Narayaniyam Dashaka 15 - Kapilopadesham

ॐ

નારાયણીયં દશક 15 - કપિલોપદેશમ્

Vishnu Gujarati

મતિરિહ ગુણસક્તા બન્ધકૃત્તેષ્વસક્તા

ત્વમૃતકૃદુપરુન્ધે ભક્તિયોગસ્તુ સક્તિમ્ ।

મહદનુગમલભ્યા ભક્તિરેવાત્ર સાધ્યા

કપિલતનુરિતિ ત્વં દેવહૂત્યૈ ન્યગાદીઃ ॥1॥

પ્રકૃતિમહદહઙ્કારાશ્ચ માત્રાશ્ચ ભૂતા-

ન્યપિ હૃદપિ દશાક્ષી પૂરુષઃ પઞ્ચવિંશઃ ।

ઇતિ વિદિતવિભાગો મુચ્યતેઽસૌ પ્રકૃત્યા

કપિલતનુરિતિ ત્વં દેવહૂત્યૈ ન્યગાદીઃ ॥2॥

પ્રકૃતિગતગુણૌઘૈર્નાજ્યતે પૂરુષોઽયં

યદિ તુ સજતિ તસ્યાં તત્ ગુણાસ્તં ભજેરન્ ।

મદનુભજનતત્ત્વાલોચનૈઃ સાઽપ્યપેયાત્

કપિલતનુરિતિ ત્વં દેવહૂત્યૈ ન્યગાદીઃ ॥3॥

વિમલમતિરુપાત્તૈરાસનાદ્યૈર્મદઙ્ગં

ગરુડસમધિરૂઢં દિવ્યભૂષાયુધાઙ્કમ્ ।

રુચિતુલિતતમાલં શીલયેતાનુવેલં

કપિલતનુરિતિ ત્વં દેવહૂત્યૈ ન્યગાદીઃ ॥4॥

મમ ગુણગણલીલાકર્ણનૈઃ કીર્તનાદ્યૈ-

ર્મયિ સુરસરિદોઘપ્રખ્યચિત્તાનુવૃત્તિઃ ।

ભવતિ પરમભક્તિઃ સા હિ મૃત્યોર્વિજેત્રી

કપિલતનુરિતિ ત્વં દેવહૂત્યૈ ન્યગાદીઃ ॥5॥

અહહ બહુલહિંસાસઞ્ચિતાર્થૈઃ કુટુમ્બં

પ્રતિદિનમનુપુષ્ણન્ સ્ત્રીજિતો બાલલાલી ।

વિશતિ હિ ગૃહસક્તો યાતનાં મય્યભક્તઃ

કપિલતનુરિતિત્વં દેવહૂત્યૈ ન્યગાદીઃ ॥6॥

યુવતિજઠરખિન્નો જાતબોધોઽપ્યકાણ્ડે

પ્રસવગલિતબોધઃ પીડયોલ્લઙ્ઘ્ય બાલ્યમ્ ।

પુનરપિ બત મુહ્યત્યેવ તારુણ્યકાલે

કપિલતનુરિતિ ત્વં દેવહૂત્યૈ ન્યગાદીઃ ॥7॥

પિતૃસુરગણયાજી ધાર્મિકો યો ગૃહસ્થઃ

સ ચ નિપતતિ કાલે દક્ષિણાધ્વોપગામી ।

મયિ નિહિતમકામં કર્મ તૂદક્પથાર્થં

કપિલ્તનુરિતિ ત્વં દેવહૂત્યૈ ન્યગાદીઃ ॥8॥

ઇતિ સુવિદિતવેદ્યાં દેવ હે દેવહૂતિં

કૃતનુતિમનુગૃહ્ય ત્વં ગતો યોગિસઙ્ઘૈઃ ।

વિમલમતિરથાઽસૌ ભક્તિયોગેન મુક્તા

ત્વમપિ જનહિતાર્થં વર્તસે પ્રાગુદીચ્યામ્ ॥9॥

પરમ કિમુ બહૂક્ત્યા ત્વત્પદામ્ભોજભક્તિં

સકલભયવિનેત્રીં સર્વકામોપનેત્રીમ્ ।

વદસિ ખલુ દૃઢં ત્વં તદ્વિધૂયામયાન્ મે

ગુરુપવનપુરેશ ત્વય્યુપાધત્સ્વ ભક્તિમ્ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

matiriha guṇasaktā bandhakṛtteṣvasaktā

tvamṛtakṛduparundhe bhaktiyogastu saktim |

mahadanugamalabhyā bhaktirevātra sādhyā

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||1||

prakṛtimahadahaṅkārāśca mātrāśca bhūtā-

nyapi hṛdapi daśākṣī pūruṣaḥ pañcaviṃśaḥ |

iti viditavibhāgo mucyate'sau prakṛtyā

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||2||

prakṛtigataguṇaughairnājyate pūruṣo'yaṃ

yadi tu sajati tasyāṃ tat guṇāstaṃ bhajeran |

madanubhajanatattvālocanaiḥ sā'pyapeyāt

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||3||

vimalamatirupāttairāsanādyairmadaṅgaṃ

garuḍasamadhirūḍhaṃ divyabhūṣāyudhāṅkam |

rucitulitatamālaṃ śīlayetānuvelaṃ

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||4||

mama guṇagaṇalīlākarṇanaiḥ kīrtanādyai-

rmayi surasaridoghaprakhyacittānuvṛttiḥ |

bhavati paramabhaktiḥ sā hi mṛtyorvijetrī

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||5||

ahaha bahulahiṃsāsañcitārthaiḥ kuṭumbaṃ

pratidinamanupuṣṇan strījito bālalālī |

viśati hi gṛhasakto yātanāṃ mayyabhaktaḥ

kapilatanurititvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||6||

yuvatijaṭharakhinno jātabodho'pyakāṇḍe

prasavagalitabodhaḥ pīḍayollaṅghya bālyam |

punarapi bata muhyatyeva tāruṇyakāle

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||7||

pitṛsuragaṇayājī dhārmiko yo gṛhasthaḥ

sa ca nipatati kāle dakṣiṇādhvopagāmī |

mayi nihitamakāmaṃ karma tūdakpathārthaṃ

kapiltanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||8||

iti suviditavedyāṃ deva he devahūtiṃ

kṛtanutimanugṛhya tvaṃ gato yogisaṅghaiḥ |

vimalamatirathā'sau bhaktiyogena muktā

tvamapi janahitārthaṃ vartase prāgudīcyām ||9||

parama kimu bahūktyā tvatpadāmbhojabhaktiṃ

sakalabhayavinetrīṃ sarvakāmopanetrīm |

vadasi khalu dṛḍhaṃ tvaṃ tadvidhūyāmayān me

gurupavanapureśa tvayyupādhatsva bhaktim ||10||