Dashakam 1 - Bhagavatah Svarupam Tatha Mahatmyam

ॐ

દશકં 1 - ભગવતઃ સ્વરૂપં તથા માહાત્મ્યમ્

Gujarati

સાન્દ્રાનન્દાવબોધાત્મકમનુપમિતં કાલદેશાવધિભ્યાં

નિર્મુક્તં નિત્યમુક્તં નિગમશતસહસ્રેણ નિર્ભાસ્યમાનમ્ ।

અસ્પષ્ટં દૃષ્ટમાત્રે પુનરુરુપુરુષાર્થાત્મકં બ્રહ્મ તત્વં

તત્તાવદ્ભાતિ સાક્ષાદ્ ગુરુપવનપુરે હન્ત ભાગ્યં જનાનામ્ ॥ 1 ॥

એવન્દુર્લભ્યવસ્તુન્યપિ સુલભતયા હસ્તલબ્ધે યદન્યત્

તન્વા વાચા ધિયા વા ભજતિ બત જનઃ ક્ષુદ્રતૈવ સ્ફુટેયમ્ ।

એતે તાવદ્વયં તુ સ્થિરતરમનસા વિશ્વપીડાપહત્યૈ

નિશ્શેષાત્માનમેનં ગુરુપવનપુરાધીશમેવાશ્રયામઃ ॥ 2 ॥

સત્ત્વં યત્તત્ પરાભ્યામપરિકલનતો નિર્મલં તેન તાવત્

ભૂતૈર્ભૂતેન્દ્રિયૈસ્તે વપુરિતિ બહુશઃ શ્રૂયતે વ્યાસવાક્યમ્।

તત્ સ્વચ્છ્ત્વાદ્યદાચ્છાદિતપરસુખચિદ્ગર્ભનિર્ભાસરૂપં

તસ્મિન્ ધન્યા રમન્તે શ્રુતિમતિમધુરે સુગ્રહે વિગ્રહે તે ॥ 3 ॥

નિષ્કમ્પે નિત્યપૂર્ણે નિરવધિપરમાનન્દપીયૂષરૂપે

નિર્લીનાનેકમુક્તાવલિસુભગતમે નિર્મલબ્રહ્મસિન્ધૌ ।

કલ્લોલોલ્લાસતુલ્યં ખલુ વિમલતરં સત્ત્વમાહુસ્તદાત્મા

કસ્માન્નો નિષ્કલસ્ત્વં સકલ ઇતિ વચસ્ત્વત્કલાસ્વેવ ભૂમન્ ॥ 4 ॥

નિર્વ્યાપારોઽપિ નિષ્કારણમજ ભજસે યત્ક્રિયામીક્ષણાખ્યાં

તેનૈવોદેતિ લીના પ્રકૃતિરસતિકલ્પાઽપિ કલ્પાદિકાલે।

તસ્યાઃ સંશુદ્ધમંશં કમપિ તમતિરોધાયકં સત્ત્વરૂપં

સ ત્વં ધૃત્વા દધાસિ સ્વમહિમવિભવાકુણ્ઠ વૈકુણ્ઠ રૂપં॥5॥

તત્તે પ્રત્યગ્રધારાધરલલિતકલાયાવલીકેલિકારં

લાવણ્યસ્યૈકસારં સુકૃતિજનદૃશાં પૂર્ણપુણ્યાવતારમ્।

લક્ષ્મીનિશ્શઙ્કલીલાનિલયનમમૃતસ્યન્દસન્દોહમન્તઃ

સિઞ્ચત્ સઞ્ચિન્તકાનાં વપુરનુકલયે મારુતાગારનાથ ॥6॥

કષ્ટા તે સૃષ્ટિચેષ્ટા બહુતરભવખેદાવહા જીવભાજા-

મિત્યેવં પૂર્વમાલોચિતમજિત મયા નૈવમદ્યાભિજાને।

નોચેજ્જીવાઃ કથં વા મધુરતરમિદં ત્વદ્વપુશ્ચિદ્રસાર્દ્રં

નેત્રૈઃ શ્રોત્રૈશ્ચ પીત્વા પરમરસસુધામ્ભોધિપૂરે રમેરન્॥7॥

નમ્રાણાં સન્નિધત્તે સતતમપિ પુરસ્તૈરનભ્યર્થિતાન -

પ્યર્થાન્ કામાનજસ્રં વિતરતિ પરમાનન્દસાન્દ્રાં ગતિં ચ।

ઇત્થં નિશ્શેષલભ્યો નિરવધિકફલઃ પારિજાતો હરે ત્વં

ક્ષુદ્રં તં શક્રવાટીદ્રુમમભિલષતિ વ્યર્થમર્થિવ્રજોઽયમ્॥8॥

કારુણ્યાત્કામમન્યં દદતિ ખલુ પરે સ્વાત્મદસ્ત્વં વિશેષા-

દૈશ્વર્યાદીશતેઽન્યે જગતિ પરજને સ્વાત્મનોઽપીશ્વરસ્ત્વમ્।

ત્વય્યુચ્ચૈરારમન્તિ પ્રતિપદમધુરે ચેતનાઃ સ્ફીતભાગ્યા-

સ્ત્વં ચાત્મારામ એવેત્યતુલગુણગણાધાર શૌરે નમસ્તે॥9॥

ઐશ્વર્યં શઙ્કરાદીશ્વરવિનિયમનં વિશ્વતેજોહરાણાં

તેજસ્સંહારિ વીર્યં વિમલમપિ યશો નિસ્પૃહૈશ્ચોપગીતમ્।

અઙ્ગાસઙ્ગા સદા શ્રીરખિલવિદસિ ન ક્વાપિ તે સઙ્ગવાર્તા

તદ્વાતાગારવાસિન્ મુરહર ભગવચ્છબ્દમુખ્યાશ્રયોઽસિ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

sāndrānandāvabodhātmakamanupamitaṃ kāladeśāvadhibhyāṃ

nirmuktaṃ nityamuktaṃ nigamaśatasahasreṇa nirbhāsyamānam |

aspaṣṭaṃ dṛṣṭamātre punarurupuruṣārthātmakaṃ brahma tatvaṃ

tattāvadbhāti sākṣād gurupavanapure hanta bhāgyaṃ janānām || 1 ||

evandurlabhyavastunyapi sulabhatayā hastalabdhe yadanyat

tanvā vācā dhiyā vā bhajati bata janaḥ kṣudrataiva sphuṭeyam |

ete tāvadvayaṃ tu sthirataramanasā viśvapīḍāpahatyai

niśśeṣātmānamenaṃ gurupavanapurādhīśamevāśrayāmaḥ || 2 ||

sattvaṃ yattat parābhyāmaparikalanato nirmalaṃ tena tāvat

bhūtairbhūtendriyaiste vapuriti bahuśaḥ śrūyate vyāsavākyam|

tat svacchtvādyadācchāditaparasukhacidgarbhanirbhāsarūpaṃ

tasmin dhanyā ramante śrutimatimadhure sugrahe vigrahe te || 3 ||

niṣkampe nityapūrṇe niravadhiparamānandapīyūṣarūpe

nirlīnānekamuktāvalisubhagatame nirmalabrahmasindhau |

kallolollāsatulyaṃ khalu vimalataraṃ sattvamāhustadātmā

kasmānno niṣkalastvaṃ sakala iti vacastvatkalāsveva bhūman || 4 ||

nirvyāpāro'pi niṣkāraṇamaja bhajase yatkriyāmīkṣaṇākhyāṃ

tenaivodeti līnā prakṛtirasatikalpā'pi kalpādikāle|

tasyāḥ saṃśuddhamaṃśaṃ kamapi tamatirodhāyakaṃ sattvarūpaṃ

sa tvaṃ dhṛtvā dadhāsi svamahimavibhavākuṇṭha vaikuṇṭha rūpaṃ||5||

tatte pratyagradhārādharalalitakalāyāvalīkelikāraṃ

lāvaṇyasyaikasāraṃ sukṛtijanadṛśāṃ pūrṇapuṇyāvatāram|

lakṣmīniśśaṅkalīlānilayanamamṛtasyandasandohamantaḥ

siñcat sañcintakānāṃ vapuranukalaye mārutāgāranātha ||6||

kaṣṭā te sṛṣṭiceṣṭā bahutarabhavakhedāvahā jīvabhājā-

mityevaṃ pūrvamālocitamajita mayā naivamadyābhijāne|

nocejjīvāḥ kathaṃ vā madhurataramidaṃ tvadvapuścidrasārdraṃ

netraiḥ śrotraiśca pītvā paramarasasudhāmbhodhipūre rameran||7||

namrāṇāṃ sannidhatte satatamapi purastairanabhyarthitāna -

pyarthān kāmānajasraṃ vitarati paramānandasāndrāṃ gatiṃ ca|

itthaṃ niśśeṣalabhyo niravadhikaphalaḥ pārijāto hare tvaṃ

kṣudraṃ taṃ śakravāṭīdrumamabhilaṣati vyarthamarthivrajo'yam||8||

kāruṇyātkāmamanyaṃ dadati khalu pare svātmadastvaṃ viśeṣā-

daiśvaryādīśate'nye jagati parajane svātmano'pīśvarastvam|

tvayyuccairāramanti pratipadamadhure cetanāḥ sphītabhāgyā-

stvaṃ cātmārāma evetyatulaguṇagaṇādhāra śaure namaste||9||

aiśvaryaṃ śaṅkarādīśvaraviniyamanaṃ viśvatejoharāṇāṃ

tejassaṃhāri vīryaṃ vimalamapi yaśo nispṛhaiścopagītam|

aṅgāsaṅgā sadā śrīrakhilavidasi na kvāpi te saṅgavārtā

tadvātāgāravāsin murahara bhagavacchabdamukhyāśrayo'si||10||