Narayaniyam Dashaka 31 - Balidarpaharanam

ॐ

નારાયણીયં દશક 31 - બલિદર્પહરણમ્

Vishnu Gujarati

પ્રીત્યા દૈત્યસ્તવ તનુમહઃપ્રેક્ષણાત્ સર્વથાઽપિ

ત્વામારાધ્યન્નજિત રચયન્નઞ્જલિં સઞ્જગાદ ।

મત્તઃ કિં તે સમભિલષિતં વિપ્રસૂનો વદ ત્વં

વિત્તં ભક્તં ભવનમવનીં વાઽપિ સર્વં પ્રદાસ્યે ॥1॥

તામીક્ષણાં બલિગિરમુપાકર્ણ્ય કારુણ્યપૂર્ણોઽ-

પ્યસ્યોત્સેકં શમયિતુમના દૈત્યવંશં પ્રશંસન્ ।

ભૂમિં પાદત્રયપરિમિતાં પ્રાર્થયામાસિથ ત્વં

સર્વં દેહીતિ તુ નિગદિતે કસ્ય હાસ્યં ન વા સ્યાત્ ॥2॥

વિશ્વેશં માં ત્રિપદમિહ કિં યાચસે બાલિશસ્ત્વં

સર્વાં ભૂમિં વૃણુ કિમમુનેત્યાલપત્ત્વાં સ દૃપ્યન્ ।

યસ્માદ્દર્પાત્ ત્રિપદપરિપૂર્ત્યક્ષમઃ ક્ષેપવાદાન્

બન્ધં ચાસાવગમદતદર્હોઽપિ ગાઢોપશાન્ત્યૈ ॥3॥

પાદત્રય્યા યદિ ન મુદિતો વિષ્ટપૈર્નાપિ તુષ્યે-

દિત્યુક્તેઽસ્મિન્ વરદ ભવતે દાતુકામેઽથ તોયમ્ ।

દૈત્યાચાર્યસ્તવ ખલુ પરીક્ષાર્થિનઃ પ્રેરણાત્તં

મા મા દેયં હરિરયમિતિ વ્યક્તમેવાબભાષે ॥4॥

યાચત્યેવં યદિ સ ભગવાન્ પૂર્ણકામોઽસ્મિ સોઽહં

દાસ્યામ્યેવ સ્થિરમિતિ વદન્ કાવ્યશપ્તોઽપિ દૈત્યઃ ।

વિન્ધ્યાવલ્યા નિજદયિતયા દત્તપાદ્યાય તુભ્યં

ચિત્રં ચિત્રં સકલમપિ સ પ્રાર્પયત્તોયપૂર્વમ્ ॥5॥

નિસ્સન્દેહં દિતિકુલપતૌ ત્વય્યશેષાર્પણં તદ્-

વ્યાતન્વાને મુમુચુઃ-ઋષયઃ સામરાઃ પુષ્પવર્ષમ્ ।

દિવ્યં રૂપં તવ ચ તદિદં પશ્યતાં વિશ્વભાજા-

મુચ્ચૈરુચ્ચૈરવૃધદવધીકૃત્ય વિશ્વાણ્ડભાણ્ડમ્ ॥6॥

ત્વત્પાદાગ્રં નિજપદગતં પુણ્ડરીકોદ્ભવોઽસૌ

કુણ્ડીતોયૈરસિચદપુનાદ્યજ્જલં વિશ્વલોકાન્ ।

હર્ષોત્કર્ષાત્ સુબહુ નનૃતે ખેચરૈરુત્સવેઽસ્મિન્

ભેરીં નિઘ્નન્ ભુવનમચરજ્જામ્બવાન્ ભક્તિશાલી ॥7॥

તાવદ્દૈત્યાસ્ત્વનુમતિમૃતે ભર્તુરારબ્ધયુદ્ધા

દેવોપેતૈર્ભવદનુચરૈસ્સઙ્ગતા ભઙ્ગમાપન્ ।

કાલાત્માઽયં વસતિ પુરતો યદ્વશાત્ પ્રાગ્જિતાઃ સ્મઃ

કિં વો યુદ્ધૈરિતિ બલિગિરા તેઽથ પાતાલમાપુઃ ॥8॥

પાશૈર્બદ્ધં પતગપતિના દૈત્યમુચ્ચૈરવાદી-

સ્તાર્ત્તીયીકં દિશ મમ પદં કિં ન વિશ્વેશ્વરોઽસિ ।

પાદં મૂર્ધ્નિ પ્રણય ભગવન્નિત્યકમ્પં વદન્તં

પ્રહ્લાદ્સ્તં સ્વયમુપગતો માનયન્નસ્તવીત્ત્વામ્ ॥9॥

દર્પોચ્છિત્ત્યૈ વિહિતમખિલં દૈત્ય સિદ્ધોઽસિ પુણ્યૈ-

ર્લોકસ્તેઽસ્તુ ત્રિદિવવિજયી વાસવત્વં ચ પશ્ચાત્ ।

મત્સાયુજ્યં ભજ ચ પુનરિત્યન્વગૃહ્ણા બલિં તં

વિપ્રૈસ્સન્તાનિતમખવરઃ પાહિ વાતાલયેશ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

prītyā daityastava tanumahaḥprekṣaṇāt sarvathā'pi

tvāmārādhyannajita racayannañjaliṃ sañjagāda |

mattaḥ kiṃ te samabhilaṣitaṃ viprasūno vada tvaṃ

vittaṃ bhaktaṃ bhavanamavanīṃ vā'pi sarvaṃ pradāsye ||1||

tāmīkṣaṇāṃ baligiramupākarṇya kāruṇyapūrṇo'-

pyasyotsekaṃ śamayitumanā daityavaṃśaṃ praśaṃsan |

bhūmiṃ pādatrayaparimitāṃ prārthayāmāsitha tvaṃ

sarvaṃ dehīti tu nigadite kasya hāsyaṃ na vā syāt ||2||

viśveśaṃ māṃ tripadamiha kiṃ yācase bāliśastvaṃ

sarvāṃ bhūmiṃ vṛṇu kimamunetyālapattvāṃ sa dṛpyan |

yasmāddarpāt tripadaparipūrtyakṣamaḥ kṣepavādān

bandhaṃ cāsāvagamadatadarho'pi gāḍhopaśāntyai ||3||

pādatrayyā yadi na mudito viṣṭapairnāpi tuṣye-

dityukte'smin varada bhavate dātukāme'tha toyam |

daityācāryastava khalu parīkṣārthinaḥ preraṇāttaṃ

mā mā deyaṃ harirayamiti vyaktamevābabhāṣe ||4||

yācatyevaṃ yadi sa bhagavān pūrṇakāmo'smi so'haṃ

dāsyāmyeva sthiramiti vadan kāvyaśapto'pi daityaḥ |

vindhyāvalyā nijadayitayā dattapādyāya tubhyaṃ

citraṃ citraṃ sakalamapi sa prārpayattoyapūrvam ||5||

nissandehaṃ ditikulapatau tvayyaśeṣārpaṇaṃ tad-

vyātanvāne mumucuḥ-ṛṣayaḥ sāmarāḥ puṣpavarṣam |

divyaṃ rūpaṃ tava ca tadidaṃ paśyatāṃ viśvabhājā-

muccairuccairavṛdhadavadhīkṛtya viśvāṇḍabhāṇḍam ||6||

tvatpādāgraṃ nijapadagataṃ puṇḍarīkodbhavo'sau

kuṇḍītoyairasicadapunādyajjalaṃ viśvalokān |

harṣotkarṣāt subahu nanṛte khecarairutsave'smin

bherīṃ nighnan bhuvanamacarajjāmbavān bhaktiśālī ||7||

tāvaddaityāstvanumatimṛte bharturārabdhayuddhā

devopetairbhavadanucaraissaṅgatā bhaṅgamāpan |

kālātmā'yaṃ vasati purato yadvaśāt prāgjitāḥ smaḥ

kiṃ vo yuddhairiti baligirā te'tha pātālamāpuḥ ||8||

pāśairbaddhaṃ patagapatinā daityamuccairavādī-

stārttīyīkaṃ diśa mama padaṃ kiṃ na viśveśvaro'si |

pādaṃ mūrdhni praṇaya bhagavannityakampaṃ vadantaṃ

prahlādstaṃ svayamupagato mānayannastavīttvām ||9||

darpocchittyai vihitamakhilaṃ daitya siddho'si puṇyai-

rlokaste'stu tridivavijayī vāsavatvaṃ ca paścāt |

matsāyujyaṃ bhaja ca punarityanvagṛhṇā baliṃ taṃ

vipraissantānitamakhavaraḥ pāhi vātālayeśa ||10||