Narayaniyam Dashaka 13 - Hiranyakshavadham

ॐ

નારાયણીયં દશક 13 - હિરણ્યાક્ષવધમ્

Vishnu Gujarati

હિરણ્યાક્ષં તાવદ્વરદ ભવદન્વેષણપરં

ચરન્તં સાંવર્તે પયસિ નિજજઙ્ઘાપરિમિતે ।

ભવદ્ભક્તો ગત્વા કપટપટુધીર્નારદમુનિઃ

શનૈરૂચે નન્દન્ દનુજમપિ નિન્દંસ્તવ બલમ્ ॥1॥

સ માયાવી વિષ્ણુર્હરતિ ભવદીયાં વસુમતીં

પ્રભો કષ્ટં કષ્ટં કિમિદમિતિ તેનાભિગદિતઃ ।

નદન્ ક્વાસૌ ક્વાસવિતિ સ મુનિના દર્શિતપથો

ભવન્તં સમ્પ્રાપદ્ધરણિધરમુદ્યન્તમુદકાત્ ॥2॥

અહો આરણ્યોઽયં મૃગ ઇતિ હસન્તં બહુતરૈ-

ર્દુરુક્તૈર્વિધ્યન્તં દિતિસુતમવજ્ઞાય ભગવન્ ।

મહીં દૃષ્ટ્વા દંષ્ટ્રાશિરસિ ચકિતાં સ્વેન મહસા

પયોધાવાધાય પ્રસભમુદયુઙ્ક્થા મૃધવિધૌ ॥3॥

ગદાપાણૌ દૈત્યે ત્વમપિ હિ ગૃહીતોન્નતગદો

નિયુદ્ધેન ક્રીડન્ ઘટઘટરવોદ્ઘુષ્ટવિયતા ।

રણાલોકૌત્સુક્યાન્મિલતિ સુરસઙ્ઘે દ્રુતમમું

નિરુન્ધ્યાઃ સન્ધ્યાતઃ પ્રથમમિતિ ધાત્રા જગદિષે ॥4॥

ગદોન્મર્દે તસ્મિંસ્તવ ખલુ ગદાયાં દિતિભુવો

ગદાઘાતાદ્ભૂમૌ ઝટિતિ પતિતાયામહહ! ભોઃ ।

મૃદુસ્મેરાસ્યસ્ત્વં દનુજકુલનિર્મૂલનચણં

મહાચક્રં સ્મૃત્વા કરભુવિ દધાનો રુરુચિષે ॥5॥

તતઃ શૂલં કાલપ્રતિમરુષિ દૈત્યે વિસૃજતિ

ત્વયિ છિન્દત્યેનત્ કરકલિતચક્રપ્રહરણાત્ ।

સમારુષ્ટો મુષ્ટ્યા સ ખલુ વિતુદંસ્ત્વાં સમતનોત્

ગલન્માયે માયાસ્ત્વયિ કિલ જગન્મોહનકરીઃ ॥6॥

ભવચ્ચક્રજ્યોતિષ્કણલવનિપાતેન વિધુતે

તતો માયાચક્રે વિતતઘનરોષાન્ધમનસમ્ ।

ગરિષ્ઠાભિર્મુષ્ટિપ્રહૃતિભિરભિઘ્નન્તમસુરં

સ્વપાદાઙ્ગુષ્ઠેન શ્રવણપદમૂલે નિરવધીઃ ॥7॥

મહાકાયઃ સો॓ઽયં તવ ચરણપાતપ્રમથિતો

ગલદ્રક્તો વક્ત્રાદપતદૃષિભિઃ શ્લાઘિતહતિઃ ।

તદા ત્વામુદ્દામપ્રમદભરવિદ્યોતિહૃદયા

મુનીન્દ્રાઃ સાન્દ્રાભિઃ સ્તુતિભિરનુવન્નધ્વરતનુમ્ ॥8॥

ત્વચિ છન્દો રોમસ્વપિ કુશગણશ્ચક્ષુષિ ઘૃતં

ચતુર્હોતારોઽઙ્ઘ્રૌ સ્રુગપિ વદને ચોદર ઇડા ।

ગ્રહા જિહ્વાયાં તે પરપુરુષ કર્ણે ચ ચમસા

વિભો સોમો વીર્યં વરદ ગલદેશેઽપ્યુપસદઃ ॥9॥

મુનીન્દ્રૈરિત્યાદિસ્તવનમુખરૈર્મોદિતમના

મહીયસ્યા મૂર્ત્યા વિમલતરકીર્ત્યા ચ વિલસન્ ।

સ્વધિષ્ણ્યં સમ્પ્રાપ્તઃ સુખરસવિહારી મધુરિપો

નિરુન્ધ્યા રોગં મે સકલમપિ વાતાલયપતે ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

hiraṇyākṣaṃ tāvadvarada bhavadanveṣaṇaparaṃ

carantaṃ sāṃvarte payasi nijajaṅghāparimite |

bhavadbhakto gatvā kapaṭapaṭudhīrnāradamuniḥ

śanairūce nandan danujamapi nindaṃstava balam ||1||

sa māyāvī viṣṇurharati bhavadīyāṃ vasumatīṃ

prabho kaṣṭaṃ kaṣṭaṃ kimidamiti tenābhigaditaḥ |

nadan kvāsau kvāsaviti sa muninā darśitapatho

bhavantaṃ samprāpaddharaṇidharamudyantamudakāt ||2||

aho āraṇyo'yaṃ mṛga iti hasantaṃ bahutarai-

rduruktairvidhyantaṃ ditisutamavajñāya bhagavan |

mahīṃ dṛṣṭvā daṃṣṭrāśirasi cakitāṃ svena mahasā

payodhāvādhāya prasabhamudayuṅkthā mṛdhavidhau ||3||

gadāpāṇau daitye tvamapi hi gṛhītonnatagado

niyuddhena krīḍan ghaṭaghaṭaravodghuṣṭaviyatā |

raṇālokautsukyānmilati surasaṅghe drutamamuṃ

nirundhyāḥ sandhyātaḥ prathamamiti dhātrā jagadiṣe ||4||

gadonmarde tasmiṃstava khalu gadāyāṃ ditibhuvo

gadāghātādbhūmau jhaṭiti patitāyāmahaha! bhoḥ |

mṛdusmerāsyastvaṃ danujakulanirmūlanacaṇaṃ

mahācakraṃ smṛtvā karabhuvi dadhāno ruruciṣe ||5||

tataḥ śūlaṃ kālapratimaruṣi daitye visṛjati

tvayi chindatyenat karakalitacakrapraharaṇāt |

samāruṣṭo muṣṭyā sa khalu vitudaṃstvāṃ samatanot

galanmāye māyāstvayi kila jaganmohanakarīḥ ||6||

bhavaccakrajyotiṣkaṇalavanipātena vidhute

tato māyācakre vitataghanaroṣāndhamanasam |

gariṣṭhābhirmuṣṭiprahṛtibhirabhighnantamasuraṃ

svapādāṅguṣṭhena śravaṇapadamūle niravadhīḥ ||7||

mahākāyaḥ so॓'yaṃ tava caraṇapātapramathito

galadrakto vaktrādapatadṛṣibhiḥ ślāghitahatiḥ |

tadā tvāmuddāmapramadabharavidyotihṛdayā

munīndrāḥ sāndrābhiḥ stutibhiranuvannadhvaratanum ||8||

tvaci chando romasvapi kuśagaṇaścakṣuṣi ghṛtaṃ

caturhotāro'ṅghrau srugapi vadane codara iḍā |

grahā jihvāyāṃ te parapuruṣa karṇe ca camasā

vibho somo vīryaṃ varada galadeśe'pyupasadaḥ ||9||

munīndrairityādistavanamukharairmoditamanā

mahīyasyā mūrtyā vimalatarakīrtyā ca vilasan |

svadhiṣṇyaṃ samprāptaḥ sukharasavihārī madhuripo

nirundhyā rogaṃ me sakalamapi vātālayapate ||10||