Narayaniyam Dashaka 32 - Matsyavataram

ॐ

નારાયણીયં દશક 32 - મત્સ્યાવતારમ્

Vishnu Melpathur Narayana Bhattathiri Gujarati

પુરા હયગ્રીવમહાસુરેણ ષષ્ઠાન્તરાન્તોદ્યદકાણ્ડકલ્પે ।

નિદ્રોન્મુખબ્રહ્મમુખાત્ હૃતેષુ વેદેષ્વધિત્સઃ કિલ મત્સ્યરૂપમ્ ॥1॥

સત્યવ્રતસ્ય દ્રમિલાધિભર્તુર્નદીજલે તર્પયતસ્તદાનીમ્ ।

કરાઞ્જલૌ સઞ્જ્વલિતાકૃતિસ્ત્વમદૃશ્યથાઃ કશ્ચન બાલમીનઃ ॥2॥

ક્ષિપ્તં જલે ત્વાં ચકિતં વિલોક્ય નિન્યેઽમ્બુપાત્રેણ મુનિઃ સ્વગેહમ્ ।

સ્વલ્પૈરહોભિઃ કલશીં ચ કૂપં વાપીં સરશ્ચાનશિષે વિભો ત્વમ્ ॥3॥

યોગપ્રભાવાદ્ભવદાજ્ઞયૈવ નીતસ્તતસ્ત્વં મુનિના પયોધિમ્ ।

પૃષ્ટોઽમુના કલ્પદિદૃક્ષુમેનં સપ્તાહમાસ્વેતિ વદન્નયાસીઃ ॥4॥

પ્રાપ્તે ત્વદુક્તેઽહનિ વારિધારાપરિપ્લુતે ભૂમિતલે મુનીન્દ્રઃ ।

સપ્તર્ષિભિઃ સાર્ધમપારવારિણ્યુદ્ઘૂર્ણમાનઃ શરણં યયૌ ત્વામ્ ॥5॥

ધરાં ત્વદાદેશકરીમવાપ્તાં નૌરૂપિણીમારુરુહુસ્તદા તે

તત્કમ્પકમ્પ્રેષુ ચ તેષુ ભૂયસ્ત્વમમ્બુધેરાવિરભૂર્મહીયાન્ ॥6॥

ઝષાકૃતિં યોજનલક્ષદીર્ઘાં દધાનમુચ્ચૈસ્તરતેજસં ત્વામ્ ।

નિરીક્ષ્ય તુષ્ટા મુનયસ્ત્વદુક્ત્યા ત્વત્તુઙ્ગશૃઙ્ગે તરણિં બબન્ધુઃ ॥7॥

આકૃષ્ટનૌકો મુનિમણ્ડલાય પ્રદર્શયન્ વિશ્વજગદ્વિભાગાન્ ।

સંસ્તૂયમાનો નૃવરેણ તેન જ્ઞાનં પરં ચોપદિશન્નચારીઃ ॥8॥

કલ્પાવધૌ સપ્તમુનીન્ પુરોવત્ પ્રસ્થાપ્ય સત્યવ્રતભૂમિપં તમ્ ।

વૈવસ્વતાખ્યં મનુમાદધાનઃ ક્રોધાદ્ હયગ્રીવમભિદ્રુતોઽભૂઃ ॥9॥

સ્વતુઙ્ગશૃઙ્ગક્ષતવક્ષસં તં નિપાત્ય દૈત્યં નિગમાન્ ગૃહીત્વા ।

વિરિઞ્ચયે પ્રીતહૃદે દદાનઃ પ્રભઞ્જનાગારપતે પ્રપાયાઃ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

purā hayagrīvamahāsureṇa ṣaṣṭhāntarāntodyadakāṇḍakalpe |

nidronmukhabrahmamukhāt hṛteṣu vedeṣvadhitsaḥ kila matsyarūpam ||1||

satyavratasya dramilādhibharturnadījale tarpayatastadānīm |

karāñjalau sañjvalitākṛtistvamadṛśyathāḥ kaścana bālamīnaḥ ||2||

kṣiptaṃ jale tvāṃ cakitaṃ vilokya ninye'mbupātreṇa muniḥ svageham |

svalpairahobhiḥ kalaśīṃ ca kūpaṃ vāpīṃ saraścānaśiṣe vibho tvam ||3||

yogaprabhāvādbhavadājñayaiva nītastatastvaṃ muninā payodhim |

pṛṣṭo'munā kalpadidṛkṣumenaṃ saptāhamāsveti vadannayāsīḥ ||4||

prāpte tvadukte'hani vāridhārāpariplute bhūmitale munīndraḥ |

saptarṣibhiḥ sārdhamapāravāriṇyudghūrṇamānaḥ śaraṇaṃ yayau tvām ||5||

dharāṃ tvadādeśakarīmavāptāṃ naurūpiṇīmāruruhustadā te

tatkampakampreṣu ca teṣu bhūyastvamambudherāvirabhūrmahīyān ||6||

jhaṣākṛtiṃ yojanalakṣadīrghāṃ dadhānamuccaistaratejasaṃ tvām |

nirīkṣya tuṣṭā munayastvaduktyā tvattuṅgaśṛṅge taraṇiṃ babandhuḥ ||7||

ākṛṣṭanauko munimaṇḍalāya pradarśayan viśvajagadvibhāgān |

saṃstūyamāno nṛvareṇa tena jñānaṃ paraṃ copadiśannacārīḥ ||8||

kalpāvadhau saptamunīn purovat prasthāpya satyavratabhūmipaṃ tam |

vaivasvatākhyaṃ manumādadhānaḥ krodhād hayagrīvamabhidruto'bhūḥ ||9||

svatuṅgaśṛṅgakṣatavakṣasaṃ taṃ nipātya daityaṃ nigamān gṛhītvā |

viriñcaye prītahṛde dadānaḥ prabhañjanāgārapate prapāyāḥ ||10||