Narayaniyam Dashaka 35 - Shriramavataram-2

ॐ

નારાયણીયં દશક 35 - શ્રીરામાવતારમ્-2

Vishnu Gujarati

નીતસ્સુગ્રીવમૈત્રીં તદનુ હનુમતા દુન્દુભેઃ કાયમુચ્ચૈઃ

ક્ષિપ્ત્વાઙ્ગુષ્ઠેન ભૂયો લુલુવિથ યુગપત્ પત્રિણા સપ્ત સાલાન્ ।

હત્વા સુગ્રીવઘાતોદ્યતમતુલબલં બાલિનં વ્યાજવૃત્ત્યા

વર્ષાવેલામનૈષીર્વિરહતરલિતસ્ત્વં મતઙ્ગાશ્રમાન્તે ॥1॥

સુગ્રીવેણાનુજોક્ત્યા સભયમભિયતા વ્યૂહિતાં વાહિનીં તા-

મૃક્ષાણાં વીક્ષ્ય દિક્ષુ દ્રુતમથ દયિતામાર્ગણાયાવનમ્રામ્ ।

સન્દેશં ચાઙ્ગુલીયં પવનસુતકરે પ્રાદિશો મોદશાલી

માર્ગે માર્ગે મમાર્ગે કપિભિરપિ તદા ત્વત્પ્રિયા સપ્રયાસૈઃ ॥2॥

ત્વદ્વાર્તાકર્ણનોદ્યદ્ગરુદુરુજવસમ્પાતિસમ્પાતિવાક્ય-

પ્રોત્તીર્ણાર્ણોધિરન્તર્નગરિ જનકજાં વીક્ષ્ય દત્વાઙ્ગુલીયમ્ ।

પ્રક્ષુદ્યોદ્યાનમક્ષક્ષપણચણરણઃ સોઢબન્ધો દશાસ્યં

દૃષ્ટ્વા પ્લુષ્ટ્વા ચ લઙ્કાં ઝટિતિ સ હનુમાન્ મૌલિરત્નં દદૌ તે ॥3॥

ત્વં સુગ્રીવાઙ્ગદાદિપ્રબલકપિચમૂચક્રવિક્રાન્તભૂમી-

ચક્રોઽભિક્રમ્ય પારેજલધિ નિશિચરેન્દ્રાનુજાશ્રીયમાણઃ ।

તત્પ્રોક્તાં શત્રુવાર્તાં રહસિ નિશમયન્ પ્રાર્થનાપાર્થ્યરોષ-

પ્રાસ્તાગ્નેયાસ્ત્રતેજસ્ત્રસદુદધિગિરા લબ્ધવાન્ મધ્યમાર્ગમ્ ॥4॥

કીશૈરાશાન્તરોપાહૃતગિરિનિકરૈઃ સેતુમાધાપ્ય યાતો

યાતૂન્યામર્દ્ય દંષ્ટ્રાનખશિખરિશિલાસાલશસ્ત્રૈઃ સ્વસૈન્યૈઃ ।

વ્યાકુર્વન્ સાનુજસ્ત્વં સમરભુવિ પરં વિક્રમં શક્રજેત્રા

વેગાન્નાગાસ્ત્રબદ્ધઃ પતગપતિગરુન્મારુતૈર્મોચિતોઽભૂઃ ॥5॥

સૌમિત્રિસ્ત્વત્ર શક્તિપ્રહૃતિગલદસુર્વાતજાનીતશૈલ-

ઘ્રાણાત્ પ્રાણાનુપેતો વ્યકૃણુત કુસૃતિશ્લાઘિનં મેઘનાદમ્ ।

માયાક્ષોભેષુ વૈભીષણવચનહૃતસ્તમ્ભનઃ કુમ્ભકર્ણં

સમ્પ્રાપ્તં કમ્પિતોર્વીતલમખિલચમૂભક્ષિણં વ્યક્ષિણોસ્ત્વમ્ ॥6॥

ગૃહ્ણન્ જમ્ભારિસમ્પ્રેષિતરથકવચૌ રાવણેનાભિયુદ્ધ્યન્

બ્રહ્માસ્ત્રેણાસ્ય ભિન્દન્ ગલતતિમબલામગ્નિશુદ્ધાં પ્રગૃહ્ણન્ ।

દેવશ્રેણીવરોજ્જીવિતસમરમૃતૈરક્ષતૈઃ ઋક્ષસઙ્ઘૈ-

ર્લઙ્કાભર્ત્રા ચ સાકં નિજનગરમગાઃ સપ્રિયઃ પુષ્પકેણ ॥7॥

પ્રીતો દિવ્યાભિષેકૈરયુતસમધિકાન્ વત્સરાન્ પર્યરંસી-

ર્મૈથિલ્યાં પાપવાચા શિવ! શિવ! કિલ તાં ગર્ભિણીમભ્યહાસીઃ ।

શત્રુઘ્નેનાર્દયિત્વા લવણનિશિચરં પ્રાર્દયઃ શૂદ્રપાશં

તાવદ્વાલ્મીકિગેહે કૃતવસતિરુપાસૂત સીતા સુતૌ તે ॥8॥

વાલ્મીકેસ્ત્વત્સુતોદ્ગાપિતમધુરકૃતેરાજ્ઞયા યજ્ઞવાટે

સીતાં ત્વય્યાપ્તુકામે ક્ષિતિમવિશદસૌ ત્વં ચ કાલાર્થિતોઽભૂઃ ।

હેતોઃ સૌમિત્રિઘાતી સ્વયમથ સરયૂમગ્નનિશ્શેષભૃત્યૈઃ

સાકં નાકં પ્રયાતો નિજપદમગમો દેવ વૈકુણ્ઠમાદ્યમ્ ॥9॥

સોઽયં મર્ત્યાવતારસ્તવ ખલુ નિયતં મર્ત્યશિક્ષાર્થમેવં

વિશ્લેષાર્તિર્નિરાગસ્ત્યજનમપિ ભવેત્ કામધર્માતિસક્ત્યા ।

નો ચેત્ સ્વાત્માનુભૂતેઃ ક્વ નુ તવ મનસો વિક્રિયા ચક્રપાણે

સ ત્વં સત્ત્વૈકમૂર્તે પવનપુરપતે વ્યાધુનુ વ્યાધિતાપાન્ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

nītassugrīvamaitrīṃ tadanu hanumatā dundubheḥ kāyamuccaiḥ

kṣiptvāṅguṣṭhena bhūyo luluvitha yugapat patriṇā sapta sālān |

hatvā sugrīvaghātodyatamatulabalaṃ bālinaṃ vyājavṛttyā

varṣāvelāmanaiṣīrvirahataralitastvaṃ mataṅgāśramānte ||1||

sugrīveṇānujoktyā sabhayamabhiyatā vyūhitāṃ vāhinīṃ tā-

mṛkṣāṇāṃ vīkṣya dikṣu drutamatha dayitāmārgaṇāyāvanamrām |

sandeśaṃ cāṅgulīyaṃ pavanasutakare prādiśo modaśālī

mārge mārge mamārge kapibhirapi tadā tvatpriyā saprayāsaiḥ ||2||

tvadvārtākarṇanodyadgarudurujavasampātisampātivākya-

prottīrṇārṇodhirantarnagari janakajāṃ vīkṣya datvāṅgulīyam |

prakṣudyodyānamakṣakṣapaṇacaṇaraṇaḥ soḍhabandho daśāsyaṃ

dṛṣṭvā pluṣṭvā ca laṅkāṃ jhaṭiti sa hanumān mauliratnaṃ dadau te ||3||

tvaṃ sugrīvāṅgadādiprabalakapicamūcakravikrāntabhūmī-

cakro'bhikramya pārejaladhi niśicarendrānujāśrīyamāṇaḥ |

tatproktāṃ śatruvārtāṃ rahasi niśamayan prārthanāpārthyaroṣa-

prāstāgneyāstratejastrasadudadhigirā labdhavān madhyamārgam ||4||

kīśairāśāntaropāhṛtagirinikaraiḥ setumādhāpya yāto

yātūnyāmardya daṃṣṭrānakhaśikhariśilāsālaśastraiḥ svasainyaiḥ |

vyākurvan sānujastvaṃ samarabhuvi paraṃ vikramaṃ śakrajetrā

vegānnāgāstrabaddhaḥ patagapatigarunmārutairmocito'bhūḥ ||5||

saumitristvatra śaktiprahṛtigaladasurvātajānītaśaila-

ghrāṇāt prāṇānupeto vyakṛṇuta kusṛtiślāghinaṃ meghanādam |

māyākṣobheṣu vaibhīṣaṇavacanahṛtastambhanaḥ kumbhakarṇaṃ

samprāptaṃ kampitorvītalamakhilacamūbhakṣiṇaṃ vyakṣiṇostvam ||6||

gṛhṇan jambhārisampreṣitarathakavacau rāvaṇenābhiyuddhyan

brahmāstreṇāsya bhindan galatatimabalāmagniśuddhāṃ pragṛhṇan |

devaśreṇīvarojjīvitasamaramṛtairakṣataiḥ ṛkṣasaṅghai-

rlaṅkābhartrā ca sākaṃ nijanagaramagāḥ sapriyaḥ puṣpakeṇa ||7||

prīto divyābhiṣekairayutasamadhikān vatsarān paryaraṃsī-

rmaithilyāṃ pāpavācā śiva! śiva! kila tāṃ garbhiṇīmabhyahāsīḥ |

śatrughnenārdayitvā lavaṇaniśicaraṃ prārdayaḥ śūdrapāśaṃ

tāvadvālmīkigehe kṛtavasatirupāsūta sītā sutau te ||8||

vālmīkestvatsutodgāpitamadhurakṛterājñayā yajñavāṭe

sītāṃ tvayyāptukāme kṣitimaviśadasau tvaṃ ca kālārthito'bhūḥ |

hetoḥ saumitrighātī svayamatha sarayūmagnaniśśeṣabhṛtyaiḥ

sākaṃ nākaṃ prayāto nijapadamagamo deva vaikuṇṭhamādyam ||9||

so'yaṃ martyāvatārastava khalu niyataṃ martyaśikṣārthamevaṃ

viśleṣārtirnirāgastyajanamapi bhavet kāmadharmātisaktyā |

no cet svātmānubhūteḥ kva nu tava manaso vikriyā cakrapāṇe

sa tvaṃ sattvaikamūrte pavanapurapate vyādhunu vyādhitāpān ||10||