Narayaniyam Dashaka 23 - Dakshacharitam Tatha Chitraketupakhyanam

ॐ

નારાયણીયં દશક 23 - દક્ષચરિતં તથા ચિત્રકેતૂપાખ્યાનમ્

Vishnu Gujarati

પ્રાચેતસસ્તુ ભગવન્નપરો હિ દક્ષ-

સ્ત્વત્સેવનં વ્યધિત સર્ગવિવૃદ્ધિકામઃ ।

આવિર્બભૂવિથ તદા લસદષ્ટબાહુ-

સ્તસ્મૈ વરં દદિથ તાં ચ વધૂમસિક્નીમ્ ॥1॥

તસ્યાત્મજાસ્ત્વયુતમીશ પુનસ્સહસ્રં

શ્રીનારદસ્ય વચસા તવ માર્ગમાપુઃ ।

નૈકત્રવાસમૃષયે સ મુમોચ શાપં

ભક્તોત્તમસ્ત્વૃષિરનુગ્રહમેવ મેને ॥2॥

ષષ્ટ્યા તતો દુહિતૃભિઃ સૃજતઃ કુલૌઘાન્

દૌહિત્રસૂનુરથ તસ્ય સ વિશ્વરૂપઃ ।

ત્વત્સ્તોત્રવર્મિતમજાપયદિન્દ્રમાજૌ

દેવ ત્વદીયમહિમા ખલુ સર્વજૈત્રઃ ॥3॥

પ્રાક્શૂરસેનવિષયે કિલ ચિત્રકેતુઃ

પુત્રાગ્રહી નૃપતિરઙ્ગિરસઃ પ્રભાવાત્ ।

લબ્ધ્વૈકપુત્રમથ તત્ર હતે સપત્ની-

સઙ્ઘૈરમુહ્યદવશસ્તવ માયયાસૌ ॥4॥

તં નારદસ્તુ સમમઙ્ગિરસા દયાલુઃ

સમ્પ્રાપ્ય તાવદુપદર્શ્ય સુતસ્ય જીવમ્ ।

કસ્યાસ્મિ પુત્ર ઇતિ તસ્ય ગિરા વિમોહં

ત્યક્ત્વા ત્વદર્ચનવિધૌ નૃપતિં ન્યયુઙ્ક્ત ॥5॥

સ્તોત્રં ચ મન્ત્રમપિ નારદતોઽથ લબ્ધ્વા

તોષાય શેષવપુષો નનુ તે તપસ્યન્ ।

વિદ્યાધરાધિપતિતાં સ હિ સપ્તરાત્રે

લબ્ધ્વાપ્યકુણ્ઠમતિરન્વભજદ્ભવન્તમ્ ॥6॥

તસ્મૈ મૃણાલધવલેન સહસ્રશીર્ષ્ણા

રૂપેણ બદ્ધનુતિસિદ્ધગણાવૃતેન ।

પ્રાદુર્ભવન્નચિરતો નુતિભિઃ પ્રસન્નો

દત્વાઽઽત્મતત્ત્વમનુગૃહ્ય તિરોદધાથ ॥7॥

ત્વદ્ભક્તમૌલિરથ સોઽપિ ચ લક્ષલક્ષં

વર્ષાણિ હર્ષુલમના ભુવનેષુ કામમ્ ।

સઙ્ગાપયન્ ગુણગણં તવ સુન્દરીભિઃ

સઙ્ગાતિરેકરહિતો લલિતં ચચાર ॥8॥

અત્યન્તસઙ્ગવિલયાય ભવત્પ્રણુન્નો

નૂનં સ રૂપ્યગિરિમાપ્ય મહત્સમાજે ।

નિશ્શઙ્કમઙ્કકૃતવલ્લભમઙ્ગજારિં

તં શઙ્કરં પરિહસન્નુમયાભિશેપે ॥9॥

નિસ્સમ્ભ્રમસ્ત્વયમયાચિતશાપમોક્ષો

વૃત્રાસુરત્વમુપગમ્ય સુરેન્દ્રયોધી ।

ભક્ત્યાત્મતત્ત્વકથનૈઃ સમરે વિચિત્રં

શત્રોરપિ ભ્રમમપાસ્ય ગતઃ પદં તે ॥10॥

ત્વત્સેવનેન દિતિરિન્દ્રવધોદ્યતાઽપિ

તાન્પ્રત્યુતેન્દ્રસુહૃદો મરુતોઽભિલેભે ।

દુષ્ટાશયેઽપિ શુભદૈવ ભવન્નિષેવા

તત્તાદૃશસ્ત્વમવ માં પવનાલયેશ ॥11॥

Roman (IAST) Transliteration

prācetasastu bhagavannaparo hi dakṣa-

stvatsevanaṃ vyadhita sargavivṛddhikāmaḥ |

āvirbabhūvitha tadā lasadaṣṭabāhu-

stasmai varaṃ daditha tāṃ ca vadhūmasiknīm ||1||

tasyātmajāstvayutamīśa punassahasraṃ

śrīnāradasya vacasā tava mārgamāpuḥ |

naikatravāsamṛṣaye sa mumoca śāpaṃ

bhaktottamastvṛṣiranugrahameva mene ||2||

ṣaṣṭyā tato duhitṛbhiḥ sṛjataḥ kulaughān

dauhitrasūnuratha tasya sa viśvarūpaḥ |

tvatstotravarmitamajāpayadindramājau

deva tvadīyamahimā khalu sarvajaitraḥ ||3||

prākśūrasenaviṣaye kila citraketuḥ

putrāgrahī nṛpatiraṅgirasaḥ prabhāvāt |

labdhvaikaputramatha tatra hate sapatnī-

saṅghairamuhyadavaśastava māyayāsau ||4||

taṃ nāradastu samamaṅgirasā dayāluḥ

samprāpya tāvadupadarśya sutasya jīvam |

kasyāsmi putra iti tasya girā vimohaṃ

tyaktvā tvadarcanavidhau nṛpatiṃ nyayuṅkta ||5||

stotraṃ ca mantramapi nāradato'tha labdhvā

toṣāya śeṣavapuṣo nanu te tapasyan |

vidyādharādhipatitāṃ sa hi saptarātre

labdhvāpyakuṇṭhamatiranvabhajadbhavantam ||6||

tasmai mṛṇāladhavalena sahasraśīrṣṇā

rūpeṇa baddhanutisiddhagaṇāvṛtena |

prādurbhavannacirato nutibhiḥ prasanno

datvā''tmatattvamanugṛhya tirodadhātha ||7||

tvadbhaktamauliratha so'pi ca lakṣalakṣaṃ

varṣāṇi harṣulamanā bhuvaneṣu kāmam |

saṅgāpayan guṇagaṇaṃ tava sundarībhiḥ

saṅgātirekarahito lalitaṃ cacāra ||8||

atyantasaṅgavilayāya bhavatpraṇunno

nūnaṃ sa rūpyagirimāpya mahatsamāje |

niśśaṅkamaṅkakṛtavallabhamaṅgajāriṃ

taṃ śaṅkaraṃ parihasannumayābhiśepe ||9||

nissambhramastvayamayācitaśāpamokṣo

vṛtrāsuratvamupagamya surendrayodhī |

bhaktyātmatattvakathanaiḥ samare vicitraṃ

śatrorapi bhramamapāsya gataḥ padaṃ te ||10||

tvatsevanena ditirindravadhodyatā'pi

tānpratyutendrasuhṛdo maruto'bhilebhe |

duṣṭāśaye'pi śubhadaiva bhavanniṣevā

tattādṛśastvamava māṃ pavanālayeśa ||11||