2.6 - Samidho Yajati Vasantam - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

ॐ

2.6 - સમિધો યજતિ વસન્તમ્ - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય સંહિતા પાઠઃ

Krishna Vedic Gujarati

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-ન્દ્વિતીયકાણ્ડે ષષ્ઠઃ પ્રશ્નઃ - અવશિષ્ટકર્માભિધાનં

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

સ॒મિધો॑ યજતિ વસ॒ન્તમે॒વર્તૂ॒નામવ॑ રુન્ધે॒ તનૂ॒નપા॑તં-યઁજતિ ગ્રી॒ષ્મમે॒વાવ॑ રુન્ધ ઇ॒ડો ય॑જતિ વ॒ર્॒ષા એ॒વાવ॑ રુન્ધે બ॒ર્॒હિર્ય॑જતિ શ॒રદ॑મે॒વાવ॑ રુન્ધે સ્વાહાકા॒રં-યઁ॑જતિ હેમ॒ન્તમે॒વાવ॑ રુન્ધે॒ તસ્મા॒-થ્સ્વાહા॑કૃતા॒ હેમ॑-ન્પ॒શવો-ઽવ॑ સીદન્તિ સ॒મિધો॑ યજત્યુ॒ષસ॑ એ॒વ દે॒વતા॑ના॒મવ॑ રુન્ધે॒ તનૂ॒નપા॑તં-યઁજતિ ય॒જ્ઞમે॒વાવ॑ રુન્ધ [ય॒જ્ઞમે॒વાવ॑ રુન્ધ, ઇ॒ડો ય॑જતિ] 1

ઇ॒ડો ય॑જતિ પ॒શૂને॒વાવ॑ રુન્ધે બ॒ર્હિર્ય॑જતિ પ્ર॒જામે॒વાવ॑ રુન્ધે સ॒માન॑યત ઉપ॒ભૃત॒સ્તેજો॒ વા આજ્ય॑-મ્પ્ર॒જા બ॒ર્॒હિઃ પ્ર॒જાસ્વે॒વ તેજો॑ દધાતિ સ્વાહાકા॒રં-યઁ॑જતિ॒ વાચ॑મે॒વાવ॑ રુન્ધે॒ દશ॒ સ-મ્પ॑દ્યન્તે॒ દશા᳚ક્ષરા વિ॒રાડન્નં॑-વિઁ॒રાડ્વિ॒રાજૈ॒ વાન્નાદ્ય॒મવ॑ રુન્ધે સ॒મિધો॑ યજત્ય॒સ્મિન્ને॒વ લો॒કે પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ॒ તનૂ॒નપા॑તં-યઁજતિ [ ] 2

ય॒જ્ઞ એ॒વાન્તરિ॑ક્ષે॒ પ્રતિ॑ તિષ્ઠતી॒ડો ય॑જતિ પ॒શુષ્વે॒વ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ બ॒ર॒ઃઇર્ય॑જતિ॒ ય એ॒વ દે॑વ॒યાનાઃ॒ પન્થા॑ન॒સ્તેષ્વે॒વ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ સ્વાહાકા॒રં-યઁ॑જતિ સુવ॒ર્ગ એ॒વ લો॒કે પ્રતિ॑ તિષ્ઠત્યે॒તાવ॑ન્તો॒ વૈ દે॑વલો॒કાસ્તેષ્વે॒વ ય॑થાપૂ॒ર્વ-મ્પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ દેવાસુ॒રા એ॒ષુ લો॒કેષ્વ॑સ્પર્ધન્ત॒ તે દે॒વાઃ પ્ર॑યા॒જૈરે॒ભ્યો લો॒કેભ્યો ઽસુ॑રા॒-ન્પ્રાણુ॑દન્ત॒ ત-ત્પ્ર॑યા॒જાના᳚- [ત-ત્પ્ર॑યા॒જાના᳚મ્, પ્ર॒યા॒જ॒ત્વ-] 3

-મ્પ્રયાજ॒ત્વં-યઁસ્યૈ॒વં-વિઁ॒દુષઃ॑ પ્રયા॒જા ઇ॒જ્યન્તે॒ પ્રૈભ્યો લો॒કેભ્યો॒ ભ્રાતૃ॑વ્યાન્નુદતે ઽભિ॒ક્રામ॑-ઞ્જુહોત્ય॒ભિજિ॑ત્યૈ॒ યો વૈ પ્ર॑યા॒જાના᳚-મ્મિથુ॒નં-વેઁદ॒ પ્ર પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑ ર્મિથુ॒નૈ ર્જા॑યતે સ॒મિધો॑ બ॒હ્વીરિ॑વ યજતિ॒ તનૂ॒નપા॑ત॒મેક॑મિવ મિથુ॒ન-ન્તદિ॒ડો બ॒હ્વીરિ॑વ યજતિ બ॒ર્॒હિરેક॑મિવ મિથુ॒ન-ન્તદે॒તદ્વૈ પ્ર॑યા॒જાના᳚-મ્મિથુ॒નં-યઁ એ॒વં-વેઁદ॒ પ્ર [ ] 4

પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑ ર્મિથુ॒નૈ ર્જા॑યતે દે॒વાનાં॒-વાઁ અનિ॑ષ્ટા દે॒વતા॒ આસ॒ન્નથાસુ॑રા ય॒જ્ઞમ॑જિઘાગ્ં સ॒-ન્તે દે॒વા ગા॑ય॒ત્રીં-વ્યૌઁ॑હ॒-ન્પઞ્ચા॒ક્ષરા॑ણિ પ્રા॒ચીના॑નિ॒ ત્રીણિ॑ પ્રતી॒ચીના॑નિ॒ તતો॒ વર્મ॑ ય॒જ્ઞાયાભ॑વ॒દ્વર્મ॒ યજ॑માનાય॒ ય-ત્પ્ર॑યાજાનૂયા॒જા ઇ॒જ્યન્તે॒ વર્મૈ॒વ તદ્ય॒જ્ઞાય॑ ક્રિયતે॒ વર્મ॒ યજ॑માનાય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યાભિભૂત્યૈ॒ તસ્મા॒-દ્વરૂ॑થ-મ્પુ॒રસ્તા॒-દ્વર્ષી॑યઃ પ॒શ્ચાદ્ધ્રસી॑યો દે॒વા વૈ પુ॒રા રક્ષો᳚ભ્ય॒ [પુ॒રા રક્ષો᳚ભ્યઃ, ઇતિ॑ સ્વાહાકા॒રેણ॑] 5

ઇતિ॑ સ્વાહાકા॒રેણ॑ પ્રયા॒જેષુ॑ ય॒જ્ઞગ્ં સ॒ગ્ગ્॒સ્થાપ્ય॑મપશ્ય॒-ન્તગ્ગ્ સ્વા॑હાકા॒રેણ॑ પ્રયા॒જેષુ॒ સમ॑સ્થાપય॒ન્ વિ વા એ॒ત-દ્ય॒જ્ઞ-ઞ્છિ॑ન્દન્તિ॒ ય-થ્સ્વા॑હાકા॒રેણ॑ પ્રયા॒જેષુ॑ સગ્ગ્સ્થા॒પય॑ન્તિ પ્રયા॒જાનિ॒ષ્ટ્વા હ॒વીગ્ષ્ય॒ભિ ઘા॑રયતિ ય॒જ્ઞસ્ય॒ સન્ત॑ત્યા॒ અથો॑ હ॒વિરે॒વાક॒રથો॑ યથાપૂ॒ર્વમુપૈ॑તિ પિ॒તા વૈ પ્ર॑યા॒જાઃ પ્ર॒જા-ઽનૂ॑યા॒જા ય-ત્પ્ર॑યા॒જાનિ॒ષ્ટ્વા હ॒વીગ્ષ્ય॑ભિઘા॒રય॑તિ પિ॒તૈવ ત-ત્પુ॒ત્રેણ॒ સાધા॑રણ- [સાધા॑રણમ્, કુ॒રુ॒તે॒ તસ્મા॑દાહુ॒-] 6

-ઙ્કુરુતે॒ તસ્મા॑દાહુ॒-ર્યશ્ચૈ॒વં-વેઁદ॒ યશ્ચ॒ ન ક॒થા પુ॒ત્રસ્ય॒ કેવ॑લ-ઙ્ક॒થા સાધા॑રણ-મ્પિ॒તુરિત્યસ્ક॑ન્નમે॒વ તદ્ય-ત્પ્ર॑યા॒જેષ્વિ॒ષ્ટેષુ॒ સ્કન્દ॑તિ ગાય॒ત્ર્યે॑વ તેન॒ ગર્ભ॑-ન્ધત્તે॒ સા પ્ર॒જા-મ્પ॒શૂન્. યજ॑માનાય॒ પ્રજ॑નયતિ ॥ 7 ॥

(ય॒જ॒તિ॒ ય॒જ્ઞામે॒વાવ॑ રુન્ધે॒ - તનૂ॒નપા॑તં-યઁજતિ - પ્રયા॒જાના॑ ટ્ટ મે॒વં-વેઁદ॒ પ્ર - રક્ષો᳚ભ્યઃ॒ - સાધા॑રણં॒ - પઞ્ચ॑ત્રિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 1)

ચક્ષુ॑ષી॒ વા એ॒તે ય॒જ્ઞસ્ય॒ યદાજ્ય॑ભાગૌ॒ યદાજ્ય॑ભાગૌ॒ યજ॑તિ॒ ચક્ષુ॑ષી એ॒વ ત-દ્ય॒જ્ઞસ્ય॒ પ્રતિ॑ દધાતિ પૂર્વા॒ર્ધે જુ॑હોતિ॒ તસ્મા᳚-ત્પૂર્વા॒ર્ધે ચક્ષુ॑ષી પ્ર॒બાહુ॑ગ્-જુહોતિ॒ તસ્મા᳚-ત્પ્ર॒બાહુ॒ક્ચક્ષુ॑ષી દેવલો॒કં-વાઁ અ॒ગ્નિના॒ યજ॑મા॒નો-ઽનુ॑ પશ્યતિ પિતૃલો॒કગ્ં સોમે॑નોત્તરા॒ર્ધે᳚ ઽગ્નયે॑ જુહોતિ દક્ષિણા॒ર્ધે સોમા॑યૈ॒વમિ॑વ॒ હીમૌ લો॒કાવ॒નયો᳚ ર્લો॒કયો॒રનુ॑ખ્યાત્યૈ॒ રાજા॑નૌ॒ વા એ॒તૌ દે॒વતા॑નાં॒- [દે॒વતા॑નામ્, યદ॒ગ્નીષોમા॑વન્ત॒રા] 8

ઁયદ॒ગ્નીષોમા॑વન્ત॒રા દે॒વતા॑ ઇજ્યેતે દે॒વતા॑નાં॒-વિઁધૃ॑ત્યૈ॒ તસ્મા॒-દ્રાજ્ઞા॑ મનુ॒ષ્યા॑ વિધૃ॑તા બ્રહ્મવા॒દિનો॑ વદન્તિ॒ કિ-ન્ત-દ્ય॒જ્ઞે યજ॑માનઃ કુરુતે॒ યેના॒ન્યતો॑દતશ્ચ પ॒શૂ-ન્દા॒ધા-રો॑ભ॒યતો॑દત॒-શ્ચેત્યૃચ॑-મ॒નૂચ્યા ઽઽજ્ય॑ભાગસ્ય જુષા॒ણેન॑ યજતિ॒ તેના॒ન્યતો॑દતો દાધા॒રર્ચ॑મ॒નૂચ્ય॑ હ॒વિષ॑ ઋ॒ચા ય॑જતિ॒ તેનો॑ભ॒યતો॑દતો દાધાર મૂર્ધ॒ન્વતી॑ પુરો-ઽનુવા॒ક્યા॑ ભવતિ મૂ॒ર્ધાન॑મે॒વૈનગ્ં॑ સમા॒નાના᳚-ઙ્કરોતિ [ ] 9

નિ॒યુત્વ॑ત્યા યજતિ॒ ભ્રાતૃ॑વ્યસ્યૈ॒વ પ॒શૂ-ન્નિ યુ॑વતે કે॒શિનગ્ં॑હ દા॒ર્ભ્ય-ઙ્કે॒શી સાત્ય॑કામિરુવાચ સ॒પ્તપ॑દા-ન્તે॒ શક્વ॑રી॒ગ્॒ શ્વો ય॒જ્ઞે પ્ર॑યો॒ક્તાસે॒ યસ્યૈ॑ વી॒ર્યે॑ણ॒ પ્ર જા॒તા-ન્ભ્રાતૃ॑વ્યાન્નુ॒દતે॒ પ્રતિ॑ જનિ॒ષ્યમા॑ણા॒ન્॒. યસ્યૈ॑ વી॒ર્યે॑ણો॒ભયો᳚ ર્લો॒કયો॒ ર્જ્યોતિ॑ ર્ધ॒ત્તે યસ્યૈ॑ વી॒ર્યે॑ણ પૂર્વા॒ર્ધેના॑ન॒ડ્વા-ન્ભુ॒નક્તિ॑ જઘના॒ર્ધેન॑ ધે॒નુરિતિ॑ પુ॒રસ્તા᳚લ્લક્ષ્મા પુરો-ઽનુવા॒ક્યા॑ ભવતિ જા॒તાને॒વ ભ્રાતૃ॑વ્યા॒-ન્પ્રણુ॑દત ઉ॒પરિ॑ષ્ટાલ્લક્ષ્મા [ ] 10

યા॒જ્યા॑ જનિ॒ષ્યમા॑ણાને॒વ પ્રતિ॑નુદતે પુ॒રસ્તા᳚લ્લક્ષ્મા પુરો-ઽનુવા॒ક્યા॑ ભવત્ય॒સ્મિન્ને॒વ લો॒કે જ્યોતિ॑ર્ધત્ત ઉ॒પરિ॑ષ્ટાલ્લક્ષ્મા યા॒જ્યા॑-ઽમુષ્મિ॑ન્ને॒વ લો॒કે જ્યોતિ॑ર્ધત્તે॒ જ્યોતિ॑ષ્મન્તાવસ્મા ઇ॒મૌ લો॒કૌ ભ॑વતો॒ ય એ॒વં-વેઁદ॑ પુ॒રસ્તા᳚લ્લક્ષ્મા પુરો-ઽનુવા॒ક્યા॑ ભવતિ॒ તસ્મા᳚-ત્પૂર્વા॒ર્ધેના॑ન॒ડ્વા-ન્ભુ॑નક્ત્યુ॒પરિ॑ષ્ટાલ્લક્ષ્મા યા॒જ્યા॑ તસ્મા᳚જ્જઘના॒ર્ધેન॑ ધે॒નુર્ય એ॒વં-વેઁદ॑ ભુ॒ઙ્ક્ત એ॑નમે॒તૌ વજ્ર॒ આજ્યં॒-વઁજ્ર॒ આજ્ય॑ભાગૌ॒ [આજ્ય॑ભાગૌ॒, વજ્રો॑] 11

વજ્રો॑ વષટ્કા॒રસ્ત્રિ॒વૃત॑મે॒વ વજ્રગ્ં॑ સ॒મ્ભૃત્ય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યાય॒ પ્ર હ॑ર॒ત્યચ્છ॑મ્બટ્કાર-મપ॒ગૂર્ય॒ વષ॑ટ્કરોતિ॒ સ્તૃત્યૈ॑ ગાય॒ત્રી પુ॑રો-ઽનુવા॒ક્યા॑ ભવતિ ત્રિ॒ષ્ટુગ્ યા॒જ્યા᳚ બ્રહ્મ॑ન્ને॒વ ક્ષ॒ત્રમ॒ન્વાર॑-મ્ભયતિ॒ તસ્મા᳚દ્બ્રાહ્મ॒ણો મુખ્યો॒ મુખ્યો॑ ભવતિ॒ ય એ॒વં-વેઁદ॒ પ્રૈવૈન॑-મ્પુરો-ઽનુવા॒ક્ય॑યા ઽઽહ॒ પ્રણ॑યતિ યા॒જ્ય॑યા ગ॒મય॑તિ વષટ્કા॒રેણૈવૈન॑-મ્પુરો-ઽનુવા॒ક્ય॑યા દત્તે॒ પ્રય॑ચ્છતિ યા॒જ્ય॑યા॒ પ્રતિ॑ [યા॒જ્ય॑યા॒ પ્રતિ॑, વ॒ષ॒ટ્કા॒રેણ॑] 12

વષટ્કા॒રેણ॑ સ્થાપયતિ ત્રિ॒પદા॑ પુરો-ઽનુવા॒ક્યા॑ ભવતિ॒ ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કા એ॒ષ્વે॑વ લો॒કેષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ॒ ચતુ॑ષ્પદા યા॒જ્યા॑ ચતુ॑ષ્પદ એ॒વ પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે દ્વ્યક્ષ॒રો વ॑ષટ્કા॒રો દ્વિ॒પા-દ્યજ॑માનઃ પ॒શુષ્વે॒વોપરિ॑ષ્ટા॒-ત્પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ ગાય॒ત્રી પુ॑રો-ઽનુવા॒ક્યા॑ ભવતિ ત્રિ॒ષ્ટુગ્ યા॒જ્યૈ॑ષા વૈ સ॒પ્તપ॑દા॒ શક્વ॑રી॒ યદ્વા એ॒તયા॑ દે॒વા અશિ॑ક્ષ॒-ન્તદ॑શક્નુવ॒ન્॒. ય એ॒વં-વેઁદ॑ શ॒ક્નોત્યે॒વ યચ્છિક્ષ॑તિ ॥ 13 ॥

(દે॒વતા॑નાં - કરોત્યુ॒ - પરિ॑ષ્ટાલ્લ॒ક્ષ્મા - ઽઽજ્ય॑ભાગૌ॒ - પ્રતિ॑ - શ॒ક્રોત્યે॒વ - દ્વે ચ॑ ) (અ. 2)

પ્ર॒જાપ॑તિ ર્દે॒વેભ્યો॑ ય॒જ્ઞાન્ વ્યાદિ॑શ॒-થ્સ આ॒ત્મન્નાજ્ય॑મધત્ત॒ ત-ન્દે॒વા અ॑બ્રુવન્ને॒ષ વાવ ય॒જ્ઞો યદાજ્ય॒મપ્યે॒વ નો-ઽત્રા॒સ્ત્વિતિ॒ સો᳚-ઽબ્રવી॒-દ્યજાન્॑ વ॒ આજ્ય॑ભાગા॒વુપ॑ સ્તૃણાન॒ભિ ઘા॑રયા॒નિતિ॒ તસ્મા॒-દ્યજ॒ન્ત્યા-જ્ય॑ભાગા॒વુપ॑ સ્તૃણન્ત્ય॒ભિ ઘા॑રયન્તિ બ્રહ્મવા॒દિનો॑ વદન્તિ॒ કસ્મા᳚-થ્સ॒ત્યા-દ્યા॒તયા॑માન્ય॒ન્યાનિ॑ હ॒વીગ્-ષ્યયા॑તયામ॒-માજ્ય॒મિતિ॑ પ્રાજાપ॒ત્ય- [પ્રાજાપ॒ત્યમ્, ઇતિ॑] 14

-મિતિ॑ બ્રૂયા॒દયા॑તયામા॒ હિ દે॒વાના᳚-મ્પ્ર॒જાપ॑તિ॒રિતિ॒ છન્દાગ્ં॑સિ દે॒વેભ્યો-ઽપા᳚ક્રામ॒-ન્ન વો॑-ઽભા॒ગાનિ॑ હ॒વ્યં-વઁ॑ક્ષ્યામ॒ ઇતિ॒ તેભ્ય॑ એ॒ત-ચ્ચ॑તુરવ॒ત્ત-મ॑ધારય-ન્પુરો-ઽનુવા॒ક્યા॑યૈ યા॒જ્યા॑યૈ દે॒વતા॑યૈ વષટ્કા॒રાય॒ યચ્ચ॑તુરવ॒ત્ત-ઞ્જુ॒હોતિ॒ છન્દાગ્॑સ્યે॒વ ત-ત્પ્રી॑ણાતિ॒ તાન્ય॑સ્ય પ્રી॒તાનિ॑ દે॒વેભ્યો॑ હ॒વ્યં-વઁ॑હ॒ન્ત્યઙ્ગિ॑રસો॒ વા ઇ॒ત ઉ॑ત્ત॒મા-સ્સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમા॑ય॒-ન્તદૃષ॑યો યજ્ઞવા॒સ્ત્વ॑ભ્ય॒વાય॒-ન્તે॑- [યજ્ઞવા॒સ્ત્વ॑ભ્ય॒વાય॒-ન્તે, અ॒પ॒શ્ય॒-ન્પુ॒રો॒ડાશ॑-] 15

-ઽપશ્ય-ન્પુરો॒ડાશ॑-ઙ્કૂ॒ર્મ-મ્ભૂ॒તગ્ં સર્પ॑ન્ત॒-ન્તમ॑બ્રુવ॒ન્નિન્દ્રા॑ય ધ્રિયસ્વ॒ બૃ॒હસ્પત॑યે ધ્રિયસ્વ॒ વિશ્વે᳚ભ્યો દે॒વેભ્યો᳚ ધ્રિય॒સ્વેતિ॒ સ નાદ્ધ્રિ॑યત॒ તમ॑બ્રુવન્ન॒ગ્નયે᳚ ધ્રિય॒સ્વેતિ॒ સો᳚-ઽગ્નયે᳚-ઽદ્ધ્રિયત॒ યદા᳚ગ્ને॒યો᳚- ઽષ્ટાક॑પાલો- ઽમાવા॒સ્યા॑યા-ઞ્ચ પૌર્ણમા॒સ્યા-ઞ્ચા᳚ચ્યુ॒તો ભવ॑તિ સુવ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્યા॒ભિજિ॑ત્યૈ॒ તમ॑બ્રુવન્ ક॒થા-ઽહા᳚સ્થા॒ ઇત્યનુ॑પાક્તો ઽભૂવ॒મિત્ય॑બ્રવી॒-દ્યથા-ઽક્ષો-ઽનુ॑પાક્તો॒- [-ઽનુ॑પાક્તઃ, અ॒વાર્ચ્છ॑ત્યે॒વ-] 16

-ઽવાર્ચ્છ॑ત્યે॒વ-મવા॑-ઽઽર॒મિત્યુ॒પરિ॑ષ્ટા-દ॒ભ્યજ્યા॒ધસ્તા॒-દુપા॑નક્તિ સુવ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્ય॒ સમ॑ષ્ટ્યૈ॒ સર્વા॑ણિ ક॒પાલા᳚ન્ય॒ભિ પ્ર॑થયતિ॒ તાવ॑તઃ પુરો॒ડાશા॑ન॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒કે॑-ઽભિ જ॑યતિ॒ યો વિદ॑ગ્ધ॒-સ્સ નૈ॑ર્-ઋ॒તો યો-ઽશૃ॑ત॒-સ્સ રૌ॒દ્રો ય-શ્શૃ॒ત-સ્સ સદે॑વ॒સ્તસ્મા॒દવિ॑દહતા શૃત॒કૃન્ત્યઃ॑ સદેવ॒ત્વાય॒ ભસ્મ॑ના॒-ઽભિ વા॑સયતિ॒ તસ્મા᳚ન્મા॒ગ્ં॒ સેનાસ્થિ॑ છ॒ન્નં-વેઁ॒દેના॒ભિ વા॑સયતિ॒ તસ્મા॒- [તસ્મા᳚ત્, કેશૈ॒-] 17

-ત્કેશૈ॒-શ્શિરઃ॑ છ॒ન્ન-મ્પ્રચ્યુ॑તં॒-વાઁ એ॒તદ॒સ્મા-લ્લો॒કાદગ॑ત-ન્દેવલો॒કં-યઁચ્છૃ॒તગ્ં હ॒વિરન॑ભિઘારિત-મભિ॒ઘાર્યો-દ્વા॑સયતિ દેવ॒ત્રૈવૈન॑-દ્ગમયતિ॒ યદ્યેક॑-ઙ્ક॒પાલ॒-ન્નશ્યે॒દેકો॒ માસઃ॑ સંવઁથ્સ॒રસ્યાન॑વેત॒-સ્સ્યાદથ॒ યજ॑માનઃ॒ પ્રમી॑યેત॒ ય-દ્દ્વે નશ્યે॑તા॒-ન્દ્વૌ માસૌ॑ સંવઁથ્સ॒રસ્યાન॑વેતૌ॒ સ્યાતા॒મથ॒ યજ॑માનઃ॒ પ્રમી॑યેત સ॒ઙ્ખ્યાયો-દ્વા॑સયતિ॒ યજ॑માનસ્ય [યજ॑માનસ્ય, ગો॒પી॒થાય॒ યદિ॒] 18

ગોપી॒થાય॒ યદિ॒ નશ્યે॑દાશ્વિ॒ન-ન્દ્વિ॑કપા॒લ-ન્નિર્વ॑પે-દ્દ્યાવાપૃથિ॒વ્ય॑- મેક॑કપાલમ॒શ્વિનૌ॒ વૈ દે॒વાના᳚-મ્ભિ॒ષજૌ॒ તાભ્યા॑મે॒વાસ્મૈ॑ ભેષ॒જ-ઙ્ક॑રોતિ દ્યાવાપૃથિ॒વ્ય॑ એક॑કપાલો ભવત્ય॒નયો॒ર્વા એ॒તન્ન॑શ્યતિ॒ યન્નશ્ય॑- ત્ય॒નયો॑રે॒વૈન॑-દ્વિન્દતિ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ ॥ 19 ॥

(પ્ર॒જા॒પ॒ત્યં - તે - ઽક્ષો-ઽનુ॑પાક્તો - વે॒દેના॒ભિ વા॑સયતિ॒ તસ્મા॒--દ્યજ॑માનસ્ય॒ - દ્વાત્રિગ્ં॑શચ્ચ) (અ. 3)

દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વ ઇતિ॒ સ્ફ્યમા દ॑ત્તે॒ પ્રસૂ᳚ત્યા અ॒શ્વિનો᳚ ર્બા॒હુભ્યા॒મિત્યા॑હા॒-શ્વિનૌ॒ હિ દે॒વાના॑મદ્ધ્વ॒ર્યૂ આસ્તા᳚-મ્પૂ॒ષ્ણો હસ્તા᳚ભ્યા॒મિત્યા॑હ॒ યત્યૈ॑ શ॒તભૃ॑ષ્ટિરસિ વાનસ્પ॒ત્યો દ્વિ॑ષ॒તો વ॒ધ ઇત્યા॑હ॒ વજ્ર॑મે॒વ ત-થ્સગ્ગ્શ્ય॑તિ॒ ભ્રાતૃ॑વ્યાય પ્રહરિ॒ષ્યન્-થ્સ્ત॑મ્બ ય॒જુર્-હ॑રત્યે॒તાવ॑તી॒ વૈ પૃ॑થિ॒વી યાવ॑તી॒ વેદિ॒સ્તસ્યા॑ એ॒તાવ॑ત એ॒વ ભ્રાતૃ॑વ્ય॒-ન્નિર્ભ॑જતિ॒ [-નિર્ભ॑જતિ॒, તસ્મા॒ન્નાભા॒ગ-] 20

તસ્મા॒ન્નાભા॒ગ-ન્નિર્ભ॑જન્તિ॒ ત્રિર્હ॑રતિ॒ ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કા એ॒ભ્ય એ॒વૈનં॑-લોઁ॒કેભ્યો॒ નિર્ભ॑જતિ તૂ॒ષ્ણી-ઞ્ચ॑તુ॒ર્થગ્ં હ॑ર॒ત્યપ॑રિમિતાદે॒વૈન॒-ન્નિર્ભ॑જ॒ત્યુદ્ધ॑ન્તિ॒ યદે॒વાસ્યા॑ અમે॒દ્ધ્ય-ન્તદપ॑ હ॒ન્ત્યુદ્ધ॑ન્તિ॒ તસ્મા॒દોષ॑ધયઃ॒ પરા॑ ભવન્તિ॒ મૂલ॑-ઞ્છિનત્તિ॒ ભ્રાતૃ॑વ્યસ્યૈ॒વ મૂલ॑-ઞ્છિનત્તિ પિતૃદેવ॒ત્યા-ઽતિ॑ખા॒તેય॑તી-ઙ્ખનતિ પ્ર॒જાપ॑તિના [પ્ર॒જાપ॑તિના, યજ્ઞમુ॒ખેન॒ સમ્મિ॑તા॒મા] 21

યજ્ઞમુ॒ખેન॒ સમ્મિ॑તા॒મા પ્ર॑તિ॒ષ્ઠાયૈ॑ ખનતિ॒ યજ॑માનમે॒વ પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા-ઙ્ગ॑મયતિ દક્ષિણ॒તો વર્ષી॑યસી-ઙ્કરોતિ દેવ॒યજ॑નસ્યૈ॒વ રૂ॒પમ॑કઃ॒ પુરી॑ષવતી-ઙ્કરોતિ પ્ર॒જાવૈ પ॒શવઃ॒ પુરી॑ષ-મ્પ્ર॒જયૈ॒વૈન॑-મ્પ॒શુભિઃ॒ પુરી॑ષવન્ત-ઙ્કરો॒ત્યુત્ત॑ર-મ્પરિગ્રા॒હ-મ્પરિ॑ ગૃહ્ણાત્યે॒તાવ॑તી॒ વૈ પૃ॑થિ॒વી યાવ॑તી॒ વેદિ॒સ્તસ્યા॑ એ॒તાવ॑ત એ॒વ ભ્રાતૃ॑વ્ય-ન્નિ॒ર્ભજ્યા॒-ઽઽત્મન॒ ઉત્ત॑ર-મ્પરિગ્રા॒હ-મ્પરિ॑ગૃહ્ણાતિ ક્રૂ॒રમિ॑વ॒ વા [ક્રૂ॒રમિ॑વ॒ વૈ, એ॒ત-ત્ક॑રોતિ॒] 22

એ॒ત-ત્ક॑રોતિ॒ યદ્વેદિ॑-ઙ્ક॒રોતિ॒ ધા અ॑સિ સ્વ॒ધા અ॒સીતિ॑ યોયુપ્યતે॒ શાન્ત્યૈ॒ પ્રોક્ષ॑ણી॒રા સા॑દય॒ત્યાપો॒ વૈ ર॑ક્ષો॒ઘ્ની રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યૈ॒ સ્ફ્યસ્ય॒વર્ત્મન્᳚-થ્સાદયતિ ય॒જ્ઞસ્ય॒ સન્ત॑ત્યૈ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્યા-ત્ત-ન્ધ્યા॑યેચ્છુ॒ચૈવૈન॑મર્પયતિ ॥ 23 ॥

(ભ॒જ॒તિ॒ - પ્ર॒જાપ॑તિને- વ॒ વૈ - ત્રય॑સ્ત્રિગ્ંશચ્ચ) (અ. 4)

બ્ર॒હ્મ॒વા॒દિનો॑ વદન્ત્ય॒દ્ભિર્-હ॒વીગ્ંષિ॒ પ્રૌક્ષીઃ॒ કેના॒પ ઇતિ॒ બ્રહ્મ॒ણેતિ॑ બ્રૂયાદ॒દ્ભિર્-હ્યે॑વ હ॒વીગ્ંષિ॑ પ્રો॒ક્ષતિ॒ બ્રહ્મ॑ણા॒-ઽપ ઇ॒દ્ધ્માબ॒ર્॒હિઃ પ્રોક્ષ॑તિ॒ મેદ્ધ્ય॑મે॒વૈન॑-ત્કરોતિ॒ વેદિ॒-મ્પ્રોક્ષ॑ત્યૃ॒ક્ષા વા ॒ષા-ઽલો॒મકા॑-ઽમે॒દ્ધ્યા ય-દ્વેદિ॒ર્મેદ્ધ્યા॑-મે॒વૈના᳚-ઙ્કરોતિ દિ॒વે ત્વા॒-ઽન્તરિ॑ક્ષાય ત્વા પૃથિ॒વ્યૈ ત્વેતિ॑ બ॒ર્॒હિ-રા॒સાદ્ય॒ પ્રો- [બ॒ર્॒હિ-રા॒સાદ્ય॒ પ્ર, ઉક્ષ॑ત્યે॒ભ્ય] 24

-ક્ષ॑ત્યે॒ભ્ય એ॒વૈન॑લ્લો॒કેભ્યઃ॒ પ્રોક્ષ॑તિ ક્રૂ॒રમિ॑વ॒ વા એ॒ત-ત્ક॑રોતિ॒ ય-ત્ખન॑ત્ય॒પો નિન॑યતિ॒ શાન્ત્યૈ॑ પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્રસ્ત॒ર-ઙ્ગૃ॑હ્ણાતિ॒ મુખ્ય॑મે॒વૈન॑-ઙ્કરો॒તીય॑ન્ત-ઙ્ગૃહ્ણાતિ પ્ર॒જાપ॑તિના યજ્ઞમુ॒ખેન॒ સમ્મિ॑ત-મ્બ॒ર્॒હિ-સ્સ્તૃ॑ણાતિ પ્ર॒જા વૈ બ॒ર્॒હિઃ પૃ॑થિ॒વી વેદિઃ॑ પ્ર॒જા એ॒વ પૃ॑થિ॒વ્યા-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠાપય॒ત્યન॑તિદૃશ્ઞગ્ગ્ સ્તૃણાતિ પ્ર॒જયૈ॒વૈન॑-મ્પ॒શુભિ॒-રન॑તિદૃશ્ઞ-ઙ્કરો॒- [-રન॑તિદૃશ્ઞ-ઙ્કરોતિ, ઉત્ત॑ર-મ્બ॒ર્॒હિષઃ॑] 25

-ત્યુત્ત॑ર-મ્બ॒ર્॒હિષઃ॑ પ્રસ્ત॒રગ્ં સા॑દયતિ પ્ર॒જા વૈ બ॒ર્॒હિ ર્યજ॑માનઃ પ્રસ્ત॒રોયજ॑માન-મે॒વાય॑જમાના॒-દુત્ત॑ર-ઙ્કરોતિ॒ તસ્મા॒-દ્યજ॑મા॒નો-ઽય॑જમાના॒દુત્ત॑રો॒-ઽન્તર્દ॑ધાતિ॒ વ્યાવૃ॑ત્ત્યા અ॒નક્તિ॑ હ॒વિષ્કૃ॑તમે॒વૈનગ્ં॑ સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયતિત્રે॒ધા-ઽન॑ક્તિ॒ ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કા એ॒ભ્ય એ॒વૈનં॑-લોઁ॒કેભ્યો॑-ઽનક્તિ॒ ન પ્રતિ॑ શૃણાતિ॒ય-ત્પ્ર॑તિશૃણી॒યાદનૂ᳚ર્ધ્વ-મ્ભાવુકં॒-યઁજ॑માનસ્ય સ્યાદુ॒પરી॑વ॒ પ્ર હ॑ર- [પ્ર હ॑રતિ, ઉ॒પરી॑વ॒ હિ] 26

-ત્યુ॒પરી॑વ॒ હિ સુ॑વ॒ર્ગો લો॒કો નિય॑ચ્છતિ॒ વૃષ્ટિ॑મે॒વાસ્મૈ॒ નિય॑ચ્છતિ॒ નાત્ય॑ગ્ર॒-મ્પ્ર હ॑રે॒દ્યદત્ય॑ગ્ર-મ્પ્ર॒હરે॑દ-ત્યાસા॒રિણ્ય॑દ્ધ્વ॒ર્યો-ર્નાશુ॑કા સ્યા॒ન્ન પુ॒રસ્તા॒-ત્પ્રત્ય॑સ્યે॒દ્ય-ત્પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્ર॒ત્યસ્યે᳚-થ્સુવ॒ર્ગાલ્લો॒કા-દ્યજ॑માન॒-મ્પ્રતિ॑ નુદે॒-ત્પ્રાઞ્ચ॒-મ્પ્રહ॑રતિ॒ યજ॑માનમે॒વ સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયતિ॒ ન વિષ્વ॑ઞ્ચં॒-વિઁ યુ॑યા॒-દ્ય-દ્વિષ્વ॑ઞ્ચં-વિઁયુ॒યા- [-વિયુ॒યાત્, સ્ત્ર્ય॑સ્ય જાયેતો॒ર્ધ્વ-] 27

-થ્સ્ત્ર્ય॑સ્ય જાયેતો॒ર્ધ્વ-મુદ્યૌ᳚ત્યૂ॒ર્ધ્વમિ॑વ॒ હિ પુ॒ગ્ં॒સઃ પુમા॑ને॒વાસ્ય॑ જાયતે॒ ય-થ્સ્ફ્યેન॑ વોપવે॒ષેણ॑ વા યોયુ॒પ્યેત॒ સ્તૃતિ॑રે॒વાસ્ય॒ સા હસ્તે॑ન યોયુપ્યતે॒ યજ॑માનસ્ય ગોપી॒થાય॑ બ્રહ્મવા॒દિનો॑ વદન્તિ॒ કિં-યઁ॒જ્ઞસ્ય॒ યજ॑માન॒ ઇતિ॑ પ્રસ્ત॒ર ઇતિ॒ તસ્ય॒ ક્વ॑ સુવ॒ર્ગો લો॒ક ઇત્યા॑હવ॒નીય॒ ઇતિ॑ બ્રૂયા॒દ્ય-ત્પ્ર॑સ્ત॒રમા॑હવ॒નીયે᳚ પ્ર॒હર॑તિ॒ યજ॑માનમે॒વ [યજ॑માનમે॒વ, સુ॒વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયતિ॒] 28

સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયતિ॒ વિ વા એ॒ત-દ્યજ॑માનો લિશતે॒ ય-ત્પ્ર॑સ્ત॒રં-યોઁ॑યુ॒પ્યન્તે॑ બ॒ર્॒હિરનુ॒ પ્રહ॑રતિ॒ શાન્ત્યા॑ અનારમ્ભ॒ણ ઇ॑વ॒ વા એ॒તર્હ્ય॑દ્ધ્વ॒ર્યુ-સ્સ ઈ᳚શ્વ॒રો વે॑પ॒નો ભવિ॑તોર્ધ્રુ॒વા ઽસીતી॒મામ॒ભિ મૃ॑શતી॒યં-વૈઁ ધ્રુ॒વા-ઽસ્યામે॒વ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ॒ ન વે॑પ॒નો ભ॑વ॒ત્યગા(3)ન॑ગ્ની॒દિત્યા॑હ॒ યદ્બ્રૂ॒યાદ-ગ॑ન્ન॒ગ્નિરિત્ય॒ -ગ્નાવ॒ગ્નિ-ઙ્ગ॑મયે॒ન્નિ ર્યજ॑માનગ્ં સુવ॒ર્ગાલ્લો॒કા-દ્ભ॑જે॒દગ॒ન્નિત્યે॒વ બ્રૂ॑યા॒-દ્યજ॑માનમે॒વ સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયતિ ॥ 29 ॥

(આ॒સાદ્ય॒ પ્રા - ન॑તિદૃશ્ઞ-ઙ્કરોતિ - હરતિ - વિયુ॒યા--દ્યજ॑માનમે॒વા-ઽગ્નિરિતિ॑ - સ॒પ્તદ॑શ ચ ) (અ. 5)

અ॒ગ્નેસ્ત્રયો॒ જ્યાયાગ્ં॑સો॒ ભ્રાત॑ર આસ॒-ન્તે દે॒વેભ્યો॑ હ॒વ્યં-વઁહ॑ન્તઃ॒ પ્રામી॑યન્ત॒ સો᳚-ઽગ્નિર॑બિભેદિ॒ત્થં-વાઁવ સ્ય આર્તિ॒મા-ઽરિ॑ષ્ય॒તીતિ॒ સ નિલા॑યત॒ સો॑-ઽપઃ પ્રાવિ॑શ॒-ત્ત-ન્દે॒વતાઃ॒ પ્રૈષ॑મૈચ્છ॒-ન્ત-મ્મથ્સ્યઃ॒ પ્રાબ્ર॑વી॒-ત્તમ॑શપદ્ધિ॒યાધિ॑યા ત્વા વદ્ધ્યાસુ॒ર્યો મા॒ પ્રાવો॑ચ॒ ઇતિ॒ તસ્મા॒ન્મથ્સ્ય॑-ન્ધિ॒યાધિ॑યા ઘ્નન્તિ શ॒પ્તો [શ॒પ્તઃ, હિ] 30

હિ તમન્વ॑વિન્દ॒-ન્તમ॑ બ્રુવ॒ન્નુપ॑ ન॒ આ વ॑ર્તસ્વ હ॒વ્ય-ન્નો॑ વ॒હેતિ॒ સો᳚-ઽબ્રવી॒દ્વરં॑-વૃઁણૈ॒ યદે॒વ ગૃ॑હી॒તસ્યાહુ॑તસ્યબહિઃ પરિ॒ધિ સ્કન્દા॒-ત્તન્મે॒ ભ્રાતૃ॑ણા-મ્ભાગ॒ધેય॑મસ॒દિતિ॒ તસ્મા॒દ્ય-દ્ગૃ॑હી॒તસ્યાહુ॑તસ્ય બહિઃ પરિ॒ધિ સ્કન્દ॑તિ॒ તેષા॒-ન્ત-દ્ભા॑ગ॒ધેય॒-ન્તાને॒વ તેન॑ પ્રીણાતિ પરિ॒ધી-ન્પરિ॑ દધાતિ॒ રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યૈ॒ સગ્ગ્ સ્પ॑ર્શયતિ॒ [સગ્ગ્ સ્પ॑ર્શયતિ, રક્ષ॑સા॒-] 31

રક્ષ॑સા॒-મન॑ન્વવચારાય॒ ન પુ॒રસ્તા॒-ત્પરિ॑ દધાત્યાદિ॒ત્યો હ્યે॑વોદ્ય-ન્પુ॒રસ્તા॒-દ્રક્ષાગ્॑સ્યપ॒હન્ત્યૂ॒ર્ધ્વે સ॒મિધા॒વા દ॑ધાત્યુ॒પરિ॑ષ્ટાદે॒વ રક્ષા॒ગ્॒સ્યપ॑ હન્તિ॒ યજુ॑ષા॒-ઽન્યા-ન્તૂ॒ષ્ણીમ॒ન્યા-મ્મિ॑થુન॒ત્વાય॒ દ્વે આ દ॑ધાતિ દ્વિ॒પા-દ્યજ॑માનઃ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ બ્રહ્મવા॒દિનો॑ વદન્તિ॒ સ ત્વૈ ય॑જેત॒ યો ય॒જ્ઞસ્યા-ઽઽર્ત્યા॒ વસી॑યા॒ન્-થ્સ્યાદિતિ॒ ભૂપ॑તયે॒ સ્વાહા॒ ભુવ॑નપતયે॒ સ્વાહા॑ ભૂ॒તાના॒- [ભૂ॒તાના᳚મ્, પત॑યે॒ સ્વાહેતિ॑] 32

-મ્પત॑યે॒ સ્વાહેતિ॑ સ્ક॒ન્નમનુ॑ મન્ત્રયેત ય॒જ્ઞસ્યૈ॒વ તદાર્ત્યા॒ યજ॑માનો॒ વસી॑યા-ન્ભવતિ॒ ભૂય॑સી॒ર્॒હિ દે॒વતાઃ᳚ પ્રી॒ણાતિ॑ જા॒મિ વા એ॒ત-દ્ય॒જ્ઞસ્ય॑ ક્રિયતે॒ યદ॒ન્વઞ્ચૌ॑ પુરો॒ડાશા॑ વુપાગ્ંશુયા॒જમ॑ન્ત॒રા ય॑જ॒ત્યજા॑મિત્વા॒યાથો॑ મિથુન॒ત્વાયા॒ગ્નિર॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒ક આસી᳚-દ્ય॒મો᳚-ઽસ્મિ-ન્તે દે॒વા અ॑બ્રુવ॒ન્નેતે॒મૌ વિ પર્યૂ॑હા॒મેત્ય॒ન્નાદ્યે॑ન દે॒વા અ॒ગ્નિ- [દે॒વા અ॒ગ્નિમ્, ઉ॒પામ॑ન્ત્રયન્ત] 33

-મુ॒પામ॑ન્ત્રયન્ત રા॒જ્યેન॑ પિ॒તરો॑ ય॒મ-ન્તસ્મા॑દ॒ગ્નિ ર્દે॒વાના॑મન્ના॒દો ય॒મઃ પિ॑તૃ॒ણાગ્ં રાજા॒ ય એ॒વં-વેઁદ॒ પ્રરા॒જ્યમ॒ન્નાદ્ય॑-માપ્નોતિ॒ તસ્મા॑ એ॒ત-દ્ભા॑ગ॒ધેય॒-મ્પ્રાય॑ચ્છ॒ન્॒. યદ॒ગ્નયે᳚ સ્વિષ્ટ॒કૃતે॑-ઽવ॒દ્યન્તિ॒ યદ॒ગ્નયે᳚ સ્વિષ્ટ॒કૃતે॑ ઽવ॒દ્યતિ॑ ભાગ॒ધેયે॑નૈ॒વ ત-દ્રુ॒દ્રગ્ં સમ॑ર્ધયતિ સ॒કૃ-થ્સ॑કૃ॒દવ॑ દ્યતિ સ॒કૃદિ॑વ॒ હિ રુ॒દ્ર ઉ॑ત્તરા॒ર્ધાદવ॑ દ્યત્યે॒ષા વૈ રુ॒દ્રસ્ય॒ [વૈ રુ॒દ્રસ્ય॑, દિખ્-સ્વાયા॑મે॒વ] 34

દિખ્-સ્વાયા॑મે॒વ દિ॒શિ રુ॒દ્ર-ન્નિ॒રવ॑દયતે॒ દ્વિર॒ભિ ઘા॑રયતિ ચતુરવ॒ત્તસ્યા-ઽઽપ્ત્યૈ॑પ॒શવો॒ વૈ પૂર્વા॒ આહુ॑તય એ॒ષ રુ॒દ્રો યદ॒ગ્નિર્ય-ત્પૂર્વા॒ આહુ॑તીર॒ભિ જુ॑હુ॒યા-દ્રુ॒દ્રાય॑ પ॒શૂનપિ॑ દધ્યાદપ॒શુર્યજ॑માન-સ્સ્યાદતિ॒હાય॒ પૂર્વા॒ આહુ॑તીર્જુહોતિ પશૂ॒ના-ઙ્ગો॑પી॒થાય॑ ॥ 35 ॥

(શ॒પ્તઃ - સ્પ॑ર્શયતિ - ભૂ॒તાના॑ - મ॒ગ્નિગ્ં - રુ॒દ્રસ્ય॑ - સ॒પ્તત્રિગ્ં॑શચ્ચ ) (અ. 6)

મનુઃ॑ પૃથિ॒વ્યા ય॒જ્ઞિય॑મૈચ્છ॒-થ્સ ઘૃ॒ત-ન્નિષિ॑ક્તમવિન્દ॒-થ્સો᳚-ઽબ્રવી॒-ત્કો᳚-ઽસ્યેશ્વ॒રો ય॒જ્ઞે-ઽપિ॒ કર્તો॒રિતિ॒ તાવ॑બ્રૂતા-મ્મિ॒ત્રાવરુ॑ણૌ॒ ગોરે॒વા-ઽઽવમી᳚શ્વ॒રૌ કર્તો᳚-સ્સ્વ॒ ઇતિ॒ તૌ તતો॒ ગાગ્ં સમૈ॑રયતા॒ગ્ં॒ સા યત્ર॑ યત્ર॒ ન્યક્રા॑મ॒-ત્તતો॑ ઘૃ॒તમ॑પીડ્યત॒ તસ્મા᳚-દ્ઘૃ॒તપ॑દ્યુચ્યતે॒ તદ॑સ્યૈ॒ જન્મોપ॑હૂતગ્ં રથન્ત॒રગ્ં સ॒હ પૃ॑થિ॒વ્યેત્યા॑હે॒ [સ॒હ પૃ॑થિ॒વ્યેત્યા॑હ, ઇયં-વૈઁ] 36

યં-વૈઁ ર॑થન્ત॒રમિ॒મામે॒વ સ॒હાન્ના-દ્યે॒નોપ॑ હ્વયત॒ ઉપ॑હૂતં-વાઁમદે॒વ્યગ્ં સ॒હાન્તરિ॑ક્ષે॒ણેત્યા॑હ પ॒શવો॒ વૈ વા॑મદે॒વ્ય-મ્પ॒શૂને॒વ સ॒હાન્તરિ॑ક્ષે॒ણોપ॑ હ્વયત॒ ઉપ॑હૂત-મ્બૃ॒હ-થ્સ॒હ દિ॒વેત્યા॑હૈ॒રં-વૈઁ બૃ॒હદિરા॑મે॒વ સ॒હ દિ॒વોપ॑ હ્વયત॒ ઉપ॑હૂતા-સ્સ॒પ્ત હોત્રા॒ ઇત્યા॑હ॒ હોત્રા॑ એ॒વોપ॑ હ્વયત॒ ઉપ॑હૂતા ધે॒નુ- [ઉપ॑હૂતા ધે॒નુઃ, સ॒હર્ષ॒ભેત્યા॑હ] 37

-સ્સ॒હર્ષ॒ભેત્યા॑હ મિથુ॒નમે॒વોપ॑ હ્વયત॒ ઉપ॑હૂતો ભ॒ક્ષ-સ્સખેત્યા॑હ સોમપી॒થમે॒વોપ॑ હ્વયત॒ ઉપ॑હૂ॒તાઁ(4) હો ઇત્યા॑હા॒-ઽઽત્માન॑મે॒વોપ॑ હ્વયત આ॒ત્મા હ્યુપ॑હૂતાનાં॒-વઁસિ॑ષ્ઠ॒ ઇડા॒મુપ॑ હ્વયતે પ॒શવો॒ વા ઇડા॑ પ॒શૂને॒વોપ॑ હ્વયતે ચ॒તુરુપ॑ હ્વયતે॒ ચતુ॑ષ્પાદો॒ હિ પ॒શવો॑ માન॒વીત્યા॑હ॒ મનુ॒ર્હ્યે॑તા- [મનુ॒ર્હ્યે॑તામ્, અગ્રે ઽપ॑શ્ય-] 38

-મગ્રે ઽપ॑શ્ય-દ્ઘૃ॒તપ॒દીત્યા॑હ॒ ય દે॒વાસ્યૈ॑ પ॒દા-દ્ઘૃ॒તમપી᳚ડ્યત॒ તસ્મા॑દે॒વમા॑હ મૈત્રાવરુ॒ણીત્યા॑હ મિ॒ત્રાવરુ॑ણૌ॒ હ્યે॑નાગ્ં સ॒મૈર॑યતા॒-મ્બ્રહ્મ॑ દે॒વકૃ॑ત॒-મુપ॑હૂત॒મિત્યા॑હ॒ બ્રહ્મૈ॒વોપ॑ હ્વયતે॒ દૈવ્યા॑ અદ્ધ્વ॒ર્યવ॒ ઉપ॑હૂતા॒ ઉપ॑હૂતા મનુ॒ષ્યા॑ ઇત્યા॑હ દેવમનુ॒ષ્યાને॒વોપ॑ હ્વયતે॒ ય ઇ॒મં-યઁ॒જ્ઞમવા॒ન્॒ યે ય॒જ્ઞપ॑તિં॒-વઁર્ધા॒નિત્યા॑હ [ ] 39

ય॒જ્ઞાય॑ ચૈ॒વ યજ॑માનાય ચા॒ ઽઽશિષ॒મા શા᳚સ્ત॒ ઉપ॑હૂતે॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી ઇત્યા॑હ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી એ॒વોપ॑ હ્વયતે પૂર્વ॒જે ઋ॒તાવ॑રી॒ ઇત્યા॑હ પૂર્વ॒જે હ્યે॑તે ઋ॒તાવ॑રી દે॒વી દે॒વપુ॑ત્રે॒ ઇત્યા॑હ દે॒વી હ્યે॑તે દે॒વપુ॑ત્રે॒ ઉપ॑હૂતો॒-ઽયં ઁયજ॑માન॒ ઇત્યા॑હ॒ યજ॑માનમે॒વોપ॑ હ્વયત॒ ઉત્ત॑રસ્યા-ન્દેવય॒જ્યાયા॒મુપ॑હૂતો॒ ભૂય॑સિ હવિ॒ષ્કર॑ણ॒ ઉપ॑હૂતો દિ॒વ્યે ધામ॒ન્નુપ॑હૂત॒ [ધામ॒ન્નુપ॑હૂતઃ, ઇત્યા॑હ] 40

ઇત્યા॑હ પ્ર॒જા વા ઉત્ત॑રા દેવય॒જ્યા પ॒શવો॒ ભૂયો॑ હવિ॒ષ્કર॑ણગ્ં સુવ॒ર્ગો લો॒કો દિ॒વ્ય-ન્ધામે॒દમ॑-સી॒દમ॒સીત્યે॒વ ય॒જ્ઞસ્ય॑ પ્રિ॒ય-ન્ધામોપ॑ હ્વયતે॒ વિશ્વ॑મસ્ય પ્રિ॒ય-મુપ॑હૂત॒મિત્યા॒હા-છ॑મ્બટ્કારમે॒વોપ॑ હ્વયતે ॥ 41 ॥

(આ॒હ॒ - ધે॒નુ- રે॒તાં - ઁવર્ધા॒નિત્યા॑હ॒ - ધામ॒ન્નુપ॑હૂત॒ - શ્ચતુ॑સ્ત્રિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 7)

પ॒શવો॒ વા ઇડા᳚ સ્વ॒યમા દ॑ત્તે॒ કામ॑મે॒વા-ઽઽત્મના॑ પશૂ॒નામા દ॑ત્તે॒ ન હ્ય॑ન્યઃ કામ॑-મ્પશૂ॒ના-મ્પ્ર॒યચ્છ॑તિ વા॒ચસ્પત॑યે ત્વા હુ॒ત-મ્પ્રા-ઽશ્ઞા॒મીત્યા॑હ॒ વાચ॑મે॒વ ભા॑ગ॒ધેયે॑ન પ્રીણાતિ॒ સદ॑સ॒સ્પત॑યે ત્વા હુ॒ત-મ્પ્રા-ઽશ્ઞા॒મીત્યા॑હ સ્વ॒ગાકૃ॑ત્યૈ ચતુરવ॒ત્ત-મ્ભ॑વતિ હ॒વિર્વૈ ચ॑તુરવ॒ત્ત-મ્પ॒શવ॑શ્ચતુરવ॒ત્તં-યઁદ્ધોતા᳚ પ્રાશ્ઞી॒યાદ્ધોતા- [પ્રાશ્ઞી॒યાદ્ધોતા᳚, આર્તિ॒માર્ચ્છે॒દ્ય-] 42

-ઽઽર્તિ॒માર્ચ્છે॒દ્ય-દ॒ગ્નૌ જુ॑હુ॒યા-દ્રુ॒દ્રાય॑ પ॒શૂનપિ॑ દદ્ધ્યાદપ॒શુર્યજ॑માન-સ્સ્યા-દ્વા॒ચસ્પત॑યે ત્વા હુ॒ત-મ્પ્રા-ઽશ્ઞા॒મીત્યા॑હ પ॒રોક્ષ॑મે॒વૈન॑-જ્જુહોતિ॒ સદ॑સ॒સ્પત॑યે ત્વા હુ॒ત-મ્પ્રાશ્ઞા॒મીત્યા॑હ સ્વ॒ગાકૃ॑ત્યૈ॒ પ્રાશ્ઞ॑ન્તિ તી॒ર્થ એ॒વ પ્રાશ્ઞ॑ન્તિ॒ દક્ષિ॑ણા-ન્દદાતિ તી॒ર્થ એ॒વ દક્ષિ॑ણા-ન્દદાતિ॒ વિ વા એ॒તદ્ય॒જ્ઞ- [વિ વા એ॒તદ્ય॒જ્ઞમ્, છિ॒ન્દ॒ન્તિ॒ યન્મ॑દ્ધ્ય॒તઃ] 43

-ઞ્છિ॑ન્દન્તિ॒ યન્મ॑દ્ધ્ય॒તઃ પ્રા॒શ્ઞન્ત્ય॒દ્ભિ-ર્મા᳚ર્જયન્ત॒ આપો॒ વૈ સર્વા॑ દે॒વતા॑ દે॒વતા॑ભિરે॒વ ય॒જ્ઞગ્ં સ-ન્ત॑ન્વન્તિ દે॒વા વૈ ય॒જ્ઞા-દ્રુ॒દ્રમ॒ન્તરા॑ય॒ન્થ્સ ય॒જ્ઞમ॑વિદ્ધ્ય॒-ત્ત-ન્દે॒વા અ॒ભિ સમ॑ગચ્છન્ત॒ કલ્પ॑તા-ન્ન ઇ॒દમિતિ॒ તે᳚-ઽબ્રુવ॒ન્-થ્સ્વિ॑ષ્ટં॒-વૈઁ ન॑ ઇ॒દ-મ્ભ॑વિષ્યતિ॒ યદિ॒મગ્ં રા॑ધયિ॒ષ્યામ॒ ઇતિ॒ ત-થ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃતઃ॑ સ્વિષ્ટકૃ॒ત્ત્વ-ન્તસ્યા ઽઽવિ॑દ્ધ॒-ન્નિ- [-ઽઽવિ॑દ્ધ॒-ન્નિઃ, અ॒કૃ॒ન્ત॒ન્॒. યવે॑ન॒] 44

-ર॑કૃન્ત॒ન્॒. યવે॑ન॒ સમ્મિ॑ત॒-ન્તસ્મા᳚-દ્યવમા॒ત્રમવ॑ દ્યે॒-દ્યજ્જ્યાયો॑-ઽવ॒-દ્યે-દ્રો॒પયે॒-ત્ત-દ્ય॒જ્ઞસ્ય॒ યદુપ॑ ચ સ્તૃણી॒યાદ॒ભિ ચ॑ ઘા॒રયે॑દુભયત-સ્સગ્ગ્શ્વા॒યિ કુ॑ર્યાદવ॒દાયા॒ભિ ઘા॑રયતિ॒ દ્વિ-સ્સમ્પ॑દ્યતે દ્વિ॒પા-દ્યજ॑માનઃ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ॒ ય-ત્તિ॑ર॒શ્ચીન॑-મતિ॒-હરે॒દન॑ભિ-વિદ્ધં-યઁ॒જ્ઞસ્યા॒ભિ વિ॑દ્ધ્યે॒દગ્રે॑ણ॒ પરિ॑ હરતિ તી॒ર્થેનૈ॒વ પરિ॑ હરતિ॒ ત-ત્પૂ॒ષ્ણે પર્ય॑હર॒ન્ત- [પર્ય॑હર॒ન્તત્, પૂ॒ષા] 45

-ત્પૂ॒ષા પ્રાશ્ય॑ દ॒તો॑-ઽરુણ॒-ત્તસ્મા᳚-ત્પૂ॒ષા પ્ર॑પિ॒ષ્ટભા॑ગો-ઽદ॒ન્તકો॒ હિ ત-ન્દે॒વા અ॑બ્રુવ॒ન્ વિ વા અ॒યમા᳚ર્ધ્યપ્રાશિત્રિ॒યો વા અ॒યમ॑ભૂ॒દિતિ॒ ત-દ્બૃહ॒સ્પત॑યે॒ પર્ય॑હર॒ન્-થ્સો॑-ઽબિભે॒-દ્બૃહ॒સ્પતિ॑રિ॒ત્થં-વાઁવ સ્ય આર્તિ॒મા-ઽરિ॑ષ્ય॒તીતિ॒ સ એ॒ત-મ્મન્ત્ર॑મપશ્ય॒-થ્સૂર્ય॑સ્ય ત્વા॒ ચક્ષુ॑ષા॒ પ્રતિ॑ પશ્યા॒મીત્ય॑બ્રવી॒ન્ન હિ સૂર્ય॑સ્ય॒ ચક્ષુઃ॒ [ચક્ષુઃ॑, કિ-ઞ્ચ॒ન] 46

કિ-ઞ્ચ॒ન હિ॒નસ્તિ॒ સો॑-ઽબિભે-ત્પ્રતિગૃ॒હ્ણન્ત॑-મ્મા હિગ્ંસિષ્ય॒તીતિ॑ દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે᳚-ઽશ્વિનો᳚ ર્બા॒હુભ્યા᳚-મ્પૂ॒ષ્ણો હસ્તા᳚ભ્યા॒-મ્પ્રતિ॑ ગૃહ્ણા॒મીત્ય॑બ્રવી-થ્સવિ॒તૃપ્ર॑સૂત એ॒વૈન॒દ્બ્રહ્મ॑ણા દે॒વતા॑ભિઃ॒ પ્રત્ય॑ગૃહ્ણા॒-થ્સો॑-ઽબિભે-ત્પ્રા॒શ્ઞન્ત॑-મ્મા હિગ્ંસિષ્ય॒તીત્ય॒ગ્નેસ્ત્વા॒ ઽઽસ્યે॑ન॒ પ્રા-ઽશ્ઞા॒મીત્ય॑બ્રવી॒ન્ન હ્ય॑ગ્નેરા॒સ્ય॑-ઙ્કિઞ્ચ॒ન હિ॒નસ્તિ॒ સો॑-ઽબિભે॒- [સો॑-ઽબિભેત્, પ્રાશિ॑તમ્મા-] 47

-ત્પ્રાશિ॑તમ્મા-હિગ્ંસિષ્ય॒તીતિ॑ બ્રાહ્મ॒ણસ્યો॒દરે॒ણેત્ય॑ બ્રવી॒ન્ન હિ બ્રા᳚હ્મ॒ણસ્યો॒દર॒-ઙ્કિ-ઞ્ચ॒ન હિ॒નસ્તિ॒ બૃહ॒સ્પતે॒ર્બ્રહ્મ॒ણેતિ॒ સ હિ બ્રહ્મિ॒ષ્ઠો-ઽપ॒ વા એ॒તસ્મા᳚-ત્પ્રા॒ણાઃ ક્રા॑મન્તિ॒ યઃ પ્રા॑શિ॒ત્ર-મ્પ્રા॒શ્ઞાત્ય॒દ્ભિ-ર્મા᳚ર્જયિ॒ત્વા પ્રા॒ણાન્-થ્સ-મ્મૃ॑શતે॒-ઽમૃતં॒-વૈઁ પ્રા॒ણા અ॒મૃત॒માપઃ॑ પ્રા॒ણાને॒વ ય॑થાસ્થા॒નમુપ॑ હ્વયતે ॥ 48 ॥

(પ્રા॒શ્ઞી॒યાદ્ધોતા॑ - ય॒જ્ઞં - નિ - ર॑હર॒ન્ત - ચ્ચક્ષુ॑ - રા॒સ્ય॑-ઙ્કિઞ્ચ॒ન હિ॒નસ્તિ॒ સો॑-ઽબિભે॒ - ચ્ચતુ॑શ્ચત્વારિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 8)

અ॒ગ્નીધ॒ આ દ॑ધા-ત્ય॒ગ્નિમુ॑ખા-ને॒વર્તૂ-ન્પ્રી॑ણાતિ સ॒મિધ॒મા દ॑ધા॒ત્યુત્ત॑રાસા॒-માહુ॑તીના॒-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યા॒ અથો॑ સ॒મિદ્વ॑ત્યે॒વ જુ॑હોતિ પરિ॒ધીન્-થ્સ-મ્મા᳚ર્ષ્ટિ પુ॒નાત્યે॒વૈના᳚ન્-થ્સ॒કૃ-થ્સ॑કૃ॒-થ્સ-મ્મા᳚ર્ષ્ટિ॒ પરા॑ઙિવ॒ હ્યે॑તર્હિ॑ ય॒જ્ઞશ્ચ॒તુ-સ્સમ્પ॑દ્યતે॒ ચતુ॑ષ્પાદઃ પ॒શવઃ॑ પ॒શૂને॒વાવ॑ રુન્ધે॒ બ્રહ્મ॒-ન્પ્રસ્થા᳚સ્યામ॒ ઇત્યા॒હાત્ર॒ વા એ॒તર્હિ॑ ય॒જ્ઞ-શ્શ્રિ॒તો [ય॒જ્ઞ-શ્શ્રિ॒તઃ, યત્ર॑ બ્ર॒હ્મા] 49

યત્ર॑ બ્ર॒હ્મા યત્રૈ॒વ ય॒જ્ઞ-શ્શ્રિ॒તસ્તત॑ એ॒વૈન॒મા ર॑ભતે॒ યદ્ધસ્તે॑ન પ્ર॒મીવે᳚દ્વેપ॒ન-સ્સ્યા॒દ્યચ્છી॒ર્ષ્ણા શી॑ર્ષક્તિ॒માન્-થ્સ્યા॒દ્ય-ત્તૂ॒ષ્ણીમાસી॒તા ઽસ॑મ્પ્રત્તો ય॒જ્ઞ-સ્સ્યા॒-ત્પ્રતિ॒ષ્ઠેત્યે॒વ બ્રૂ॑યા-દ્વા॒ચિ વૈ ય॒જ્ઞ-શ્શ્રિ॒તો યત્રૈ॒વ ય॒જ્ઞ-શ્શ્રિ॒તસ્તત॑ એ॒વૈન॒ગ્ં॒ સ-મ્પ્ર ય॑ચ્છતિ॒ દેવ॑ સવિતરે॒ત-ત્તે॒ પ્રા- [સવિતરે॒ત-ત્તે॒ પ્ર, આ॒હેત્યા॑હ॒] 50

-ઽઽહેત્યા॑હ॒ પ્રસૂ᳚ત્યૈ॒ બૃહ॒સ્પતિ॑ ર્બ્ર॒હ્મેત્યા॑હ॒ સ હિ બ્રહ્મિ॑ષ્ઠ॒-સ્સ ય॒જ્ઞ-મ્પા॑હિ॒ સ ય॒જ્ઞપ॑તિ-મ્પાહિ॒ સ મા-મ્પા॒હીત્યા॑હ ય॒જ્ઞાય॒ યજ॑માનાયા॒-ઽઽત્મને॒ તેભ્ય॑ એ॒વા-ઽઽશિષ॒મા શા॒સ્તે-ઽના᳚ર્ત્યા આ॒શ્રાવ્યા॑-ઽઽહ દે॒વાન્. ય॒જેતિ॑ બ્રહ્મવા॒દિનો॑ વદન્તી॒ષ્ટા દે॒વતા॒ અથ॑ કત॒મ એ॒તે દે॒વા ઇતિ॒ છન્દા॒ગ્ં॒સીતિ॑ બ્રૂયા-દ્ગાય॒ત્રી-ન્ત્રિ॒ષ્ટુભ॒- [બ્રૂયા-દ્ગાય॒ત્રી-ન્ત્રિ॒ષ્ટુભ᳚મ્, જગ॑તી॒-] 51

ઞ્જગ॑તી॒-મિત્યથો॒ ખલ્વા॑હુર્બ્રાહ્મ॒ણા વૈ છન્દા॒ગ્ં॒સીતિ॒ તાને॒વ ત-દ્ય॑જતિ દે॒વાનાં॒-વાઁ ઇ॒ષ્ટા દે॒વતા॒ આસ॒ન્નથા॒ગ્નિર્નોદ॑જ્વલ॒-ત્ત-ન્દે॒વા આહુ॑તીભિ-રનૂયા॒જેષ્વન્વ॑-વિન્દ॒ન્॒. યદ॑નૂયા॒જાન્. યજ॑ત્ય॒ગ્નિમે॒વ ત-થ્સમિ॑ન્ધ એ॒તદુ॒ર્વૈ નામા॑-ઽઽસુ॒ર આ॑સી॒-થ્સ એ॒તર્હિ॑ ય॒જ્ઞસ્યા॒ ઽઽશિષ॑મવૃઙ્ક્ત॒ ય-દ્બ્રૂ॒યાદે॒ત- [ય-દ્બ્રૂ॒યાદે॒તત્, ઉ॒ દ્યા॒વા॒પૃ॒થિ॒વી॒ ભ॒દ્ર-મ॑ભૂ॒-] 52

-દુ॑ દ્યાવાપૃથિવી ભ॒દ્ર-મ॑ભૂ॒-દિત્યે॒તદુ॑-મે॒વા-ઽઽસુ॒રં-યઁ॒જ્ઞસ્યા॒-ઽઽશિષ॑-ઙ્ગમયેદિ॒દ-ન્દ્યા॑વાપૃથિવી ભ॒દ્રમ॑ભૂ॒દિત્યે॒વ બ્રૂ॑યા॒-દ્યજ॑માનમે॒વ ય॒જ્ઞસ્યા॒-ઽઽશિષ॑-ઙ્ગમય॒ત્યાર્ધ્મ॑ સૂક્તવા॒કમુ॒ત ન॑મોવા॒કમિ-ત્યા॑હે॒દમ॑રા॒-થ્સ્મેતિ॒ વાવૈતદા॒હોપ॑શ્રિતો દિ॒વઃ પૃ॑થિ॒વ્યોરિત્યા॑હ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વ્યોર્હિ ય॒જ્ઞ ઉપ॑શ્રિત॒ ઓમ॑ન્વતી તે॒-ઽસ્મિન્. ય॒જ્ઞે ય॑જમાન॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી [ ] 53

સ્તા॒મિત્યા॑હા॒ ઽઽશિષ॑મે॒વૈતામા શા᳚સ્તે॒ યદ્બ્રૂ॒યા-થ્સૂ॑પાવસા॒ના ચ॑ સ્વદ્ધ્યવસા॒ના ચેતિ॑ પ્ર॒માયુ॑કો॒ યજ॑માન-સ્સ્યાદ્ય॒દા હિ પ્ર॒મીય॒તે ઽથે॒મામુ॑પાવ॒સ્યતિ॑ સૂપચર॒ણા ચ॑ સ્વધિચર॒ણા ચેત્યે॒વ બ્રૂ॑યા॒-દ્વરી॑યસીમે॒વાસ્મૈ॒ ગવ્યૂ॑તિ॒મા શા᳚સ્તે॒ ન પ્ર॒માયુ॑કો ભવતિ॒ તયો॑રા॒વિદ્ય॒ગ્નિરિ॒દગ્ં હ॒વિર॑જુષ॒તેત્યા॑હ॒ યા અયા᳚ક્ષ્મ [ ] 54

દે॒વતા॒સ્તા અ॑રીરધા॒મેતિ॒ વાવૈતદા॑હ॒ યન્ન નિ॑ર્દિ॒શે-ત્પ્રતિ॑વેશં-યઁ॒જ્ઞસ્યા॒ ઽઽશીર્ગ॑ચ્છે॒દા શા᳚સ્તે॒-ઽયં-યઁજ॑માનો॒-ઽસાવિત્યા॑હ નિ॒ર્દિશ્યૈ॒વૈનગ્ં॑ સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મય॒ત્યાયુ॒રા શા᳚સ્તે સુપ્રજા॒સ્ત્વમા શા᳚સ્ત॒ ઇત્યા॑હા॒ ઽશિષ॑મે॒વૈ તામા શા᳚સ્તે સજાતવન॒સ્યામા શા᳚સ્ત॒ ઇત્યા॑હ પ્રા॒ણા વૈ સ॑જા॒તાઃ પ્રા॒ણાને॒વ [ ] 55

નાન્તરે॑તિ॒ તદ॒ગ્નિર્દે॒વો દે॒વેભ્યો॒ વન॑તે વ॒યમ॒ગ્નેર્માનુ॑ષા॒ ઇત્યા॑હા॒ગ્નિર્દે॒વેભ્યો॑ વનુ॒તે વ॒ય-મ્મ॑નુ॒ષ્યે᳚ભ્ય॒ ઇતિ॒ વાવૈતદા॑હે॒હ ગતિ॑ર્વા॒મસ્યે॒દ-ઞ્ચ॒ નમો॑ દે॒વેભ્ય॒ ઇત્યા॑હ॒ યાશ્ચૈ॒વ દે॒વતા॒ યજ॑તિ॒ યાશ્ચ॒ ન તાભ્ય॑ એ॒વોભયી᳚ભ્યો॒ નમ॑સ્કરોત્યા॒ત્મનો-ઽના᳚ર્ત્યૈ ॥ 56 ॥

(શ્રિ॒તઃ - તે॒ પ્ર - ત્રિ॒ષ્ટુભ॑ - મે॒ત-દ્- દ્યાવા॑પૃથિ॒વી - યા અયા᳚ક્ષ્મ- પ્રા॒ણાને॒વ - ષટ્ચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 9)

દે॒વા વૈ ય॒જ્ઞસ્ય॑ સ્વગાક॒ર્તાર॒-ન્નાવિ॑ન્દ॒-ન્તે શં॒યુઁ-મ્બા॑ર્હસ્પ॒ત્યમ॑બ્રુવન્નિ॒મ-ન્નો॑ ય॒જ્ઞગ્ગ્ સ્વ॒ગા કુ॒ર્વિતિ॒ સો᳚-ઽબ્રવી॒દ્વરં॑-વૃઁણૈ॒ યદે॒વા-બ્રા᳚હ્મણો॒ક્તો-ઽશ્ર॑દ્દધાનો॒ યજા॑તૈ॒ સા મે॑ ય॒જ્ઞસ્યા॒-ઽઽશીર॑સ॒દિતિ॒ તસ્મા॒-દ્ય-દ્બ્રા᳚હ્મણો॒ક્તો-ઽશ્ર॑દ્દધાનો॒ યજ॑તે શં॒યુઁમે॒વ તસ્ય॑ બાર્હસ્પ॒ત્યં-યઁ॒જ્ઞસ્યા॒ ઽઽશીર્ગ॑ચ્છત્યે॒ત-ન્મમેત્ય॑બ્રવી॒-ત્કિ-મ્મે᳚ પ્ર॒જાયા॒ [પ્ર॒જાયાઃ᳚, ઇતિ॒ યો॑-ઽપગુ॒રાતૈ॑] 57

ઇતિ॒ યો॑-ઽપગુ॒રાતૈ॑ શ॒તેન॑ યાતયા॒દ્યો નિ॒હન॑-થ્સ॒હસ્રે॑ણ યાતયા॒દ્યો લોહિ॑ત-ઙ્ક॒રવ॒દ્યાવ॑તઃ પ્ર॒સ્કદ્ય॑ પા॒ગ્ં॒સૂન્-થ્સ॑-ઙ્ગૃ॒હ્ણા-ત્તાવ॑ત-સ્સંવઁથ્સ॒રા-ન્પિ॑તૃલો॒ક-ન્ન પ્રજા॑ના॒દિતિ॒ તસ્મા᳚-દ્બ્રાહ્મ॒ણાય॒ નાપ॑ ગુરેત॒ ન નિ હ॑ન્યા॒ન્ન લોહિ॑ત-ઙ્કુર્યાદે॒તાવ॑તા॒ હૈન॑સા ભવતિ॒ તચ્છં॒યોઁરા વૃ॑ણીમહ॒ ઇત્યા॑હ ય॒જ્ઞમે॒વ ત-થ્સ્વ॒ગા ક॑રોતિ॒ ત- [ત-થ્સ્વ॒ગા ક॑રોતિ॒ તત્, શં॒યોઁરા] 58

-ચ્છં॒યોઁરા વૃ॑ણીમહ॒ ઇત્યા॑હ શં॒યુઁમે॒વ બા॑ર્હસ્પ॒ત્ય-મ્ભા॑ગ॒ધેયે॑ન॒ સમ॑ર્ધયતિ ગા॒તું-યઁ॒જ્ઞાય॑ ગા॒તું-યઁ॒જ્ઞપ॑તય॒ ઇત્યા॑હા॒ ઽઽશિષ॑મે॒વૈ તામા શા᳚સ્તે॒ સોમં॑-યઁજતિ॒ રેત॑ એ॒વ ત-દ્દ॑ધાતિ॒ ત્વષ્ટા॑રં-યઁજતિ॒ રેત॑ એ॒વ હિ॒ત-ન્ત્વષ્ટા॑ રૂ॒પાણિ॒ વિ ક॑રોતિ દે॒વાના॒-મ્પત્ની᳚ર્યજતિ મિથુન॒ત્વાયા॒ગ્નિ-ઙ્ગૃ॒હપ॑તિં-યઁજતિ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ જા॒મિ વા એ॒ત-દ્ય॒જ્ઞસ્ય॑ ક્રિયતે॒ [ક્રિયતે, યદાજ્યે॑ન] 59

યદાજ્યે॑ન પ્રયા॒જા ઇ॒જ્યન્ત॒ આજ્યે॑ન પત્નીસંયાઁ॒જા ઋચ॑મ॒નૂચ્ય॑ પત્નીસંયાઁ॒જાના॑મૃ॒ચા ય॑જ॒ત્યજા॑મિત્વા॒યાથો॑ મિથુન॒ત્વાય॑ પ॒ઙ્ક્તિ પ્રા॑યણો॒ વૈ ય॒જ્ઞઃ પ॒ઙ્ક્ત્યુ॑દયનઃ॒ પઞ્ચ॑ પ્રયા॒જા ઇ॑જ્યન્તે ચ॒ત્વારઃ॑ પત્નીસંયાઁ॒જા-સ્સ॑મિષ્ટય॒જુઃ પ॑ઞ્ચ॒મ-મ્પ॒ઙ્ક્તિમે॒વાનુ॑ પ્ર॒યન્તિ॑ પ॒ઙ્ક્તિમનૂદ્ય॑ન્તિ ॥ 60 ॥

(પ્ર॒જાયાઃ᳚ - કરોતિ॒ તત્ - ક્રિ॑યતે॒ - ત્રય॑સ્ત્રિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 10)

યુ॒ક્ષ્વાહિ દે॑વ॒હૂત॑મા॒ગ્ં॒ અશ્વાગ્ં॑ અગ્ને ર॒થીરિ॑વ । નિ હોતા॑ પૂ॒ર્વ્ય-સ્સ॑દઃ ॥ ઉ॒ત નો॑ દેવ દે॒વાગ્ં અચ્છા॑ વોચો વિ॒દુષ્ટ॑રઃ । શ્રદ્વિશ્વા॒ વાર્યા॑ કૃધિ ॥ ત્વગ્ં હ॒ યદ્ય॑વિષ્ઠ્॒ય સહ॑સ-સ્સૂનવાહુત । ઋ॒તાવા॑ ય॒જ્ઞિયો॒ ભુવઃ॑ ॥ અ॒યમ॒ગ્નિ-સ્સ॑હ॒સ્રિણો॒ વાજ॑સ્ય શ॒તિન॒સ્પતિઃ॑ । મૂ॒ર્ધા ક॒વી ર॑યી॒ણામ્ ॥ ત-ન્ને॒મિમૃ॒ભવો॑ ય॒થા ઽઽન॑મસ્વ॒ સહૂ॑તિભિઃ । નેદી॑યો ય॒જ્ઞ- [ય॒જ્ઞમ્, અ॒ઙ્ગિ॒રઃ॒ ।] 61

-મ॑ઙ્ગિરઃ ॥ તસ્મૈ॑ નૂ॒ નમ॒ભિદ્ય॑વે વા॒ચા વિ॑રૂપ॒ નિત્ય॑યા । વૃષ્ણે॑ ચોદસ્વ સુષ્ટુ॒તિમ્ ॥ કમુ॑ ષ્વિદસ્ય॒ સેન॑યા॒-ઽગ્નેરપા॑કચક્ષસઃ । પ॒ણિ-ઙ્ગોષુ॑ સ્તરામહે ॥ મા નો॑ દે॒વાનાં॒-વિઁશઃ॑ પ્રસ્ના॒તીરિ॑વો॒સ્રાઃ । કૃ॒શ-ન્ન હા॑સુ॒રઘ્નિ॑યાઃ ॥ મા નઃ॑ સમસ્ય દૂ॒ઢ્યઃ॑ પરિ॑દ્વેષસો અગ્ં હ॒તિઃ । ઊ॒ર્મિર્ન નાવ॒મા વ॑ધીત્ ॥ નમ॑સ્તે અગ્ન॒ ઓજ॑સે ગૃ॒ણન્તિ॑ દેવ કૃ॒ષ્ટયઃ॑ । અમૈ॑- [અમૈઃ᳚, અ॒મિત્ર॑મર્દય ।] 62

-ર॒મિત્ર॑મર્દય ॥ કુ॒વિથ્સુનો॒ ગવિ॑ષ્ટ॒યે-ઽગ્ને॑ સં॒વેઁષિ॑ષો ર॒યિમ્ । ઉરુ॑કૃદુ॒રુ ણ॑સ્કૃધિ ॥ મા નો॑ અ॒સ્મિ-ન્મ॑હાધ॒ને પરા॑ વર્ગ્ભાર॒ભૃદ્ય॑થા । સં॒વઁર્ગ॒ગ્ં॒ સગ્ં ર॒યિ-ઞ્જ॑ય ॥ અ॒ન્યમ॒સ્મદ્ભિ॒યા ઇ॒યમગ્ને॒ સિષ॑ક્તુ દુ॒ચ્છુના᳚ । વર્ધા॑ નો॒ અમ॑વ॒ચ્છવઃ॑ ॥ યસ્યાજુ॑ષન્નમ॒સ્વિન॒-શ્શમી॒મદુ॑ર્મખસ્યવા । ત-ઙ્ઘેદ॒ગ્નિર્વૃ॒ધા-ઽવ॑તિ ॥ પર॑સ્યા॒ અધિ॑ [ ] 63

સં॒વઁતો-ઽવ॑રાગ્ં અ॒ભ્યા ત॑ર । યત્રા॒હમસ્મિ॒ તાગ્ં અ॑વ ॥ વિ॒દ્મા હિ તે॑ પુ॒રા વ॒યમગ્ને॑ પિ॒તુર્યથાવ॑સઃ । અધા॑ તે સુ॒મ્નમી॑મહે ॥ ય ઉ॒ગ્ર ઇ॑વ શર્ય॒હા તિ॒ગ્મશૃ॑ઙ્ગો॒ ન વગ્ંસ॑ગઃ । અગ્ને॒ પુરો॑ રુ॒રોજિ॑થ ॥ સખા॑ય॒-સ્સં-વઃ॑ ઁસં॒યઁઞ્ચ॒મિષ॒ગ્ગ્॒ સ્તોમ॑-ઞ્ચા॒ગ્નયે᳚ । વર્ષિ॑ષ્ઠાય ક્ષિતી॒નામૂ॒ર્જો નપ્ત્રે॒ સહ॑સ્વતે ॥ સગ્ં સ॒મિદ્યુ॑વસે વૃષ॒ન્ન -ગ્ને॒ વિશ્વા᳚ન્ય॒ર્ય આ । ઇ॒ડસ્પ॒દે સમિ॑ધ્યસે॒ સ નો॒ વસૂ॒ન્યા ભ॑ર । પ્રજા॑પતે॒, સ વે॑દ॒, સોમા॑ પૂષણે॒, મૌ દે॒વૌ ॥ 64 ॥

(ય॒જ્ઞ - મમૈ॒ - રધિ॑ - વૃષ॒ - ન્નેકા॒ન્ન વિગ્ં॑શ॒તિશ્ચ॑ ) (અ. 11)

ઉ॒શન્ત॑સ્ત્વા હવામહ ઉ॒શન્ત॒-સ્સમિ॑ધીમહિ । ઉ॒શન્નુ॑શ॒ત આ વ॑હ પિ॒તૄન્. હ॒વિષે॒ અત્ત॑વે ॥ ત્વગ્ં સો॑મ॒ પ્રચિ॑કિતો મની॒ષા ત્વગ્ં રજિ॑ષ્ઠ॒મનુ॑ નેષિ॒ પન્થા᳚મ્ । તવ॒ પ્રણી॑તી પિ॒તરો॑ ન ઇન્દો દે॒વેષુ॒ રત્ન॑મ ભજન્ત॒ ધીરાઃ᳚ ॥ ત્વયા॒ હિ નઃ॑ પિ॒તરઃ॑ સોમ॒ પૂર્વે॒ કર્મા॑ણિ ચ॒ક્રુઃ પ॑વમાન॒ ધીરાઃ᳚ । વ॒ન્વન્નવા॑તઃ પરિ॒ધીગ્ં રપો᳚ર્ણુ વી॒રેભિ॒રશ્વૈ᳚ર્મ॒ઘવા॑ ભવા [ભવ, નઃ॒ ।] 65

નઃ ॥ ત્વગ્ં સો॑મ પિ॒તૃભિઃ॑ સંવિઁદા॒નો-ઽનુ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી આ ત॑તન્થ । તસ્મૈ॑ ત ઇન્દો હ॒વિષા॑ વિધેમ વ॒યગ્ગ્ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ॥ અગ્નિ॑ષ્વાત્તાઃ પિતર॒ એહ ગ॑ચ્છત॒ સદઃ॑ સદ-સ્સદત સુપ્રણીતયઃ । અ॒ત્તા હ॒વીગ્ંષિ॒ પ્રય॑તાનિ બ॒ર્॒હિષ્યથા॑ ર॒યિગ્ં સર્વ॑વીર-ન્દધાતન ॥ બર્હિ॑ષદઃ પિતર ઊ॒ત્ય॑ર્વાગિ॒મા વો॑ હ॒વ્યા ચ॑કૃમા જુ॒ષદ્ધ્વ᳚મ્ । ત આ ગ॒તા-ઽવ॑સા॒ શ-ન્ત॑મે॒ના-ઽથા॒-ઽસ્મભ્ય॒ગ્ં॒ [-ઽસ્મભ્ય᳚મ્, શં-યોઁર॑ર॒પો દ॑ધાત ।] 66

શં-યોઁર॑ર॒પો દ॑ધાત ॥ આ-ઽહ-મ્પિ॒તૄન્-થ્સુ॑વિ॒દત્રાગ્ં॑ અવિથ્સિ॒ નપા॑ત-ઞ્ચ વિ॒ક્રમ॑ણ-ઞ્ચ॒ વિષ્ણોઃ᳚ । બ॒ર્॒હિ॒ષદો॒ યે સ્વ॒ધયા॑ સુ॒તસ્ય॒ ભજ॑ન્ત પિ॒ત્વસ્ત ઇ॒હા-ઽઽ ગ॑મિષ્ઠાઃ ॥ ઉપ॑હૂતાઃ પિ॒તરઃ॑ સો॒મ્યાસો॑ બર્હિ॒ષ્યે॑ષુ નિ॒ધિષુ॑ પ્રિ॒યેષુ॑ । ત આ ગ॑મન્તુ॒ ત ઇ॒હ શ્રુ॑વ॒ન્ત્વધિ॑ બ્રુવન્તુ॒ તે અ॑વન્ત્વ॒સ્માન્ ॥ ઉદી॑રતા॒મવ॑ર॒ ઉ-ત્પરા॑સ॒ ઉન્મ॑દ્ધ્ય॒માઃ પિ॒તરઃ॑ સો॒મ્યાસઃ॑ । અસું॒- [અસુ᳚મ્, ય ઈ॒યુર॑ વૃ॒કા] 67

-ઁય ઈ॒યુર॑ વૃ॒કા ઋ॑ત॒જ્ઞાસ્તે નો॑-ઽવન્તુ પિ॒તરો॒ હવે॑ષુ ॥ ઇ॒દ-મ્પિ॒તૃભ્યો॒ નમો॑ અસ્ત્વ॒દ્ય યે પૂર્વા॑સો॒ ય ઉપ॑રાસ ઈ॒યુઃ । યે પાર્થિ॑વે॒ રજ॒સ્યા નિષ॑ત્તા॒ યે વા॑ નૂ॒નગ્ં સુ॑વૃ॒જના॑સુ વિ॒ક્ષુ ॥ અધા॒ યથા॑ નઃ પિ॒તરઃ॒ પરા॑સઃ પ્ર॒ત્નાસો॑ અગ્ન ઋ॒તમા॑શુષા॒ણાઃ । શુચીદ॑ય॒-ન્દીધિ॑તિ મુક્થ॒શાસઃ॒, ક્ષામા॑ ભિ॒ન્દન્તો॑ અરુ॒ણીરપ॑ વ્રન્ન્ ॥ યદ॑ગ્ને [યદ॑ગ્ને, ક॒વ્ય॒વા॒હ॒ન॒ પિ॒તૄન્] 68

કવ્યવાહન પિ॒તૄન્. યક્ષ્યૃ॑તા॒વૃધઃ॑ । પ્ર ચ॑ હ॒વ્યાનિ॑ વક્ષ્યસિ દે॒વેભ્ય॑શ્ચ પિ॒તૃભ્ય॒ આ ॥ ત્વમ॑ગ્ન ઈડિ॒તો જા॑તવે॒દો-ઽવા᳚ડ્ઢ॒વ્યાનિ॑ સુર॒ભીણિ॑ કૃ॒ત્વા । પ્રાદાઃ᳚ પિ॒તૃભ્યઃ॑ સ્વ॒ધયા॒ તે અ॑ક્ષન્ન॒દ્ધિ ત્વ-ન્દે॑વ॒ પ્રય॑તા હ॒વીગ્ંષિ॑ ॥ માત॑લી ક॒વ્યૈર્ય॒મો અઙ્ગિ॑રોભિ॒ ર્બૃહ॒સ્પતિ॒ર્॒ ઋક્વ॑ભિ ર્વાવૃધા॒નઃ । યાગ્શ્ચ॑ દે॒વા વા॑વૃ॒ધુર્યે ચ॑ દે॒વાન્-થ્સ્વાહા॒-ઽન્યે સ્વ॒ધયા॒-ઽન્યે મ॑દન્તિ ॥ 69 ॥

ઇ॒મં-યઁ॑મ પ્રસ્ત॒રમાહિ સીદાઙ્ગિ॑રોભિઃ પિ॒તૃભિઃ॑ સંવિઁદા॒નઃ । આત્વા॒ મન્ત્રાઃ᳚ કવિશ॒સ્તા વ॑હન્ત્વે॒ના રા॑જન્. હ॒વિષા॑ માદયસ્વ ॥ અઙ્ગિ॑રોભિ॒રા ગ॑હિ ય॒જ્ઞિયે॑ભિ॒ર્યમ॑ વૈરૂ॒પૈરિ॒હ મા॑દયસ્વ । વિવ॑સ્વન્તગ્ં હુવે॒ યઃ પિ॒તા તે॒-ઽસ્મિન્. ય॒જ્ઞે બ॒ર્॒હિષ્યા નિ॒ષદ્ય॑ ॥ અઙ્ગિ॑રસો નઃ પિ॒તરો॒ નવ॑ગ્વા॒ અથ॑ર્વાણો॒ ભૃગ॑વ-સ્સો॒મ્યાસઃ॑ । તેષાં᳚-વઁ॒યગ્ં સુ॑મ॒તૌ ય॒જ્ઞિયા॑ના॒મપિ॑ ભ॒દ્રે સૌ॑મન॒સે સ્યા॑મ ॥ 70 ॥

(ભ॒વા॒ - ઽસ્મભ્ય॒ - મસું॒ - ઁયદ॑ગ્ને - મદન્તિ - સૌમન॒સ - એક॑-ઞ્ચ ) (અ. 12)

(સ॒મિધ॒ - શ્ચક્ષુ॑ષી - પ્ર॒જાપ॑તિ॒રાજ્યં॑ - દે॒વસ્ય॒ સ્ફ્યં - બ્ર॑હ્મવા॒દિનો॒ ઽદ્ભિ - ર॒ગ્નેસ્ત્રયો॒ - મનુઃ॑ પૃથિ॒વ્યાઃ - પ॒શવો॒ - ઽગ્નીધે॑ - દે॒વા વૈ ય॒જ્ઞસ્ય॑ - યુ॒ક્ષ્વો - શન્ત॑સ્ત્વા॒ - દ્વાદ॑શ )

(સ॒મિધો॑ - યા॒જ્યા॑ - તસ્મા॒ન્નભા॒-ઽગગ્ં - હિ તમન્વિ- ત્યા॑હ પ્ર॒જા વા - આ॒હેત્યા॑હ - યુ॒ક્ષ્વા હિ - સ॑પ્ત॒તિઃ )

(સ॒મિધઃ॑, સૌમન॒સે સ્યા॑મ)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-ન્દ્વિતીયકાણ્ડે ષષ્ટઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥

(વા॒ય॒વ્યં॑ - પ્ર॒જાપ॑તિ - રાદિ॒ત્યેભ્યો॑ - દે॒વા - વિ॒શ્વરૂ॑પઃ - સ॒મિધઃ॒ - ષટ્) (6)

॥ ઇતિ દ્વીતીય-ઙ્કાણ્ડમ્ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - avaśiṣṭakarmābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

sa॒midho̭ yajati vasa॒ntame॒vartū॒nāmava̭ rundhe॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati grī॒ṣmame॒vāva̭ rundha i॒ḍo ya̭jati va॒r॒ṣā e॒vāva̭ rundhe ba॒r॒hirya̭jati śa॒rada̭me॒vāva̭ rundhe svāhākā॒raṃ-ya~̭jati hema॒ntame॒vāva̭ rundhe॒ tasmā॒-thsvāhā̭kṛtā॒ hema̭-npa॒śavo-'va̭ sīdanti sa॒midho̭ yajatyu॒ṣasa̭ e॒va de॒vatā̭nā॒mava̭ rundhe॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati ya॒jñame॒vāva̭ rundha [ya॒jñame॒vāva̭ rundha, i॒ḍo ya̭jati] 1

i॒ḍo ya̭jati pa॒śūne॒vāva̭ rundhe ba॒rhirya̭jati pra॒jāme॒vāva̭ rundhe sa॒māna̭yata upa॒bhṛta॒stejo॒ vā ājya̭-mpra॒jā ba॒r॒hiḥ pra॒jāsve॒va tejo̭ dadhāti svāhākā॒raṃ-ya~̭jati॒ vāca̭me॒vāva̭ rundhe॒ daśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rāḍvi॒rājai॒ vānnādya॒mava̭ rundhe sa॒midho̭ yajatya॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati [ ] 2

ya॒jña e॒vāntari̭kṣe॒ prati̭ tiṣṭhatī॒ḍo ya̭jati pa॒śuṣve॒va prati̭tiṣṭhati ba॒ra॒ḥirya̭jati॒ ya e॒va dḙva॒yānāḥ॒ panthā̭na॒steṣve॒va prati̭tiṣṭhati svāhākā॒raṃ-ya~̭jati suva॒rga e॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatye॒tāva̭nto॒ vai dḙvalo॒kāsteṣve॒va ya̭thāpū॒rva-mprati̭tiṣṭhati devāsu॒rā e॒ṣu lo॒keṣva̭spardhanta॒ te de॒vāḥ pra̭yā॒jaire॒bhyo lo॒kebhyo 'sṷrā॒-nprāṇṷdanta॒ ta-tpra̭yā॒jānā᳚- [ta-tpra̭yā॒jānā᳚m, pra॒yā॒ja॒tva-] 3

-mprayāja॒tvaṃ-ya~syai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ prayā॒jā i॒jyante॒ praibhyo lo॒kebhyo॒ bhrātṛ̭vyānnudate 'bhi॒krāma̭-ñjuhotya॒bhiji̭tyai॒ yo vai pra̭yā॒jānā᳚-mmithu॒naṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate sa॒midho̭ ba॒hvīri̭va yajati॒ tanū॒napā̭ta॒meka̭miva mithu॒na-ntadi॒ḍo ba॒hvīri̭va yajati ba॒r॒hireka̭miva mithu॒na-ntade॒tadvai pra̭yā॒jānā᳚-mmithu॒naṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ pra [ ] 4

pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate de॒vānāṃ॒-vā~ ani̭ṣṭā de॒vatā॒ āsa॒nnathāsṷrā ya॒jñama̭jighāgṃ sa॒-nte de॒vā gā̭ya॒trīṃ-vyau~̭ha॒-npañcā॒kṣarā̭ṇi prā॒cīnā̭ni॒ trīṇi̭ pratī॒cīnā̭ni॒ tato॒ varma̭ ya॒jñāyābha̭va॒dvarma॒ yaja̭mānāya॒ ya-tpra̭yājānūyā॒jā i॒jyante॒ varmai॒va tadya॒jñāya̭ kriyate॒ varma॒ yaja̭mānāya॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ tasmā॒-dvarṷ̄tha-mpu॒rastā॒-dvarṣī̭yaḥ pa॒ścāddhrasī̭yo de॒vā vai pu॒rā rakṣo᳚bhya॒ [pu॒rā rakṣo᳚bhyaḥ, iti̭ svāhākā॒reṇa̭] 5

iti̭ svāhākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣṷ ya॒jñagṃ sa॒gg॒sthāpya̭mapaśya॒-ntagg svā̭hākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣu॒ sama̭sthāpaya॒n vi vā e॒ta-dya॒jña-ñchi̭ndanti॒ ya-thsvā̭hākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣṷ saggsthā॒paya̭nti prayā॒jāni॒ṣṭvā ha॒vīgṣya॒bhi ghā̭rayati ya॒jñasya॒ santa̭tyā॒ atho̭ ha॒vire॒vāka॒ratho̭ yathāpū॒rvamupai̭ti pi॒tā vai pra̭yā॒jāḥ pra॒jā-'nṷ̄yā॒jā ya-tpra̭yā॒jāni॒ṣṭvā ha॒vīgṣya̭bhighā॒raya̭ti pi॒taiva ta-tpu॒treṇa॒ sādhā̭raṇa- [sādhā̭raṇam, ku॒ru॒te॒ tasmā̭dāhu॒-] 6

-ṅkurute॒ tasmā̭dāhu॒-ryaścai॒vaṃ-ve~da॒ yaśca॒ na ka॒thā pu॒trasya॒ keva̭la-ṅka॒thā sādhā̭raṇa-mpi॒turityaska̭nname॒va tadya-tpra̭yā॒jeṣvi॒ṣṭeṣu॒ skanda̭ti gāya॒tryḙva tena॒ garbha̭-ndhatte॒ sā pra॒jā-mpa॒śūn. yaja̭mānāya॒ praja̭nayati || 7 ||

(ya॒ja॒ti॒ ya॒jñāme॒vāva̭ rundhe॒ - tanū॒napā̭taṃ-ya~jati - prayā॒jānā̭ ṭṭa me॒vaṃ-ve~da॒ pra - rakṣo᳚bhyaḥ॒ - sādhā̭raṇaṃ॒ - pañca̭trigṃśacca ) (a. 1)

cakṣṷṣī॒ vā e॒te ya॒jñasya॒ yadājya̭bhāgau॒ yadājya̭bhāgau॒ yaja̭ti॒ cakṣṷṣī e॒va ta-dya॒jñasya॒ prati̭ dadhāti pūrvā॒rdhe jṷhoti॒ tasmā᳚-tpūrvā॒rdhe cakṣṷṣī pra॒bāhṷg-juhoti॒ tasmā᳚-tpra॒bāhu॒kcakṣṷṣī devalo॒kaṃ-vā~ a॒gninā॒ yaja̭mā॒no-'nṷ paśyati pitṛlo॒kagṃ somḙnottarā॒rdhe᳚ 'gnayḙ juhoti dakṣiṇā॒rdhe somā̭yai॒vami̭va॒ hīmau lo॒kāva॒nayo᳚ rlo॒kayo॒ranṷkhyātyai॒ rājā̭nau॒ vā e॒tau de॒vatā̭nāṃ॒- [de॒vatā̭nām, yada॒gnīṣomā̭vanta॒rā] 8

~yada॒gnīṣomā̭vanta॒rā de॒vatā̭ ijyete de॒vatā̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai॒ tasmā॒-drājñā̭ manu॒ṣyā̭ vidhṛ̭tā brahmavā॒dino̭ vadanti॒ ki-nta-dya॒jñe yaja̭mānaḥ kurute॒ yenā॒nyato̭dataśca pa॒śū-ndā॒dhā-ro̭bha॒yato̭data॒-ścetyṛca̭-ma॒nūcyā ''jya̭bhāgasya juṣā॒ṇena̭ yajati॒ tenā॒nyato̭dato dādhā॒rarca̭ma॒nūcya̭ ha॒viṣa̭ ṛ॒cā ya̭jati॒ teno̭bha॒yato̭dato dādhāra mūrdha॒nvatī̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati mū॒rdhāna̭me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti [ ] 9

ni॒yutva̭tyā yajati॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va pa॒śū-nni yṷvate ke॒śinagṃ̭ha dā॒rbhya-ṅke॒śī sātya̭kāmiruvāca sa॒ptapa̭dā-nte॒ śakva̭rī॒g॒ śvo ya॒jñe pra̭yo॒ktāse॒ yasyai̭ vī॒ryḙṇa॒ pra jā॒tā-nbhrātṛ̭vyānnu॒date॒ prati̭ jani॒ṣyamā̭ṇā॒n॒. yasyai̭ vī॒ryḙṇo॒bhayo᳚ rlo॒kayo॒ rjyoti̭ rdha॒tte yasyai̭ vī॒ryḙṇa pūrvā॒rdhenā̭na॒ḍvā-nbhu॒nakti̭ jaghanā॒rdhena̭ dhe॒nuriti̭ pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati jā॒tāne॒va bhrātṛ̭vyā॒-npraṇṷdata u॒pari̭ṣṭāllakṣmā [ ] 10

yā॒jyā̭ jani॒ṣyamā̭ṇāne॒va prati̭nudate pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavatya॒sminne॒va lo॒ke jyoti̭rdhatta u॒pari̭ṣṭāllakṣmā yā॒jyā̭-'muṣmi̭nne॒va lo॒ke jyoti̭rdhatte॒ jyoti̭ṣmantāvasmā i॒mau lo॒kau bha̭vato॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati॒ tasmā᳚-tpūrvā॒rdhenā̭na॒ḍvā-nbhṷnaktyu॒pari̭ṣṭāllakṣmā yā॒jyā̭ tasmā᳚jjaghanā॒rdhena̭ dhe॒nurya e॒vaṃ-ve~da̭ bhu॒ṅkta ḙname॒tau vajra॒ ājyaṃ॒-va~jra॒ ājya̭bhāgau॒ [ājya̭bhāgau॒, vajro̭] 11

vajro̭ vaṣaṭkā॒rastri॒vṛta̭me॒va vajragṃ̭ sa॒mbhṛtya॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭ra॒tyaccha̭mbaṭkāra-mapa॒gūrya॒ vaṣa̭ṭkaroti॒ stṛtyai̭ gāya॒trī pṷro-'nuvā॒kyā̭ bhavati tri॒ṣṭug yā॒jyā᳚ brahma̭nne॒va kṣa॒trama॒nvāra̭-mbhayati॒ tasmā᳚dbrāhma॒ṇo mukhyo॒ mukhyo̭ bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praivaina̭-mpuro-'nuvā॒kya̭yā ''ha॒ praṇa̭yati yā॒jya̭yā ga॒maya̭ti vaṣaṭkā॒reṇaivaina̭-mpuro-'nuvā॒kya̭yā datte॒ praya̭cchati yā॒jya̭yā॒ prati̭ [yā॒jya̭yā॒ prati̭, va॒ṣa॒ṭkā॒reṇa̭] 12

vaṣaṭkā॒reṇa̭ sthāpayati tri॒padā̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭tiṣṭhati॒ catṷṣpadā yā॒jyā̭ catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe dvyakṣa॒ro va̭ṣaṭkā॒ro dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ pa॒śuṣve॒vopari̭ṣṭā॒-tprati̭tiṣṭhati gāya॒trī pṷro-'nuvā॒kyā̭ bhavati tri॒ṣṭug yā॒jyai̭ṣā vai sa॒ptapa̭dā॒ śakva̭rī॒ yadvā e॒tayā̭ de॒vā aśi̭kṣa॒-ntada̭śaknuva॒n॒. ya e॒vaṃ-ve~da̭ śa॒knotye॒va yacchikṣa̭ti || 13 ||

(de॒vatā̭nāṃ - karotyu॒ - pari̭ṣṭālla॒kṣmā - ''jya̭bhāgau॒ - prati̭ - śa॒krotye॒va - dve ca̭ ) (a. 2)

pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ā॒tmannājya̭madhatta॒ ta-nde॒vā a̭bruvanne॒ṣa vāva ya॒jño yadājya॒mapye॒va no-'trā॒stviti॒ so᳚-'bravī॒-dyajāṋ va॒ ājya̭bhāgā॒vupa̭ stṛṇāna॒bhi ghā̭rayā॒niti॒ tasmā॒-dyaja॒ntyā-jya̭bhāgā॒vupa̭ stṛṇantya॒bhi ghā̭rayanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyā-dyā॒tayā̭mānya॒nyāni̭ ha॒vīg-ṣyayā̭tayāma॒-mājya॒miti̭ prājāpa॒tya- [prājāpa॒tyam, iti̭] 14

-miti̭ brūyā॒dayā̭tayāmā॒ hi de॒vānā᳚-mpra॒jāpa̭ti॒riti॒ chandāgṃ̭si de॒vebhyo-'pā᳚krāma॒-nna vo̭-'bhā॒gāni̭ ha॒vyaṃ-va~̭kṣyāma॒ iti॒ tebhya̭ e॒ta-cca̭turava॒tta-ma̭dhāraya-npuro-'nuvā॒kyā̭yai yā॒jyā̭yai de॒vatā̭yai vaṣaṭkā॒rāya॒ yacca̭turava॒tta-ñju॒hoti॒ chandāg̭sye॒va ta-tprī̭ṇāti॒ tānya̭sya prī॒tāni̭ de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭ha॒ntyaṅgi̭raso॒ vā i॒ta ṷtta॒mā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntadṛṣa̭yo yajñavā॒stva̭bhya॒vāya॒-ntḙ- [yajñavā॒stva̭bhya॒vāya॒-nte, a॒pa॒śya॒-npu॒ro॒ḍāśa̭-] 15

-'paśya-npuro॒ḍāśa̭-ṅkū॒rma-mbhū॒tagṃ sarpa̭nta॒-ntama̭bruva॒nnindrā̭ya dhriyasva॒ bṛ॒haspata̭ye dhriyasva॒ viśve᳚bhyo de॒vebhyo᳚ dhriya॒sveti॒ sa nāddhri̭yata॒ tama̭bruvanna॒gnaye᳚ dhriya॒sveti॒ so᳚-'gnaye᳚-'ddhriyata॒ yadā᳚gne॒yo᳚- 'ṣṭāka̭pālo- 'māvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñcā᳚cyu॒to bhava̭ti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyai॒ tama̭bruvan ka॒thā-'hā᳚sthā॒ ityanṷpākto 'bhūva॒mitya̭bravī॒-dyathā-'kṣo-'nṷpākto॒- [-'nṷpāktaḥ, a॒vārccha̭tye॒va-] 16

-'vārccha̭tye॒va-mavā̭-''ra॒mityu॒pari̭ṣṭā-da॒bhyajyā॒dhastā॒-dupā̭nakti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ sarvā̭ṇi ka॒pālā᳚nya॒bhi pra̭thayati॒ tāva̭taḥ puro॒ḍāśā̭na॒muṣmi̭n ~lo॒kḙ-'bhi ja̭yati॒ yo vida̭gdha॒-ssa nai̭r-ṛ॒to yo-'śṛ̭ta॒-ssa rau॒dro ya-śśṛ॒ta-ssa sadḙva॒stasmā॒davi̭dahatā śṛta॒kṛntyaḥ̭ sadeva॒tvāya॒ bhasma̭nā॒-'bhi vā̭sayati॒ tasmā᳚nmā॒gṃ॒ senāsthi̭ cha॒nnaṃ-ve~॒denā॒bhi vā̭sayati॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, keśai॒-] 17

-tkeśai॒-śśiraḥ̭ cha॒nna-mpracyṷtaṃ॒-vā~ e॒tada॒smā-llo॒kādaga̭ta-ndevalo॒kaṃ-ya~cchṛ॒tagṃ ha॒virana̭bhighārita-mabhi॒ghāryo-dvā̭sayati deva॒traivaina̭-dgamayati॒ yadyeka̭-ṅka॒pāla॒-nnaśye॒deko॒ māsaḥ̭ saṃva~thsa॒rasyāna̭veta॒-ssyādatha॒ yaja̭mānaḥ॒ pramī̭yeta॒ ya-ddve naśyḙtā॒-ndvau māsaṷ saṃva~thsa॒rasyāna̭vetau॒ syātā॒matha॒ yaja̭mānaḥ॒ pramī̭yeta sa॒ṅkhyāyo-dvā̭sayati॒ yaja̭mānasya [yaja̭mānasya, go॒pī॒thāya॒ yadi॒] 18

gopī॒thāya॒ yadi॒ naśyḙdāśvi॒na-ndvi̭kapā॒la-nnirva̭pe-ddyāvāpṛthi॒vya̭- meka̭kapālama॒śvinau॒ vai de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti dyāvāpṛthi॒vya̭ eka̭kapālo bhavatya॒nayo॒rvā e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭- tya॒nayo̭re॒vaina̭-dvindati॒ prati̭ṣṭhityai || 19 ||

(pra॒jā॒pa॒tyaṃ - te - 'kṣo-'nṷpākto - ve॒denā॒bhi vā̭sayati॒ tasmā॒--dyaja̭mānasya॒ - dvātrigṃ̭śacca) (a. 3)

de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va iti॒ sphyamā da̭tte॒ prasū᳚tyā a॒śvino᳚ rbā॒hubhyā॒mityā̭hā॒-śvinau॒ hi de॒vānā̭maddhva॒ryū āstā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mityā̭ha॒ yatyai̭ śa॒tabhṛ̭ṣṭirasi vānaspa॒tyo dvi̭ṣa॒to va॒dha ityā̭ha॒ vajra̭me॒va ta-thsaggśya̭ti॒ bhrātṛ̭vyāya prahari॒ṣyan-thsta̭mba ya॒jur-ha̭ratye॒tāva̭tī॒ vai pṛ̭thi॒vī yāva̭tī॒ vedi॒stasyā̭ e॒tāva̭ta e॒va bhrātṛ̭vya॒-nnirbha̭jati॒ [-nirbha̭jati॒, tasmā॒nnābhā॒ga-] 20

tasmā॒nnābhā॒ga-nnirbha̭janti॒ trirha̭rati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyo॒ nirbha̭jati tū॒ṣṇī-ñca̭tu॒rthagṃ ha̭ra॒tyapa̭rimitāde॒vaina॒-nnirbha̭ja॒tyuddha̭nti॒ yade॒vāsyā̭ ame॒ddhya-ntadapa̭ ha॒ntyuddha̭nti॒ tasmā॒doṣa̭dhayaḥ॒ parā̭ bhavanti॒ mūla̭-ñchinatti॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va mūla̭-ñchinatti pitṛdeva॒tyā-'ti̭khā॒teya̭tī-ṅkhanati pra॒jāpa̭tinā [pra॒jāpa̭tinā, yajñamu॒khena॒ sammi̭tā॒mā] 21

yajñamu॒khena॒ sammi̭tā॒mā pra̭ti॒ṣṭhāyai̭ khanati॒ yaja̭māname॒va pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭mayati dakṣiṇa॒to varṣī̭yasī-ṅkaroti deva॒yaja̭nasyai॒va rū॒pama̭kaḥ॒ purī̭ṣavatī-ṅkaroti pra॒jāvai pa॒śavaḥ॒ purī̭ṣa-mpra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhiḥ॒ purī̭ṣavanta-ṅkaro॒tyutta̭ra-mparigrā॒ha-mpari̭ gṛhṇātye॒tāva̭tī॒ vai pṛ̭thi॒vī yāva̭tī॒ vedi॒stasyā̭ e॒tāva̭ta e॒va bhrātṛ̭vya-nni॒rbhajyā॒-''tmana॒ utta̭ra-mparigrā॒ha-mpari̭gṛhṇāti krū॒rami̭va॒ vā [krū॒rami̭va॒ vai, e॒ta-tka̭roti॒] 22

e॒ta-tka̭roti॒ yadvedi̭-ṅka॒roti॒ dhā a̭si sva॒dhā a॒sīti̭ yoyupyate॒ śāntyai॒ prokṣa̭ṇī॒rā sā̭daya॒tyāpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnī rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sphyasya॒vartman᳚-thsādayati ya॒jñasya॒ santa̭tyai॒ya-ndvi॒ṣyā-tta-ndhyā̭yecchu॒caivaina̭marpayati || 23 ||

(bha॒ja॒ti॒ - pra॒jāpa̭tine- va॒ vai - traya̭strigṃśacca) (a. 4)

bra॒hma॒vā॒dino̭ vadantya॒dbhir-ha॒vīgṃṣi॒ praukṣīḥ॒ kenā॒pa iti॒ brahma॒ṇeti̭ brūyāda॒dbhir-hyḙva ha॒vīgṃṣi̭ pro॒kṣati॒ brahma̭ṇā॒-'pa i॒ddhmāba॒r॒hiḥ prokṣa̭ti॒ meddhya̭me॒vaina̭-tkaroti॒ vedi॒-mprokṣa̭tyṛ॒kṣā vā ॒ṣā-'lo॒makā̭-'me॒ddhyā ya-dvedi॒rmeddhyā̭-me॒vainā᳚-ṅkaroti di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tveti̭ ba॒r॒hi-rā॒sādya॒ pro- [ba॒r॒hi-rā॒sādya॒ pra, ukṣa̭tye॒bhya] 24

-kṣa̭tye॒bhya e॒vaina̭llo॒kebhyaḥ॒ prokṣa̭ti krū॒rami̭va॒ vā e॒ta-tka̭roti॒ ya-tkhana̭tya॒po nina̭yati॒ śāntyai̭ pu॒rastā᳚-tprasta॒ra-ṅgṛ̭hṇāti॒ mukhya̭me॒vaina̭-ṅkaro॒tīya̭nta-ṅgṛhṇāti pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭ta-mba॒r॒hi-sstṛ̭ṇāti pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ pṛ̭thi॒vī vediḥ̭ pra॒jā e॒va pṛ̭thi॒vyā-mprati̭ṣṭhāpaya॒tyana̭tidṛśñagg stṛṇāti pra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒-rana̭tidṛśña-ṅkaro॒- [-rana̭tidṛśña-ṅkaroti, utta̭ra-mba॒r॒hiṣaḥ̭] 25

-tyutta̭ra-mba॒r॒hiṣaḥ̭ prasta॒ragṃ sā̭dayati pra॒jā vai ba॒r॒hi ryaja̭mānaḥ prasta॒royaja̭māna-me॒vāya̭jamānā॒-dutta̭ra-ṅkaroti॒ tasmā॒-dyaja̭mā॒no-'ya̭jamānā॒dutta̭ro॒-'ntarda̭dhāti॒ vyāvṛ̭ttyā a॒nakti̭ ha॒viṣkṛ̭tame॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatitre॒dhā-'na̭kti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyo̭-'nakti॒ na prati̭ śṛṇāti॒ya-tpra̭tiśṛṇī॒yādanū᳚rdhva-mbhāvukaṃ॒-ya~ja̭mānasya syādu॒parī̭va॒ pra ha̭ra- [pra ha̭rati, u॒parī̭va॒ hi] 26

-tyu॒parī̭va॒ hi sṷva॒rgo lo॒ko niya̭cchati॒ vṛṣṭi̭me॒vāsmai॒ niya̭cchati॒ nātya̭gra॒-mpra ha̭re॒dyadatya̭gra-mpra॒harḙda-tyāsā॒riṇya̭ddhva॒ryo-rnāśṷkā syā॒nna pu॒rastā॒-tpratya̭sye॒dya-tpu॒rastā᳚-tpra॒tyasye᳚-thsuva॒rgāllo॒kā-dyaja̭māna॒-mprati̭ nude॒-tprāñca॒-mpraha̭rati॒ yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ na viṣva̭ñcaṃ॒-vi~ yṷyā॒-dya-dviṣva̭ñcaṃ-vi~yu॒yā- [-viyu॒yāt, strya̭sya jāyeto॒rdhva-] 27

-thstrya̭sya jāyeto॒rdhva-mudyau᳚tyū॒rdhvami̭va॒ hi pu॒gṃ॒saḥ pumā̭ne॒vāsya̭ jāyate॒ ya-thsphyena̭ vopave॒ṣeṇa̭ vā yoyu॒pyeta॒ stṛti̭re॒vāsya॒ sā hastḙna yoyupyate॒ yaja̭mānasya gopī॒thāya̭ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kiṃ-ya~॒jñasya॒ yaja̭māna॒ iti̭ prasta॒ra iti॒ tasya॒ kva̭ suva॒rgo lo॒ka ityā̭hava॒nīya॒ iti̭ brūyā॒dya-tpra̭sta॒ramā̭hava॒nīye᳚ pra॒hara̭ti॒ yaja̭māname॒va [yaja̭māname॒va, su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒] 28

sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi vā e॒ta-dyaja̭māno liśate॒ ya-tpra̭sta॒raṃ-yo~̭yu॒pyantḙ ba॒r॒hiranu॒ praha̭rati॒ śāntyā̭ anārambha॒ṇa i̭va॒ vā e॒tarhya̭ddhva॒ryu-ssa ī᳚śva॒ro vḙpa॒no bhavi̭tordhru॒vā 'sītī॒māma॒bhi mṛ̭śatī॒yaṃ-vai~ dhru॒vā-'syāme॒va prati̭tiṣṭhati॒ na vḙpa॒no bha̭va॒tyagā(3)na̭gnī॒dityā̭ha॒ yadbrū॒yāda-ga̭nna॒gniritya॒ -gnāva॒gni-ṅga̭maye॒nni ryaja̭mānagṃ suva॒rgāllo॒kā-dbha̭je॒daga॒nnitye॒va brṷ̄yā॒-dyaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati || 29 ||

(ā॒sādya॒ prā - na̭tidṛśña-ṅkaroti - harati - viyu॒yā--dyaja̭māname॒vā-'gniriti̭ - sa॒ptada̭śa ca ) (a. 5)

a॒gnestrayo॒ jyāyāgṃ̭so॒ bhrāta̭ra āsa॒-nte de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~ha̭ntaḥ॒ prāmī̭yanta॒ so᳚-'gnira̭bibhedi॒tthaṃ-vā~va sya ārti॒mā-'ri̭ṣya॒tīti॒ sa nilā̭yata॒ so̭-'paḥ prāvi̭śa॒-tta-nde॒vatāḥ॒ praiṣa̭maiccha॒-nta-mmathsyaḥ॒ prābra̭vī॒-ttama̭śapaddhi॒yādhi̭yā tvā vaddhyāsu॒ryo mā॒ prāvo̭ca॒ iti॒ tasmā॒nmathsya̭-ndhi॒yādhi̭yā ghnanti śa॒pto [śa॒ptaḥ, hi] 30

hi tamanva̭vinda॒-ntama̭ bruva॒nnupa̭ na॒ ā va̭rtasva ha॒vya-nno̭ va॒heti॒ so᳚-'bravī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ yade॒va gṛ̭hī॒tasyāhṷtasyabahiḥ pari॒dhi skandā॒-ttanme॒ bhrātṛ̭ṇā-mbhāga॒dheya̭masa॒diti॒ tasmā॒dya-dgṛ̭hī॒tasyāhṷtasya bahiḥ pari॒dhi skanda̭ti॒ teṣā॒-nta-dbhā̭ga॒dheya॒-ntāne॒va tena̭ prīṇāti pari॒dhī-npari̭ dadhāti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sagg spa̭rśayati॒ [sagg spa̭rśayati, rakṣa̭sā॒-] 31

rakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya॒ na pu॒rastā॒-tpari̭ dadhātyādi॒tyo hyḙvodya-npu॒rastā॒-drakṣāg̭syapa॒hantyū॒rdhve sa॒midhā॒vā da̭dhātyu॒pari̭ṣṭāde॒va rakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ yajṷṣā॒-'nyā-ntū॒ṣṇīma॒nyā-mmi̭thuna॒tvāya॒ dve ā da̭dhāti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai ya̭jeta॒ yo ya॒jñasyā-''rtyā॒ vasī̭yā॒n-thsyāditi॒ bhūpa̭taye॒ svāhā॒ bhuva̭napataye॒ svāhā̭ bhū॒tānā॒- [bhū॒tānā᳚m, pata̭ye॒ svāheti̭] 32

-mpata̭ye॒ svāheti̭ ska॒nnamanṷ mantrayeta ya॒jñasyai॒va tadārtyā॒ yaja̭māno॒ vasī̭yā-nbhavati॒ bhūya̭sī॒r॒hi de॒vatāḥ᳚ prī॒ṇāti̭ jā॒mi vā e॒ta-dya॒jñasya̭ kriyate॒ yada॒nvañcaṷ puro॒ḍāśā̭ vupāgṃśuyā॒jama̭nta॒rā ya̭ja॒tyajā̭mitvā॒yātho̭ mithuna॒tvāyā॒gnira॒muṣmi̭n ~lo॒ka āsī᳚-dya॒mo᳚-'smi-nte de॒vā a̭bruva॒nnete॒mau vi paryṷ̄hā॒metya॒nnādyḙna de॒vā a॒gni- [de॒vā a॒gnim, u॒pāma̭ntrayanta] 33

-mu॒pāma̭ntrayanta rā॒jyena̭ pi॒taro̭ ya॒ma-ntasmā̭da॒gni rde॒vānā̭mannā॒do ya॒maḥ pi̭tṛ॒ṇāgṃ rājā॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prarā॒jyama॒nnādya̭-māpnoti॒ tasmā̭ e॒ta-dbhā̭ga॒dheya॒-mprāya̭ccha॒n॒. yada॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛtḙ-'va॒dyanti॒ yada॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛtḙ 'va॒dyati̭ bhāga॒dheyḙnai॒va ta-dru॒dragṃ sama̭rdhayati sa॒kṛ-thsa̭kṛ॒dava̭ dyati sa॒kṛdi̭va॒ hi ru॒dra ṷttarā॒rdhādava̭ dyatye॒ṣā vai ru॒drasya॒ [vai ru॒drasya̭, dikh-svāyā̭me॒va] 34

dikh-svāyā̭me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate॒ dvira॒bhi ghā̭rayati caturava॒ttasyā-''ptyai̭pa॒śavo॒ vai pūrvā॒ āhṷtaya e॒ṣa ru॒dro yada॒gnirya-tpūrvā॒ āhṷtīra॒bhi jṷhu॒yā-dru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ dadhyādapa॒śuryaja̭māna-ssyādati॒hāya॒ pūrvā॒ āhṷtīrjuhoti paśū॒nā-ṅgo̭pī॒thāya̭ || 35 ||

(śa॒ptaḥ - spa̭rśayati - bhū॒tānā̭ - ma॒gnigṃ - ru॒drasya̭ - sa॒ptatrigṃ̭śacca ) (a. 6)

manuḥ̭ pṛthi॒vyā ya॒jñiya̭maiccha॒-thsa ghṛ॒ta-nniṣi̭ktamavinda॒-thso᳚-'bravī॒-tko᳚-'syeśva॒ro ya॒jñe-'pi॒ karto॒riti॒ tāva̭brūtā-mmi॒trāvarṷṇau॒ gore॒vā-''vamī᳚śva॒rau karto᳚-ssva॒ iti॒ tau tato॒ gāgṃ samai̭rayatā॒gṃ॒ sā yatra̭ yatra॒ nyakrā̭ma॒-ttato̭ ghṛ॒tama̭pīḍyata॒ tasmā᳚-dghṛ॒tapa̭dyucyate॒ tada̭syai॒ janmopa̭hūtagṃ rathanta॒ragṃ sa॒ha pṛ̭thi॒vyetyā̭he॒ [sa॒ha pṛ̭thi॒vyetyā̭ha, iyaṃ-vai~] 36

yaṃ-vai~ ra̭thanta॒rami॒māme॒va sa॒hānnā-dye॒nopa̭ hvayata॒ upa̭hūtaṃ-vā~made॒vyagṃ sa॒hāntari̭kṣe॒ṇetyā̭ha pa॒śavo॒ vai vā̭made॒vya-mpa॒śūne॒va sa॒hāntari̭kṣe॒ṇopa̭ hvayata॒ upa̭hūta-mbṛ॒ha-thsa॒ha di॒vetyā̭hai॒raṃ-vai~ bṛ॒hadirā̭me॒va sa॒ha di॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūtā-ssa॒pta hotrā॒ ityā̭ha॒ hotrā̭ e॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūtā dhe॒nu- [upa̭hūtā dhe॒nuḥ, sa॒harṣa॒bhetyā̭ha] 37

-ssa॒harṣa॒bhetyā̭ha mithu॒name॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūto bha॒kṣa-ssakhetyā̭ha somapī॒thame॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hū॒tā~(4) ho ityā̭hā॒-''tmāna̭me॒vopa̭ hvayata ā॒tmā hyupa̭hūtānāṃ॒-va~si̭ṣṭha॒ iḍā॒mupa̭ hvayate pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ca॒turupa̭ hvayate॒ catṷṣpādo॒ hi pa॒śavo̭ māna॒vītyā̭ha॒ manu॒rhyḙtā- [manu॒rhyḙtām, agre 'pa̭śya-] 38

-magre 'pa̭śya-dghṛ॒tapa॒dītyā̭ha॒ ya de॒vāsyai̭ pa॒dā-dghṛ॒tamapī᳚ḍyata॒ tasmā̭de॒vamā̭ha maitrāvaru॒ṇītyā̭ha mi॒trāvarṷṇau॒ hyḙnāgṃ sa॒maira̭yatā॒-mbrahma̭ de॒vakṛ̭ta॒-mupa̭hūta॒mityā̭ha॒ brahmai॒vopa̭ hvayate॒ daivyā̭ addhva॒ryava॒ upa̭hūtā॒ upa̭hūtā manu॒ṣyā̭ ityā̭ha devamanu॒ṣyāne॒vopa̭ hvayate॒ ya i॒maṃ-ya~॒jñamavā॒n॒ ye ya॒jñapa̭tiṃ॒-va~rdhā॒nityā̭ha [ ] 39

ya॒jñāya̭ cai॒va yaja̭mānāya cā॒ ''śiṣa॒mā śā᳚sta॒ upa̭hūte॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒vopa̭ hvayate pūrva॒je ṛ॒tāva̭rī॒ ityā̭ha pūrva॒je hyḙte ṛ॒tāva̭rī de॒vī de॒vapṷtre॒ ityā̭ha de॒vī hyḙte de॒vapṷtre॒ upa̭hūto॒-'yaṃ ~yaja̭māna॒ ityā̭ha॒ yaja̭māname॒vopa̭ hvayata॒ utta̭rasyā-ndevaya॒jyāyā॒mupa̭hūto॒ bhūya̭si havi॒ṣkara̭ṇa॒ upa̭hūto di॒vye dhāma॒nnupa̭hūta॒ [dhāma॒nnupa̭hūtaḥ, ityā̭ha] 40

ityā̭ha pra॒jā vā utta̭rā devaya॒jyā pa॒śavo॒ bhūyo̭ havi॒ṣkara̭ṇagṃ suva॒rgo lo॒ko di॒vya-ndhāme॒dama̭-sī॒dama॒sītye॒va ya॒jñasya̭ pri॒ya-ndhāmopa̭ hvayate॒ viśva̭masya pri॒ya-mupa̭hūta॒mityā॒hā-cha̭mbaṭkārame॒vopa̭ hvayate || 41 ||

(ā॒ha॒ - dhe॒nu- re॒tāṃ - ~vardhā॒nityā̭ha॒ - dhāma॒nnupa̭hūta॒ - ścatṷstrigṃśacca ) (a. 7)

pa॒śavo॒ vā iḍā᳚ sva॒yamā da̭tte॒ kāma̭me॒vā-''tmanā̭ paśū॒nāmā da̭tte॒ na hya̭nyaḥ kāma̭-mpaśū॒nā-mpra॒yaccha̭ti vā॒caspata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha॒ vāca̭me॒va bhā̭ga॒dheyḙna prīṇāti॒ sada̭sa॒spata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai caturava॒tta-mbha̭vati ha॒virvai ca̭turava॒tta-mpa॒śava̭ścaturava॒ttaṃ-ya~ddhotā᳚ prāśñī॒yāddhotā- [prāśñī॒yāddhotā᳚, ārti॒mārcche॒dya-] 42

-''rti॒mārcche॒dya-da॒gnau jṷhu॒yā-dru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ daddhyādapa॒śuryaja̭māna-ssyā-dvā॒caspata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha pa॒rokṣa̭me॒vaina̭-jjuhoti॒ sada̭sa॒spata̭ye tvā hu॒ta-mprāśñā॒mītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai॒ prāśña̭nti tī॒rtha e॒va prāśña̭nti॒ dakṣi̭ṇā-ndadāti tī॒rtha e॒va dakṣi̭ṇā-ndadāti॒ vi vā e॒tadya॒jña- [vi vā e॒tadya॒jñam, chi॒nda॒nti॒ yanma̭ddhya॒taḥ] 43

-ñchi̭ndanti॒ yanma̭ddhya॒taḥ prā॒śñantya॒dbhi-rmā᳚rjayanta॒ āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒va ya॒jñagṃ sa-nta̭nvanti de॒vā vai ya॒jñā-dru॒drama॒ntarā̭ya॒nthsa ya॒jñama̭viddhya॒-tta-nde॒vā a॒bhi sama̭gacchanta॒ kalpa̭tā-nna i॒damiti॒ te᳚-'bruva॒n-thsvi̭ṣṭaṃ॒-vai~ na̭ i॒da-mbha̭viṣyati॒ yadi॒magṃ rā̭dhayi॒ṣyāma॒ iti॒ ta-thsvi̭ṣṭa॒kṛtaḥ̭ sviṣṭakṛ॒ttva-ntasyā ''vi̭ddha॒-nni- [-''vi̭ddha॒-nniḥ, a॒kṛ॒nta॒n॒. yavḙna॒] 44

-ra̭kṛnta॒n॒. yavḙna॒ sammi̭ta॒-ntasmā᳚-dyavamā॒tramava̭ dye॒-dyajjyāyo̭-'va॒-dye-dro॒paye॒-tta-dya॒jñasya॒ yadupa̭ ca stṛṇī॒yāda॒bhi ca̭ ghā॒rayḙdubhayata-ssaggśvā॒yi kṷryādava॒dāyā॒bhi ghā̭rayati॒ dvi-ssampa̭dyate dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai॒ ya-tti̭ra॒ścīna̭-mati॒-hare॒dana̭bhi-viddhaṃ-ya~॒jñasyā॒bhi vi̭ddhye॒dagrḙṇa॒ pari̭ harati tī॒rthenai॒va pari̭ harati॒ ta-tpū॒ṣṇe parya̭hara॒nta- [parya̭hara॒ntat, pū॒ṣā] 45

-tpū॒ṣā prāśya̭ da॒to̭-'ruṇa॒-ttasmā᳚-tpū॒ṣā pra̭pi॒ṣṭabhā̭go-'da॒ntako॒ hi ta-nde॒vā a̭bruva॒n vi vā a॒yamā᳚rdhyaprāśitri॒yo vā a॒yama̭bhū॒diti॒ ta-dbṛha॒spata̭ye॒ parya̭hara॒n-thso̭-'bibhe॒-dbṛha॒spati̭ri॒tthaṃ-vā~va sya ārti॒mā-'ri̭ṣya॒tīti॒ sa e॒ta-mmantra̭mapaśya॒-thsūrya̭sya tvā॒ cakṣṷṣā॒ prati̭ paśyā॒mītya̭bravī॒nna hi sūrya̭sya॒ cakṣuḥ॒ [cakṣuḥ̭, ki-ñca॒na] 46

ki-ñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe-tpratigṛ॒hṇanta̭-mmā higṃsiṣya॒tīti̭ de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚ rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒-mprati̭ gṛhṇā॒mītya̭bravī-thsavi॒tṛpra̭sūta e॒vaina॒dbrahma̭ṇā de॒vatā̭bhiḥ॒ pratya̭gṛhṇā॒-thso̭-'bibhe-tprā॒śñanta̭-mmā higṃsiṣya॒tītya॒gnestvā॒ ''syḙna॒ prā-'śñā॒mītya̭bravī॒nna hya̭gnerā॒sya̭-ṅkiñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe॒- [so̭-'bibhet, prāśi̭tammā-] 47

-tprāśi̭tammā-higṃsiṣya॒tīti̭ brāhma॒ṇasyo॒dare॒ṇetya̭ bravī॒nna hi brā᳚hma॒ṇasyo॒dara॒-ṅki-ñca॒na hi॒nasti॒ bṛha॒spate॒rbrahma॒ṇeti॒ sa hi brahmi॒ṣṭho-'pa॒ vā e॒tasmā᳚-tprā॒ṇāḥ krā̭manti॒ yaḥ prā̭śi॒tra-mprā॒śñātya॒dbhi-rmā᳚rjayi॒tvā prā॒ṇān-thsa-mmṛ̭śate॒-'mṛtaṃ॒-vai~ prā॒ṇā a॒mṛta॒māpaḥ̭ prā॒ṇāne॒va ya̭thāsthā॒namupa̭ hvayate || 48 ||

(prā॒śñī॒yāddhotā̭ - ya॒jñaṃ - ni - ra̭hara॒nta - ccakṣṷ - rā॒sya̭-ṅkiñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe॒ - ccatṷścatvārigṃśacca ) (a. 8)

a॒gnīdha॒ ā da̭dhā-tya॒gnimṷkhā-ne॒vartū-nprī̭ṇāti sa॒midha॒mā da̭dhā॒tyutta̭rāsā॒-māhṷtīnā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ atho̭ sa॒midva̭tye॒va jṷhoti pari॒dhīn-thsa-mmā᳚rṣṭi pu॒nātye॒vainā᳚n-thsa॒kṛ-thsa̭kṛ॒-thsa-mmā᳚rṣṭi॒ parā̭ṅiva॒ hyḙtarhi̭ ya॒jñaśca॒tu-ssampa̭dyate॒ catṷṣpādaḥ pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ brahma॒-nprasthā᳚syāma॒ ityā॒hātra॒ vā e॒tarhi̭ ya॒jña-śśri॒to [ya॒jña-śśri॒taḥ, yatra̭ bra॒hmā] 49

yatra̭ bra॒hmā yatrai॒va ya॒jña-śśri॒tastata̭ e॒vaina॒mā ra̭bhate॒ yaddhastḙna pra॒mīve᳚dvepa॒na-ssyā॒dyacchī॒rṣṇā śī̭rṣakti॒mān-thsyā॒dya-ttū॒ṣṇīmāsī॒tā 'sa̭mpratto ya॒jña-ssyā॒-tprati॒ṣṭhetye॒va brṷ̄yā-dvā॒ci vai ya॒jña-śśri॒to yatrai॒va ya॒jña-śśri॒tastata̭ e॒vaina॒gṃ॒ sa-mpra ya̭cchati॒ deva̭ savitare॒ta-tte॒ prā- [savitare॒ta-tte॒ pra, ā॒hetyā̭ha॒] 50

-''hetyā̭ha॒ prasū᳚tyai॒ bṛha॒spati̭ rbra॒hmetyā̭ha॒ sa hi brahmi̭ṣṭha॒-ssa ya॒jña-mpā̭hi॒ sa ya॒jñapa̭ti-mpāhi॒ sa mā-mpā॒hītyā̭ha ya॒jñāya॒ yaja̭mānāyā॒-''tmane॒ tebhya̭ e॒vā-''śiṣa॒mā śā॒ste-'nā᳚rtyā ā॒śrāvyā̭-''ha de॒vān. ya॒jeti̭ brahmavā॒dino̭ vadantī॒ṣṭā de॒vatā॒ atha̭ kata॒ma e॒te de॒vā iti॒ chandā॒gṃ॒sīti̭ brūyā-dgāya॒trī-ntri॒ṣṭubha॒- [brūyā-dgāya॒trī-ntri॒ṣṭubha᳚m, jaga̭tī॒-] 51

ñjaga̭tī॒-mityatho॒ khalvā̭hurbrāhma॒ṇā vai chandā॒gṃ॒sīti॒ tāne॒va ta-dya̭jati de॒vānāṃ॒-vā~ i॒ṣṭā de॒vatā॒ āsa॒nnathā॒gnirnoda̭jvala॒-tta-nde॒vā āhṷtībhi-ranūyā॒jeṣvanva̭-vinda॒n॒. yada̭nūyā॒jān. yaja̭tya॒gnime॒va ta-thsami̭ndha e॒tadu॒rvai nāmā̭-''su॒ra ā̭sī॒-thsa e॒tarhi̭ ya॒jñasyā॒ ''śiṣa̭mavṛṅkta॒ ya-dbrū॒yāde॒ta- [ya-dbrū॒yāde॒tat, u॒ dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vī॒ bha॒dra-ma̭bhū॒-] 52

-dṷ dyāvāpṛthivī bha॒dra-ma̭bhū॒-ditye॒tadṷ-me॒vā-''su॒raṃ-ya~॒jñasyā॒-''śiṣa̭-ṅgamayedi॒da-ndyā̭vāpṛthivī bha॒drama̭bhū॒ditye॒va brṷ̄yā॒-dyaja̭māname॒va ya॒jñasyā॒-''śiṣa̭-ṅgamaya॒tyārdhma̭ sūktavā॒kamu॒ta na̭movā॒kami-tyā̭he॒dama̭rā॒-thsmeti॒ vāvaitadā॒hopa̭śrito di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyorityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vyorhi ya॒jña upa̭śrita॒ oma̭nvatī te॒-'smin. ya॒jñe ya̭jamāna॒ dyāvā̭pṛthi॒vī [ ] 53

stā॒mityā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ yadbrū॒yā-thsṷ̄pāvasā॒nā ca̭ svaddhyavasā॒nā ceti̭ pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyādya॒dā hi pra॒mīya॒te 'the॒māmṷpāva॒syati̭ sūpacara॒ṇā ca̭ svadhicara॒ṇā cetye॒va brṷ̄yā॒-dvarī̭yasīme॒vāsmai॒ gavyṷ̄ti॒mā śā᳚ste॒ na pra॒māyṷko bhavati॒ tayo̭rā॒vidya॒gniri॒dagṃ ha॒vira̭juṣa॒tetyā̭ha॒ yā ayā᳚kṣma [ ] 54

de॒vatā॒stā a̭rīradhā॒meti॒ vāvaitadā̭ha॒ yanna ni̭rdi॒śe-tprati̭veśaṃ-ya~॒jñasyā॒ ''śīrga̭cche॒dā śā᳚ste॒-'yaṃ-ya~ja̭māno॒-'sāvityā̭ha ni॒rdiśyai॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭maya॒tyāyu॒rā śā᳚ste suprajā॒stvamā śā᳚sta॒ ityā̭hā॒ 'śiṣa̭me॒vai tāmā śā᳚ste sajātavana॒syāmā śā᳚sta॒ ityā̭ha prā॒ṇā vai sa̭jā॒tāḥ prā॒ṇāne॒va [ ] 55

nāntarḙti॒ tada॒gnirde॒vo de॒vebhyo॒ vana̭te va॒yama॒gnermānṷṣā॒ ityā̭hā॒gnirde॒vebhyo̭ vanu॒te va॒ya-mma̭nu॒ṣye᳚bhya॒ iti॒ vāvaitadā̭he॒ha gati̭rvā॒masye॒da-ñca॒ namo̭ de॒vebhya॒ ityā̭ha॒ yāścai॒va de॒vatā॒ yaja̭ti॒ yāśca॒ na tābhya̭ e॒vobhayī᳚bhyo॒ nama̭skarotyā॒tmano-'nā᳚rtyai || 56 ||

(śri॒taḥ - te॒ pra - tri॒ṣṭubha̭ - me॒ta-d- dyāvā̭pṛthi॒vī - yā ayā᳚kṣma- prā॒ṇāne॒va - ṣaṭca̭tvārigṃśacca ) (a. 9)

de॒vā vai ya॒jñasya̭ svagāka॒rtāra॒-nnāvi̭nda॒-nte śaṃ॒yu~-mbā̭rhaspa॒tyama̭bruvanni॒ma-nno̭ ya॒jñagg sva॒gā ku॒rviti॒ so᳚-'bravī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ yade॒vā-brā᳚hmaṇo॒kto-'śra̭ddadhāno॒ yajā̭tai॒ sā mḙ ya॒jñasyā॒-''śīra̭sa॒diti॒ tasmā॒-dya-dbrā᳚hmaṇo॒kto-'śra̭ddadhāno॒ yaja̭te śaṃ॒yu~me॒va tasya̭ bārhaspa॒tyaṃ-ya~॒jñasyā॒ ''śīrga̭cchatye॒ta-nmametya̭bravī॒-tki-mme᳚ pra॒jāyā॒ [pra॒jāyāḥ᳚, iti॒ yo̭-'pagu॒rātai̭] 57

iti॒ yo̭-'pagu॒rātai̭ śa॒tena̭ yātayā॒dyo ni॒hana̭-thsa॒hasrḙṇa yātayā॒dyo lohi̭ta-ṅka॒rava॒dyāva̭taḥ pra॒skadya̭ pā॒gṃ॒sūn-thsa̭-ṅgṛ॒hṇā-ttāva̭ta-ssaṃva~thsa॒rā-npi̭tṛlo॒ka-nna prajā̭nā॒diti॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇāya॒ nāpa̭ gureta॒ na ni ha̭nyā॒nna lohi̭ta-ṅkuryāde॒tāva̭tā॒ haina̭sā bhavati॒ tacchaṃ॒yo~rā vṛ̭ṇīmaha॒ ityā̭ha ya॒jñame॒va ta-thsva॒gā ka̭roti॒ ta- [ta-thsva॒gā ka̭roti॒ tat, śaṃ॒yo~rā] 58

-cchaṃ॒yo~rā vṛ̭ṇīmaha॒ ityā̭ha śaṃ॒yu~me॒va bā̭rhaspa॒tya-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhayati gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taya॒ ityā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vai tāmā śā᳚ste॒ somaṃ̭-ya~jati॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti॒ tvaṣṭā̭raṃ-ya~jati॒ reta̭ e॒va hi॒ta-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭roti de॒vānā॒-mpatnī᳚ryajati mithuna॒tvāyā॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tiṃ-ya~jati॒ prati̭ṣṭhityai jā॒mi vā e॒ta-dya॒jñasya̭ kriyate॒ [kriyate, yadājyḙna] 59

yadājyḙna prayā॒jā i॒jyanta॒ ājyḙna patnīsaṃyā~॒jā ṛca̭ma॒nūcya̭ patnīsaṃyā~॒jānā̭mṛ॒cā ya̭ja॒tyajā̭mitvā॒yātho̭ mithuna॒tvāya̭ pa॒ṅkti prā̭yaṇo॒ vai ya॒jñaḥ pa॒ṅktyṷdayanaḥ॒ pañca̭ prayā॒jā i̭jyante ca॒tvāraḥ̭ patnīsaṃyā~॒jā-ssa̭miṣṭaya॒juḥ pa̭ñca॒ma-mpa॒ṅktime॒vānṷ pra॒yanti̭ pa॒ṅktimanūdya̭nti || 60 ||

(pra॒jāyāḥ᳚ - karoti॒ tat - kri̭yate॒ - traya̭strigṃśacca ) (a. 10)

yu॒kṣvāhi dḙva॒hūta̭mā॒gṃ॒ aśvāgṃ̭ agne ra॒thīri̭va | ni hotā̭ pū॒rvya-ssa̭daḥ || u॒ta no̭ deva de॒vāgṃ acchā̭ voco vi॒duṣṭa̭raḥ | śradviśvā॒ vāryā̭ kṛdhi || tvagṃ ha॒ yadya̭viṣṭh॒ya saha̭sa-ssūnavāhuta | ṛ॒tāvā̭ ya॒jñiyo॒ bhuvaḥ̭ || a॒yama॒gni-ssa̭ha॒sriṇo॒ vāja̭sya śa॒tina॒spatiḥ̭ | mū॒rdhā ka॒vī ra̭yī॒ṇām || ta-nne॒mimṛ॒bhavo̭ ya॒thā ''na̭masva॒ sahṷ̄tibhiḥ | nedī̭yo ya॒jña- [ya॒jñam, a॒ṅgi॒raḥ॒ |] 61

-ma̭ṅgiraḥ || tasmai̭ nū॒ nama॒bhidya̭ve vā॒cā vi̭rūpa॒ nitya̭yā | vṛṣṇḙ codasva suṣṭu॒tim || kamṷ ṣvidasya॒ sena̭yā॒-'gnerapā̭kacakṣasaḥ | pa॒ṇi-ṅgoṣṷ starāmahe || mā no̭ de॒vānāṃ॒-vi~śaḥ̭ prasnā॒tīri̭vo॒srāḥ | kṛ॒śa-nna hā̭su॒raghni̭yāḥ || mā naḥ̭ samasya dū॒ḍhyaḥ̭ pari̭dveṣaso agṃ ha॒tiḥ | ū॒rmirna nāva॒mā va̭dhīt || nama̭ste agna॒ oja̭se gṛ॒ṇanti̭ deva kṛ॒ṣṭayaḥ̭ | amai̭- [amaiḥ᳚, a॒mitra̭mardaya |] 62

-ra॒mitra̭mardaya || ku॒vithsuno॒ gavi̭ṣṭa॒ye-'gnḙ saṃ॒ve~ṣi̭ṣo ra॒yim | urṷkṛdu॒ru ṇa̭skṛdhi || mā no̭ a॒smi-nma̭hādha॒ne parā̭ vargbhāra॒bhṛdya̭thā | saṃ॒va~rga॒gṃ॒ sagṃ ra॒yi-ñja̭ya || a॒nyama॒smadbhi॒yā i॒yamagne॒ siṣa̭ktu du॒cchunā᳚ | vardhā̭ no॒ ama̭va॒cchavaḥ̭ || yasyājṷṣannama॒svina॒-śśamī॒madṷrmakhasyavā | ta-ṅgheda॒gnirvṛ॒dhā-'va̭ti || para̭syā॒ adhi̭ [ ] 63

saṃ॒va~to-'va̭rāgṃ a॒bhyā ta̭ra | yatrā॒hamasmi॒ tāgṃ a̭va || vi॒dmā hi tḙ pu॒rā va॒yamagnḙ pi॒turyathāva̭saḥ | adhā̭ te su॒mnamī̭mahe || ya u॒gra i̭va śarya॒hā ti॒gmaśṛ̭ṅgo॒ na vagṃsa̭gaḥ | agne॒ puro̭ ru॒roji̭tha || sakhā̭ya॒-ssaṃ-vaḥ̭ ~saṃ॒ya~ñca॒miṣa॒gg॒ stoma̭-ñcā॒gnaye᳚ | varṣi̭ṣṭhāya kṣitī॒nāmū॒rjo naptre॒ saha̭svate || sagṃ sa॒midyṷvase vṛṣa॒nna -gne॒ viśvā᳚nya॒rya ā | i॒ḍaspa॒de sami̭dhyase॒ sa no॒ vasū॒nyā bha̭ra | prajā̭pate॒, sa vḙda॒, somā̭ pūṣaṇe॒, mau de॒vau || 64 ||

(ya॒jña - mamai॒ - radhi̭ - vṛṣa॒ - nnekā॒nna vigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 11)

u॒śanta̭stvā havāmaha u॒śanta॒-ssami̭dhīmahi | u॒śannṷśa॒ta ā va̭ha pi॒tṝn. ha॒viṣe॒ atta̭ve || tvagṃ so̭ma॒ praci̭kito manī॒ṣā tvagṃ raji̭ṣṭha॒manṷ neṣi॒ panthā᳚m | tava॒ praṇī̭tī pi॒taro̭ na indo de॒veṣu॒ ratna̭ma bhajanta॒ dhīrāḥ᳚ || tvayā॒ hi naḥ̭ pi॒taraḥ̭ soma॒ pūrve॒ karmā̭ṇi ca॒kruḥ pa̭vamāna॒ dhīrāḥ᳚ | va॒nvannavā̭taḥ pari॒dhīgṃ rapo᳚rṇu vī॒rebhi॒raśvai᳚rma॒ghavā̭ bhavā [bhava, naḥ॒ |] 65

naḥ || tvagṃ so̭ma pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'nu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ā ta̭tantha | tasmai̭ ta indo ha॒viṣā̭ vidhema va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || agni̭ṣvāttāḥ pitara॒ eha ga̭cchata॒ sadaḥ̭ sada-ssadata supraṇītayaḥ | a॒ttā ha॒vīgṃṣi॒ praya̭tāni ba॒r॒hiṣyathā̭ ra॒yigṃ sarva̭vīra-ndadhātana || barhi̭ṣadaḥ pitara ū॒tya̭rvāgi॒mā vo̭ ha॒vyā ca̭kṛmā ju॒ṣaddhva᳚m | ta ā ga॒tā-'va̭sā॒ śa-nta̭me॒nā-'thā॒-'smabhya॒gṃ॒ [-'smabhya᳚m, śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta |] 66

śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta || ā-'ha-mpi॒tṝn-thsṷvi॒datrāgṃ̭ avithsi॒ napā̭ta-ñca vi॒krama̭ṇa-ñca॒ viṣṇoḥ᳚ | ba॒r॒hi॒ṣado॒ ye sva॒dhayā̭ su॒tasya॒ bhaja̭nta pi॒tvasta i॒hā-'' ga̭miṣṭhāḥ || upa̭hūtāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāso̭ barhi॒ṣyḙṣu ni॒dhiṣṷ pri॒yeṣṷ | ta ā ga̭mantu॒ ta i॒ha śrṷva॒ntvadhi̭ bruvantu॒ te a̭vantva॒smān || udī̭ratā॒mava̭ra॒ u-tparā̭sa॒ unma̭ddhya॒māḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | asuṃ॒- [asu᳚m, ya ī॒yura̭ vṛ॒kā] 67

-~ya ī॒yura̭ vṛ॒kā ṛ̭ta॒jñāste no̭-'vantu pi॒taro॒ havḙṣu || i॒da-mpi॒tṛbhyo॒ namo̭ astva॒dya ye pūrvā̭so॒ ya upa̭rāsa ī॒yuḥ | ye pārthi̭ve॒ raja॒syā niṣa̭ttā॒ ye vā̭ nū॒nagṃ sṷvṛ॒janā̭su vi॒kṣu || adhā॒ yathā̭ naḥ pi॒taraḥ॒ parā̭saḥ pra॒tnāso̭ agna ṛ॒tamā̭śuṣā॒ṇāḥ | śucīda̭ya॒-ndīdhi̭ti muktha॒śāsaḥ॒, kṣāmā̭ bhi॒ndanto̭ aru॒ṇīrapa̭ vrann || yada̭gne [yada̭gne, ka॒vya॒vā॒ha॒na॒ pi॒tṝn] 68

kavyavāhana pi॒tṝn. yakṣyṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ | pra ca̭ ha॒vyāni̭ vakṣyasi de॒vebhya̭śca pi॒tṛbhya॒ ā || tvama̭gna īḍi॒to jā̭tave॒do-'vā᳚ḍḍha॒vyāni̭ sura॒bhīṇi̭ kṛ॒tvā | prādāḥ᳚ pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhayā॒ te a̭kṣanna॒ddhi tva-ndḙva॒ praya̭tā ha॒vīgṃṣi̭ || māta̭lī ka॒vyairya॒mo aṅgi̭robhi॒ rbṛha॒spati॒r॒ ṛkva̭bhi rvāvṛdhā॒naḥ | yāgśca̭ de॒vā vā̭vṛ॒dhurye ca̭ de॒vān-thsvāhā॒-'nye sva॒dhayā॒-'nye ma̭danti || 69 ||

i॒maṃ-ya~̭ma prasta॒ramāhi sīdāṅgi̭robhiḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒naḥ | ātvā॒ mantrāḥ᳚ kaviśa॒stā va̭hantve॒nā rā̭jan. ha॒viṣā̭ mādayasva || aṅgi̭robhi॒rā ga̭hi ya॒jñiyḙbhi॒ryama̭ vairū॒pairi॒ha mā̭dayasva | viva̭svantagṃ huve॒ yaḥ pi॒tā te॒-'smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadya̭ || aṅgi̭raso naḥ pi॒taro॒ nava̭gvā॒ atha̭rvāṇo॒ bhṛga̭va-sso॒myāsaḥ̭ | teṣāṃ᳚-va~॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒mapi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma || 70 ||

(bha॒vā॒ - 'smabhya॒ - masuṃ॒ - ~yada̭gne - madanti - saumana॒sa - eka̭-ñca ) (a. 12)

(sa॒midha॒ - ścakṣṷṣī - pra॒jāpa̭ti॒rājyaṃ̭ - de॒vasya॒ sphyaṃ - bra̭hmavā॒dino॒ 'dbhi - ra॒gnestrayo॒ - manuḥ̭ pṛthi॒vyāḥ - pa॒śavo॒ - 'gnīdhḙ - de॒vā vai ya॒jñasya̭ - yu॒kṣvo - śanta̭stvā॒ - dvāda̭śa )

(sa॒midho̭ - yā॒jyā̭ - tasmā॒nnabhā॒-'gagṃ - hi tamanvi- tyā̭ha pra॒jā vā - ā॒hetyā̭ha - yu॒kṣvā hi - sa̭pta॒tiḥ )

(sa॒midhaḥ̭, saumana॒se syā̭ma)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe ṣaṣṭaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

(vā॒ya॒vyaṃ̭ - pra॒jāpa̭ti - rādi॒tyebhyo̭ - de॒vā - vi॒śvarṷ̄paḥ - sa॒midhaḥ॒ - ṣaṭ) (6)

|| iti dvītīya-ṅkāṇḍam ||