Narayaniyam Dashaka 95 - Dhyanayogah - Mokshapraptimargah

ॐ

નારાયણીયં દશક 95 - ધ્યાનયોગઃ - મોક્ષપ્રાપ્તિમાર્ગઃ

Vishnu Gujarati

આદૌ હૈરણ્યગર્ભીં તનુમવિકલજીવાત્મિકામાસ્થિતસ્ત્વં

જીવત્વં પ્રાપ્ય માયાગુણગણખચિતો વર્તસે વિશ્વયોને ।

તત્રોદ્વૃદ્ધેન સત્ત્વેન તુ ગુણયુગલં ભક્તિભાવં ગતેન

છિત્વા સત્ત્વં ચ હિત્વા પુનરનુપહિતો વર્તિતાહે ત્વમેવ ॥1॥

સત્ત્વોન્મેષાત્ કદાચિત્ ખલુ વિષયરસે દોષબોધેઽપિ ભૂમન્

ભૂયોઽપ્યેષુ પ્રવૃત્તિસ્સતમસિ રજસિ પ્રોદ્ધતે દુર્નિવારા ।

ચિત્તં તાવદ્ગુણાશ્ચ ગ્રથિતમિહ મિથસ્તાનિ સર્વાણિ રોદ્ધું

તુર્યે ત્વય્યેકભક્તિશ્શરણમિતિ ભવાન્ હંસરૂપી ન્યગાદીત્ ॥2॥

સન્તિ શ્રેયાંસિ ભૂયાંસ્યપિ રુચિભિદયા કર્મિણાં નિર્મિતાનિ

ક્ષુદ્રાનન્દાશ્ચ સાન્તા બહુવિધગતયઃ કૃષ્ણ તેભ્યો ભવેયુઃ ।

ત્વં ચાચખ્યાથ સખ્યે નનુ મહિતતમાં શ્રેયસાં ભક્તિમેકાં

ત્વદ્ભક્ત્યાનન્દતુલ્યઃ ખલુ વિષયજુષાં સમ્મદઃ કેન વા સ્યાત્ ॥3॥

ત્વત્ભક્ત્યા તુષ્ટબુદ્ધેઃ સુખમિહ ચરતો વિચ્યુતાશસ્ય ચાશાઃ

સર્વાઃ સ્યુઃ સૌખ્યમય્યઃ સલિલકુહરગસ્યેવ તોયૈકમય્યઃ ।

સોઽયં ખલ્વિન્દ્રલોકં કમલજભવનં યોગસિદ્ધીશ્ચ હૃદ્યાઃ

નાકાઙ્ક્ષત્યેતદાસ્તાં સ્વયમનુપતિતે મોક્ષસૌખ્યેઽપ્યનીહઃ ॥4॥

ત્વદ્ભક્તો બાધ્યમાનોઽપિ ચ વિષયરસૈરિન્દ્રિયાશાન્તિહેતો-

ર્ભક્ત્યૈવાક્રમ્યમાણૈઃ પુનરપિ ખલુ તૈર્દુર્બલૈર્નાભિજય્યઃ ।

સપ્તાર્ચિર્દીપિતાર્ચિર્દહતિ કિલ યથા ભૂરિદારુપ્રપઞ્ચં

ત્વદ્ભક્ત્યોઘે તથૈવ પ્રદહતિ દુરિતં દુર્મદઃ ક્વેન્દ્રિયાણામ્ ॥5॥

ચિત્તાર્દ્રીભાવમુચ્ચૈર્વપુષિ ચ પુલકં હર્ષવાષ્પં ચ હિત્વા

ચિત્તં શુદ્ધ્યેત્કથં વા કિમુ બહુતપસા વિદ્યયા વીતભક્તેઃ ।

ત્વદ્ગાથાસ્વાદસિદ્ધાઞ્જનસતતમરીમૃજ્યમાનોઽયમાત્મા

ચક્ષુર્વત્તત્ત્વસૂક્ષ્મં ભજતિ ન તુ તથાઽભ્યસ્તયા તર્કકોટ્યા॥6॥

ધ્યાનં તે શીલયેયં સમતનુસુખબદ્ધાસનો નાસિકાગ્ર-

ન્યસ્તાક્ષઃ પૂરકાદ્યૈર્જિતપવનપથશ્ચિત્તપદ્મં ત્વવાઞ્ચમ્।

ઊર્ધ્વાગ્રં ભાવયિત્વા રવિવિધુશિખિનઃ સંવિચિન્ત્યોપરિષ્ટાત્

તત્રસ્થં ભાવયે ત્વાં સજલજલધરશ્યામલં કોમલાઙ્ગમ્ ॥7॥

આનીલશ્લક્ષ્ણકેશં જ્વલિતમકરસત્કુણ્ડલં મન્દહાસ-

સ્યન્દાર્દ્રં કૌસ્તુભશ્રીપરિગતવનમાલોરુહારાભિરામમ્ ।

શ્રીવત્સાઙ્કં સુબાહું મૃદુલસદુદરં કાઞ્ચનચ્છાયચેલં

ચારુસ્નિગ્ધોરુમમ્ભોરુહલલિતપદં ભાવયેઽહં ભવન્તમ્ ॥8॥

સર્વાઙ્ગેષ્વઙ્ગ રઙ્ગત્કુતુકમિતિ મુહુર્ધારયન્નીશ ચિત્તં

તત્રાપ્યેકત્ર યુઞ્જે વદનસરસિજે સુન્દરે મન્દહાસે

તત્રાલીનં તુ ચેતઃ પરમસુખચિદદ્વૈતરૂપે વિતન્વ-

ન્નન્યન્નો ચિન્તયેયં મુહુરિતિ સમુપારૂઢયોગો ભવેયમ્ ॥9॥

ઇત્થં ત્વદ્ધ્યાનયોગે સતિ પુનરણિમાદ્યષ્ટસંસિદ્ધયસ્તાઃ

દૂરશ્રુત્યાદયોઽપિ હ્યહમહમિકયા સમ્પતેયુર્મુરારે ।

ત્વત્સમ્પ્રાપ્તૌ વિલમ્બાવહમખિલમિદં નાદ્રિયે કામયેઽહં

ત્વામેવાનન્દપૂર્ણં પવનપુરપતે પાહિ માં સર્વતાપાત્ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

ādau hairaṇyagarbhīṃ tanumavikalajīvātmikāmāsthitastvaṃ

jīvatvaṃ prāpya māyāguṇagaṇakhacito vartase viśvayone |

tatrodvṛddhena sattvena tu guṇayugalaṃ bhaktibhāvaṃ gatena

chitvā sattvaṃ ca hitvā punaranupahito vartitāhe tvameva ||1||

sattvonmeṣāt kadācit khalu viṣayarase doṣabodhe'pi bhūman

bhūyo'pyeṣu pravṛttissatamasi rajasi proddhate durnivārā |

cittaṃ tāvadguṇāśca grathitamiha mithastāni sarvāṇi roddhuṃ

turye tvayyekabhaktiśśaraṇamiti bhavān haṃsarūpī nyagādīt ||2||

santi śreyāṃsi bhūyāṃsyapi rucibhidayā karmiṇāṃ nirmitāni

kṣudrānandāśca sāntā bahuvidhagatayaḥ kṛṣṇa tebhyo bhaveyuḥ |

tvaṃ cācakhyātha sakhye nanu mahitatamāṃ śreyasāṃ bhaktimekāṃ

tvadbhaktyānandatulyaḥ khalu viṣayajuṣāṃ sammadaḥ kena vā syāt ||3||

tvatbhaktyā tuṣṭabuddheḥ sukhamiha carato vicyutāśasya cāśāḥ

sarvāḥ syuḥ saukhyamayyaḥ salilakuharagasyeva toyaikamayyaḥ |

so'yaṃ khalvindralokaṃ kamalajabhavanaṃ yogasiddhīśca hṛdyāḥ

nākāṅkṣatyetadāstāṃ svayamanupatite mokṣasaukhye'pyanīhaḥ ||4||

tvadbhakto bādhyamāno'pi ca viṣayarasairindriyāśāntiheto-

rbhaktyaivākramyamāṇaiḥ punarapi khalu tairdurbalairnābhijayyaḥ |

saptārcirdīpitārcirdahati kila yathā bhūridāruprapañcaṃ

tvadbhaktyoghe tathaiva pradahati duritaṃ durmadaḥ kvendriyāṇām ||5||

cittārdrībhāvamuccairvapuṣi ca pulakaṃ harṣavāṣpaṃ ca hitvā

cittaṃ śuddhyetkathaṃ vā kimu bahutapasā vidyayā vītabhakteḥ |

tvadgāthāsvādasiddhāñjanasatatamarīmṛjyamāno'yamātmā

cakṣurvattattvasūkṣmaṃ bhajati na tu tathā'bhyastayā tarkakoṭyā||6||

dhyānaṃ te śīlayeyaṃ samatanusukhabaddhāsano nāsikāgra-

nyastākṣaḥ pūrakādyairjitapavanapathaścittapadmaṃ tvavāñcam|

ūrdhvāgraṃ bhāvayitvā ravividhuśikhinaḥ saṃvicintyopariṣṭāt

tatrasthaṃ bhāvaye tvāṃ sajalajaladharaśyāmalaṃ komalāṅgam ||7||

ānīlaślakṣṇakeśaṃ jvalitamakarasatkuṇḍalaṃ mandahāsa-

syandārdraṃ kaustubhaśrīparigatavanamāloruhārābhirāmam |

śrīvatsāṅkaṃ subāhuṃ mṛdulasadudaraṃ kāñcanacchāyacelaṃ

cārusnigdhorumambhoruhalalitapadaṃ bhāvaye'haṃ bhavantam ||8||

sarvāṅgeṣvaṅga raṅgatkutukamiti muhurdhārayannīśa cittaṃ

tatrāpyekatra yuñje vadanasarasije sundare mandahāse

tatrālīnaṃ tu cetaḥ paramasukhacidadvaitarūpe vitanva-

nnanyanno cintayeyaṃ muhuriti samupārūḍhayogo bhaveyam ||9||

itthaṃ tvaddhyānayoge sati punaraṇimādyaṣṭasaṃsiddhayastāḥ

dūraśrutyādayo'pi hyahamahamikayā sampateyurmurāre |

tvatsamprāptau vilambāvahamakhilamidaṃ nādriye kāmaye'haṃ

tvāmevānandapūrṇaṃ pavanapurapate pāhi māṃ sarvatāpāt ||10||