaravṛṇodbhaktitṛptāntarātmā

māyāduḥkhānabhijñastadapi mṛgayate nūnamāścaryahetoḥ ||6||

yāte tvayyāśu vātākulajaladagalattoyapūrṇātighūrṇat-

saptārṇorāśimagne jagati sa tu jale sambhraman varṣakoṭīḥ |

dīnaḥ praikṣiṣṭa dūre vaṭadalaśayanaṃ kañcidāścaryabālaṃ

tvāmeva śyāmalāṅgaṃ vadanasarasijanyastapādāṅgulīkam ||7||

dṛṣṭvā tvāṃ hṛṣṭaromā tvaritamupagataḥ spraṣṭukāmo munīndraḥ

śvāsenāntarniviṣṭaḥ punariha sakalaṃ dṛṣṭavān viṣṭapaugham |

bhūyo'pi śvāsavātairbahiranupatito vīkṣitastvatkaṭākṣai-

rmodādāśleṣṭukāmastvayi pihitatanau svāśrame prāgvadāsīt ||8||

gauryā sārdhaṃ tadagre purabhidatha gatastvatpriyaprekṣaṇārthī

siddhānevāsya datvā svayamayamajarāmṛtyutādīn gato'bhūt |

evaṃ tvatsevayaiva smararipurapi sa prīyate yena tasmā-

nmūrtitrayyātmakastvaṃ nanu sakalaniyanteti suvyaktamāsīt ||9||

tryaṃśesmin satyaloke vidhiharipurabhinmandirāṇyūrdhvamūrdhvaṃ

tebho'pyūrdhvaṃ tu māyāvikṛtivirahito bhāti vaikuṇṭhalokaḥ |

tatra tvaṃ kāraṇāmbhasyapi paśupakule śuddhasattvaikarūpī

saccitbrahmādvayātmā pavanapurapate pāhi māṃ sarvarogāt ||10||