📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.4 - આ દદે ગ્રાવા - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય સંહિતા પાઠઃ
1.4 - A Dade Grava - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Gujarati
કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-મ્પ્રથમકાણ્ડે ચતુર્થઃ પ્રશ્નઃ - સુત્યાદિને કર્તવ્યા ગ્રહાઃ
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥
આ દ॑દે॒ ગ્રાવા᳚-ઽસ્યદ્ધ્વર॒કૃ-દ્દે॒વેભ્યો॑ ગમ્ભી॒રમિ॒મ- મ॑દ્ધ્વ॒ર-ઙ્કૃ॑દ્ધ્યુત્ત॒મેન॑ પ॒વિનેન્દ્રા॑ય॒ સોમ॒ગ્ં॒ સુષુ॑ત॒-મ્મધુ॑મન્ત॒-મ્પય॑સ્વન્તં-વૃઁષ્ટિ॒વનિ॒મિન્દ્રા॑ય ત્વા વૃત્ર॒ઘ્ન ઇન્દ્રા॑ય ત્વા વૃત્ર॒તુર॒ ઇન્દ્રા॑ય ત્વા-ઽભિમાતિ॒ઘ્ન ઇન્દ્રા॑ય ત્વા-ઽઽદિ॒ત્યવ॑ત॒ ઇન્દ્રા॑ય ત્વા વિ॒શ્વદે᳚વ્યાવતે શ્વા॒ત્રા-સ્સ્થ॑ વૃત્ર॒તુરો॒ રાધો॑ગૂર્તા અ॒મૃત॑સ્ય॒ પત્ની॒સ્તા દે॑વી-ર્દેવ॒ત્રેમં-યઁ॒જ્ઞ-ન્ધ॒ત્તોપ॑હૂતા॒-સ્સોમ॑સ્ય પિબ॒તોપ॑હૂતો યુ॒ષ્માક॒ગ્ં॒ [યુ॒ષ્માક᳚મ્, સોમઃ॑ પિબતુ॒ યત્તે॑] 1
સોમઃ॑ પિબતુ॒ યત્તે॑ સોમ દિ॒વિ જ્યોતિ॒ર્ય-ત્પૃ॑થિ॒વ્યાં-યઁદુ॒રાવ॒ન્તરિ॑ક્ષે॒ તેના॒સ્મૈ યજ॑માનાયો॒રુ રા॒યા કૃ॒દ્ધ્યધિ॑ દા॒ત્રે વો॑ચો॒ ધિષ॑ણે વી॒ડૂ સ॒તી વી॑ડયેથા॒-મૂર્જ॑-ન્દધાથા॒મૂર્જ॑-મ્મે ધત્ત॒-મ્મા વાગ્ં॑ હિગ્ંસિષ॒-મ્મા મા॑ હિગ્ંસિષ્ટ॒-મ્પ્રાગપા॒ગુદ॑ગધ॒રાક્તાસ્ત્વા॒ દિશ॒ આ ધા॑વ॒ન્ત્વમ્બ॒ નિ ષ્વ॑ર । યત્તે॑ સો॒મા-ઽદા᳚ભ્ય॒-ન્નામ॒ જાગૃ॑વિ॒ તસ્મૈ॑ તે સોમ॒ સોમા॑ય॒ સ્વાહા᳚ ॥ 2 ॥
(યુ॒ષ્માકગ્ગ્॑ - સ્વર॒ યત્તે॒ -નવ॑ ચ ) (અ. 1)
વા॒ચસ્પત॑યે પવસ્વ વાજિ॒ન્ વૃષા॒ વૃષ્ણો॑ અ॒ગ્ં॒શુભ્યા॒-ઙ્ગભ॑સ્તિપૂતો દે॒વો દે॒વાના᳚-મ્પ॒વિત્ર॑મસિ॒ યેષા᳚-મ્ભા॒ગો-ઽસિ॒ તેભ્ય॑સ્ત્વા॒ સ્વાઙ્કૃ॑તો-ઽસિ॒ મધુ॑મતી-ર્ન॒ ઇષ॑સ્કૃધિ॒ વિશ્વે᳚ભ્યસ્ત્વેન્દ્રિ॒યેભ્યો॑ દિ॒વ્યેભ્યઃ॒ પાર્થિ॑વેભ્યો॒ મન॑સ્ત્વા ઽષ્ટૂ॒ર્વ॑ન્તરિ॑ક્ષ॒-મન્વિ॑હિ॒ સ્વાહા᳚ ત્વા સુભવ॒-સ્સૂર્યા॑ય દે॒વેભ્ય॑સ્ત્વા મરીચિ॒પેભ્ય॑ એ॒ષ તે॒ યોનિઃ॑ પ્રા॒ણાય॑ ત્વા ॥ 3 ॥
(વા॒ચઃ-સ॒પ્તચ॑ત્વારિગ્ંશત્) (અ. 2)
ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો ઽસ્ય॒ન્તર્ય॑ચ્છ મઘવ-ન્પા॒હિ સોમ॑મુરુ॒ષ્ય રાય॒-સ્સમિષો॑ યજસ્વા॒-ઽન્તસ્તે॑ દધામિ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અ॒ન્તરુ॒ર્વ॑ન્તરિ॑ક્ષગ્ં સ॒જોષા॑ દે॒વૈરવ॑રૈઃ॒ પરૈ᳚શ્ચા-ઽન્તર્યા॒મે મ॑ઘવ-ન્માદયસ્વ॒ સ્વાઙ્કૃ॑તો-ઽસિ॒ મધુ॑મતીર્ન॒ ઇષ॑સ્કૃધિ॒ વિશ્વે᳚ભ્યસ્ત્વેન્દ્રિ॒યેભ્યો॑ દિ॒વ્યેભ્યઃ॒ પાર્થિ॑વેભ્યો॒ મન॑સ્ત્વા-ઽષ્ટૂ॒ર્વ॑ન્તરિ॑ક્ષ॒મન્વિ॑હિ॒ સ્વાહા᳚ ત્વા સુભવ॒-સ્સૂર્યા॑ય દે॒વેભ્ય॑ સ્ત્વા મરીચિ॒પેભ્ય॑ એ॒ષ તે॒ યોનિ॑રપા॒નાય॑ ત્વા ॥ 4 ॥
(દે॒વેભ્યઃ॑-સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 3)
આ વા॑યો ભૂષ શુચિપા॒ ઉપ॑ ન-સ્સ॒હસ્ર॑-ન્તે નિ॒યુતો॑ વિશ્વવાર । ઉપો॑ તે॒ અન્ધો॒ મદ્ય॑મયામિ॒ યસ્ય॑ દેવ દધિ॒ષે પૂ᳚ર્વ॒પેય᳚મ્ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ વા॒યવે॒ ત્વેન્દ્ર॑વાયૂ ઇ॒મે સુ॒તાઃ । ઉપ॒ પ્રયો॑ભિ॒રા ગ॑ત॒મિન્દ॑વો વામુ॒શન્તિ॒ હિ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસીન્દ્રવા॒યુભ્યા᳚-ન્ત્વૈ॒ષ તે॒ યોનિઃ॑ સ॒જોષા᳚ભ્યા-ન્ત્વા ॥ 5 ॥
(આ વા॑યો॒- ત્રિચ॑ત્વારિગ્ંશત્) (અ. 4)
અ॒યં-વાઁ᳚-મ્મિત્રાવરુણા સુ॒ત-સ્સોમ॑ ઋતાવૃધા । મમેદિ॒હ શ્રુ॑ત॒ગ્ં॒ હવ᳚મ્ । ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ મિ॒ત્રાવરુ॑ણાભ્યા-ન્ત્વૈ॒ષ તે॒ યોનિ॑ર્-ઋતા॒યુભ્યા᳚-ન્ત્વા ॥ 6 ॥
(અ॒યં-વાઁં᳚ - ઁવિગ્ંશ॒તિઃ) (અ. 5)
યા વા॒-ઙ્કશા॒ મધુ॑મ॒ત્યશ્વિ॑ના સૂ॒નૃતા॑વતી । તયા॑ ય॒જ્ઞ-મ્મિ॑મિક્ષતમ્ । ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસ્ય॒શ્વિભ્યા᳚-ન્ત્વૈ॒ષ તે॒ યોનિ॒ર્માદ્ધ્વી᳚ભ્યા-ન્ત્વા ॥ 7 ॥
(યા વા॑- મ॒ષ્ટાદ॑શ) (અ. 6)
પ્રા॒ત॒ર્યુજૌ॒ વિ મુ॑ચ્યેથા॒-મશ્વિ॑ના॒વેહ ગ॑ચ્છતમ્ । અ॒સ્ય સોમ॑સ્ય પી॒તયે᳚ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસ્ય॒શ્વિભ્યા᳚-ન્ત્વૈ॒ષ તે॒ યોનિ॑ર॒શ્વિભ્યા᳚-ન્ત્વા ॥ 8 ॥
(પ્રા॒ત॒ર્યુજા॒વે-કા॒ન્નવિગ્ં॑શ॒તિઃ) (અ. 7)
અ॒યં-વેઁ॒નશ્ચો॑દય॒-ત્પૃશ્ઞિ॑ગર્ભા॒ જ્યોતિ॑ર્જરાયૂ॒ રજ॑સો વિ॒માને᳚ । ઇ॒મમ॒પાગ્ં સ॑ઙ્ગ॒મે સૂર્ય॑સ્ય॒ શિશુ॒-ન્ન વિપ્રા॑ મ॒તિભી॑ રિહન્તિ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ॒ શણ્ડા॑ય ત્વૈ॒ષ તે॒ યોનિ॑-ર્વી॒રતા᳚-મ્પાહિ ॥ 9 ॥
(અ॒યં-વેઁ॒નઃ- પઞ્ચ॑વિગ્ંશતિઃ) (અ. 8)
ત-મ્પ્ર॒ત્નથા॑ પૂ॒ર્વથા॑ વિ॒શ્વથે॒મથા᳚ જ્યે॒ષ્ઠતા॑તિ-મ્બર્​હિ॒ષદગ્ં॑ સુવ॒ર્વિદ॑-મ્પ્રતીચી॒નં-વૃઁ॒જન॑-ન્દોહસે ગિ॒રા-ઽઽશુ-ઞ્જય॑ન્ત॒મનુ॒ યાસુ॒ વર્ધ॑સે । ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ॒ મર્કા॑ય ત્વૈ॒ષ તે॒ યોનિઃ॑ પ્ર॒જાઃ પા॑હિ ॥ 10 ॥
(ત-મ્પ્ર॒ત્નયા॒-ષટ્વિગ્ં॑શતિઃ ) (અ. 9)
યે દે॑વા દિ॒વ્યેકા॑દશ॒ સ્થ પૃ॑થિ॒વ્યામદ્ધ્યેકા॑દશ॒ સ્થા-ઽફ્સુ॒ષદો॑ મહિ॒નૈકા॑દશ॒ સ્થ તે દે॑વા ય॒જ્ઞમિ॒મ-ઞ્જુ॑ષદ્ધ્વ-મુપયા॒મગૃ॑હીતો-ઽસ્યાગ્રય॒ણો॑-ઽસિ॒ સ્વા᳚ગ્રયણો॒ જિન્વ॑ ય॒જ્ઞ-ઞ્જિન્વ॑ ય॒જ્ઞપ॑તિમ॒ભિ સવ॑ના પાહિ॒ વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-મ્પા॑તુ॒ વિશ॒-ન્ત્વ-મ્પા॑હીન્દ્રિ॒યેણૈ॒ષ તે॒ યોનિ॒-ર્વિશ્વે᳚ભ્યસ્ત્વા દે॒વેભ્યઃ॑ ॥ 11 ॥
યે દે॑વા॒-સ્ત્રિચ॑ત્વારિગ્ંશત્) (અ. 10)
ત્રિ॒ગ્ં॒શત્ત્રય॑શ્ચ ગ॒ણિનો॑ રુ॒જન્તો॒ દિવગ્ં॑ રુ॒દ્રાઃ પૃ॑થિ॒વી-ઞ્ચ॑ સચન્તે । એ॒કા॒દ॒શાસો॑ અફ્સુ॒ષદઃ॑ સુ॒તગ્ં સોમ॑-ઞ્જુષન્તા॒ગ્ં॒ સવ॑નાય॒ વિશ્વે᳚ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો -ઽસ્યાગ્રય॒ણો॑-ઽસિ॒ સ્વા᳚ગ્રયણો॒ જિન્વ॑ ય॒જ્ઞ-ઞ્જિન્વ॑ ય॒જ્ઞપ॑તિમ॒ભિ સવ॑ના પાહિ॒ વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-મ્પા॑તુ॒ વિશ॒-ન્ત્વ-મ્પા॑હીન્દ્રિ॒યેણૈ॒ષ તે॒ યોનિ॒-ર્વિશ્વે᳚ભ્યસ્ત્વા દે॒વેભ્યઃ॑ ॥ 12 ॥
(ત્રિ॒ગ્ં॒શત્ત્રયો॒-દ્વિચ॑ત્વારિગ્ંશત્) (અ. 11)
ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય ત્વા બૃ॒હદ્વ॑તે॒ વય॑સ્વત ઉક્થા॒યુવે॒ યત્ત॑ ઇન્દ્ર બૃ॒હદ્વય॒સ્તસ્મૈ᳚ ત્વા॒ વિષ્ણ॑વે ત્વૈ॒ષ તે॒ યોનિ॒રિન્દ્રા॑ય ત્વોક્થા॒યુવે᳚ ॥ 13 ॥
(ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય॒-દ્વાવિગ્ં॑શતિઃ) (અ. 12)
મૂ॒ર્ધાન॑-ન્દિ॒વો અ॑ર॒તિ-મ્પૃ॑થિ॒વ્યા વૈ᳚શ્વાન॒રમૃ॒તાય॑ જા॒તમ॒ગ્નિમ્ । ક॒વિગ્ં સ॒મ્રાજ॒-મતિ॑થિ॒-ઞ્જના॑નામા॒સન્ના પાત્ર॑-ઞ્જનયન્ત દે॒વાઃ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસ્ય॒ગ્નયે᳚ ત્વા વૈશ્વાન॒રાય॑ ધ્રુ॒વો॑-ઽસિ ધ્રુ॒વક્ષિ॑તિ-ર્ધ્રુ॒વાણા᳚-ન્ધ્રુ॒વત॒મો-ઽચ્યુ॑તાના-મચ્યુત॒ક્ષિત્ત॑મ એ॒ષ તે॒ યોનિ॑ર॒ગ્નયે᳚ ત્વા વૈશ્વાન॒રાય॑ ॥ 14 ॥
(મૂ॒ર્ધાનં॒-પઞ્ચ॑ત્રિગ્ંશત્) (અ. 13)
મધુ॑શ્ચ॒ માધ॑વશ્ચ શુ॒ક્રશ્ચ॒ શુચિ॑શ્ચ॒ નભ॑શ્ચ નભ॒સ્ય॑શ્ચે॒ષશ્ચો॒ર્જશ્ચ॒ સહ॑શ્ચ સહ॒સ્ય॑શ્ચ॒ તપ॑શ્ચ તપ॒સ્ય॑શ્ચો-પયા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ સ॒ગ્ં॒સર્પો᳚- ઽસ્યગ્ંહસ્પ॒ત્યાય॑ ત્વા ॥ 15 ॥
(મધુ॑શ્ચ-ત્રિ॒ગ્ં॒શત્) (અ. 14)
ઇન્દ્રા᳚ગ્ની॒ આ ગ॑તગ્ં સુ॒ત-ઙ્ગી॒ર્ભિ-ર્નભો॒ વરે᳚ણ્યમ્ । અ॒સ્ય પા॑ત-ન્ધિ॒યેષિ॒તા ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસીન્દ્રા॒ગ્નિભ્યા᳚-ન્ત્વૈ॒ષ તે॒ યોનિ॑રિન્દ્રા॒ગ્નિભ્યા᳚-ન્ત્વા ॥ 16 ॥
(ઇન્દ્રા᳚ગ્ની॒ વિગ્ંશ॒તિઃ) (અ. 15)
ઓમા॑સશ્ચર્​ષણીધૃતો॒ વિશ્વે॑ દેવાસ॒ આ ગ॑ત । દા॒શ્વાગ્ંસો॑ દા॒શુષઃ॑ સુ॒તમ્ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ॒ વિશ્વે᳚ભ્યસ્ત્વા દે॒વેભ્ય॑ એ॒ષ તે॒ યોનિ॒-ર્વિશ્વે᳚ભ્યસ્ત્વા દે॒વેભ્યઃ॑ ॥ 17 ॥
(ઓમા॑સો વિગ્ંશ॒તિઃ) (અ. 16)
મ॒રુત્વ॑ન્તં-વૃઁષ॒ભં-વાઁ॑વૃધા॒નમક॑વારિ-ન્દિ॒વ્યગ્ં શા॒સમિન્દ્ર᳚મ્ । વિ॒શ્વા॒સાહ॒મવ॑સે॒ નૂત॑નાયો॒ગ્રગ્ં સ॑હો॒દામિ॒હ તગ્ં હુ॑વેમ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય ત્વા મ॒રુત્વ॑ત એ॒ષ તે॒ યોનિ॒રિન્દ્રા॑ય ત્વા મ॒રુત્વ॑તે ॥ 18 ॥
(મ॒રુત્વ॑ન્ત॒ગ્ં॒-ષટ્વિગ્ં॑શતિઃ) (અ. 17)
ઇન્દ્ર॑ મરુત્વ ઇ॒હ પા॑હિ॒ સોમં॒-યઁથા॑ શાર્યા॒તે અપિ॑બ-સ્સુ॒તસ્ય॑ । તવ॒ પ્રણી॑તી॒ તવ॑ શૂર॒ શર્મ॒ન્ના-વિ॑વાસન્તિ ક॒વયઃ॑ સુય॒જ્ઞાઃ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય ત્વા મ॒રુત્વ॑ત એ॒ષ તે॒ યોનિ॒રિન્દ્રા॑ય ત્વા મ॒રુત્વ॑તે ॥ 19 ॥
(ઇન્દ્રૈ॒કા॒ન્ન ત્રિ॒ગ્ં॒શત્) (અ. 18)
મ॒રુત્વાગ્ં॑ ઇન્દ્ર વૃષ॒ભો રણા॑ય॒ પિબા॒ સોમ॑મનુષ્વ॒ધ-મ્મદા॑ય । આ સિ॑ઞ્ચસ્વ જ॒ઠરે॒ મદ્ધ્વ॑ ઊ॒ર્મિ-ન્ત્વગ્ં રાજા॑-ઽસિ પ્ર॒દિવઃ॑ સુ॒તાના᳚મ્ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય ત્વા મ॒રુત્વ॑ત એ॒ષ તે॒ યોનિ॒રિન્દ્રા॑ય ત્વા મ॒રુત્વ॑તે ॥ 20 ॥
(મ॒રુત્વા॒નેકા॒ન્નત્રિ॒ગ્ં॒શત્) (અ. 19)
મ॒હાગ્ં ઇન્દ્રો॒ ય ઓજ॑સા પ॒ર્જન્યો॑ વૃષ્ટિ॒માગ્ં ઇ॑વ । સ્તોમૈ᳚ર્વ॒થ્સસ્ય॑ વાવૃધે ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ મહે॒ન્દ્રાય॑ ત્વૈ॒ષ તે॒ યોનિ॑-ર્મહે॒ન્દ્રાય॑ ત્વા ॥ 21 ॥
(મ॒હાનેકા॒ન્નવિગ્ં॑શતિઃ) (અ. 20)
મ॒હાગ્ં ઇન્દ્રો॑ નૃ॒વદા ચ॑ર્​ષણિ॒પ્રા ઉ॒ત દ્વિ॒બર્​હા॑ અમિ॒ન-સ્સહો॑ભિઃ । અ॒સ્મ॒દ્રિય॑ગ્વાવૃધે વી॒ર્યા॑યો॒રુઃ પૃ॒થુ-સ્સુકૃ॑તઃ ક॒ર્તૃભિ॑ર્ભૂત્ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ મહે॒ન્દ્રાય॑ ત્વૈ॒ષ તે॒ યોનિ॑-ર્મહે॒ન્દ્રાય॑ ત્વા ॥ 22 ॥
(મ॒હા-ન્નૃ॒વથ્ - ષડ્વિગ્ં॑શતિઃ) (અ. 21)
ક॒દા ચ॒ન સ્ત॒રીર॑સિ॒ નેન્દ્ર॑ સશ્ચસિ દા॒શુષે᳚ । ઉપો॒પેન્નુ મ॑ઘવ॒-ન્ભૂય॒ ઇન્નુ તે॒ દાન॑-ન્દે॒વસ્ય॑ પૃચ્યતે ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસ્યા-દિ॒ત્યેભ્ય॑સ્ત્વા ॥ ક॒દા ચ॒ન પ્ર યુ॑ચ્છસ્યુ॒ભે નિ પા॑સિ॒ જન્મ॑ની । તુરી॑યાદિત્ય॒ સવ॑ન-ન્ત ઇન્દ્રિ॒યમા ત॑સ્થાવ॒મૃત॑-ન્દિ॒વિ ॥ ય॒જ્ઞો દે॒વાના॒-મ્પ્રત્યે॑તિ સુ॒મ્નમાદિ॑ત્યાસો॒ ભવ॑તા મૃડ॒યન્તઃ॑ । આ વો॒ ઽર્વાચી॑ સુમ॒તિ-ર્વ॑વૃત્યાદ॒ગ્ં॒હો-શ્ચિ॒દ્યા વ॑રિવો॒વિત્ત॒રા-ઽસ॑ત્ ॥ વિવ॑સ્વ આદિત્યૈ॒ષ તે॑ સોમપી॒થસ્તેન॑ મન્દસ્વ॒ તેન॑ તૃપ્ય તૃ॒પ્યાસ્મ॑ તે વ॒ય-ન્ત॑ર્પયિ॒તારો॒ યા દિ॒વ્યા વૃષ્ટિ॒સ્તયા᳚ ત્વા શ્રીણામિ ॥ 23 ॥
(વઃ॒- સ॒પ્તવિગ્ં॑શતિશ્ચ) (અ. 22)
વા॒મમ॒દ્ય સ॑વિતર્વા॒મમુ॒ શ્વો દિ॒વેદિ॑વે વા॒મમ॒સ્મભ્યગ્ં॑ સાવીઃ ॥ વા॒મસ્ય॒ હિ ક્ષય॑સ્ય દેવ॒ ભૂરે॑ર॒યા ધિ॒યા વા॑મ॒ભાજઃ॑ સ્યામ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ દે॒વાય॑ ત્વા સવિ॒ત્રે ॥ 24 ॥
(વા॒મં-ચતુ॑ર્વિગ્ંશતિઃ) (અ. 23)
અદ॑બ્ધેભિ-સ્સવિતઃ પા॒યુભિ॒ષ્ટ્વગ્ં શિ॒વેભિ॑ર॒દ્ય પરિ॑પાહિ નો॒ ગય᳚મ્ । હિર॑ણ્યજિહ્વ-સ્સુવિ॒તાય॒ નવ્ય॑સે॒ રક્ષા॒ માકિ॑ર્નો અ॒ઘશગ્ં॑સ ઈશત ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ દે॒વાય॑ ત્વા સવિ॒ત્રે ॥ 25 ॥
(અદ॑બ્ધેભિ॒-સ્ત્રિયો॑વિગ્ંશતિઃ) (અ. 24)
હિર॑ણ્યપાણિમૂ॒તયે॑ સવિ॒તાર॒મુપ॑ હ્વયે । સ ચેત્તા॑ દે॒વતા॑ પ॒દમ્ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ દે॒વાય॑ ત્વા સવિ॒ત્રે ॥ 26 ॥
(હિર॑ણ્યપાણિં॒-ચતુ॑ર્દશ) (અ. 25)
સુ॒શર્મા॑-ઽસિ સુપ્રતિષ્ઠા॒નો બૃ॒હદુ॒ક્ષે નમ॑ એ॒ષ તે॒ યોનિ॒-ર્વિશ્વે᳚ભ્યસ્ત્વા દે॒વેભ્યઃ॑ ॥ 27 ॥
(સુ॒શર્મા॒-દ્વાદ॑શ) (અ. 26)
બૃહ॒સ્પતિ॑સુતસ્ય ત ઇન્દો ઇન્દ્રિ॒યાવ॑તઃ॒ પત્ની॑વન્ત॒-ઙ્ગ્રહ॑-ઙ્ગૃહ્ણા॒મ્યગ્ના(3)ઇ પત્ની॒વા(3) સ્સ॒જૂર્દે॒વેન॒ ત્વષ્ટ્રા॒ સોમ॑-મ્પિબ॒ સ્વાહા᳚ ॥ 28 ॥
(બૃહ॒સ્પતિ॑સુતસ્ય॒-પઞ્ચ॑દશ) (અ. 27)
હરિ॑રસિ હારિયોજ॒નો હર્યો᳚-સ્સ્થા॒તા વજ્ર॑સ્ય ભ॒ર્તા પૃશ્ઞેઃ᳚ પ્રે॒તા તસ્ય॑ તે દેવ સોમે॒ષ્ટય॑જુષ-સ્સ્તુ॒તસ્તો॑મસ્ય શ॒સ્તોક્થ॑સ્ય॒ હરિ॑વન્ત॒-ઙ્ગ્રહ॑-ઙ્ગૃહ્ણામિ હ॒રી-સ્સ્થ॒ હર્યો᳚ર્ધા॒ના-સ્સ॒હસો॑મા॒ ઇન્દ્રા॑ય॒ સ્વાહા᳚ ॥ 29 ॥
(હરિ॑રસિ॒-ષડ્વિગ્ં॑શતિઃ) (અ. 28)
અગ્ન॒ આયૂગ્ં॑ષિ પવસ॒ આ સુ॒વોર્જ॒મિષ॑-ઞ્ચ નઃ । આ॒રે બા॑ધસ્વ દુ॒ચ્છુના᳚મ્ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસ્ય॒ગ્નયે᳚ ત્વા॒ તેજ॑સ્વત એ॒ષ તે॒ યોનિ॑ર॒ગ્નયે᳚ ત્વા॒ તેજ॑સ્વતે ॥ 30 ॥
(અગ્ન॒ આયૂગ્ં॑ષિ॒-ત્રયો॑વિગ્ંશતિઃ) (અ. 29)
ઉ॒ત્તિષ્ઠ॒ન્નોજ॑સા સ॒હ પી॒ત્વા શિપ્રે॑ અવેપયઃ । સોમ॑મિન્દ્ર ચ॒મૂ સુ॒તમ્ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય॒ ત્વૌજ॑સ્વત એ॒ષ તે॒ યોનિ॒રિન્દ્રા॑ય॒ ત્વૌજ॑સ્વતે ॥ 31 ॥
(ઉ॒ત્તિષ્ઠ॒ન્નેક॑વિગ્ંશતિઃ) (અ. 30)
ત॒રણિ॑-ર્વિ॒શ્વદ॑ર્​શતો જ્યોતિ॒ષ્કૃદ॑સિ સૂર્ય । વિશ્વ॒મા ભા॑સિ રોચ॒નમ્ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ॒ સૂર્યા॑ય ત્વા॒ ભ્રાજ॑સ્વત એ॒ષ તે॒ યોનિ॒-સ્સૂર્યા॑ય ત્વા॒ ભ્રાજ॑સ્વતે ॥ 32 ॥
(ત॒રણિ॑-ર્વિગ્ંશ॒તિઃ) (અ. 31)
આ પ્યા॑યસ્વ મદિન્તમ॒ સોમ॒ વિશ્વા॑ભિ-રૂ॒તિભિઃ॑ । ભવા॑ ન-સ્સ॒પ્રથ॑સ્તમઃ ॥ 33 ॥
(આ પ્યા॑યસ્વ॒-નવ॑) (અ. 32)
ઈ॒યુષ્ટે યે પૂર્વ॑તરા॒મપ॑શ્યન્ વ્યુ॒ચ્છન્તી॑મુ॒ષસ॒-મ્મર્ત્યા॑સઃ । અ॒સ્માભિ॑રૂ॒ નુ પ્ર॑તિ॒ચક્ષ્યા॑-ઽભૂ॒દો તે ય॑ન્તિ॒ યે અ॑પ॒રીષુ॒ પશ્યાન્॑ ॥ 34 ॥
(ઈ॒યુ-રેકા॒ન્નવિગ્ં॑શતિઃ) (અ. 33)
જ્યોતિ॑ષ્મતી-ન્ત્વા સાદયામિ જ્યોતિ॒ષ્કૃત॑-ન્ત્વા સાદયામિ જ્યોતિ॒ર્વિદ॑-ન્ત્વા સાદયામિ॒ ભાસ્વ॑તી-ન્ત્વા સાદયામિ॒ જ્વલ॑ન્તી-ન્ત્વા સાદયામિ મલ્મલા॒ભવ॑ન્તી-ન્ત્વા સાદયામિ॒ દીપ્ય॑માના-ન્ત્વા સાદયામિ॒ રોચ॑માના-ન્ત્વા સાદયા॒મ્યજ॑સ્રા-ન્ત્વા સાદયામિ બૃ॒હજ્જ્યો॑તિષ-ન્ત્વા સાદયામિ બો॒ધય॑ન્તી-ન્ત્વા સાદયામિ॒ જાગ્ર॑તી-ન્ત્વા સાદયામિ ॥ 35 ॥
(જ્યોતિ॑ષ્મતી॒ગ્ં॒-ષટ્ત્રિગ્ં॑શત્) (અ. 34)
પ્ર॒યા॒સાય॒ સ્વાહા॑ ઽઽયા॒સાય॒ સ્વાહા॑ વિયા॒સાય॒ સ્વાહા॑ સં​યાઁ॒સાય॒ સ્વાહો᳚દ્યા॒સાય॒ સ્વાહા॑-ઽવયા॒સાય॒ સ્વાહા॑ શુ॒ચે સ્વાહા॒ શોકા॑ય॒ સ્વાહા॑ તપ્ય॒ત્વૈ સ્વાહા॒ તપ॑તે॒ સ્વાહા᳚ બ્રહ્મહ॒ત્યાયૈ॒ સ્વાહા॒ સર્વ॑સ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥ 36 ॥
(પ્ર॒યા॒સાય॒-ચતુ॑ર્વિગ્ંશતિઃ ) (અ. 35)
ચિ॒ત્તગ્ં સ॑ન્તા॒નેન॑ ભ॒વં-યઁ॒ક્ના રુ॒દ્ર-ન્તનિ॑મ્ના પશુ॒પતિગ્ગ્॑ સ્થૂલહૃદ॒યેના॒ગ્નિગ્ં હૃદ॑યેન રુ॒દ્રં-લોઁહિ॑તેન શ॒ર્વ-મ્મત॑સ્નાભ્યા-મ્મહાદે॒વ-મ॒ન્તઃપા᳚ર્​શ્વેનૌષિષ્ઠ॒હનગ્ં॑ શિઙ્ગીનિકો॒શ્યા᳚ભ્યામ્ ॥ 37 ॥
(ચિ॒ત્ત-મ॒ષ્ટાદ॑શ) (અ. 36)
આ તિ॑ષ્ઠ વૃત્રહ॒-ન્રથં॑-યુઁ॒ક્તા તે॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ હરી᳚ । અ॒ર્વા॒ચીન॒ગ્ં॒ સુ તે॒ મનો॒ ગ્રાવા॑ કૃણોતુ વ॒ગ્નુના᳚ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિન॑ એ॒ષ તે॒ યોનિ॒રિન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિને᳚ ॥ 38 ॥
(આ તિ॑ષ્ટ॒-ષટ્વિગ્ં॑શતિઃ) (અ. 37)
ઇન્દ્ર॒મિદ્ધરી॑ વહ॒તો-ઽપ્ર॑તિધૃષ્ટશવસ॒-મૃષી॑ણા-ઞ્ચ સ્તુ॒તીરુપ॑ ય॒જ્ઞ-ઞ્ચ॒ માનુ॑ષાણામ્ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિન॑ એ॒ષ તે॒ યોનિ॒રિન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિને᳚ ॥ 39 ॥
(ઇન્દ્ર॒મિત્-ત્રયો॑વિગ્ંશતિઃ) (અ. 38)
અસા॑વિ॒ સોમ॑ ઇન્દ્ર તે॒ શવિ॑ષ્ઠ ધૃષ્ણ॒વા ગ॑હિ । આ ત્વા॑ પૃણક્ત્વિન્દ્રિ॒યગ્ં રજ॒-સ્સૂર્ય॒-ન્ન ર॒શ્મિભિઃ॑ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિન॑ એ॒ષ તે॒ યોનિ॒રિન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિને᳚ ॥ 40 ॥
(અસા॑વિ-સ॒પ્તવિગ્ં॑શતિઃ) (અ. 39)
સર્વ॑સ્ય પ્રતિ॒શીવ॑રી॒ ભૂમિ॑સ્ત્વો॒પસ્થ॒ આ-ઽધિ॑ત । સ્યો॒ના-ઽસ્મૈ॑ સુ॒ષદા॑ ભવ॒ યચ્છા᳚-ઽસ્મૈ શર્મ॑ સ॒પ્રથાઃ᳚ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિન॑ એ॒ષ તે॒ યોનિ॒રિન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિને᳚ ॥ 41 ॥
(સર્વ॑સ્ય॒ ષડ્વિગ્ં॑શતિઃ) (અ. 40)
મ॒હાગ્ં ઇન્દ્રો॒ વજ્ર॑બાહુ-ષ્ષોડ॒શી શર્મ॑ યચ્છતુ । સ્વ॒સ્તિ નો॑ મ॒ઘવા॑ કરોતુ॒ હન્તુ॑ પા॒પ્માનં॒-યોઁ᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિન॑ એ॒ષ તે॒ યોનિ॒રિન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિને᳚ ॥ 42 ॥
(મ॒હાન્-ષડ્વિગ્ં॑શતિઃ) (અ. 41)
સ॒જોષા॑ ઇન્દ્ર॒ સગ॑ણો મ॒રુદ્ભિ॒-સ્સોમ॑-મ્પિબ વૃત્રહઞ્છૂર વિ॒દ્વાન્ । જ॒હિ શત્રૂ॒ગ્ં॒ રપ॒ મૃધો॑ નુદ॒સ્વા-ઽથાભ॑ય-ઙ્કૃણુહિ વિ॒શ્વતો॑ નઃ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિન॑ એ॒ષ તે॒ યોનિ॒રિન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિને᳚ ॥ 43 ॥
(સ॒જોષાઃ᳚-ત્રિ॒ગ્ં॒શત્) (અ. 42)
ઉદુ॒ ત્ય-ઞ્જા॒તવે॑દસ-ન્દે॒વં-વઁ॑હન્તિ કે॒તવઃ॑ । દૃ॒શે વિશ્વા॑ય॒ સૂર્ય᳚મ્ ॥ ચિ॒ત્ર-ન્દે॒વાના॒-મુદ॑ગા॒દની॑ક॒-ઞ્ચક્ષુ॑-ર્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્યા॒-ઽગ્નેઃ । આ-ઽપ્રા॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒ગ્ં॒ સૂર્ય॑ આ॒ત્મા જગ॑તસ્ત॒સ્થુષ॑શ્ચ ॥ અગ્ને॒ નય॑ સુ॒પથા॑ રા॒યે અ॒સ્માન્. વિશ્વા॑નિ દેવ વ॒યુના॑નિ વિ॒દ્વાન્ । યુ॒યો॒દ્ધ્ય॑સ્મ-જ્જુ॑હુરા॒ણ મેનો॒ ભૂયિ॑ષ્ઠા-ન્તે॒ નમ॑ઉક્તિં-વિઁધેમ ॥ દિવ॑-ઙ્ગચ્છ॒ સુવઃ॑ પત રૂ॒પેણ॑ [રૂ॒પેણ॑, વો॒ રૂ॒પમ॒ભ્યૈમિ॒ વય॑સા॒ વયઃ॑ ।] ॥ 44 ॥
વો રૂ॒પમ॒ભ્યૈમિ॒ વય॑સા॒ વયઃ॑ । તુ॒થો વો॑ વિ॒શ્વવે॑દા॒ વિ ભ॑જતુ॒ વર્​ષિ॑ષ્ઠે॒ અધિ॒ નાકે᳚ ॥ એ॒તત્તે॑ અગ્ને॒ રાધ॒ ઐતિ॒ સોમ॑ચ્યુત॒-ન્તન્મિ॒ત્રસ્ય॑ પ॒થા ન॑ય॒ર્તસ્ય॑ પ॒થા પ્રેત॑ ચ॒ન્દ્રદ॑ક્ષિણા ય॒જ્ઞસ્ય॑ પ॒થા સુ॑વિ॒તા નય॑ન્તી-ર્બ્રાહ્મ॒ણમ॒દ્ય રા᳚દ્ધ્યાસ॒મૃષિ॑માર્​ષે॒ય-મ્પિ॑તૃ॒મન્ત॑-મ્પૈતૃમ॒ત્યગ્ં સુ॒ધાતુ॑દક્ષિણં॒-વિઁ સુવઃ॒ પશ્ય॒ વ્ય॑ન્તરિ॑ક્ષં॒-યઁત॑સ્વ સદ॒સ્યૈ॑ ર॒સ્મદ્દા᳚ત્રા દેવ॒ત્રા ગ॑ચ્છત॒ મધુ॑મતીઃ પ્રદા॒તાર॒મા વિ॑શ॒તા-ઽન॑વહાયા॒-ઽસ્મા-ન્દે॑વ॒યાને॑ન પ॒થેત॑ સુ॒કૃતાં᳚-લોઁ॒કે સી॑દત॒ તન્નઃ॑ સગ્ગ્​સ્કૃ॒તમ્ ॥ 45 ॥
(રૂ॒પેણ॑-સદ॒સ્યૈ॑-ર॒ષ્ટાદ॑શ ચ) (અ. 43)
ધા॒તા રા॒તિ-સ્સ॑વિ॒તેદ-ઞ્જુ॑ષન્તા-મ્પ્ર॒જાપ॑તિ-ર્નિધિ॒પતિ॑ર્નો અ॒ગ્નિઃ । ત્વષ્ટા॒ વિષ્ણુઃ॑ પ્ર॒જયા॑ સગ્ંરરા॒ણો યજ॑માનાય॒ દ્રવિ॑ણ-ન્દધાતુ ॥ સમિ॑ન્દ્ર ણો॒ મન॑સા નેષિ॒ ગોભિ॒-સ્સગ્ં સૂ॒રિભિ॑ર્મઘવ॒ન્-થ્સગ્ગ્​ સ્વ॒સ્ત્યા । સ-મ્બ્રહ્મ॑ણા દે॒વકૃ॑તં॒-યઁદસ્તિ॒ સ-ન્દે॒વાનાગ્ં॑ સુમ॒ત્યા ય॒જ્ઞિયા॑નામ્ ॥ સં-વઁર્ચ॑સા॒ પય॑સા॒ સ-ન્ત॒નૂભિ॒-રગ॑ન્મહિ॒ મન॑સા॒ સગ્ં શિ॒વેન॑ ॥ ત્વષ્ટા॑ નો॒ અત્ર॒ વરિ॑વઃ કૃણો॒- [વરિ॑વઃ કૃણોતુ, અનુ॑ માર્​ષ્ટુ] 46
ત્વનુ॑ માર્​ષ્ટુ ત॒નુવો॒ યદ્વિલિ॑ષ્ટમ્ ॥ યદ॒દ્ય ત્વા᳚ પ્રય॒તિ ય॒જ્ઞે અ॒સ્મિન્નગ્ને॒ હોતા॑ર॒મવૃ॑ણીમહી॒હ । ઋધ॑ગયા॒ડૃધ॑ગુ॒તા-ઽશ॑મિષ્ઠાઃ પ્રજા॒નન્. ય॒જ્ઞમુપ॑ યાહિ વિ॒દ્વાન્ ॥ સ્વ॒ગા વો॑ દેવા॒-સ્સદ॑નમકર્મ॒ ય આ॑જ॒ગ્મ સવ॑ને॒દ-ઞ્જુ॑ષા॒ણાઃ । જ॒ક્ષિ॒વાગ્ંસઃ॑ પપિ॒વાગ્ંસ॑શ્ચ॒ વિશ્વે॒-ઽસ્મે ધ॑ત્ત વસવો॒ વસૂ॑નિ ॥ યાના-ઽવ॑હ ઉશ॒તો દે॑વ દે॒વા-ન્તા- [દે॒વા-ન્તાન્, પ્રેર॑ય॒ સ્વે અ॑ગ્ને સ॒ધસ્થે᳚ ।] 47
ન્પ્રેર॑ય॒ સ્વે અ॑ગ્ને સ॒ધસ્થે᳚ । વહ॑માના॒ ભર॑માણા હ॒વીગ્ંષિ॒ વસુ॑-ઙ્ઘ॒ર્મ-ન્દિવ॒મા તિ॑ષ્ઠ॒તાનુ॑ । યજ્ઞ॑ ય॒જ્ઞ-ઙ્ગ॑ચ્છ ય॒જ્ઞપ॑તિ-ઙ્ગચ્છ॒ સ્વાં-યોઁનિ॑-ઙ્ગચ્છ॒ સ્વાહૈ॒ષ તે॑ ય॒જ્ઞો ય॑જ્ઞપતે સ॒હસૂ᳚ક્તવાક-સ્સુ॒વીર॒-સ્સ્વાહા॒ દેવા॑ ગાતુવિદો ગા॒તું-વિઁ॒ત્ત્વા ગા॒તુમિ॑ત॒ મન॑સસ્પત ઇ॒મ-ન્નો॑ દેવ દે॒વેષુ॑ ય॒જ્ઞગ્ગ્​ સ્વાહા॑ વા॒ચિ સ્વાહા॒ વાતે॑ ધાઃ ॥ 48 ॥
(કૃ॒ણો॒તુ॒-તાન॒-ષ્ટાચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 44)
ઉ॒રુગ્ં હિ રાજા॒ વરુ॑ણશ્ચ॒કાર॒ સૂર્યા॑ય॒ પન્થા॒-મન્વે॑ત॒વા ઉ॑ । અ॒પદે॒ પાદા॒ પ્રતિ॑ધાતવે-ઽકરુ॒તા-ઽપ॑વ॒ક્તા હૃ॑દયા॒વિધ॑શ્ચિત્ ॥ શ॒ત-ન્તે॑ રાજ-ન્ભિ॒ષજઃ॑ સ॒હસ્ર॑મુ॒ર્વી ગ॑મ્ભી॒રા સુ॑મ॒તિષ્ટે॑ અસ્તુ । બાધ॑સ્વ॒ દ્વેષો॒ નિર્-ઋ॑તિ-મ્પરા॒ચૈઃ કૃ॒ત-ઞ્ચિ॒દેનઃ॒ પ્ર મુ॑મુગ્દ્ધ્ય॒સ્મત્ ॥ અ॒ભિષ્ઠિ॑તો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશો॒-ઽગ્નેરની॑કમ॒પ આ વિ॑વેશ । અપા᳚ન્નપા-ત્પ્રતિ॒રક્ષ॑ન્નસુ॒ર્ય॑-ન્દમે॑દમે [ ] 49
સ॒મિધં॑-યઁક્ષ્યગ્ને ॥ પ્રતિ॑ તે જિ॒હ્વા ઘૃ॒તમુચ્ચ॑રણ્યે-થ્સમુ॒દ્રે તે॒ હૃદ॑યમ॒ફ્સ્વ॑ન્તઃ । સ-ન્ત્વા॑ વિશ॒ન્ત્વોષ॑ધી-રુ॒તા-ઽઽપો॑ ય॒જ્ઞસ્ય॑ ત્વા યજ્ઞપતે હ॒વિર્ભિઃ॑ ॥ સૂ॒ક્ત॒વા॒કે ન॑મોવા॒કે વિ॑ધે॒મા-ઽવ॑ભૃથ નિચઙ્કુણ નિચે॒રુર॑સિ નિચઙ્કુ॒ણા-ઽવ॑ દે॒વૈ-ર્દે॒વકૃ॑ત॒મેનો॑-ઽયા॒ડવ॒ મર્ત્યૈ॒-ર્મર્ત્ય॑કૃતમુ॒રોરા નો॑ દેવ રિ॒ષસ્પા॑હિ સુમિ॒ત્રા ન॒ આપ॒ ઓષ॑ધય- [ઓષ॑ધયઃ, સ॒ન્તુ॒ દુ॒ર્મિ॒ત્રાસ્તસ્મૈ॑] 50
સ્સન્તુ દુર્મિ॒ત્રાસ્તસ્મૈ॑ ભૂયાસુ॒-ર્યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॒ ય-ઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો દેવી॑રાપ એ॒ષ વો॒ ગર્ભ॒સ્તં-વઁ॒-સ્સુપ્રી॑ત॒ગ્ં॒ સુભૃ॑ત-મકર્મ દે॒વેષુ॑ ન-સ્સુ॒કૃતો᳚ બ્રૂતા॒-ત્પ્રતિ॑યુતો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશઃ॒ પ્રત્ય॑સ્તો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશ॒ એધો᳚-ઽસ્યેધિષી॒મહિ॑ સ॒મિદ॑સિ॒ તેજો॑-ઽસિ તેજો॒ મયિ॑ ધેહ્ય॒પો અન્વ॑ચારિષ॒ગ્ં॒ રસે॑ન॒ સમ॑સૃક્ષ્મહિ । પય॑સ્વાગ્ં અગ્ન॒ આ ઽગ॑મ॒-ન્ત-મ્મા॒ સગ્ં સૃ॑જ॒ વર્ચ॑સા ॥ 51 ॥
(દમે॑દમ॒-ઓષ॑ધય॒- આ-ષટ્ચ॑) (અ. 45)
યસ્ત્વા॑ હૃ॒દા કી॒રિણા॒ મન્ય॑મા॒નો ઽમ॑ર્ત્ય॒-મ્મર્ત્યો॒ જોહ॑વીમિ । જાત॑વેદો॒ યશો॑ અ॒સ્માસુ॑ ધેહિ પ્ર॒જાભિ॑રગ્ને અમૃત॒ત્વમ॑શ્યામ્ ॥ યસ્મૈ॒ ત્વગ્ં સુ॒કૃતે॑ જાતવેદ॒ ઉ લો॒કમ॑ગ્ને કૃ॒ણવઃ॑ સ્યો॒નમ્ । અ॒શ્વિન॒ગ્ં॒ સ પુ॒ત્રિણં॑-વીઁ॒રવ॑ન્ત॒-ઙ્ગોમ॑ન્તગ્ં ર॒યિ-ન્ન॑શતે સ્વ॒સ્તિ ॥ ત્વે સુ પુ॑ત્ર શવ॒સો-ઽવૃ॑ત્ર॒ન્ કામ॑કાતયઃ । ન ત્વામિ॒ન્દ્રાતિ॑ રિચ્યતે ॥ ઉ॒ક્થૌ॑ક્થે॒ સોમ॒ ઇન્દ્ર॑-મ્મમાદ ની॒થેની॑થે મ॒ઘવા॑નગ્ં [મ॒ઘવા॑નગ્ં, સુ॒તાસઃ॑ ।] 52
સુ॒તાસઃ॑ । યદીગ્ં॑ સ॒બાધઃ॑ પિ॒તર॒-ન્ન પુ॒ત્રા-સ્સ॑મા॒નદ॑ક્ષા॒ અવ॑સે॒ હવ॑ન્તે ॥ અગ્ને॒ રસે॑ન॒ તેજ॑સા॒ જાત॑વેદો॒ વિ રો॑ચસે । ર॒ક્ષો॒હા-ઽમી॑વ॒ચાત॑નઃ ॥ અ॒પો અન્વ॑ચારિષ॒ગ્ં॒ રસે॑ન॒ સમ॑સૃક્ષ્મહિ । પય॑સ્વાગ્ં અગ્ન॒ આ-ઽગ॑મ॒-ન્ત-મ્મા॒ સગ્ં સૃ॑જ॒ વર્ચ॑સા ॥વસુ॒-ર્વસુ॑પતિ॒ર્॒ હિક॒મસ્ય॑ગ્ને વિ॒ભાવ॑સુઃ । સ્યામ॑ તે સુમ॒તાવપિ॑ ॥ ત્વામ॑ગ્ને॒ વસુ॑પતિં॒-વઁસૂ॑નામ॒ભિ પ્ર મ॑ન્દે [પ્ર મ॑ન્દે, અ॒દ્ધ્વ॒રેષુ॑ રાજન્ન્ ।] 53
અદ્ધ્વ॒રેષુ॑ રાજન્ન્ । ત્વયા॒ વાજં॑-વાઁજ॒યન્તો॑ જયેમા॒-ઽભિષ્યા॑મ પૃથ્સુ॒તી-ર્મર્ત્યા॑નામ્ । ત્વામ॑ગ્ને વાજ॒સાત॑મં॒-વિઁપ્રા॑ વર્ધન્તિ॒ સુષ્ટુ॑તમ્ । સ નો॑ રાસ્વ સુ॒વીર્ય᳚મ્ ॥ અ॒ય-ન્નો॑ અ॒ગ્નિર્વરિ॑વઃ કૃણોત્વ॒ય-મ્મૃધઃ॑ પુ॒ર એ॑તુ પ્રભિ॒ન્દન્ન્ ॥ અ॒યગ્ં શત્રૂ᳚ઞ્જયતુ॒ જર્​હૃ॑ષાણો॒-ઽયં-વાઁજ॑-ઞ્જયતુ॒ વાજ॑સાતૌ ॥ અ॒ગ્નિના॒-ઽગ્નિ-સ્સમિ॑દ્ધ્યતે ક॒વિ-ર્ગૃ॒હપ॑તિ॒-ર્યુવા᳚ । હ॒વ્ય॒વાડ્-જુ॒હ્વા᳚સ્યઃ ॥ ત્વગ્ગ્​ હ્ય॑ગ્ને અ॒ગ્નિના॒ વિપ્રો॒ વિપ્રે॑ણ॒ સન્​થ્સ॒તા । સખા॒ સખ્યા॑ સમિ॒દ્ધ્યસે᳚ ॥ ઉદ॑ગ્ને॒ શુચ॑ય॒સ્તવ॒, વિ જ્યોતિ॑ષા ॥ 54 ॥
(મ॒ઘવા॑નં-મન્દે॒-હ્ય॑ગ્ને॒-ચતુ॑ર્દશ ચ) (અ. 46)
(આ દ॑દે-વા॒ચસ્પત॑ય-ઉપયા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસ્યા વા॑યો -અ॒યં-વાઁં॒ - ઁયા વાં᳚-પ્રાત॒ર્યુજા॑-વ॒યન્-તં -ઁયે દે॑વા-સ્ત્રિ॒ગ્ં॒શ-દુ॑પયા॒મગૃ॑હીતો-ઽસિ-મૂ॒ર્ધાનં॒-મધુ॒શ્ચે-ન્દ્રા᳚ગ્ની॒; ઓમા॑સો-મ॒રુત્વ॑ન્ત॒-મિન્દ્ર॑ મરુત્વો-મ॒રુત્વા᳚ન્- મ॒હા-ન્મ॒હાન્નુ॒વત્-ક॒દા-વા॒મ-મદ॑બ્ધેભિ॒ર્॒ હિર॑ણ્યપાણિગ્ં-સુ॒શર્મા॒-બૃહ॒સ્પતિ॑ સુતસ્ય॒ - હરિ॑ર॒સ્ય-ગ્ન॑-ઉ॒ત્તિષ્ઠ॑ન્-ત॒રણિ॒- રાપ્યા॑યસ્વે॒-યુષ્ટે યે-જ્યોતિ॑ષ્મતીં-પ્રયા॒સાય॑-ચિ॒ત્ત-માતિ॒ષ્ઠે-ન્દ્ર॒-મસા॑વિ॒-સર્વ॑સ્ય-મ॒હાન્-થ્સ॒જોષા॒-ઉદુ॒ત્યં-ધા॒તો-રુગ્ં હિ-ય-સ્ત્વા॒ ષટ્ચ॑ત્વારિગ્ંશત્ ।)
(વા॒ચ પ્રા॒ણાય॑ ત્વા । ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસ્યપા॒નાય॑ ત્વા । આ વા॑યો વા॒યવે॑ સ॒જોષા᳚ભ્યા-ન્ત્વા । અ॒યમૃ॑તા॒યુભ્યા᳚-ન્ત્વા । યા વા॑મ॒શ્વિભ્યા॒-મ્માદ્ધ્વી᳚ભ્યા-ન્ત્વા । પ્રા॒ત॒ર્યુજા॑વ॒શ્વિભ્યા॑મ॒શ્વિભ્યા᳚-ન્ત્વા । અ॒યગ્ં શણ્ડા॑ય વી॒રતા᳚-મ્પાહિ । ત-મ્મર્કા॑ય પ્ર॒જાઃ પા॑હિ । યે દે॑વા સ્ત્રિ॒ગ્ં॒શદા᳚ગ્રય॒ણો॑-ઽસિ॒ વિશ્વે᳚ભ્યસ્ત્વા દે॒વેભ્યઃ॑ । ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો॒-ઽસીન્દ્રા॑ય ત્વોક્થા॒યુવે᳚ । મૂ॒ર્ધાન॑મ॒ગ્નયે᳚ ત્વા વૈશ્વાન॒રાય॑ । મધુ॑શ્ચ સ॒ગ્ં॒ સર્પો॑-ઽસિ । ઇન્દ્રા᳚ગ્ની ઇન્દ્રા॒ગ્નિભ્યા᳚-ન્ત્વા । ઓમા॑સો॒ વિશ્વે᳚ભ્યસ્ત્વા દે॒વેભ્યઃ॑ । મ॒રુત્વ॑-ન્ત॒ન્ત્રીણીન્દ્રા॑ય ત્વા મ॒રુત્વ॑તે । મ॒હાન્દ્વે મ॑હે॒ન્દ્રાય॑ ત્વા । ક॒દા ચ॒ના-ઽઽદિ॒ત્યેભ્ય॑સ્ત્વા । ક॒દા ચ॒ન સ્ત॒રી-ર્વિવ॑સ્વ આદિત્ય । ઇન્દ્ર॒ગ્ં॒ શુચિ॑ર॒પઃ । વા॒મન્ત્રીણી॑ દે॒વાય॑ ત્વા સવિ॒ત્રે । સુ॒શર્મા॑-ઽસિ॒ વિશ્વે᳚ભ્યસ્ત્વા દે॒વેભ્યઃ॑ । બૃહ॒સ્પતિ॑-સુતસ્ય॒ ત્વષ્ટ્રા॒ સોમ॑-મ્પિબ॒ સ્વાહા᳚ । હરિ॑રસિ સ॒હસો॑મા॒ ઇન્દ્રા॑ય॒ સ્વાહા᳚ । અગ્ન॒ આયૂગ્॑ષ્ય॒ગ્નયે᳚ ત્વા॒ તેજ॑સ્વતે । ઉ॒ત્તિષ્ઠ॒ન્નિન્દ્રા॑ય॒ ત્વૌજ॑સ્વતે । ત॒રણિ॒-સ્સૂર્યા॑ય ત્વા॒ ભ્રાજ॑સ્વતે । આ તિ॑ષ્ઠાદ્યા॒ષ્ષટિન્દ્રા॑ય ત્વા ષોડ॒શિને᳚ । ઉદુ॒ ત્ય-ઞ્ચિ॒ત્રમ્ । અગ્ને॒ નય॒ દિવ॑-ઙ્ગચ્છ । ઉ॒રૂમાયુ॑ષ્ટે॒ યદ્દે॑વા મુમુગ્ધિ । અગ્ના॑વિષ્ણૂ સુક્રતૂ મુમુક્તમ્ । પરા॒ વૈ પ॒ઙ્ક્ત્યઃ॑ । દે॒વા વૈ યે દે॒વાઃ પ॒ઙ્ક્ત્યો᳚ । પરા॒ વૈ સ વાચ᳚મ્ । ભૂમિ॒ર્વ્ય॑તૃષ્યન્ન્ । પ્ર॒જાપ॑તિ॒-ર્વ્ય॑ક્ષુદ્ધ્યન્ન્ । ભૂમિ॑રાદિ॒યા વૈ । અ॒ગ્નિ॒હો॒ત્રમા॑દિ॒ત્યો વૈ । ભૂમિ॒-ર્લેક॒-સ્સલે॑ક-સ્સુ॒લેકઃ॑ । વિષ્ણો॒રુદુ॑ત્ત॒મમ્ । અન્ન॑પતે॒ પુન॑સ્વા-ઽઽદિ॒ત્યાઃ । ઉ॒રુગ્ં સગ્ં સૃ॑જ॒ વર્ચ॑સા । યસ્ત્વા॒ સુષ્ટુ॑તમ્ । ત્વમ॑ગ્ને યુ॒ક્ષ્વા હિ સુ॑ષ્ટિ॒તિમ્ । ત્વમ॑ગ્ને॒ વિચ॑ર્​ષણે । યત્વા॒ વિ રો॑ચસે ।)
(આ દ॑દે॒-યે દે॑વા-મ॒હા-નુ॒ત્તિષ્ઠ॒ન્-થ્સર્વ॑સ્ય-સન્તુ દુર્મિ॒ત્રા-શ્ચતુ॑ષ્પઞ્ચા॒શત્ ।)
(આ દ॑દે॒, વિ જ્યોતિ॑ષા)
॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-મ્પ્રથમકાણ્ડે ચતુર્થઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - sutyādine kartavyā grahāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ā da̭de॒ grāvā᳚-'syaddhvara॒kṛ-dde॒vebhyo̭ gambhī॒rami॒ma- ma̭ddhva॒ra-ṅkṛ̭ddhyutta॒mena̭ pa॒vinendrā̭ya॒ soma॒gṃ॒ suṣṷta॒-mmadhṷmanta॒-mpaya̭svantaṃ-vṛ~ṣṭi॒vani॒mindrā̭ya tvā vṛtra॒ghna indrā̭ya tvā vṛtra॒tura॒ indrā̭ya tvā-'bhimāti॒ghna indrā̭ya tvā-''di॒tyava̭ta॒ indrā̭ya tvā vi॒śvade᳚vyāvate śvā॒trā-sstha̭ vṛtra॒turo॒ rādho̭gūrtā a॒mṛta̭sya॒ patnī॒stā dḙvī-rdeva॒tremaṃ-ya~॒jña-ndha॒ttopa̭hūtā॒-ssoma̭sya piba॒topa̭hūto yu॒ṣmāka॒gṃ॒ [yu॒ṣmāka᳚m, somaḥ̭ pibatu॒ yattḙ] 1
somaḥ̭ pibatu॒ yattḙ soma di॒vi jyoti॒rya-tpṛ̭thi॒vyāṃ-ya~du॒rāva॒ntari̭kṣe॒ tenā॒smai yaja̭mānāyo॒ru rā॒yā kṛ॒ddhyadhi̭ dā॒tre vo̭co॒ dhiṣa̭ṇe vī॒ḍū sa॒tī vī̭ḍayethā॒-mūrja̭-ndadhāthā॒mūrja̭-mme dhatta॒-mmā vāgṃ̭ higṃsiṣa॒-mmā mā̭ higṃsiṣṭa॒-mprāgapā॒guda̭gadha॒rāktāstvā॒ diśa॒ ā dhā̭va॒ntvamba॒ ni ṣva̭ra | yattḙ so॒mā-'dā᳚bhya॒-nnāma॒ jāgṛ̭vi॒ tasmai̭ te soma॒ somā̭ya॒ svāhā᳚ || 2 ||
(yu॒ṣmākagg̭ - svara॒ yatte॒ -nava̭ ca ) (a. 1)
vā॒caspata̭ye pavasva vāji॒n vṛṣā॒ vṛṣṇo̭ a॒gṃ॒śubhyā॒-ṅgabha̭stipūto de॒vo de॒vānā᳚-mpa॒vitra̭masi॒ yeṣā᳚-mbhā॒go-'si॒ tebhya̭stvā॒ svāṅkṛ̭to-'si॒ madhṷmatī-rna॒ iṣa̭skṛdhi॒ viśve᳚bhyastvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhyo॒ mana̭stvā 'ṣṭū॒rva̭ntari̭kṣa॒-manvi̭hi॒ svāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā̭ya de॒vebhya̭stvā marīci॒pebhya̭ e॒ṣa te॒ yoniḥ̭ prā॒ṇāya̭ tvā || 3 ||
(vā॒caḥ-sa॒ptaca̭tvārigṃśat) (a. 2)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto 'sya॒ntarya̭ccha maghava-npā॒hi soma̭muru॒ṣya rāya॒-ssamiṣo̭ yajasvā॒-'ntastḙ dadhāmi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntaru॒rva̭ntari̭kṣagṃ sa॒joṣā̭ de॒vairava̭raiḥ॒ parai᳚ścā-'ntaryā॒me ma̭ghava-nmādayasva॒ svāṅkṛ̭to-'si॒ madhṷmatīrna॒ iṣa̭skṛdhi॒ viśve᳚bhyastvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhyo॒ mana̭stvā-'ṣṭū॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi॒ svāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā̭ya de॒vebhya̭ stvā marīci॒pebhya̭ e॒ṣa te॒ yoni̭rapā॒nāya̭ tvā || 4 ||
(de॒vebhyaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 3)
ā vā̭yo bhūṣa śucipā॒ upa̭ na-ssa॒hasra̭-nte ni॒yuto̭ viśvavāra | upo̭ te॒ andho॒ madya̭mayāmi॒ yasya̭ deva dadhi॒ṣe pū᳚rva॒peya᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si vā॒yave॒ tvendra̭vāyū i॒me su॒tāḥ | upa॒ prayo̭bhi॒rā ga̭ta॒minda̭vo vāmu॒śanti॒ hi || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sīndravā॒yubhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoniḥ̭ sa॒joṣā᳚bhyā-ntvā || 5 ||
(ā vā̭yo॒- trica̭tvārigṃśat) (a. 4)
a॒yaṃ-vā~᳚-mmitrāvaruṇā su॒ta-ssoma̭ ṛtāvṛdhā | mamedi॒ha śrṷta॒gṃ॒ hava᳚m | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mi॒trāvarṷṇābhyā-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭r-ṛtā॒yubhyā᳚-ntvā || 6 ||
(a॒yaṃ-vā~ṃ᳚ - ~vigṃśa॒tiḥ) (a. 5)
yā vā॒-ṅkaśā॒ madhṷma॒tyaśvi̭nā sū॒nṛtā̭vatī | tayā̭ ya॒jña-mmi̭mikṣatam | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni॒rmāddhvī᳚bhyā-ntvā || 7 ||
(yā vā̭- ma॒ṣṭāda̭śa) (a. 6)
prā॒ta॒ryujau॒ vi mṷcyethā॒-maśvi̭nā॒veha ga̭cchatam | a॒sya soma̭sya pī॒taye᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭ra॒śvibhyā᳚-ntvā || 8 ||
(prā॒ta॒ryujā॒ve-kā॒nnavigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 7)
a॒yaṃ-ve~॒naśco̭daya॒-tpṛśñi̭garbhā॒ jyoti̭rjarāyū॒ raja̭so vi॒māne᳚ | i॒mama॒pāgṃ sa̭ṅga॒me sūrya̭sya॒ śiśu॒-nna viprā̭ ma॒tibhī̭ rihanti || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ śaṇḍā̭ya tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rvī॒ratā᳚-mpāhi || 9 ||
(a॒yaṃ-ve~॒naḥ- pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 8)
ta-mpra॒tnathā̭ pū॒rvathā̭ vi॒śvathe॒mathā᳚ jye॒ṣṭhatā̭ti-mbar​hi॒ṣadagṃ̭ suva॒rvida̭-mpratīcī॒naṃ-vṛ~॒jana̭-ndohase gi॒rā-''śu-ñjaya̭nta॒manu॒ yāsu॒ vardha̭se | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ markā̭ya tvai॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāḥ pā̭hi || 10 ||
(ta-mpra॒tnayā॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ ) (a. 9)
ye dḙvā di॒vyekā̭daśa॒ stha pṛ̭thi॒vyāmaddhyekā̭daśa॒ sthā-'phsu॒ṣado̭ mahi॒naikā̭daśa॒ stha te dḙvā ya॒jñami॒ma-ñjṷṣaddhva-mupayā॒magṛ̭hīto-'syāgraya॒ṇo̭-'si॒ svā᳚grayaṇo॒ jinva̭ ya॒jña-ñjinva̭ ya॒jñapa̭tima॒bhi sava̭nā pāhi॒ viṣṇu॒stvā-mpā̭tu॒ viśa॒-ntva-mpā̭hīndri॒yeṇai॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 11 ||
ye dḙvā॒-strica̭tvārigṃśat) (a. 10)
tri॒gṃ॒śattraya̭śca ga॒ṇino̭ ru॒janto॒ divagṃ̭ ru॒drāḥ pṛ̭thi॒vī-ñca̭ sacante | e॒kā॒da॒śāso̭ aphsu॒ṣadaḥ̭ su॒tagṃ soma̭-ñjuṣantā॒gṃ॒ sava̭nāya॒ viśve᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto -'syāgraya॒ṇo̭-'si॒ svā᳚grayaṇo॒ jinva̭ ya॒jña-ñjinva̭ ya॒jñapa̭tima॒bhi sava̭nā pāhi॒ viṣṇu॒stvā-mpā̭tu॒ viśa॒-ntva-mpā̭hīndri॒yeṇai॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 12 ||
(tri॒gṃ॒śattrayo॒-dvica̭tvārigṃśat) (a. 11)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā bṛ॒hadva̭te॒ vaya̭svata ukthā॒yuve॒ yatta̭ indra bṛ॒hadvaya॒stasmai᳚ tvā॒ viṣṇa̭ve tvai॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvokthā॒yuve᳚ || 13 ||
(u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya॒-dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 12)
mū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā vai᳚śvāna॒ramṛ॒tāya̭ jā॒tama॒gnim | ka॒vigṃ sa॒mrāja॒-mati̭thi॒-ñjanā̭nāmā॒sannā pātra̭-ñjanayanta de॒vāḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ dhru॒vo̭-'si dhru॒vakṣi̭ti-rdhru॒vāṇā᳚-ndhru॒vata॒mo-'cyṷtānā-macyuta॒kṣitta̭ma e॒ṣa te॒ yoni̭ra॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ || 14 ||
(mū॒rdhānaṃ॒-pañca̭trigṃśat) (a. 13)
madhṷśca॒ mādha̭vaśca śu॒kraśca॒ śuci̭śca॒ nabha̭śca nabha॒sya̭śce॒ṣaśco॒rjaśca॒ saha̭śca saha॒sya̭śca॒ tapa̭śca tapa॒sya̭śco-payā॒magṛ̭hīto-'si sa॒gṃ॒sarpo᳚- 'syagṃhaspa॒tyāya̭ tvā || 15 ||
(madhṷśca-tri॒gṃ॒śat) (a. 14)
indrā᳚gnī॒ ā ga̭tagṃ su॒ta-ṅgī॒rbhi-rnabho॒ vare᳚ṇyam | a॒sya pā̭ta-ndhi॒yeṣi॒tā || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sīndrā॒gnibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭rindrā॒gnibhyā᳚-ntvā || 16 ||
(indrā᳚gnī॒ vigṃśa॒tiḥ) (a. 15)
omā̭saścar​ṣaṇīdhṛto॒ viśvḙ devāsa॒ ā ga̭ta | dā॒śvāgṃso̭ dā॒śuṣaḥ̭ su॒tam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhya̭ e॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 17 ||
(omā̭so vigṃśa॒tiḥ) (a. 16)
ma॒rutva̭ntaṃ-vṛ~ṣa॒bhaṃ-vā~̭vṛdhā॒namaka̭vāri-ndi॒vyagṃ śā॒samindra᳚m | vi॒śvā॒sāha॒mava̭se॒ nūta̭nāyo॒gragṃ sa̭ho॒dāmi॒ha tagṃ hṷvema || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 18 ||
(ma॒rutva̭nta॒gṃ॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ) (a. 17)
indra̭ marutva i॒ha pā̭hi॒ somaṃ॒-ya~thā̭ śāryā॒te api̭ba-ssu॒tasya̭ | tava॒ praṇī̭tī॒ tava̭ śūra॒ śarma॒nnā-vi̭vāsanti ka॒vayaḥ̭ suya॒jñāḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 19 ||
(indrai॒kā॒nna tri॒gṃ॒śat) (a. 18)
ma॒rutvāgṃ̭ indra vṛṣa॒bho raṇā̭ya॒ pibā॒ soma̭manuṣva॒dha-mmadā̭ya | ā si̭ñcasva ja॒ṭhare॒ maddhva̭ ū॒rmi-ntvagṃ rājā̭-'si pra॒divaḥ̭ su॒tānā᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 20 ||
(ma॒rutvā॒nekā॒nnatri॒gṃ॒śat) (a. 19)
ma॒hāgṃ indro॒ ya oja̭sā pa॒rjanyo̭ vṛṣṭi॒māgṃ i̭va | stomai᳚rva॒thsasya̭ vāvṛdhe || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mahe॒ndrāya̭ tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rmahe॒ndrāya̭ tvā || 21 ||
(ma॒hānekā॒nnavigṃ̭śatiḥ) (a. 20)
ma॒hāgṃ indro̭ nṛ॒vadā ca̭r​ṣaṇi॒prā u॒ta dvi॒bar​hā̭ ami॒na-ssaho̭bhiḥ | a॒sma॒driya̭gvāvṛdhe vī॒ryā̭yo॒ruḥ pṛ॒thu-ssukṛ̭taḥ ka॒rtṛbhi̭rbhūt || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mahe॒ndrāya̭ tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rmahe॒ndrāya̭ tvā || 22 ||
(ma॒hā-nnṛ॒vath - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 21)
ka॒dā ca॒na sta॒rīra̭si॒ nendra̭ saścasi dā॒śuṣe᳚ | upo॒pennu ma̭ghava॒-nbhūya॒ innu te॒ dāna̭-nde॒vasya̭ pṛcyate || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syā-di॒tyebhya̭stvā || ka॒dā ca॒na pra yṷcchasyu॒bhe ni pā̭si॒ janma̭nī | turī̭yāditya॒ sava̭na-nta indri॒yamā ta̭sthāva॒mṛta̭-ndi॒vi || ya॒jño de॒vānā॒-mpratyḙti su॒mnamādi̭tyāso॒ bhava̭tā mṛḍa॒yantaḥ̭ | ā vo॒ 'rvācī̭ suma॒ti-rva̭vṛtyāda॒gṃ॒ho-ści॒dyā va̭rivo॒vitta॒rā-'sa̭t || viva̭sva ādityai॒ṣa tḙ somapī॒thastena̭ mandasva॒ tena̭ tṛpya tṛ॒pyāsma̭ te va॒ya-nta̭rpayi॒tāro॒ yā di॒vyā vṛṣṭi॒stayā᳚ tvā śrīṇāmi || 23 ||
(vaḥ॒- sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 22)
vā॒mama॒dya sa̭vitarvā॒mamu॒ śvo di॒vedi̭ve vā॒mama॒smabhyagṃ̭ sāvīḥ || vā॒masya॒ hi kṣaya̭sya deva॒ bhūrḙra॒yā dhi॒yā vā̭ma॒bhājaḥ̭ syāma || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 24 ||
(vā॒maṃ-catṷrvigṃśatiḥ) (a. 23)
ada̭bdhebhi-ssavitaḥ pā॒yubhi॒ṣṭvagṃ śi॒vebhi̭ra॒dya pari̭pāhi no॒ gaya᳚m | hira̭ṇyajihva-ssuvi॒tāya॒ navya̭se॒ rakṣā॒ māki̭rno a॒ghaśagṃ̭sa īśata || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 25 ||
(ada̭bdhebhi॒-striyo̭vigṃśatiḥ) (a. 24)
hira̭ṇyapāṇimū॒tayḙ savi॒tāra॒mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de॒vatā̭ pa॒dam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 26 ||
(hira̭ṇyapāṇiṃ॒-catṷrdaśa) (a. 25)
su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒no bṛ॒hadu॒kṣe nama̭ e॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 27 ||
(su॒śarmā॒-dvāda̭śa) (a. 26)
bṛha॒spati̭sutasya ta indo indri॒yāva̭taḥ॒ patnī̭vanta॒-ṅgraha̭-ṅgṛhṇā॒myagnā(3)i patnī॒vā(3) ssa॒jūrde॒vena॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpiba॒ svāhā᳚ || 28 ||
(bṛha॒spati̭sutasya॒-pañca̭daśa) (a. 27)
hari̭rasi hāriyoja॒no haryo᳚-ssthā॒tā vajra̭sya bha॒rtā pṛśñeḥ᳚ pre॒tā tasya̭ te deva some॒ṣṭaya̭juṣa-sstu॒tasto̭masya śa॒stoktha̭sya॒ hari̭vanta॒-ṅgraha̭-ṅgṛhṇāmi ha॒rī-sstha॒ haryo᳚rdhā॒nā-ssa॒haso̭mā॒ indrā̭ya॒ svāhā᳚ || 29 ||
(hari̭rasi॒-ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 28)
agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svata e॒ṣa te॒ yoni̭ra॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svate || 30 ||
(agna॒ āyūgṃ̭ṣi॒-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 29)
u॒ttiṣṭha॒nnoja̭sā sa॒ha pī॒tvā śiprḙ avepayaḥ | soma̭mindra ca॒mū su॒tam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya॒ tvauja̭svata e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya॒ tvauja̭svate || 31 ||
(u॒ttiṣṭha॒nneka̭vigṃśatiḥ) (a. 30)
ta॒raṇi̭-rvi॒śvada̭r​śato jyoti॒ṣkṛda̭si sūrya | viśva॒mā bhā̭si roca॒nam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ sūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svata e॒ṣa te॒ yoni॒-ssūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svate || 32 ||
(ta॒raṇi̭-rvigṃśa॒tiḥ) (a. 31)
ā pyā̭yasva madintama॒ soma॒ viśvā̭bhi-rū॒tibhiḥ̭ | bhavā̭ na-ssa॒pratha̭stamaḥ || 33 ||
(ā pyā̭yasva॒-nava̭) (a. 32)
ī॒yuṣṭe ye pūrva̭tarā॒mapa̭śyan vyu॒cchantī̭mu॒ṣasa॒-mmartyā̭saḥ | a॒smābhi̭rū॒ nu pra̭ti॒cakṣyā̭-'bhū॒do te ya̭nti॒ ye a̭pa॒rīṣu॒ paśyāṋ || 34 ||
(ī॒yu-rekā॒nnavigṃ̭śatiḥ) (a. 33)
jyoti̭ṣmatī-ntvā sādayāmi jyoti॒ṣkṛta̭-ntvā sādayāmi jyoti॒rvida̭-ntvā sādayāmi॒ bhāsva̭tī-ntvā sādayāmi॒ jvala̭ntī-ntvā sādayāmi malmalā॒bhava̭ntī-ntvā sādayāmi॒ dīpya̭mānā-ntvā sādayāmi॒ roca̭mānā-ntvā sādayā॒myaja̭srā-ntvā sādayāmi bṛ॒hajjyo̭tiṣa-ntvā sādayāmi bo॒dhaya̭ntī-ntvā sādayāmi॒ jāgra̭tī-ntvā sādayāmi || 35 ||
(jyoti̭ṣmatī॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śat) (a. 34)
pra॒yā॒sāya॒ svāhā̭ ''yā॒sāya॒ svāhā̭ viyā॒sāya॒ svāhā̭ saṃ​yā~॒sāya॒ svāho᳚dyā॒sāya॒ svāhā̭-'vayā॒sāya॒ svāhā̭ śu॒ce svāhā॒ śokā̭ya॒ svāhā̭ tapya॒tvai svāhā॒ tapa̭te॒ svāhā᳚ brahmaha॒tyāyai॒ svāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 36 ||
(pra॒yā॒sāya॒-catṷrvigṃśatiḥ ) (a. 35)
ci॒ttagṃ sa̭ntā॒nena̭ bha॒vaṃ-ya~॒knā ru॒dra-ntani̭mnā paśu॒patigg̭ sthūlahṛda॒yenā॒gnigṃ hṛda̭yena ru॒draṃ-lo~hi̭tena śa॒rva-mmata̭snābhyā-mmahāde॒va-ma॒ntaḥpā᳚r​śvenauṣiṣṭha॒hanagṃ̭ śiṅgīniko॒śyā᳚bhyām || 37 ||
(ci॒tta-ma॒ṣṭāda̭śa) (a. 36)
ā ti̭ṣṭha vṛtraha॒-nrathaṃ̭-yu~॒ktā te॒ brahma̭ṇā॒ harī᳚ | a॒rvā॒cīna॒gṃ॒ su te॒ mano॒ grāvā̭ kṛṇotu va॒gnunā᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 38 ||
(ā ti̭ṣṭa॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ) (a. 37)
indra॒middharī̭ vaha॒to-'pra̭tidhṛṣṭaśavasa॒-mṛṣī̭ṇā-ñca stu॒tīrupa̭ ya॒jña-ñca॒ mānṷṣāṇām || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 39 ||
(indra॒mit-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 38)
asā̭vi॒ soma̭ indra te॒ śavi̭ṣṭha dhṛṣṇa॒vā ga̭hi | ā tvā̭ pṛṇaktvindri॒yagṃ raja॒-ssūrya॒-nna ra॒śmibhiḥ̭ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 40 ||
(asā̭vi-sa॒ptavigṃ̭śatiḥ) (a. 39)
sarva̭sya prati॒śīva̭rī॒ bhūmi̭stvo॒pastha॒ ā-'dhi̭ta | syo॒nā-'smai̭ su॒ṣadā̭ bhava॒ yacchā᳚-'smai śarma̭ sa॒prathāḥ᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 41 ||
(sarva̭sya॒ ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 40)
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭bāhu-ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒-yo~᳚-'smā-ndveṣṭi̭ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 42 ||
(ma॒hān-ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 41)
sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒-ssoma̭-mpiba vṛtrahañchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒ mṛdho̭ nuda॒svā-'thābha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 43 ||
(sa॒joṣāḥ᳚-tri॒gṃ॒śat) (a. 42)
udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m || ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca || agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān. viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān | yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇa meno॒ bhūyi̭ṣṭhā-nte॒ nama̭uktiṃ-vi~dhema || diva̭-ṅgaccha॒ suvaḥ̭ pata rū॒peṇa̭ [rū॒peṇa̭, vo॒ rū॒pama॒bhyaimi॒ vaya̭sā॒ vayaḥ̭ |] || 44 ||
vo rū॒pama॒bhyaimi॒ vaya̭sā॒ vayaḥ̭ | tu॒tho vo̭ vi॒śvavḙdā॒ vi bha̭jatu॒ var​ṣi̭ṣṭhe॒ adhi॒ nāke᳚ || e॒tattḙ agne॒ rādha॒ aiti॒ soma̭cyuta॒-ntanmi॒trasya̭ pa॒thā na̭ya॒rtasya̭ pa॒thā preta̭ ca॒ndrada̭kṣiṇā ya॒jñasya̭ pa॒thā sṷvi॒tā naya̭ntī-rbrāhma॒ṇama॒dya rā᳚ddhyāsa॒mṛṣi̭mār​ṣe॒ya-mpi̭tṛ॒manta̭-mpaitṛma॒tyagṃ su॒dhātṷdakṣiṇaṃ॒-vi~ suvaḥ॒ paśya॒ vya̭ntari̭kṣaṃ॒-ya~ta̭sva sada॒syai̭ ra॒smaddā᳚trā deva॒trā ga̭cchata॒ madhṷmatīḥ pradā॒tāra॒mā vi̭śa॒tā-'na̭vahāyā॒-'smā-ndḙva॒yānḙna pa॒theta̭ su॒kṛtāṃ᳚-lo~॒ke sī̭data॒ tannaḥ̭ sagg​skṛ॒tam || 45 ||
(rū॒peṇa̭-sada॒syai̭-ra॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 43)
dhā॒tā rā॒ti-ssa̭vi॒teda-ñjṷṣantā-mpra॒jāpa̭ti-rnidhi॒pati̭rno a॒gniḥ | tvaṣṭā॒ viṣṇuḥ̭ pra॒jayā̭ sagṃrarā॒ṇo yaja̭mānāya॒ dravi̭ṇa-ndadhātu || sami̭ndra ṇo॒ mana̭sā neṣi॒ gobhi॒-ssagṃ sū॒ribhi̭rmaghava॒n-thsagg​ sva॒styā | sa-mbrahma̭ṇā de॒vakṛ̭taṃ॒-ya~dasti॒ sa-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tyā ya॒jñiyā̭nām || saṃ-va~rca̭sā॒ paya̭sā॒ sa-nta॒nūbhi॒-raga̭nmahi॒ mana̭sā॒ sagṃ śi॒vena̭ || tvaṣṭā̭ no॒ atra॒ vari̭vaḥ kṛṇo॒- [vari̭vaḥ kṛṇotu, anṷ mār​ṣṭu] 46
tvanṷ mār​ṣṭu ta॒nuvo॒ yadvili̭ṣṭam || yada॒dya tvā᳚ praya॒ti ya॒jñe a॒sminnagne॒ hotā̭ra॒mavṛ̭ṇīmahī॒ha | ṛdha̭gayā॒ḍṛdha̭gu॒tā-'śa̭miṣṭhāḥ prajā॒nan. ya॒jñamupa̭ yāhi vi॒dvān || sva॒gā vo̭ devā॒-ssada̭namakarma॒ ya ā̭ja॒gma sava̭ne॒da-ñjṷṣā॒ṇāḥ | ja॒kṣi॒vāgṃsaḥ̭ papi॒vāgṃsa̭śca॒ viśve॒-'sme dha̭tta vasavo॒ vasṷ̄ni || yānā-'va̭ha uśa॒to dḙva de॒vā-ntā- [de॒vā-ntān, prera̭ya॒ sve a̭gne sa॒dhasthe᳚ |] 47
nprera̭ya॒ sve a̭gne sa॒dhasthe᳚ | vaha̭mānā॒ bhara̭māṇā ha॒vīgṃṣi॒ vasṷ-ṅgha॒rma-ndiva॒mā ti̭ṣṭha॒tānṷ | yajña̭ ya॒jña-ṅga̭ccha ya॒jñapa̭ti-ṅgaccha॒ svāṃ-yo~ni̭-ṅgaccha॒ svāhai॒ṣa tḙ ya॒jño ya̭jñapate sa॒hasū᳚ktavāka-ssu॒vīra॒-ssvāhā॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃ-vi~॒ttvā gā॒tumi̭ta॒ mana̭saspata i॒ma-nno̭ deva de॒veṣṷ ya॒jñagg​ svāhā̭ vā॒ci svāhā॒ vātḙ dhāḥ || 48 ||
(kṛ॒ṇo॒tu॒-tāna॒-ṣṭāca̭tvārigṃśacca ) (a. 44)
u॒rugṃ hi rājā॒ varṷṇaśca॒kāra॒ sūryā̭ya॒ panthā॒-manvḙta॒vā ṷ | a॒pade॒ pādā॒ prati̭dhātave-'karu॒tā-'pa̭va॒ktā hṛ̭dayā॒vidha̭ścit || śa॒ta-ntḙ rāja-nbhi॒ṣajaḥ̭ sa॒hasra̭mu॒rvī ga̭mbhī॒rā sṷma॒tiṣṭḙ astu | bādha̭sva॒ dveṣo॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒caiḥ kṛ॒ta-ñci॒denaḥ॒ pra mṷmugddhya॒smat || a॒bhiṣṭhi̭to॒ varṷṇasya॒ pāśo॒-'gneranī̭kama॒pa ā vi̭veśa | apā᳚nnapā-tprati॒rakṣa̭nnasu॒rya̭-ndamḙdame [ ] 49
sa॒midhaṃ̭-ya~kṣyagne || prati̭ te ji॒hvā ghṛ॒tamucca̭raṇye-thsamu॒dre te॒ hṛda̭yama॒phsva̭ntaḥ | sa-ntvā̭ viśa॒ntvoṣa̭dhī-ru॒tā-''po̭ ya॒jñasya̭ tvā yajñapate ha॒virbhiḥ̭ || sū॒kta॒vā॒ke na̭movā॒ke vi̭dhe॒mā-'va̭bhṛtha nicaṅkuṇa nice॒rura̭si nicaṅku॒ṇā-'va̭ de॒vai-rde॒vakṛ̭ta॒meno̭-'yā॒ḍava॒ martyai॒-rmartya̭kṛtamu॒rorā no̭ deva ri॒ṣaspā̭hi sumi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya- [oṣa̭dhayaḥ, sa॒ntu॒ du॒rmi॒trāstasmai̭] 50
ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo devī̭rāpa e॒ṣa vo॒ garbha॒staṃ-va~॒-ssuprī̭ta॒gṃ॒ subhṛ̭ta-makarma de॒veṣṷ na-ssu॒kṛto᳚ brūtā॒-tprati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ॒ pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ edho᳚-'syedhiṣī॒mahi̭ sa॒mida̭si॒ tejo̭-'si tejo॒ mayi̭ dhehya॒po anva̭cāriṣa॒gṃ॒ rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā 'ga̭ma॒-nta-mmā॒ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā || 51 ||
(damḙdama॒-oṣa̭dhaya॒- ā-ṣaṭca̭) (a. 45)
yastvā̭ hṛ॒dā kī॒riṇā॒ manya̭mā॒no 'ma̭rtya॒-mmartyo॒ joha̭vīmi | jāta̭vedo॒ yaśo̭ a॒smāsṷ dhehi pra॒jābhi̭ragne amṛta॒tvama̭śyām || yasmai॒ tvagṃ su॒kṛtḙ jātaveda॒ u lo॒kama̭gne kṛ॒ṇavaḥ̭ syo॒nam | a॒śvina॒gṃ॒ sa pu॒triṇaṃ̭-vī~॒rava̭nta॒-ṅgoma̭ntagṃ ra॒yi-nna̭śate sva॒sti || tve su pṷtra śava॒so-'vṛ̭tra॒n kāma̭kātayaḥ | na tvāmi॒ndrāti̭ ricyate || u॒kthaṷkthe॒ soma॒ indra̭-mmamāda nī॒thenī̭the ma॒ghavā̭nagṃ [ma॒ghavā̭nagṃ, su॒tāsaḥ̭ |] 52
su॒tāsaḥ̭ | yadīgṃ̭ sa॒bādhaḥ̭ pi॒tara॒-nna pu॒trā-ssa̭mā॒nada̭kṣā॒ ava̭se॒ hava̭nte || agne॒ rasḙna॒ teja̭sā॒ jāta̭vedo॒ vi ro̭case | ra॒kṣo॒hā-'mī̭va॒cāta̭naḥ || a॒po anva̭cāriṣa॒gṃ॒ rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā-'ga̭ma॒-nta-mmā॒ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā ||vasu॒-rvasṷpati॒r॒ hika॒masya̭gne vi॒bhāva̭suḥ | syāma̭ te suma॒tāvapi̭ || tvāma̭gne॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nāma॒bhi pra ma̭nde [pra ma̭nde, a॒ddhva॒reṣṷ rājann |] 53
addhva॒reṣṷ rājann | tvayā॒ vājaṃ̭-vā~ja॒yanto̭ jayemā॒-'bhiṣyā̭ma pṛthsu॒tī-rmartyā̭nām | tvāma̭gne vāja॒sāta̭maṃ॒-vi~prā̭ vardhanti॒ suṣṭṷtam | sa no̭ rāsva su॒vīrya᳚m || a॒ya-nno̭ a॒gnirvari̭vaḥ kṛṇotva॒ya-mmṛdhaḥ̭ pu॒ra ḙtu prabhi॒ndann || a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jar​hṛ̭ṣāṇo॒-'yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau || a॒gninā॒-'gni-ssami̭ddhyate ka॒vi-rgṛ॒hapa̭ti॒-ryuvā᳚ | ha॒vya॒vāḍ-ju॒hvā᳚syaḥ || tvagg​ hya̭gne a॒gninā॒ vipro॒ viprḙṇa॒ san​thsa॒tā | sakhā॒ sakhyā̭ sami॒ddhyase᳚ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava॒, vi jyoti̭ṣā || 54 ||
(ma॒ghavā̭naṃ-mande॒-hya̭gne॒-catṷrdaśa ca) (a. 46)
(ā da̭de-vā॒caspata̭ya-upayā॒magṛ̭hīto॒-'syā vā̭yo -a॒yaṃ-vā~ṃ॒ - ~yā vāṃ᳚-prāta॒ryujā̭-va॒yan-taṃ -~ye dḙvā-stri॒gṃ॒śa-dṷpayā॒magṛ̭hīto-'si-mū॒rdhānaṃ॒-madhu॒śce-ndrā᳚gnī॒; omā̭so-ma॒rutva̭nta॒-mindra̭ marutvo-ma॒rutvā᳚n- ma॒hā-nma॒hānnu॒vat-ka॒dā-vā॒ma-mada̭bdhebhi॒r॒ hira̭ṇyapāṇigṃ-su॒śarmā॒-bṛha॒spati̭ sutasya॒ - hari̭ra॒sya-gna̭-u॒ttiṣṭha̭n-ta॒raṇi॒- rāpyā̭yasve॒-yuṣṭe ye-jyoti̭ṣmatīṃ-prayā॒sāya̭-ci॒tta-māti॒ṣṭhe-ndra॒-masā̭vi॒-sarva̭sya-ma॒hān-thsa॒joṣā॒-udu॒tyaṃ-dhā॒to-rugṃ hi-ya-stvā॒ ṣaṭca̭tvārigṃśat |)
(vā॒ca prā॒ṇāya̭ tvā | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syapā॒nāya̭ tvā | ā vā̭yo vā॒yavḙ sa॒joṣā᳚bhyā-ntvā | a॒yamṛ̭tā॒yubhyā᳚-ntvā | yā vā̭ma॒śvibhyā॒-mmāddhvī᳚bhyā-ntvā | prā॒ta॒ryujā̭va॒śvibhyā̭ma॒śvibhyā᳚-ntvā | a॒yagṃ śaṇḍā̭ya vī॒ratā᳚-mpāhi | ta-mmarkā̭ya pra॒jāḥ pā̭hi | ye dḙvā stri॒gṃ॒śadā᳚graya॒ṇo̭-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvokthā॒yuve᳚ | mū॒rdhāna̭ma॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ | madhṷśca sa॒gṃ॒ sarpo̭-'si | indrā᳚gnī indrā॒gnibhyā᳚-ntvā | omā̭so॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | ma॒rutva̭-nta॒ntrīṇīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭te | ma॒hāndve ma̭he॒ndrāya̭ tvā | ka॒dā ca॒nā-''di॒tyebhya̭stvā | ka॒dā ca॒na sta॒rī-rviva̭sva āditya | indra॒gṃ॒ śuci̭ra॒paḥ | vā॒mantrīṇī̭ de॒vāya̭ tvā savi॒tre | su॒śarmā̭-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ | bṛha॒spati̭-sutasya॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpiba॒ svāhā᳚ | hari̭rasi sa॒haso̭mā॒ indrā̭ya॒ svāhā᳚ | agna॒ āyūg̭ṣya॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svate | u॒ttiṣṭha॒nnindrā̭ya॒ tvauja̭svate | ta॒raṇi॒-ssūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svate | ā ti̭ṣṭhādyā॒ṣṣaṭindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ | udu॒ tya-ñci॒tram | agne॒ naya॒ diva̭-ṅgaccha | u॒rūmāyṷṣṭe॒ yaddḙvā mumugdhi | agnā̭viṣṇū sukratū mumuktam | parā॒ vai pa॒ṅktyaḥ̭ | de॒vā vai ye de॒vāḥ pa॒ṅktyo᳚ | parā॒ vai sa vāca᳚m | bhūmi॒rvya̭tṛṣyann | pra॒jāpa̭ti॒-rvya̭kṣuddhyann | bhūmi̭rādi॒yā vai | a॒gni॒ho॒tramā̭di॒tyo vai | bhūmi॒-rleka॒-ssalḙka-ssu॒lekaḥ̭ | viṣṇo॒rudṷtta॒mam | anna̭pate॒ puna̭svā-''di॒tyāḥ | u॒rugṃ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā | yastvā॒ suṣṭṷtam | tvama̭gne yu॒kṣvā hi sṷṣṭi॒tim | tvama̭gne॒ vica̭r​ṣaṇe | yatvā॒ vi ro̭case |)
(ā da̭de॒-ye dḙvā-ma॒hā-nu॒ttiṣṭha॒n-thsarva̭sya-santu durmi॒trā-ścatṷṣpañcā॒śat |)
(ā da̭de॒, vi jyoti̭ṣā)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||