📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.7 - અચ્છિદ્રં કાણ્ડં પ્રાયશ્ચિત્તમ્ - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણ પાઠઃ - સર્વાન્ વા એષોઽગ્નૌ
3.7 - Achchidram Kandam Prayashchittam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Sarvan Va Esho'gnau
Krishna Gujarati
કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે સપ્તમઃ પ્રપાઠકઃ - અચ્છિદ્ર-ઙ્કાણ્ડ-મ્પ્રાયશ્ચિત્તમ્
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥
અચ્છિદ્ર-ઙ્કાણ્ડ-મ્પ્રાયશ્ચિત્તેન મન્ત્રૈશ્ચ યજ્ઞચ્છિદ્રપૂરણાદચ્છિદ્રમુચ્યતે
અનુવાકં 1 - દર્​શપૂર્ણમાસેષ્ટિવિષયાણિ કાનિ ચિત્પ્રાયશ્ચિત્તાનિ
સર્વા॒ન્॒. વા એ॒ષો᳚-ઽગ્નૌ કામા॒-ન્પ્રવે॑શયતિ ।
યો᳚-ઽગ્નીન॑ન્વા॒ધાય॑ વ્ર॒તમુ॒પૈતિ॑ ।
સ યદનિ॑ષ્ટ્વા પ્રયા॒યાત્ । અકા॑મપ્રીતા એન॒-ઙ્કામા॒ નાનુ॒ પ્રયા॑યુઃ । અ॒તે॒જા અ॑વી॒ર્યઃ॑ સ્યાત્ ।
સ જુ॑હુયાત્ । તુભ્ય॒-ન્તા અ॑ઙ્ગિરસ્તમ ।
વિશ્વા᳚-સ્સુક્ષિ॒તયઃ॒ પૃથ॑ક્ ।
અગ્ને॒ કામા॑ય યેમિર॒ ઇતિ॑ ।
કામા॑ને॒વાસ્મિ॑-ન્દધાતિ ॥ 1 ॥
કામ॑પ્રીતા એન॒-ઙ્કામા॒ અનુ॒પ્રયા᳚ન્તિ ।
તે॒જ॒સ્વી વી॒ર્યા॑વા-ન્ભવતિ ॥
સન્ત॑તિ॒ર્વા એ॒ષા ય॒જ્ઞસ્ય॑ ।
યો᳚-ઽગ્નીન॑ન્વા॒ધાય॑ વ્ર॒તમુ॒પૈતિ॑ ।
સ યદુ॒દ્વાય॑તિ । વિચ્છિ॑ત્તિ-રે॒વાસ્ય॒ સા ॥
ત-મ્પ્રાઞ્ચ॑મુ॒દ્ધૃત્ય॑ ।
મન॒સોપ॑તિષ્ઠેત । મનો॒ વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ ।
પ્રા॒જા॒પ॒ત્યો ય॒જ્ઞઃ ॥ 2 ॥
મન॑સૈ॒વ ય॒જ્ઞગ્ં સન્ત॑નોતિ । ભૂરિત્યા॑હ । ભૂ॒તો વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । ભૂતિ॑મે॒વોપૈ॑તિ ॥
વિ વા એ॒ષ ઇ॑ન્દ્રિ॒યેણ॑ વી॒ર્યે॑ણર્ધ્યતે ।
યસ્યા-હિ॑તાગ્ને-ર॒ગ્નિર॑પ॒ક્ષાય॑તિ । યાવ॒ચ્છમ્ય॑યા પ્ર॒વિદ્ધ્યે᳚ત્ ।
યદિ॒ તાવ॑દપ॒ક્ષાયે᳚ત્ । તગ્ં સમ્ભ॑રેત્ ।
ઇ॒દ-ન્ત॒ એક॑-મ્પ॒ર ઉ॑ત॒ એક᳚મ્ ॥ 3 ॥
તૃ॒તીયે॑ન॒ જ્યોતિ॑ષા॒ સં​વિઁ॑શસ્વ । સં॒​વેઁશ॑નસ્ત॒નુવૈ॒ ચારુ॑રેધિ ।
પ્રિ॒યે દે॒વાના᳚-મ્પર॒મે જ॒નિત્ર॒ ઇતિ॑ । બ્રહ્મ॑ણૈ॒વૈન॒ગ્ં॒ સમ્ભ॑રતિ ।
સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ । યદિ॑ પરસ્ત॒-રામ॑પ॒ક્ષાયે᳚ત્ । અ॒નુ॒ પ્ર॒યાયાવ॑સ્યેત્ ।
સો એ॒વ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥
ઓષ॑ધી॒ર્વા એ॒તસ્ય॑ પ॒શૂ-ન્પયઃ॒ પ્રવિ॑શતિ ।
યસ્ય॑ હ॒વિષે॑ વ॒થ્સા અ॒પાકૃ॑તા॒ ધય॑ન્તિ ॥ 4 ॥
તાન્. યદ્દુ॒હ્યાત્ । યા॒તયા᳚મ્ના હ॒વિષા॑ યજેત । યન્ન દુ॒હ્યાત્ । ય॒જ્ઞ॒પ॒રુ-ર॒ન્તરિ॑યાત્ । વા॒ય॒વ્યાં᳚-યઁવા॒ગૂ-ન્નિર્વ॑પેત્ ।
વા॒યુર્વૈ પય॑સઃ પ્રદાપયિ॒તા । સ એ॒વાસ્મૈ॒ પયઃ॒ પ્રદા॑પયતિ । પયો॒ વા ઓષ॑ધયઃ ।
પયઃ॒ પયઃ॑ ।
પય॑સૈ॒વાસ્મૈ॒ પયો-ઽવ॑રુન્ધે ॥ 5 ॥
અથોત્ત॑રસ્મૈ હ॒વિષે॑ વ॒થ્સાન॒પા કુ॑ર્યાત્ ।
સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ અ॒ન્ય॒ત॒રાન્. વા એ॒ષ દે॒વા-ન્ભા॑ગ॒ધેયે॑ન॒ વ્ય॑ર્ધયતિ ।
યે યજ॑માનસ્ય સા॒ય-ઙ્ગૃ॒હમા॒-ગચ્છ॑ન્તિ ।
યસ્ય॑ સાય-ન્દુ॒ગ્ધગ્ં હ॒વિરાર્તિ॑-મા॒ર્ચ્છતિ॑ ।
ઇન્દ્રા॑ય વ્રી॒હીન્નિ॒-રુપ્યો-પ॑વસેત્ । પયો॒ વા ઓષ॑ધયઃ । પય॑ એ॒વારભ્ય॑ ગૃહી॒ત્વો-પ॑વસતિ । યત્પ્રા॒ત-સ્સ્યાત્ । તચ્છૃ॒ત-ઙ્કુ॑ર્યાત્ ॥ 6 ॥
અથેત॑ર ઐ॒ન્દ્રઃ પુ॑રો॒ડાશઃ॑ સ્યાત્ ।
ઇ॒ન્દ્રિ॒યે એ॒વાસ્મૈ॑ સ॒મીચી॑ દધાતિ ।
પયો॒ વા ઓષ॑ધયઃ । પયઃ॒ પયઃ॑ । પય॑સૈ॒વાસ્મૈ॒ પયો-ઽવ॑રુન્ધે ।
અથોત્ત॑રસ્મૈ હ॒વિષે॑ વ॒થ્સાન॒પા કુ॑ર્યાત્ ।
સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ ઉ॒ભયા॒ન્॒. વા એ॒ષ દે॒વા-ન્ભા॑ગ॒ધેયે॑ન॒ વ્ય॑ર્ધયતિ ।
યે યજ॑માનસ્ય સા॒ય-ઞ્ચ॑ પ્રા॒તશ્ચ॑ ગૃ॒હમા॒-ગચ્છ॑ન્તિ । યસ્યો॒ભયગ્ં॑ હ॒વિરાર્તિ॑-મા॒ર્ચ્છતિ॑ ॥ 7 ॥
ઐ॒ન્દ્ર-મ્પઞ્ચ॑શરાવ-મોદ॒ન-ન્નિર્વ॑પેત્ ।
અ॒ગ્નિ-ન્દે॒વતા॑ના-મ્પ્રથ॒મં-યઁ॑જેત્ ।
અ॒ગ્નિમુ॑ખા એ॒વ દે॒વતાઃ᳚ પ્રીણાતિ ।
અ॒ગ્નિં-વાઁ અન્વ॒ન્યા દે॒વતાઃ᳚ ।
ઇન્દ્ર॒મન્વ॒ન્યાઃ । તા એ॒વોભયીઃ᳚ પ્રીણાતિ ।
પયો॒ વા ઓષ॑ધયઃ ।
પયઃ॒ પયઃ॑ । પય॑સૈ॒વાસ્મૈ॒ પયો-ઽવ॑રુન્ધે ।
અથોત્ત॑રસ્મૈ હ॒વિષે॑ વ॒થ્સાન॒પા કુ॑ર્યાત્ ॥ 8 ॥
સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ અ॒ર્ધો વા એ॒તસ્ય॑ ય॒જ્ઞસ્ય॑ મીયતે ।
યસ્ય॒ વ્રત્યે-ઽહ॒-ન્પત્ન્ય॑ના-લમ્ભુ॒કા ભવ॑તિ । તામ॑પ॒રુદ્ધ્ય॑ યજેત ।
સર્વે॑ણૈ॒વ ય॒જ્ઞેન॑ યજતે ।
તામિ॒ષ્ટ્વો-પ॑હ્વયેત । અમૂ॒હમ॑સ્મિ ।
સા ત્વમ્ । દ્યૌર॒હમ્ । પૃ॒થિ॒વી ત્વમ્ । સામા॒હમ્ । ઋક્ત્વમ્ । તાવેહિ॒ સમ્ભ॑વાવ । સ॒હ રેતો॑ દધાવહૈ । પુ॒ગ્ં॒સે પુ॒ત્રાય॒ વેત્ત॑વૈ ।
રા॒યસ્પોષા॑ય સુપ્રજા॒સ્ત્વાય॑ સુ॒વીર્યા॒યેતિ॑ ।
અ॒ર્ધ એ॒વૈના॒મુ-પ॑હ્વયતે ।
સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ 9 ॥
(દ॒ધા॒તિ॒ - ય॒જ્ઞ - ઉ॑ત॒ એકં॒ - ધય॑ન્તિ - રુન્ધે - કુર્યા - દા॒ર્છ - ત્ય॒પાકુ॑ર્યાત્ - પૃથિ॒વી ત્વમ॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 1)
(સર્વા॒ન્॒. વિ વૈ યદિ॑ પરસ્ત॒રામોષ॑ધીરન્ યત॒રાનુ॒ભયા॑ન॒ર્ધો વૈ )
અનુવાકં 2 - અગ્નિહોત્રસામ્નાય્યસાધારણાનિ પ્રાયશ્ચિત્તાનિ
3.7.2.1
યદ્વિ-ષ્ષ॑ણ્ણેન જુહુ॒યાત્ ।
અપ્ર॑જા અપ॒શુર્યજ॑માન-સ્સ્યાત્ ।
યદના॑યતને નિ॒નયે᳚ત્ । અ॒ના॒ય॒ત॒ન-સ્સ્યા᳚ત્ ।
પ્રા॒જા॒પ॒ત્યય॒ર્ચા વ॑લ્મીક-વ॒પાયા॒મ-વ॑નયેત્ । પ્રા॒જા॒પ॒ત્યો વૈ વ॒લ્મીકઃ॑ । ય॒જ્ઞઃ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । પ્ર॒જાપ॑તાવે॒વ ય॒જ્ઞ-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ।
ભૂરિત્યા॑હ । ભૂ॒તો વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ ॥ 10 ॥
ભૂતિ॑મે॒વોપૈ॑તિ । ત-ત્કૃ॒ત્વા । અ॒ન્યા-ન્દુ॒ગ્ધ્વા પુન॑ર્-હોત॒વ્ય᳚મ્ । સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ યત્કી॒ટા-વ॑પન્નેન જુહુ॒યાત્ ।
અપ્ર॑જા અપ॒શુ-ર્યજ॑માન-સ્સ્યાત્ ।
યદના॑યતને નિ॒નયે᳚ત્ । અ॒ના॒ય॒ત॒ન-સ્સ્યા᳚ત્ ।
મ॒દ્ધ્ય॒મેન॑ પ॒ર્ણેન॑ દ્યાવા-પૃથિ॒વ્ય॑-ય॒ર્ચા-ઽન્તઃ॑ પરિ॒ધિ નિન॑યેત્ ।
દ્યાવા॑પૃથિ॒વ્યો-રે॒વૈન॒ત્-પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ॥ 11 ॥
તત્કૃ॒ત્વા । અ॒ન્યા-ન્દુ॒ગ્ધ્વા પુન॑ર્-હોત॒વ્ય᳚મ્ । સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ યદવ॑વૃષ્ટેન જુહુ॒યાત્ । અપ॑રૂપ-મસ્યા॒ત્મ-ઞ્જા॑યેત ।
કિ॒લાસો॑ વા॒ સ્યાદ॑ર્​શ॒સો વા᳚ । ય-ત્પ્રત્યે॒યાત્ । ય॒જ્ઞં-વિઁચ્છિ॑ન્દ્યાત્ । સ જુ॑હુયાત્ ।
મિ॒ત્રો જના᳚ન્ કલ્પયતિ પ્રજા॒નન્ન્ ॥ 12 ॥
મિ॒ત્રો દા॑ધાર પૃથિ॒વીમુ॒ત દ્યામ્ । મિ॒ત્રઃ કૃ॒ષ્ટીર-નિ॑મિષા॒ ઽભિચ॑ષ્ટે ।
સ॒ત્યાય॑ હ॒વ્ય-ઙ્ઘૃ॒તવ॑-જ્જુહો॒તેતિ॑ । મિ॒ત્રેણૈ॒વૈન॑-ત્કલ્પયતિ । તત્કૃ॒ત્વા । અ॒ન્યા-ન્દુ॒ગ્ધ્વા પુન॑ર્​હોત॒વ્ય᳚મ્ ।
સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥
ય-ત્પૂર્વ॑સ્યા॒-માહુ॑ત્યાગ્ં હુ॒તાયા॒-મુત્ત॒રા-ઽઽહુ॑તિ॒-સ્સ્કન્દે᳚ત્ ।
દ્વિ॒પાદ્ભિઃ॑ પ॒શુભિ॒-ર્યજ॑માનો॒ વ્યૃ॑॑દ્ધ્યેત ।
યદુત્ત॑રયા॒ ઽભિજુ॑હુ॒યાત્ ॥ 13 ॥
ચતુ॑ષ્પાદ્ભિઃ પ॒શુભિ॒-ર્યજ॑માનો॒ વ્યૃ॑દ્ધ્યેત ।
યત્ર॒ વેત્થ॑ વનસ્પતે દે॒વાના॒-ઙ્ગુહ્યા॒ નામા॑નિ ।
તત્ર॑ હ॒વ્યાનિ॑ ગામ॒યેતિ॑ વાનસ્પ॒ત્ય-ય॒ર્ચા સ॒મિધ॑-મા॒ધાય॑ । તૂ॒ષ્ણીમે॒વ પુન॑-ર્જુહુયાત્ ।
વન॒સ્પતિ॑નૈ॒વ ય॒જ્ઞસ્યાર્તા॒-ઞ્ચાના᳚ર્તા॒-ઞ્ચાહુ॑તી॒ વિદા॑ધાર । તત્કૃ॒ત્વા । અ॒ન્યા-ન્દુ॒ગ્ધ્વા પુન॑ર્-હોત॒વ્ય᳚મ્ । સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥
યત્પુ॒રા પ્ર॑યા॒જેભ્યઃ॒ પ્રાંઅઙ્ગા॑ર॒-સ્સ્કન્દે᳚ત્ ।
અ॒દ્ધ્વ॒ર્યવે॑ ચ॒ યજ॑માનાય॒ ચાકગ્ગ્॑ સ્યાત્ ॥ 14 ॥
ય-દ્દ॑ક્ષિ॒ણા । બ્ર॒હ્મણે॑ ચ॒ યજ॑માનાય॒ ચાકગ્ગ્॑ સ્યાત્ । ય-ત્પ્ર॒ત્યક્ ।
હોત્રે॑ ચ॒ પત્નિ॑યૈ ચ॒ યજ॑માનાય॒ ચાકગ્ગ્॑ સ્યાત્ ।
યદુદં॑ । અ॒ગ્નીધે॑ ચ પ॒શુભ્ય॑શ્ચ॒ યજ॑માનાય॒ ચાકગ્ગ્॑ સ્યાત્ । યદ॑ભિજુહુ॒યાત્ । રુ॒દ્રો᳚-ઽસ્ય પ॒શૂ-ન્ઘાતુ॑ક-સ્સ્યાત્ ।
યન્નાભિ॑ જુહુ॒યાત્ । અશા᳚ન્તઃ॒ પ્રહ્રિ॑યેત ॥ 15 ॥
સ્રુ॒વસ્ય॒ બુદ્ધ્ને॑નાભિ॒ નિદ॑દ્ધ્યાત્ ।
મા ત॑મો॒ મા ય॒જ્ઞસ્ત॑મ॒ન્મા યજ॑માન-સ્તમત્ ।
નમ॑સ્તે અસ્ત્વાય॒તે । નમો॑ રુદ્ર પરાય॒તે ।
નમો॒ યત્ર॑ નિ॒ષીદ॑સિ ।
અ॒મુ-મ્મા હિગ્ં॑સીર॒મુ-મ્મા હિગ્ં॑સી॒રિતિ॒ યેન॒ સ્કન્દે᳚ત્ ॥ ત-મ્પ્રહ॑રેત્ ।
સ॒હસ્ર॑શૃઙ્ગો વૃષ॒ભો જા॒તવે॑દાઃ । સ્તોમ॑પૃષ્ઠો ઘૃ॒તવા᳚ન્-થ્સુ॒પ્રતી॑કઃ ।
મા નો॑ હાસીન્મેત્થિ॒તો (હાસીર્મેત્થિ॒તો) નેત્ત્વા॒ જહા॑મ ।
ગો॒પો॒ષ-ન્નો॑ વીરપો॒ષ-ઞ્ચ॑ ય॒ચ્છેતિ॑ ।
બ્રહ્મ॑ણૈ॒વૈન॒-મ્પ્રહ॑રતિ । સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ 16 ॥
(વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ - સ્થાપયતિ - પ્રજા॒નન્ - ન॒ભિજુ॑હુ॒યાથ્ - સ્યા᳚-દ્- ધ્રિયેત॒ - જહા॑મ॒ ત્રિણિ॑ ચ) (અ. 2)
(યદ્વિસ્ષ॑ણ્ણેન પ્રાજાપ॒ત્યયા॒ ય-ત્કી॒ટા મ॑દ્ધ્ય॒મેન॒ યદવ॑વૃષ્ટેન॒ ય-ત્પૂર્વ॑સ્યાં॒-યઁ-ત્પુ॒રા પ્ર॑યા॒જેભ્ય॒ પ્રંઙ્ગા॑રો॒ ય-દ્દ॑ક્ષિ॒ણા ય-ત્પ્ર॒ત્યગ્યદુદઙ્ઙ્॑)
અનુવાકં 3 - મુખ્યાગ્ન્યસમ્ભવે-ઽનુકલ્પાઃ હોમાધારાઃ
વિ વા એ॒ષ ઇ॑ન્દ્રિ॒યેણ॑ વી॒ર્યે॑ણર્ધ્યતે ।
યસ્યા-હિ॑તાગ્ને-ર॒ગ્નિ-ર્મ॒થ્યમા॑નો॒ ન જાય॑તે । યત્રા॒ન્ય-મ્પશ્યે᳚ત્ । તત॑ આ॒હૃત્ય॑ હોત॒વ્ય᳚મ્ ।
અ॒ગ્ના-વે॒વાસ્યા᳚-ગ્નિહો॒ત્રગ્ં હુ॒ત-મ્ભ॑વતિ ॥
યદ્ય॒ન્ય-ન્ન વિ॒ન્દેત્ । અ॒જાયાગ્ં॑ હોત॒વ્ય᳚મ્ । આ॒ગ્ને॒યી વા એ॒ષા । યદ॒જા । અ॒ગ્ના-વે॒વાસ્યા᳚-ગ્નિહો॒ત્રગ્ં હુ॒ત-મ્ભ॑વતિ ॥ 17 ॥
અ॒જસ્ય॒ તુ નાશ્ઞી॑યાત્ । યદ॒જસ્યા᳚-શ્ઞી॒યાત્ ।
યામે॒વાગ્ના-વાહુ॑તિ-ઞ્જુહુ॒યાત્ । તામ॑દ્યાત્ । તસ્મા॑દ॒જસ્ય॒ નાશ્ય᳚મ્ ॥ યદ્ય॒જા-ન્ન વિ॒ન્દેત્ । બ્રા॒હ્મ॒ણસ્ય॒ દક્ષિ॑ણે॒ હસ્તે॑ હોત॒વ્ય᳚મ્ ।
એ॒ષ વા અ॒ગ્નિ ર્વૈ᳚શ્વાન॒રઃ । યદ્બ્રા᳚હ્મ॒ણઃ ।
અ॒ગ્ના-વે॒વાસ્યા᳚-ગ્નિહો॒ત્રગ્ં હુ॒ત-મ્ભ॑વતિ ॥ 18 ॥
બ્રા॒હ્મ॒ણ-ન્તુ વ॑સ॒ત્યૈ॑ નાપ॑રુન્ધ્યાત્ । યદ્બ્રા᳚હ્મ॒ણં-વઁ॑સ॒ત્યા અ॑પરુ॒ન્ધ્યાત્ ।
યસ્મિ॑ન્ને॒-વાગ્નાવાહુ॑તિ-ઞ્જુહુ॒યાત્ । ત-મ્ભા॑ગ॒ધેયે॑ન॒ વ્ય॑ર્ધયેત્ ।
તસ્મા᳚-દ્બ્રાહ્મ॒ણો વ॑સ॒ત્યૈ॑ નાપ॒રુદ્ધ્યઃ॑ ॥ યદિ॑ બ્રાહ્મ॒ણ-ન્ન વિ॒ન્દેત્ ।
દ॒ર્ભ॒સ્ત॒બેં હો॑ત॒વ્ય᳚મ્ ।
અ॒ગ્નિ॒વાન્. વૈ દ॑ર્ભસ્ત॒બંઃ ।
અ॒ગ્નાવે॒-વાસ્યા᳚-ગ્નિહો॒ત્રગ્ં હુ॒ત-મ્ભ॑વતિ ।
દ॒ર્ભાગ્​સ્તુ નાદ્ધ્યા॑સીત ॥ 19 ॥
યદ્દ॒ર્ભાન॒દ્ધ્યાસી॑ત । યામે॒વાગ્ના-વાહુ॑તિ-ઞ્જુહુ॒યાત્ । તામદ્ધ્યા॑સીત ।
તસ્મા᳚-દ્દ॒ર્ભા નાદ્ધ્યા॑સિત॒વ્યાઃ᳚ ॥
યદિ॑ દ॒ર્ભાન્ન વિ॒ન્દેત્ । અ॒ફ્સુ હો॑ત॒વ્ય᳚મ્ ।
આપો॒ વૈ સર્વા॑ દે॒વતાઃ᳚ ।
દે॒વતા᳚સ્વે॒ વાસ્યા᳚-ગ્નિહો॒ત્રગ્ં હુ॒ત-મ્ભ॑વતિ ।
આપ॒સ્તુ ન પરિ॑ચક્ષીત । યદાપઃ॑ પરિ॒ચક્ષી॑ત ॥ 20 ॥
યા મે॒વાફ્સ્વાહુ॑તિ-ઞ્જુહુ॒યાત્ । તા-મ્પરિ॑ચક્ષીત ।
તસ્મા॒દાપો॒ ન પ॑રિ॒ચક્ષ્યાઃ᳚ ॥
મેદ્ધ્યા॑ ચ॒ વા એ॒તસ્યા॑મે॒દ્ધ્યા ચ॑ ત॒નુવૌ॒ સગ્ંસૃ॑જ્યેતે । યસ્યા-હિ॑તાગ્ને-ર॒ન્યૈર॒ગ્નિભિ॑-ર॒ગ્નયઃ॑ સગ્ંસૃ॒જ્યન્તે᳚ । અ॒ગ્નયે॒ વિવિ॑ચયે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પેત્ ।
મેદ્ધ્યા᳚-ઞ્ચૈ॒વાસ્યા॑-મે॒દ્ધ્યા-ઞ્ચ॑ ત॒નુવૌ॒ વ્યાવ॑ર્તયતિ ॥ અ॒ગ્નયે᳚ વ્ર॒તપ॑તયે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પેત્ । અ॒ગ્નિમે॒વ વ્ર॒તપ॑તિ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒-નોપ॑ધાવતિ ।
સ એ॒વૈનં॑-વ્રઁ॒તમા-લ॑ભં​યઁતિ ॥ 21 ॥
ગર્ભ॒ગ્ગ્॒ સ્રવ॑ન્તમગ॒દમ॑કઃ । અ॒ગ્નિ-રિન્દ્ર॒-સ્ત્વષ્ટા॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । પૃ॒થિ॒વ્યા-મવ॑ચુશ્ચો-તૈ॒તત્ । નાભિ-પ્રાપ્નો॑તિ॒ નિર્-ઋ॑તિ-મ્પરા॒ચૈઃ ॥
રેતો॒ વા એ॒તદ્વાજિ॑ન॒-માહિ॑તાગ્નેઃ । યદ॑ગ્નિહો॒ત્રમ્ । તદ્યથ્સ્રવે᳚ત્ ।
રેતો᳚-ઽસ્ય॒ વાજિ॑નગ્ગ્​ સ્રવેત્ । ગર્ભ॒ગ્ગ્॒ સ્રવ॑ન્તમ-ગ॒દમ॑ક॒-રિત્યા॑હ ।
રેત॑ એ॒વાસ્મિ॒ન્ વાજિ॑ન-ન્દધાતિ ॥ 22 ॥
અ॒ગ્નિરિત્યા॑હ । અ॒ગ્નિર્વૈ રે॑તો॒ધાઃ । રેત॑ એ॒વ તદ્દ॑ધાતિ । ઇન્દ્ર॒ ઇત્યા॑હ । ઇ॒ન્દ્રિ॒ય-મે॒વાસ્મિ॑ન્-દધાતિ । ત્વષ્ટેત્યા॑હ । ત્વષ્ટા॒ વૈ પ॑શૂ॒ના-મ્મિ॑થુ॒નાનાગ્ં॑ રૂપ॒કૃત્ । રૂ॒પમ॒વ પ॒શુષુ॑ દધાતિ । બૃહ॒સ્પતિ॒રિત્યા॑હ ।
બ્રહ્મ॒ વૈ દે॒વાના॒-મ્બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । બ્રહ્મ॑ણૈ॒વાસ્મૈ᳚ પ્ર॒જાઃ પ્રજ॑નયતિ ॥
પૃ॒થિ॒વ્યા-મવ॑ચુશ્ચોતૈ॒ત-દિત્યા॑હ ।
અ॒સ્યા-મે॒વૈન॒-ત્પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ॥
નાભિ પ્રાપ્નો॑તિ॒ નિર્-ઋ॑તિ-મ્પરા॒ચૈરિત્યા॑હ ।
રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યૈ ॥ 23 ॥
(અ॒જા-ઽગ્નાવે॒વાસ્યા᳚ગ્નિહો॒ત્રગ્ં હુ॒ત-મ્ભ॑વતિ - ભવ - ત્યાસીત - પરિ॒ચક્ષી॑ત - લમ્ભયતિ - દધાતિ - દે॒વાના॒-મ્બૃહ॒સ્પતિઃ॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 3)
(વિ વૈ ય-દ્ય॒ન્યમ॒જાયા᳚-મ્બ્રાહ્મ॒ણસ્ય॑ દર્ભસ્ત॒મ્બે᳚-ઽફ્સુ હો॑ત॒વ્ય᳚મ્)
અનુવાકં 4 - ઐષ્ટિકયાજમાનમન્ત્રાઃ
યાઃ પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્ર॒સ્રવ॑ન્તિ । ઉ॒પરિ॑ષ્ટા-થ્સ॒ર્વત॑શ્ચ॒ યાઃ । તાભી॑ ર॒શ્મિપ॑વિત્રાભિઃ । શ્ર॒દ્ધાં-યઁ॒જ્ઞમાર॑ભે ॥ દેવા॑ ગાતુવિદઃ ।
ગા॒તું-યઁ॒જ્ઞાય॑ વિન્દત । મન॑સ॒સ્પતિ॑ના દે॒વેન॑ । વાતા᳚-દ્ય॒જ્ઞઃ પ્રયુ॑જ્યતામ્ ॥ તૃ॒તીય॑સ્યૈ દિ॒વઃ । ગા॒ય॒ત્રિ॒યા સોમ॒ આભૃ॑તઃ ॥ 24 ॥
સો॒મ॒પી॒થાય॒ સન્ન॑યિતુમ્ । વક॑લ॒-મન્ત॑ર॒માદ॑દે ॥ આપો॑ દેવી-શ્શુ॒દ્ધા-સ્સ્થ॑ । ઇ॒મા પાત્રા॑ણિ શુન્ધત । ઉ॒પા॒ત॒ઙ્ક્યા॑ય દે॒વાના᳚મ્ । પ॒ર્ણ॒વ॒લ્કમુ॒ત શુ॑ન્ધત ॥
પયો॑ ગૃ॒હેષુ॒ પયો॑ અઘ્નિ॒યાસુ॑ ।
પયો॑ વ॒થ્સેષુ॒ પય॒ ઇન્દ્રા॑ય હ॒વિષે᳚ ધ્રિયસ્વ । ગા॒ય॒ત્રી પ॑ર્ણવ॒લ્કેન॑ । પય-સ્સોમ॑-ઙ્કરોત્વિ॒મમ્ ॥ 25 ॥
અ॒ગ્નિ-ઙ્ગૃ॑હ્ણામિ સુ॒રથં॒-યોઁ મ॑યો॒ ભૂઃ ।
ય ઉ॒દ્યન્ત॑મા॒ રોહ॑તિ॒ સૂર્ય॒મહ્ને᳚ ।
આ॒દિ॒ત્ય-ઞ્જ્યોતિ॑ષા॒-ઞ્જ્યોતિ॑રુત્ત॒મમ્ ।
શ્વો ય॒જ્ઞાય॑ રમતા-ન્દે॒વતા᳚ભ્યઃ ॥
વસૂ᳚-ન્રુ॒દ્રાના॑દિ॒ત્યાન્ । ઇન્દ્રે॑ણ સ॒હ દે॒વતાઃ᳚ । તાઃ પૂર્વઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ । સ્વ આ॒યત॑ને મની॒ષયા᳚ ॥ ઇ॒મામૂર્જ॑-મ્પઞ્ચદ॒શીં-યેઁ પ્રવિ॑ષ્ટાઃ । તાન્દે॒વા-ન્પરિ॑ગૃહ્ણામિ॒ પૂર્વઃ॑ ॥ 26 ॥
અ॒ગ્નિર્-હ॑વ્ય॒વાડિ॒હ તાનાવ॑હતુ । પૌ॒ર્ણ॒મા॒સગ્ં હ॒વિરિ॒દમે॑ષા॒-મ્મયિ॑ ।
આ॒મા॒વા॒સ્યગ્ં॑ હ॒વિરિ॒દમે॑ષા॒-મ્મયિ॑ ॥ અ॒ન્ત॒રા-ઽગ્ની પ॒શવઃ॑ । દે॒વ॒સ॒ગ્ં॒ સદ॒માગ॑મન્ન્ । તા-ન્પૂર્વઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ ।
સ્વ આ॒યત॑ને મની॒ષયા᳚ ॥ ઇ॒હ પ્ર॒જા વિ॒શ્વરૂ॑પા રમન્તામ્ । અ॒ગ્નિ-ઙ્ગૃ॒હપ॑તિમ॒ભિ સં॒​વઁસા॑નાઃ । તાઃ પૂર્વઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ ॥ 27 ॥
સ્વ આ॒યત॑ને મની॒ષયા᳚ ॥
ઇ॒હ પ॒શવો॑ વિ॒શ્વરૂ॑પા રમન્તામ્ ।
અ॒ગ્નિ-ઙ્ગૃ॒હપ॑તિમ॒ભિ સં॒​વઁસા॑નાઃ ।
તા-ન્પૂર્વઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ । સ્વ આ॒યત॑ને મની॒ષયા᳚ ॥ અ॒ય-મ્પિ॑તૃ॒ણામ॒ગ્નિઃ ।
અવા᳚ડ્ઢ॒વ્યા પિ॒તૃભ્ય॒ આ । ત-મ્પૂર્વઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ । અવિ॑ષ-ન્નઃ પિ॒તુ-ઙ્ક॑રત્ ॥ અજ॑સ્ર॒-ન્ત્વાગ્ં સ॑ભાપા॒લાઃ ॥ 28 ॥
વિ॒જ॒યભા॑ગ॒ગ્ં॒ સમિ॑ન્ધતામ્ । અગ્ને॑ દી॒દાય॑ મે સભ્ય । વિજિ॑ત્યૈ શ॒રદઃ॑ શ॒તમ્ ॥ અન્ન॑માવસ॒થીય᳚મ્ । અ॒ભિહ॑રાણિ શ॒રદઃ॑ શ॒તમ્ । આ॒વ॒સ॒થે શ્રિય॒-મ્મન્ત્ર᳚મ્ । અહિ॑ર્બુ॒દ્ધ્નિયો॒ નિય॑ચ્છતુ ॥ ઇ॒દમ॒હ-મ॒ગ્નિ જ્યે᳚ષ્ઠેભ્યઃ । વસુ॑ભ્યો ય॒જ્ઞ-મ્પ્રબ્ર॑વીમિ ।
ઇ॒દમ॒હ-મિન્દ્ર॑ જ્યેષ્ઠેભ્યઃ ॥ 29 ॥
રુ॒દ્રેભ્યો॑ ય॒જ્ઞ-મ્પ્રબ્ર॑વીમિ । ઇ॒દમ॒હં-વઁરુ॑ણ-જ્યેષ્ઠેભ્યઃ । આ॒દિ॒ત્યેભ્યો॑ ય॒જ્ઞ-મ્પ્રબ્ર॑વીમિ ॥ પય॑સ્વતી॒-રોષ॑ધયઃ ।
પય॑સ્વદ્વી॒રુધા॒-મ્પયઃ॑ । અ॒પા-મ્પય॑સો॒ યત્પયઃ॑ । તેન॒ મામિ॑ન્દ્ર॒ સગ્ંસૃ॑જ ॥
અગ્ને᳚ વ્રતપતે વ્ર॒ત-ઞ્ચ॑રિષ્યામિ ।
તચ્છ॑કેય॒-ન્તન્મે॑ રાદ્ધ્યતામ્ ।
વાયો᳚ વ્રતપત॒ આદિ॑ત્ય વ્રતપતે ॥ 30 ॥
વ્ર॒તાનાં᳚-વ્રઁતપતે વ્ર॒ત-ઞ્ચ॑રિષ્યામિ । તચ્છ॑કેય॒-ન્તન્મે॑ રાદ્ધ્યતામ્ ॥
ઇ॒મા-મ્પ્રાચી॒મુદી॑ચીમ્ । ઇષ॒મૂર્જ॑મ॒ભિ સગ્ગ્​સ્કૃ॑તામ્ । બ॒હુ॒પ॒ર્ણામશુ॑ષ્કાગ્રામ્ ।
હરા॑મિ પશુ॒પામ॒હમ્ ॥ યત્કૃષ્ણો॑ રૂ॒પ-ઙ્કૃ॒ત્વા । પ્રાવિ॑શ॒સ્ત્વં-વઁન॒સ્પતીન્॑ ।
તત॒સ્ત્વામે॑કવિગ્ંશતિ॒ધા । સમ્ભ॑રામિ સુસ॒મ્ભૃતા᳚ ॥ 31 ॥
ત્રી-ન્પ॑રિ॒ધીગ્​સ્તિ॒સ્ર-સ્સ॒મિધઃ॑ । ય॒જ્ઞાયુ॑રનુસઞ્ચ॒રાન્ ।
ઉ॒પ॒વે॒ષ-મ્મેક્ષ॑ણ॒-ન્ધૃષ્ટિ᳚મ્ । સમ્ભ॑રામિ સુસ॒ભૃન્તા᳚ ॥ યા જા॒તા ઓષ॑ધયઃ । દે॒વેભ્ય॑ સ્ત્રિયુ॒ગ-મ્પુ॒રા । તાસા॒-મ્પર્વ॑ રાદ્ધ્યાસમ્ । પ॒રિ॒સ્ત॒ર-મા॒હરન્ન્॑ ॥
અ॒પા-મ્મેદ્ધ્યં॑-યઁ॒જ્ઞિય᳚મ્ ।
સદે॑વગ્ં શિ॒વમ॑સ્તુ મે ॥ 32 ॥
આ॒ચ્છે॒ત્તા વો॒ મા રિ॑ષમ્ । જીવા॑નિ શ॒રદઃ॑ શ॒તમ્ ॥ અપ॑રિમિતાના॒-મ્પરિ॑મિતાઃ । સન્ન॑હ્યે સુકૃ॒તાય॒કમ્ । એનો॒ મા નિગા᳚-ઙ્કત॒મચ્ચ॒ નાહમ્ । પુન॑રુ॒ત્થાય॑ બહુ॒લા ભ॑વન્તુ ॥ સ॒કૃ॒દા॒ચ્છિ॒ન્ન-મ્બ॒ર્॒હિરૂર્ણા॑મૃદુ ।
સ્યો॒ન-મ્પિ॒તૃભ્ય॑સ્ત્વા ભરામ્ય॒હમ્ । અ॒સ્મિ-ન્થ્સી॑દન્તુ મે પિ॒તરઃ॑ સો॒મ્યાઃ ।
પિ॒તા॒મ॒હાઃ પ્રપિ॑તામહાશ્ચાનુ॒ગૈ-સ્સ॒હ ॥ 33 ॥
ત્રિ॒વૃ-ત્પ॑લા॒શે દ॒ર્ભઃ । ઇયા᳚-ન્પ્રાદે॒શ સ॑મિન્તઃ । ય॒જ્ઞે પ॒વિત્ર॒-મ્પોતૃ॑તમમ્ । પયો॑ હ॒વ્ય-ઙ્ક॑રોતુ મે ॥ ઇ॒મૌ પ્રા॑ણાપા॒નૌ ।
ય॒જ્ઞસ્યાઙ્ગા॑નિ સર્વ॒શઃ । આ॒પ્યા॒યય॑ન્તૌ॒ સઞ્ચ॑રતામ્ । પ॒વિત્રે॑ હવ્ય॒શોધ॑ને ॥
પ॒વિત્રે᳚ સ્થો વૈષ્ણ॒વી । વા॒યુર્વા॒-મ્મન॑સા પુનાતુ ॥ 34 ॥
અ॒ય-મ્પ્રા॒ણશ્ચા॑પા॒નશ્ચ॑ । યજ॑માન॒-મપિ॑ગચ્છતામ્ । ય॒જ્ઞે હ્યભૂ॑તા॒-મ્પોતા॑રૌ ।
પ॒વિત્રે॑ હવ્ય॒શોધ॑ને ॥ ત્વયા॒ વેદિં॑-વિઁવિદુઃ પૃથિ॒વીમ્ । ત્વયા॑ ય॒જ્ઞો જા॑યતે વિશ્વ॒દાનિઃ॑ । અચ્છિ॑દ્રં-યઁ॒જ્ઞમન્વે॑ષિ વિ॒દ્વાન્ ।
ત્વયા॒ હોતા॒ સન્ત॑નોત્યર્ધમા॒સાન્ ॥ ત્ર॒ય॒સ્ત્રિ॒ગ્ં॒શો॑-ઽસિ॒ તન્તૂ॑નામ્ ।
પ॒વિત્રે॑ણ સ॒હાગ॑હિ ॥ 35 ॥
શિ॒વેયગ્ં રજ્જુ॑રભિ॒ધાની᳚ । અ॒ઘ્નિ॒યા-મુપ॑સેવતામ્ ॥ અપ્ર॑સ્રગ્ંસાય ય॒જ્ઞસ્ય॑ ।
ઉ॒ખે ઉપ॑દધામ્ય॒હમ્ । પ॒શુભિ॒-સ્સન્ની॑ત-મ્બિભૃતામ્ । ઇન્દ્રા॑ય શૃ॒ત-ન્દધિ॑ ॥
ઉ॒પ॒વે॒ષો॑-ઽસિ ય॒જ્ઞાય॑ । ત્વા-મ્પ॑રિવે॒ષ-મ॑ધારયન્ન્ । ઇન્દ્રા॑ય હ॒વિઃ કૃ॒ણ્વન્તઃ॑ ।
શિ॒વ-શ્શ॒ગ્મો ભ॑વાસિ નઃ ॥ 36 ॥
અમૃ॑ન્મય-ન્દેવપા॒ત્રમ્ । ય॒જ્ઞસ્યાયુ॑ષિ॒ પ્રયુ॑જ્યતામ્ । તિ॒રઃ॒ પ॒વિ॒ત્રમતિ॑નીતાઃ ।
આપો॑ ધારય॒ મા-ઽતિ॑ગુઃ ॥ દે॒વેન॑ સવિ॒ત્રોત્પૂ॑તાઃ । વસો॒-સ્સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિભિઃ॑ । ગા-ન્દો॑હપવિ॒ત્રે રજ્જુ᳚મ્ । સર્વા॒ પાત્રા॑ણિ શુન્ધત ॥ એ॒તા આચ॑રન્તિ॒ મધુ॑મ॒દ્દુહા॑નાઃ ।
પ્ર॒જાવ॑તી-ર્ય॒શસો॑ વિ॒શ્વરૂ॑પાઃ ॥ 37 ॥
બ॒હ્વી ર્ભવ॑ન્તી॒રુપ॒ જાય॑માનાઃ । ઇ॒હ વ॒ ઇન્દ્રો॑ રમયતુ ગાવઃ ॥ પૂ॒ષા સ્થ॑ ॥ અ॒ય॒ક્ષ્મા વઃ॑ પ્ર॒જયા॒ સગ્ંસૃ॑જામિ ।
રા॒યસ્પોષે॑ણ બહુ॒લા ભવ॑ન્તીઃ । ઊર્જ॒-મ્પયઃ॒ પિન્વ॑માના ઘૃ॒ત-ઞ્ચ॑ ।
જી॒વો જીવ॑ન્તી॒રુપ॑ વ-સ્સદેયમ્ ॥ દ્યૌશ્ચે॒મં-યઁ॒જ્ઞ-મ્પૃ॑થિ॒વી ચ॒ સન્દુ॑હાતામ્ ।
ધા॒તા સોમે॑ન સ॒હ વાતે॑ન વા॒યુઃ । યજ॑માનાય॒ દ્રવિ॑ણ-ન્દધાતુ ॥ 38 ॥
ઉથ્સ॑-ન્દુહન્તિ ક॒લશ॒-ઞ્ચતુ॑ર્બિલમ્ । ઇડા᳚-ન્દે॒વી-મ્મધુ॑મતીગ્ં સુવ॒ર્વિદ᳚મ્ ।
તદિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની જિ॑ન્વતગ્ં સૂ॒નૃતા॑વત્ । ત-દ્યજ॑માન-મમૃત॒ત્વે દ॑ધાતુ ॥
કામ॑ધુક્ષઃ॒ પ્રણો᳚ બ્રૂહિ । ઇન્દ્રા॑ય હ॒વિરિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ॥ અ॒મૂં-યઁસ્યા᳚-ન્દે॒વાના᳚મ્ ।
મ॒નુ॒ષ્યા॑ણા॒-મ્પયો॑ હિ॒તમ્ ॥ બ॒હુ દુ॒ગ્ધીન્દ્રા॑ય દે॒વેભ્યઃ॑ ।
હ॒વ્ય-માપ્યા॑યતા॒-મ્પુનઃ॑ ॥ 39 ॥
વ॒થ્સેભ્યો॑ મનુ॒ષ્યે᳚ભ્યઃ । પુ॒ન॒ર્દો॒હાય॑ કલ્પતામ્ ॥ ય॒જ્ઞસ્ય॒ સન્ત॑તિરસિ ।
ય॒જ્ઞસ્ય॑ ત્વા॒ સન્ત॑તિ॒મનુ॒સન્ત॑નોમિ ॥ અદ॑સ્તમસિ॒ વિષ્ણ॑વે ત્વા ।
ય॒જ્ઞાયાપિ॑ દધામ્ય॒હમ્ । અ॒દ્ભિરરિ॑ક્તેન॒ પાત્રે॑ણ । યાઃ પૂ॒તાઃ પ॑રિ॒શેર॑તે ॥
અ॒ય-મ્પય॒-સ્સોમ॑-ઙ્કૃ॒ત્વા । સ્વાં-યોઁનિ॒-મપિ॑ગચ્છતુ ॥ 40 ॥
પ॒ર્ણ॒વ॒લ્કઃ પ॒વિત્ર᳚મ્ । સૌ॒મ્ય-સ્સોમા॒દ્ધિ નિર્મિ॑તઃ ॥ ઇ॒મૌ પ॒ર્ણ-ઞ્ચ॑ દ॒ર્ભ-ઞ્ચ॑ ।
દે॒વાનાગ્ં॑ હવ્ય॒શોધ॑નૌ । પ્રા॒ત॒ર્વે॒ષાય॑ ગોપાય । વિષ્ણો॑ હ॒વ્યગ્ં હિ રક્ષ॑સિ ॥
ઉ॒ભાવ॒ગ્ની ઉ॑પસ્તૃણ॒તે । દે॒વતા॒ ઉપ॑વસન્તુ મે । અ॒હ-ઙ્ગ્રા॒મ્યા-નુપ॑વસામિ ।
મહ્ય॒-ઙ્ગોપ॑તયે પ॒શૂન્ ॥ 41 ॥
[આભૃ॑ત - ઇ॒મં - ગૃ॑હ્ણામિ॒ પૂર્વ॒ - સ્તાઃ પુર્વઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ - સભાપા॒લા - ઇન્દ્ર॑જ્યેષ્ઠેભ્ય॒-આદિ॑ત્ય વ્રતપતે-સુસ॒ભ્રુન્તા॑ - મે - સ॒હ - પુ॑નાતુ - ગહિ - નો - વિ॒શ્વરૂ॑પા - દધાતુ॒ - પુન॑--ર્ ગચ્છતુ - પ॒શુન્ ] (અ. 4)
યાઃ પુ॒રસ્તા॑દિ॒મામૂર્જ॑મિ॒હ પ્ર॒જા ઇ॒હ પ॒શવો॒-ઽય-મ્પિ॑તૃ॒ણામ॒ગ્નિઃ
અનુવાકં 5 - ઐષ્ટિકયાજમાનમન્ત્રાઃ
દેવા॑ દે॒વેષુ॒ પરા᳚ક્રમદ્ધ્વમ્ । પ્રથ॑મા દ્વિ॒તીયે॑ષુ । દ્વિતી॑યા-સ્તૃ॒તીયે॑ષુ ।
ત્રિરે॑કાદશા ઇ॒હ મા॑-ઽવત । ઇ॒દગ્ં શ॑કેયં॒-યઁદિ॒દ-ઙ્ક॒રોમિ॑ ।
આ॒ત્મા ક॑રોત્વા॒ત્મને᳚ । ઇ॒દ-ઙ્ક॑રિષ્યે ભેષ॒જમ્ । ઇ॒દ-મ્મે॑ વિશ્વભેષજા ।
અશ્વિ॑ના॒ પ્રાવ॑તં-યુઁ॒વમ્ ॥ ઇ॒દમ॒હગ્ં સેના॑યા અ॒ભીત્વ॑ર્યૈ ॥ 42 ॥
મુખ॒મપો॑હામિ ॥ સૂર્ય॑જ્યોતિ॒ ર્વિભા॑હિ । મ॒હ॒ત ઇ॑ન્દ્રિ॒યાય॑ ॥ આપ્યા॑યતા-ઙ્ઘૃ॒તયો॑નિઃ । અ॒ગ્નિર્-હ॒વ્યા-ઽનુ॑મન્યતામ્ ।
ખમ॑ઙ્ક્ષ્વ॒ ત્વચ॑મઙ્ક્ષ્વ । સુ॒રૂ॒પ-ન્ત્વા॑ વસુ॒વિદ᳚મ્ । પ॒શૂ॒ના-ન્તેજ॑સા ।
અ॒ગ્નયે॒ જુષ્ટ॑-મ॒ભિઘા॑રયામિ ॥ સ્યો॒ન-ન્તે॒ સદ॑ન-ઙ્કરોમિ ॥ 43 ॥
ઘૃ॒તસ્ય॒ ધાર॑યા સુ॒શેવ॑-ઙ્કલ્પયામિ ॥
તસ્મિ᳚ન્-થ્સીદા॒મૃતે॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠ ।
વ્રી॒હી॒ણા-મ્મે॑ધ સુમન॒સ્યમા॑નઃ ॥
આ॒ર્દ્રઃ પ્ર॑થસ્નુ॒-ર્ભુવ॑નસ્ય ગો॒પાઃ ।
શૃ॒ત ઉથ્સ્ના॑તિ જનિ॒તા મ॑તી॒નામ્ ॥
યસ્ત॑ આ॒ત્મા પ॒શુષુ॒ પ્રવિ॑ષ્ટઃ ।
દે॒વાનાં᳚-વિઁ॒ષ્ઠામનુ॒ યો વિ॑ત॒સ્થે ।
આ॒ત્મ॒ન્વા-ન્થ્સો॑મ ઘૃ॒તવા॒ન્॒. હિ ભૂ॒ત્વા ।
દે॒વા-ન્ગ॑ચ્છ॒ સુવ॑ર્વિન્દ॒ યજ॑માનાય॒ મહ્ય᳚મ્ ॥ ઇરા॒ ભૂતિઃ॑ પૃથિ॒વ્યૈ રસો॒ મોત્ક્ર॑મીત્ ॥ 44 ॥
દેવાઃ᳚ પિતરઃ॒ પિત॑રો દેવાઃ । યો॑-ઽહમ॑સ્મિ॒ સ સન્. ય॑જે । યસ્યા᳚સ્મિ॒ ન તમ॒ન્તરે॑મિ । સ્વ-મ્મ॑ ઇ॒ષ્ટગ્ગ્​ સ્વ-ન્દ॒ત્તમ્ । સ્વ-મ્પૂ॒ર્તગ્ગ્​ સ્વગ્ગ્​ શ્રા॒ન્તમ્ । સ્વગ્ં હુ॒તમ્ । તસ્ય॑ મે॒-ઽગ્નિ-રુ॑પદ્ર॒ષ્ટા । વા॒યુરુ॑પશ્રો॒તા ।
આ॒દિ॒ત્યો॑-ઽનુખ્યા॒તા । દ્યૌઃ પિ॒તા ॥ 45 ॥
પૃ॒થિ॒વી મા॒તા । પ્ર॒જાપ॑તિ॒ ર્બન્ધુઃ॑ ।
ય એ॒વાસ્મિ॒ સ સન્. ય॑જે ॥ મા ભેર્મા સં​વિઁ॑ક્થા॒ મા ત્વા॑ હિગ્ંસિષમ્ । મા તે॒ તેજો-ઽપ॑ક્રમીત્ ।
ભ॒ર॒તમુદ્ધ॑રે॒ મનુ॑ષિઞ્ચ । અ॒વ॒દાના॑નિ તે પ્ર॒ત્યવ॑દાસ્યામિ ।
નમ॑સ્તે અસ્તુ॒ મા મા॑ હિગ્ંસીઃ ॥ યદ॑વ॒દાના॑નિ તે-ઽવ॒દ્યન્ન્ । વિલો॒માકા॑ર્​ષમા॒ત્મનઃ॑ ॥ 46 ॥
આજ્યે॑ન॒ પ્રત્ય॑નજ્મ્યેનત્ । તત્ત॒ આપ્યા॑યતા॒-મ્પુનઃ॑ ॥ અજ્યા॑યો યવમા॒ત્રાત્ ।
આ॒વ્યા॒ધા-ત્કૃ॑ત્યતામિ॒દમ્ । મા રૂ॑રુપામ ય॒જ્ઞસ્ય॑ । શુ॒દ્ધગ્ગ્​ સ્વિ॑ષ્ટમિ॒દગ્ં હ॒વિઃ ॥ મનુ॑ના દૃ॒ષ્ટા-ઙ્ઘૃ॒તપ॑દીમ્ । મિ॒ત્રાવરુ॑ણસમીરિતામ્ । દ॒ક્ષિ॒ણા॒ર્ધાદસ॑ભિન્ન્દન્ન્ । અવ॑દ્યા-મ્યેક॒તો મુ॑ખામ્ ॥ 47 ॥
ઇડે॑ ભા॒ગ-ઞ્જુ॑ષસ્વ નઃ । જિન્વ॒ ગા જિન્વાર્વ॑તઃ । તસ્યા᳚સ્તે ભક્ષિ॒વાણઃ॑ સ્યામ । સ॒ર્વાત્મા॑ન-સ્સ॒ર્વગ॑ણાઃ ॥ બ્રદ્ધ્ન॒ પિન્વ॑સ્વ ।
દદ॑તો મે॒ મા ક્ષા॑યિ । કુ॒ર્વ॒તો મે॒ મોપ॑દસત્ । દિ॒શા-ઙ્ક્લૃપ્તિ॑રસિ । દિશો॑ મે કલ્પન્તામ્ । કલ્પ॑ન્તા-મ્મે॒ દિશઃ॑ ॥ 48 ॥
દૈવી᳚શ્ચ॒ માનુ॑ષીશ્ચ । અ॒હો॒રા॒ત્રે મે॑ કલ્પેતામ્ । અ॒ર્ધ॒મા॒સા મે॑ કલ્પન્તામ્ । માસા॑ મે કલ્પન્તામ્ । ઋ॒તવો॑ મે કલ્પન્તામ્ । સં॒​વઁ॒થ્સ॒રો મે॑ કલ્પતામ્ ।
ક્લૃપ્તિ॑રસિ॒ કલ્પ॑તા-મ્મે ॥
આશા॑ના-ન્ત્વા-ઽઽશાપા॒લેભ્યઃ॑ ।
ચ॒તુર્ભ્યો॑ અ॒મૃતે᳚ભ્યઃ ।
ઇ॒દ-મ્ભૂ॒તસ્યા-દ્ધ્ય॑ક્ષેભ્યઃ ॥ 49 ॥
વિ॒ધેમ॑ હ॒વિષા॑ વ॒યમ્ । ભજ॑તા-મ્ભા॒ગી ભા॒ગમ્ । મા-ઽભા॒ગો-ઽભ॑ક્ત ।
નિર॑ભા॒ગ-મ્ભ॑જામઃ । અ॒પસ્પિ॑ન્વ । ઓષ॑ધીર્જિન્વ । દ્વિ॒પાત્પા॑હિ । ચતુ॑ષ્પાદવ । દિ॒વો વૃષ્ટિ॒મેર॑ય । બ્રા॒હ્મ॒ણાના॑-મિ॒દગ્ં હ॒વિઃ ॥ 50 ॥
સો॒મ્યાનાગ્ં॑ સોમપી॒થિના᳚મ્ । નિર્ભ॒ક્તો બ્રા᳚હ્મણઃ । નેહા-બ્રા᳚હ્મણસ્યાસ્તિ ॥
સમ॑ઙ્ક્તા-મ્બ॒ર॒ઃઇર્-હ॒વિષા॑ ઘૃ॒તેન॑ । સમા॑દિ॒ત્યૈ ર્વસુ॑ભિ॒-સ્સ-મ્મ॒રુદ્ભિઃ॑ ।
સમિન્દ્રે॑ણ॒ વિશ્વે॑ભિ ર્દે॒વેભિ॑રઙ્ક્તામ્ ।
દિ॒વ્ય-ન્નભો॑ ગચ્છતુ॒ ય-થ્સ્વાહા᳚ ॥
ઇ॒ન્દ્રા॒ણી વા॑ વિધ॒વા ભૂ॑યાસમ્ । અદિ॑તિરિવ સુપુ॒ત્રા ।
અ॒સ્થૂ॒રિ ત્વા॑ ગાર્​હપત્ય ॥ 51 ॥
ઉપ॒નિષ॑દે સુપ્રજા॒સ્ત્વાય॑ ॥
સ-મ્પત્ની॒ પત્યા॑ સુકૃ॒તેન॑ ગચ્છતામ્ ।
ય॒જ્ઞસ્ય॑ યુ॒ક્તૌ ધુર્યા॑વભૂતામ્ ।
સ॒જા॒ન્ના॒નૌ વિજ॑હતા॒-મરા॑તીઃ ।
દિ॒વિ જ્યોતિ॑ર॒જ-ર॒માર॑ભેતામ્ ॥
દશ॑ તે ત॒નુવો॑ યજ્ઞ ય॒જ્ઞિયાઃ᳚ ।
તાઃ પ્રી॑ણાતુ॒ યજ॑માનો ઘૃ॒તેન॑ । ના॒રિ॒ષ્ઠયોઃ᳚ પ્ર॒શિષ॒મીડ॑માનઃ ।
દે॒વાના॒-ન્દૈવ્યે-ઽપિ॒ યજ॑માનો॒-ઽમૃતો॑-ઽભૂત્ ॥
યં-વાઁ᳚-ન્દે॒વા અ॑કલ્પયન્ન્ ॥ 52 ॥
ઊ॒ર્જો ભા॒ગગ્ં શ॑તક્રતૂ । એ॒તદ્વા॒-ન્તેન॑ પ્રીણાનિ । તેન॑ તૃપ્યતમગ્ંહહૌ ॥ અ॒હ-ન્દે॒વાનાગ્ં॑ સુ॒કૃતા॑મસ્મિ લો॒કે ।
મમે॒દમિ॒ષ્ટ-ન્ન મિથુ॑ ર્ભવાતિ । અ॒હ-ન્ના॑રિ॒ષ્ઠા-વનુ॑યજામિ વિ॒દ્વાન્ ।
યદા᳚ભ્યા॒-મિન્દ્રો॒ અદ॑ધા-દ્ભાગ॒ધેય᳚મ્ ॥ અદા॑રસૃદ્ભવત દેવ સોમ ।
અ॒સ્મિન્. ય॒જ્ઞે મ॑રુતો મૃડતા નઃ ।
મા નો॑ વિદદ॒ભિ ભા॒મો અશ॑સ્તિઃ ॥ 53 ॥
મા નો॑ વિદ-દ્વ॒જના॒ દ્વેષ્યા॒ યા ॥
ઋ॒ષ॒ભં-વાઁ॒જિનં॑-વઁ॒યમ્ ।
પૂ॒ર્ણમા॑સં-યઁજામહે । સ નો॑ દોહતાગ્ં સુ॒વીર્ય᳚મ્ । રા॒યસ્પોષગ્ં॑ સહ॒સ્રિણ᳚મ્ । પ્રા॒ણાય॑ સુ॒રાધ॑સે । પૂ॒ર્ણમા॑સાય॒ સ્વાહા᳚ ॥
અ॒મા॒વા॒સ્યા॑ સુ॒ભગા॑ સુ॒શેવા᳚ । ધે॒નુરિ॑વ॒ ભૂય॑ આ॒પ્યાય॑માના । સા નો॑ દોહતાગ્ં સુ॒વીર્ય᳚મ્ । રા॒યસ્પોષગ્ં॑ સહ॒સ્રિણ᳚મ્ ।
અ॒પા॒નાય॑ સુ॒રાધ॑સે । અ॒મા॒વા॒સ્યા॑યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥ અ॒ભિસ્તૃ॑ણીહિ॒ પરિ॑ધેહિ॒ વેદિ᳚મ્ ।
જા॒મિ-મ્મા હિગ્ં॑સીરમુ॒યા શયા॑ના ।
હો॒તૃ॒ષદ॑ના॒ હરિ॑તા-સ્સુ॒વર્ણાઃ᳚ । નિ॒ષ્કા ઇ॒મે યજ॑માનસ્ય બ્ર॒દ્ધ્ને ॥ 54 ॥
(અ॒ભીત્વ॑ર્યૈ - કરોમિ - ક્રમીત્ - પિ॒તા - ઽઽત્મન॑ - એક॒તોમુ॑ખાં - મે॒ દિશો - ઽધ્ય॑ક્ષેભ્યો - હ॒વિ--ર્ ગા॑ર્​હપત્યા - કલ્પય॒ - ન્નશ॑સ્તિઃ॒ - સા નો॑ દોહતાગ્ં સુ॒વીર્યગ્ં॑ સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 5)
અનુવાકં 6 - ઐષ્ટિકયાજમાનમન્ત્રાઃ
પરિ॑સ્તૃણીત॒ પરિ॑ધત્તા॒ગ્નિમ્ । પરિ॑હિતો॒-ઽગ્નિ ર્યજ॑માન-મ્ભુનક્તુ । અ॒પાગ્ં રસ॒ ઓષ॑ધીનાગ્ં સુ॒વર્ણઃ॑ । નિ॒ષ્કા ઇ॒મે યજ॑માનસ્ય સન્તુ કામ॒દુઘાઃ᳚ । અ॒મુત્રા॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒કે ॥
ભૂપ॑તે॒ ભુવ॑નપતે । મ॒હ॒તો ભૂ॒તસ્ય॑ પતે । બ્ર॒હ્માણ॑-ન્ત્વા વૃણીમહે ॥
અ॒હ-મ્ભૂપ॑તિર॒હ-મ્ભુવ॑નપતિઃ ।
અ॒હ-મ્મ॑હ॒તો ભૂ॒તસ્ય॒ પતિઃ॑ ॥ 55 ॥
દે॒વેન॑ સવિ॒ત્રા પ્રસૂ॑ત॒ આર્ત્વિ॑જ્ય-ઙ્કરિષ્યામિ । દેવ॑ સવિતરે॒ત-ન્ત્વા॑ વૃણતે ।
બૃહ॒સ્પતિ॒-ન્દૈવ્ય॑-મ્બ્ર॒હ્માણ᳚મ્ । તદ॒હ-મ્મન॑સે॒ પ્રબ્ર॑વીમિ । મનો॑ ગાયત્રિ॒યૈ ।
ગા॒ય॒ત્રી ત્રિ॒ષ્ટુભે᳚ । ત્રિ॒ષ્ટુ-બ્જગ॑ત્યૈ । જગ॑ત્યનુ॒ષ્ટુભે᳚ । અ॒નુ॒ષ્ટુ-ક્પ॒ઙ્ક્ત્યૈ । પ॒ઙ્ક્તિઃ પ્ર॒જાપ॑તયે ॥ 56 ॥
પ્ર॒જાપ॑તિ॒ ર્વિશ્વે᳚ભ્યો દે॒વેભ્યઃ॑ । વિશ્વે॑ દે॒વા બૃહ॒સ્પત॑યે । બૃહ॒સ્પતિ॒-ર્બ્રહ્મ॑ણે ।
બ્રહ્મ॒ ભૂર્ભુવ॒-સ્સુવઃ॑ । બૃહ॒સ્પતિ॑ ર્દે॒વાના᳚-મ્બ્ર॒હ્મા । અ॒હ-મ્મ॑નુ॒ષ્યા॑ણામ્ । બૃહ॑સ્પતે ય॒જ્ઞ-ઙ્ગો॑પાય ॥ ઇ॒દ-ન્તસ્મૈ॑ હ॒ર્મ્ય-ઙ્ક॑રોમિ । યો વો॑ દેવા॒શ્ચર॑તિ બ્રહ્મ॒ચર્ય᳚મ્ । મે॒ધા॒વી દિ॒ક્ષુ મન॑સા તપ॒સ્વી ॥ 57 ॥
અ॒ન્તર્દૂ॒તશ્ચ॑રતિ॒ માનુ॑ષીષુ ॥
ચતુઃ॑ શિખણ્ડા યુવ॒તિ-સ્સુ॒પેશાઃ᳚ ।
ઘૃ॒તપ્ર॑તીકા॒ ભુવ॑નસ્ય॒ મદ્ધ્યે᳚ । મ॒ર્મૃ॒જ્યમા॑ના મહ॒તે સૌભ॑ગાય ।
મહ્ય॑-ન્ધુક્ષ્વ॒ યજ॑માનાય॒ કામાન્॑ ॥
ભૂમિ॑ ર્ભૂ॒ત્વા મ॑હિ॒માન॑-મ્પુપોષ ।
તતો॑ દે॒વી વ॑ર્ધયતે॒ પયાગ્ં॑સિ ।
ય॒જ્ઞિયા॑ ય॒જ્ઞં-વિઁચ॒યન્તિ॒ શઞ્ચ॑ ।
ઓષ॑ધી॒રાપ॑ ઇ॒હ શક્વ॑રીશ્ચ ॥
યો મા॑ હૃ॒દા મન॑સા॒ યશ્ચ॑ વા॒ચા ॥ 58 ॥
યો બ્રહ્મ॑ણા॒ કર્મ॑ણા॒ દ્વેષ્ટિ॑ દેવાઃ ।
ય-શ્શ્રુ॒તેન॒ હૃદ॑યેનેષ્ણ॒તા ચ॑ ।
તસ્યે᳚ન્દ્ર॒ વજ્રે॑ણ॒ શિર॑શ્છિનદ્મિ ॥
ઊર્ણા॑મૃદુ॒ પ્રથ॑માનગ્ગ્​ સ્યો॒નમ્ ।
દે॒વેભ્યો॒ જુષ્ટ॒ગ્ં॒ સદ॑નાય બ॒ર્॒હિઃ । સુ॒વ॒ર્ગે લો॒કે યજ॑માન॒ગ્ં॒ હિ ધે॒હિ ।
મા-ન્નાક॑સ્ય પૃ॒ષ્ઠે પ॑ર॒મે વ્યો॑મન્ન્ ॥ ચતુઃ॑ શિખણ્ડા યુવ॒તિ-સ્સુ॒પેશાઃ᳚ ।
ઘૃ॒તપ્ર॑તીકા વ॒યુના॑નિ વસ્તે ।
સા સ્તી॒ર્યમા॑ણા મહ॒તે સૌભ॑ગાય ॥ 59 ॥
સા મે॑ ધુક્ષ્વ॒ યજ॑માનાય॒ કામાન્॑ ।
શિ॒વા ચ॑ મે શ॒ગ્મા ચૈ॑ધિ ।
સ્યો॒ના ચ॑ મે સુ॒ષદા॑ ચૈધિ ।
ઊર્જ॑સ્વતી ચ મે॒ પય॑સ્વતી ચૈધિ ।
ઇષ॒મૂર્જ॑-મ્મે પિન્વસ્વ । બ્રહ્મ॒ તેજો॑ મે પિન્વસ્વ । ક્ષ॒ત્રમોજો॑ મે પિન્વસ્વ ।
વિશ॒-મ્પુષ્ટિ॑-મ્મે પિન્વસ્વ ।
આયુ॑ર॒ન્નાદ્ય॑-મ્મે પિન્વસ્વ ।
પ્ર॒જા-મ્પ॒શૂ-ન્મે॑ પિન્વસ્વ ॥ 60 ॥
અ॒સ્મિન્. ય॒જ્ઞ ઉપ॒ ભૂય॒ ઇન્નુ મે᳚ ।
અવિ॑ક્ષોભાય પરિ॒ધીન્દ॑ધામિ ।
ધ॒ર્તા ધ॒રુણો॒ ધરી॑યાન્ ।
અ॒ગ્નિ ર્દ્વેષાગ્ં॑સિ॒ નિરિ॒તો નુ॑દાતૈ ॥
વિચ્છિ॑નદ્મિ॒ વિધૃ॑તીભ્યાગ્ં સ॒પત્નાન્॑ ।
જા॒તા-ન્ભ્રાતૃ॑વ્યા॒ન્॒. યે ચ॑ જનિ॒ષ્યમા॑ણાઃ ।
વિ॒શો ય॒ન્ત્રાભ્યાં॒-વિઁધ॑મામ્યેનાન્ । અ॒હગ્ગ્​સ્વાના॑-મુત્ત॒મો॑-ઽસાનિ દેવાઃ ।
વિ॒શો ય॒ન્ત્રે નુ॒દમા॑ને॒ અરા॑તિમ્ । વિશ્વ॑-મ્પા॒પ્માન॒મમ॑તિ-ન્દુર્મરા॒યુમ્ ॥ 61 ॥
સીદ॑ન્તી દે॒વી સુ॑કૃ॒તસ્ય॑ લો॒કે ।
ધૃતી᳚ સ્થો॒ વિધૃ॑તી॒ સ્વધૃ॑તી ।
પ્રા॒ણાન્મયિ॑ ધારયતમ્ । પ્ર॒જા-મ્મયિ॑ ધારયતમ્ । પ॒શૂન્મયિ॑ ધારયતમ્ ॥
અ॒ય-મ્પ્ર॑સ્ત॒ર ઉ॒ભય॑સ્ય ધ॒ર્તા ।
ધ॒ર્તા પ્ર॑યા॒જાના॑-મુ॒તાનૂ॑યા॒જાના᳚મ્ ।
સ દા॑ધાર સ॒મિધો॑ વિ॒શ્વરૂ॑પાઃ ।
તસ્મિ॒ન્-થ્સ્રુચો॒ અદ્ધ્યાસા॑દયામિ ॥
આરો॑હ પ॒થો જુ॑હુ દેવ॒યાનાન્॑ ॥ 62 ॥
યત્રર્​ષ॑યઃ પ્રથમ॒જા યે પુ॑રા॒ણાઃ । હિર॑ણ્યપક્ષા-ઽજિ॒રા સમ્ભૃ॑તાઙ્ગા ।
વહા॑સિ મા સુ॒કૃતાં॒-યઁત્ર॑ લો॒કાઃ ॥
અવા॒હ-મ્બા॑ધ ઉપ॒ભૃતા॑ સ॒પત્નાન્॑ ।
જા॒તા-ન્ભ્રાતૃ॑વ્યા॒ન્॒. યે ચ॑ જનિ॒ષ્યમા॑ણાઃ । દોહૈ॑ ય॒જ્ઞગ્ં સુ॒દુઘા॑મિવ ધે॒નુમ્ ।
અ॒હમુત્ત॑રો ભૂયાસમ્ । અધ॑રે॒ મથ્સ॒પત્નાઃ᳚ ॥
યો મા॑ વા॒ચા મન॑સા દુર્મરા॒યુઃ ।
હૃ॒દા-ઽરા॑તી॒યા-દ॑ભિ॒દાસ॑-દગ્ને ॥ 63 ॥
ઇ॒દમ॑સ્ય ચિ॒ત્તમધ॑ર-ન્ધ્રુ॒વાયાઃ᳚ । અ॒હમુત્ત॑રો ભૂયાસમ્ । અધ॑રે॒ મથ્સ॒પત્નાઃ᳚ ॥
ઋ॒ષ॒ભો॑-ઽસિ શાક્વ॒રઃ । ઘૃ॒તાચી॑નાગ્ં સૂ॒નુઃ । પ્રિ॒યેણ॒ નામ્ના᳚ પ્રિ॒યે સદ॑સિ સીદ ॥
સ્યો॒નો મે॑ સીદ સુ॒ષદઃ॑ પૃથિ॒વ્યામ્ ।
પ્રથ॑યિ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિઃ॑ સુવ॒ર્ગે લો॒કે ।
દિ॒વિ સી॑દ પૃથિ॒વ્યા-મ॒ન્તરિ॑ક્ષે ।
અ॒હમુત્ત॑રો ભૂયાસમ્ ॥ 64 ॥
અધ॑રે॒ મથ્સ॒પત્નાઃ᳚ ॥
ઇ॒યગ્ગ્​ સ્થા॒લી ઘૃ॒તસ્ય॑ પૂ॒ર્ણા ।
અચ્છિ॑ન્નપયા-શ્શ॒તધા॑ર॒ ઉથ્સઃ॑ ।
મા॒રુ॒તેન॒ શર્મ॑ણા॒ દૈવ્યે॑ન ॥
ય॒જ્ઞો॑-ઽસિ સ॒ર્વતઃ॑ શ્રિ॒તઃ । સ॒ર્વતો॒ મા-મ્ભૂ॒ત-મ્ભ॑વિ॒ષ્ય-ચ્છ્ર॑યતામ્ । શ॒ત-મ્મે॑ સન્ત્વા॒શિષઃ॑ । સ॒હસ્ર॑-મ્મે સન્તુ સૂ॒નૃતાઃ᳚ । ઇરા॑વતીઃ પશુ॒મતીઃ᳚ । પ્ર॒જાપ॑તિરસિ સ॒ર્વતઃ॑ શ્રિ॒તઃ ॥ 65 ॥
સ॒ર્વતો॒ મા-મ્ભૂ॒ત-મ્ભ॑વિ॒ષ્ય-ચ્છ્ર॑યતામ્ । શ॒ત-મ્મે॑ સન્ત્વા॒શિષઃ॑ ।
સ॒હસ્ર॑-મ્મે સન્તુ સૂ॒નૃતાઃ᳚ । ઇરા॑વતીઃ પશુ॒મતીઃ᳚ ॥ ઇ॒દમિ॑ન્દ્રિ॒ય-મ॒મૃતં॑-વીઁ॒ર્ય᳚મ્ । અ॒નેનેન્દ્રા॑ય પ॒શવો॑-ઽચિકિથ્સન્ન્ ।
તેન॑ દેવા અવ॒તોપ॒ મામ્ । ઇ॒હેષ॒મૂર્જં॒-યઁશ॒-સ્સહ॒ ઓજઃ॑ સનેયમ્ । શૃ॒ત-મ્મયિ॑ શ્રયતામ્ ॥ ય-ત્પૃ॑થિ॒વી-મચ॑ર॒ત્તત્-પ્રવિ॑ષ્ટમ્ ॥ 66 ॥
યેનાસિ॑ઞ્ચ॒-દ્બલ॒મિન્દ્રે᳚ પ્ર॒જાપ॑તિઃ ।
ઇ॒દ-ન્તચ્છુ॒ક્ર-મ્મધુ॑ વા॒જિની॑વત્ ।
યેનો॒-પરિ॑ષ્ટા॒દધિ॑નો-ન્મહે॒ન્દ્રમ્ ।
દધિ॒ મા-ન્ધિ॑નોતુ ॥
અ॒યં-વેઁ॒દઃ પૃ॑થિ॒વી-મન્વ॑વિન્દત્ ।
ગુહા॑ સ॒તી-ઙ્ગહ॑ને॒ ગહ્વ॑રેષુ ।
સ વિ॑ન્દતુ॒ યજ॑માનાય લો॒કમ્ ।
અચ્છિ॑દ્રં-યઁ॒જ્ઞ-મ્ભૂરિ॑કર્મા કરોતુ ॥
અ॒યં-યઁ॒જ્ઞ-સ્સમ॑સદદ્ધ॒વિષ્માન્॑ ।
ઋ॒ચા સામ્ના॒ યજુ॑ષા દે॒વતા॑ભિઃ ॥ 67 ॥
તેન॑ લો॒કાન્-થ્સૂર્ય॑વતો જયેમ ।
ઇન્દ્ર॑સ્ય સ॒ખ્ય-મ॑મૃત॒ત્વ-મ॑શ્યામ્ ॥
યો નઃ॒ કની॑ય ઇ॒હ કા॒મયા॑તૈ ।
અ॒સ્મિન્. ય॒જ્ઞે યજ॑માનાય॒ મહ્ય᳚મ્ ।
અપ॒ તમિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની ભુવ॑નાન્નુદેતામ્ ।
અ॒હ-મ્પ્ર॒જાં-વીઁ॒રવ॑તીં-વિઁદેય ॥
અગ્ને॑ વાજજિત્ । વાજ॑-ન્ત્વા સરિ॒ષ્યન્ત᳚મ્ ।
વાજ॑-ઞ્જે॒ષ્યન્ત᳚મ્ । વા॒જિનં॑-વાઁજ॒જિત᳚મ્ ॥ 68 ॥
વા॒જ॒જિ॒ત્યાયૈ॒ સમ્મા᳚ર્જ્મિ । અ॒ગ્નિમ॑ન્ના॒-દમ॒ન્નાદ્યા॑ય ॥ ઉપ॑હૂતો॒ દ્યૌઃ પિ॒તા ।
ઉપ॒ મા-ન્દ્યૌઃ પિ॒તા હ્વ॑યતામ્ । અ॒ગ્નિ-રાગ્ની᳚દ્ધ્રાત્ । આયુ॑ષે॒ વર્ચ॑સે । જી॒વાત્વૈ પુણ્યા॑ય । ઉપ॑હૂતા પૃથિ॒વી મા॒તા । ઉપ॒ મા-મ્મા॒તા પૃ॑થિ॒વી હ્વ॑યતામ્ । અ॒ગ્નિ-રાગ્ની᳚દ્ધ્રાત્ ॥ 69 ॥
આયુ॑ષે॒ વર્ચ॑સે । જી॒વાત્વૈ પુણ્યા॑ય ॥
મનો॒ જ્યોતિ॑ ર્જુષતા॒માજ્ય᳚મ્ ।
વિચ્છિ॑ન્નં-યઁ॒જ્ઞગ્ં સમિ॒મ-ન્દ॑ધાતુ । બૃહ॒સ્પતિ॑-સ્તનુતામિ॒મ-ન્નઃ॑ ।
વિશ્વે॑ દે॒વા ઇ॒હ મા॑દયન્તામ્ ॥
ય-ન્તે॑ અગ્ન આવૃ॒શ્ચામિ॑ । અ॒હં-વાઁ᳚ ક્ષિપિ॒તશ્ચરન્ન્॑ । પ્ર॒જા-ઞ્ચ॒ તસ્ય॒ મૂલ॑-ઞ્ચ ।
ની॒ચૈર્દે॑વા॒ નિવૃ॑શ્ચત ॥ 70 ॥
અગ્ને॒ યો નો॑-ઽભિ॒દાસ॑તિ । સ॒મા॒નો યશ્ચ॒ નિષ્ટ્યઃ॑ । ઇ॒દ્ધ્મસ્યે॑વ પ્ર॒ક્ષાય॑તઃ ।
મા તસ્યોચ્છે॑ષિ॒ કિઞ્ચ॒ન । યો મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ જાતવેદઃ । ય-ઞ્ચા॒હ-ન્દ્વેષ્મિ॒ યશ્ચ॒ મામ્ । સર્વા॒ગ્॒સ્તાન॑ગ્ને॒ સન્દ॑હ ।
યાગ્​શ્ચા॒હ-ન્દ્વેષ્મિ॒ યે ચ॒ મામ્ ॥ અગ્ને॑ વાજજિત્ ।
વાજ॑-ન્ત્વા સસૃ॒વાગ્ંસ᳚મ્ ॥ 71 ॥
વાજ॑-ઞ્જિગિ॒વાગ્ંસ᳚મ્ । વા॒જિનં॑-વાઁજ॒જિત᳚મ્ । વા॒જ॒જિ॒ત્યાયૈ॒ સમ્મા᳚ર્જ્મિ । અ॒ગ્નિ-મ॑ન્ના॒દ-મ॒ન્નાદ્યા॑ય ॥ વેદિ॑ ર્બ॒ર॒ઃઇ-શ્શૃ॒તગ્ં હ॒વિઃ ।
ઇ॒દ્ધ્મઃ પ॑રિ॒ધય॒-સ્સ્રુચઃ॑ । આજ્યં॑-યઁ॒જ્ઞ ઋચો॒ યજુઃ॑ । યા॒જ્યા᳚શ્ચ વષટ્કા॒રાઃ । સ-મ્મે॒ સન્ન॑તયો નમન્તામ્ ।
ઇ॒દ્ધ્મ॒સં॒-નહ॑ને હુ॒તે ॥ 72 ॥
દિ॒વઃ ખીલો-ઽવ॑તતઃ । પૃ॒થિ॒વ્યા અદ્ધ્યુત્થિ॑તઃ । તેના॑ સ॒હસ્ર॑કાણ્ડેન । દ્વિ॒ષન્તગ્ં॑ શોચયામસિ । દ્વિ॒ષન્મે॑ બ॒હુ શો॑ચતુ ।
ઓષ॑ધે॒ મો અ॒હગ્ં શુ॑ચમ્ ॥ યજ્ઞ॒ નમ॑સ્તે યજ્ઞ । નમો॒ નમ॑શ્ચ તે યજ્ઞ । શિ॒વેન॑ મે॒ સન્તિ॑ષ્ઠસ્વ । સ્યો॒નેન॑ મે॒ સન્તિ॑ષ્ઠસ્વ ॥ 73 ॥
સુ॒ભૂ॒તેન॑ મે॒ સન્તિ॑ષ્ઠસ્વ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સેન॑ મે॒ સન્તિ॑ષ્ઠસ્વ ।
ય॒જ્ઞસ્યર્ધિ॒મનુ॒ સન્તિ॑ષ્ઠસ્વ । ઉપ॑ તે યજ્ઞ॒ નમઃ॑ । ઉપ॑ તે॒ નમઃ॑ ।
ઉપ॑ તે॒ નમઃ॑ ॥ ત્રિષ્ફ॒લી ક્રિ॒યમા॑ણાનામ્ । યો ન્ય॒ઙ્ગો અ॑વ॒શિષ્ય॑તે ।
રક્ષ॑સા-મ્ભાગ॒ધેય᳚મ્ । આપ॒સ્ત-ત્પ્રવ॑હતાદિ॒તઃ ॥ 74 ॥
ઉ॒લૂખ॑લે॒ મુસ॑લે॒ યચ્ચ॒ શૂર્પે᳚ ।
આ॒શિ॒શ્લેષ॑ દૃ॒ષદિ॒ યત્ક॒પાલે᳚ ।
અ॒વ॒પ્રુષો॑ વિ॒પ્રુષ॒-સ્સં​યઁ॑જામિ ।
વિશ્વે॑ દે॒વા હ॒વિરિ॒દ-ઞ્જુ॑ષન્તામ્ ।
ય॒જ્ઞે યા વિ॒પ્રુષ॒-સ્સન્તિ॑ બ॒હ્વીઃ ।
અ॒ગ્નૌ તા-સ્સર્વા॒-સ્સ્વિ॑ષ્ટા॒-સ્સુહુ॑તા જુહોમિ ॥ ઉ॒દ્યન્ન॒દ્ય મિ॑ત્રમહઃ ।
સ॒પત્ના᳚ન્મે અનીનશઃ । દિવૈ॑નાન્. વિ॒દ્યુતા॑ જહિ ।
નિ॒મ્રોચ॒ન્નધ॑રાન્ કૃધિ ॥ 75 ॥
ઉ॒દ્યન્ન॒દ્ય વિ નો॑ ભજ । પિ॒તા પુ॒ત્રેભ્યો॒ યથા᳚ । દી॒ર્ઘા॒યુ॒ત્વસ્ય॑ હેશિષે । તસ્ય॑ નો દેહિ સૂર્ય ॥ ઉ॒દ્યન્ન॒દ્ય મિ॑ત્રમહઃ । આ॒રોહ॒ન્નુત્ત॑રા॒-ન્દિવ᳚મ્ । હૃ॒દ્રો॒ગ-મ્મમ॑ સૂર્ય । હ॒રિ॒માણ॑-ઞ્ચ નાશય ॥ શુકે॑ષુ મે હરિ॒માણ᳚મ્ ।
રો॒પ॒ણાકા॑સુ દદ્ધ્મસિ ॥ 76 ॥
અથો॑ હારિદ્ર॒વેષુ॑ મે । હ॒રિ॒માણ॒-ન્નિદ॑દ્ધ્મસિ ॥ ઉદ॑ગાદ॒ય-મા॑દિ॒ત્યઃ ।
વિશ્વે॑ન॒ સહ॑સા સ॒હ । દ્વિ॒ષન્ત॒-મ્મમ॑ ર॒ન્ધયન્ન્॑ । મો અ॒હ-ન્દ્વિ॑ષ॒તો ર॑ધમ્ ॥
યો ન॒-શ્શપા॒દશ॑પતઃ । યશ્ચ॑ ન॒-શ્શપ॑ત॒-શ્શપા᳚ત્ । ઉ॒ષાશ્ચ॒ તસ્મૈ॑ નિ॒મ્રુક્ચ॑ । સર્વ॑-મ્પા॒પગ્ં સમૂ॑હતામ્ ॥ 77 ॥
યો નઃ॑ સ॒પત્નો॒ યો રણઃ॑ । મર્તો॑-ઽભિ॒દાસ॑તિ દેવાઃ। ઇ॒દ્ધ્મસ્યે॑વ પ્ર॒ક્ષાય॑તઃ ।
મા તસ્યોચ્છે॑ષિ॒ કિઞ્ચ॒ન ॥ અવ॑સૃષ્ટઃ॒ પરા॑પત । શ॒રો બ્રહ્મ॑સગ્ંશિતઃ ।
ગચ્છા॒-ઽમિત્રા॒-ન્પ્રવિ॑શ । મૈષા॒-ઙ્કઞ્ચ॒નોચ્છિ॑ષઃ ॥ 78 ॥
(પતિઃ॑ - પ્ર॒જાપ॑તયે - તપ॒સ્વી - વા॒ચા - સૌભ॑ગાય - પ॒શૂન્મે॑ પિન્વસ્વ - દુર્મરા॒યું - દે॑વ॒યાના॑ - નગ્ને॒ - ઽન્તરિ॑ક્ષે॒-ઽહમુત્ત॑રો ભૂયાસં -પ્ર॒જાપ॑તિરસિ સ॒ર્વતઃ॑ શ્રિ॒તઃ - પ્રવિ॑ષ્ટં - દે॒વતા॑ભિ--ર્ વાજ॒જિતં॑ -
પૃથિ॒વી હ્વ॑યતામ॒ગ્નિરાગ્ની᳚દ્ધ્રા-દ્- વૃશ્ચત - સસૃ॒વાગ્ંસગ્ં॑ - હુ॒તે - સ્યો॒નેન॑ મે॒ સમ્તિ॑ષ્ઠસ્વે॒ - તઃ - કૃ॑ધિ- દધ્મ - સ્યૂહતા - +મ॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 6)
અનુવાકં 7 - સોમાઙ્ગ.ભૂતેષુ મન્ત્રેષુ-દીક્ષામારભ્યાગ્નીષોમયિ પશુપર્યન્તે પ્રયોગે શેષભૂતા મન્ત્રાઃ
સક્ષે॒દ-મ્પ॑શ્ય । વિધ॑ર્તરિ॒દ-મ્પ॑શ્ય । નાકે॒દ-મ્પ॑શ્ય । ર॒મતિઃ॒ પનિ॑ષ્ઠા ।
ઋ॒તં-વઁર્​ષિ॑ષ્ઠમ્ । અ॒મૃતા॒ યાન્યા॒હુઃ । સૂર્યો॒ વરિ॑ષ્ઠો અ॒ક્ષભિ॒ર્વિભા॑તિ ।
અન॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી દે॒વપુ॑ત્રે ॥ દી॒ક્ષા-ઽસિ॒ તપ॑સો॒ યોનિઃ॑ । તપો॑-ઽસિ॒ બ્રહ્મ॑ણો॒ યોનિઃ॑ ॥ 79 ॥
બ્રહ્મા॑સિ ક્ષ॒ત્રસ્ય॒ યોનિઃ॑ । ક્ષ॒ત્રમ॑સ્યૃ॒તસ્ય॒ યોનિઃ॑ ।
ઋ॒તમ॑સિ॒ ભૂરાર॑ભે । શ્ર॒દ્ધા-મ્મન॑સા । દી॒ક્ષા-ન્તપ॑સા । વિશ્વ॑સ્ય॒ ભુવ॑ન॒સ્યાધિ॑પત્નીમ્ । સર્વે॒ કામા॒ યજ॑માનસ્ય સન્તુ ॥
વાત॑-મ્પ્રા॒ણ-મ્મન॑સા॒-ઽન્વાર॑ભામહે । પ્ર॒જાપ॑તિં॒-યોઁ ભુવ॑નસ્ય ગો॒પાઃ ।
સ નો॑ મૃ॒ત્યોસ્ત્રા॑યતા॒-મ્પાત્વગ્ંહ॑સઃ ॥ 80 ॥
જ્યોગ્જી॒વા જ॒રામ॑શીમહિ ॥ ઇન્દ્ર॑ શાક્વર ગાય॒ત્રી-મ્પ્રપ॑દ્યે । તા-ન્તે॑ યુનજ્મિ । ઇન્દ્ર॑ શાક્વર ત્રિ॒ષ્ટુભ॒-મ્પ્રપ॑દ્યે । તા-ન્તે॑ યુનજ્મિ ।
ઇન્દ્ર॑ શાક્વર॒ જગ॑તી॒-મ્પ્રપ॑દ્યે । તા-ન્તે॑ યુનજ્મિ ।
ઇન્દ્ર॑ શાક્વરાનુ॒ષ્ટુભ॒-મ્પ્રપ॑દ્યે । તા-ન્તે॑ યુનજ્મિ । ઇન્દ્ર॑ શાક્વર પ॒ઙ્ક્તિ-મ્પ્રપ॑દ્યે ॥ 81 ॥
તા-ન્તે॑ યુનજ્મિ ॥ આ-ઽહ-ન્દી॒ક્ષામ॑રુહ-મૃ॒તસ્ય॒ પત્ની᳚મ્ । ગા॒ય॒ત્રેણ॒ છન્દ॑સા॒ બ્રહ્મ॑ણા ચ । ઋ॒તગ્ં સ॒ત્યે॑-ઽધાયિ । સ॒ત્યમૃ॒તે॑-ઽધાયિ ।
ઋ॒ત-ઞ્ચ॑ મે સ॒ત્ય-ઞ્ચા॑ભૂતામ્ । જ્યોતિ॑રભૂવ॒ગ્ં॒ સુવ॑રગમમ્ ।
સુ॒વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ન્નાક॑સ્ય પૃ॒ષ્ઠમ્ । બ્ર॒દ્ધ્નસ્ય॑ વિ॒ષ્ટપ॑મગમમ્ ॥
પૃ॒થિ॒વી દી॒ક્ષા ॥ 82 ॥
તયા॒-ઽગ્નિ ર્દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ । યયા॒-ઽગ્નિ ર્દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ । તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ । અ॒ન્તરિ॑ક્ષ-ન્દી॒ક્ષા ।
તયા॑ વા॒યુ ર્દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
યયા॑ વા॒યુ ર્દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ । દ્યૌ ર્દી॒ક્ષા ।
તયા॑-ઽઽદિ॒ત્યો દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
યયા॑-ઽઽદિ॒ત્યો દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ॥ 83 ॥
તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ । દિશો॑ દી॒ક્ષા ।
તયા॑ ચ॒ન્દ્રમા॑ દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
યયા॑ ચ॒ન્દ્રમા॑ દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ ।
આપો॑ દી॒ક્ષા । તયા॒ વરુ॑ણો॒ રાજા॑ દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ । યયા॒ વરુ॑ણો॒ રાજા॑ દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ । તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ ।
ઓષ॑ધયો દી॒ક્ષા ॥ 84 ॥
તયા॒ સોમો॒ રાજા॑ દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ। યયા॒ સોમો॒ રાજા॑ દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ । વાગ્ દી॒ક્ષા ।
તયા᳚ પ્રા॒ણો દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
યયા᳚ પ્રા॒ણો દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ । પૃ॒થિ॒વી ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષતામ્ ।
અ॒ન્તરિ॑ક્ષ-ન્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષતામ્ ।
દ્યૌસ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષતામ્ ॥ 85 ॥
દિશ॑સ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ । આપ॑સ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ ।
ઓષ॑ધયસ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ । વાક્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષતામ્ ।
ઋચ॑સ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ । સામા॑નિ ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ ।
યજૂગ્ં॑ષિ ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ । અહ॑શ્ચ॒ રાત્રિ॑શ્ચ । કૃ॒ષિશ્ચ॒ વૃષ્ટિ॑શ્ચ । ત્વિષિ॒શ્ચા-પ॑ચિતિશ્ચ ॥ 86 ॥
આપ॒શ્ચૌષ॑ધયશ્ચ । ઊર્ક્ચ॑ સૂ॒નૃતા॑ ચ । તાસ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ ॥
સ્વે દક્ષે॒ દક્ષ॑પિતે॒હ સી॑દ । દે॒વાનાગ્ં॑ સુ॒મ્નો મ॑હ॒તે રણા॑ય । સ્વા॒સ॒સ્થ-સ્ત॒નુવા॒ સં​વિઁ॑શસ્વ । પિ॒તેવૈ॑ધિ સૂ॒નવ॒ આ સુ॒શેવઃ॑ ।
શિ॒વો મા॑ શિ॒વમાવિ॑શ । સ॒ત્ય-મ્મ॑ આ॒ત્મા । શ્ર॒દ્ધા મે ઽક્ષિ॑તિઃ ॥ 87 ॥
તપો॑ મે પ્રતિ॒ષ્ઠા । સ॒વિ॒તૃ-પ્ર॑સૂતા મા॒ દિશો॑ દીક્ષયન્તુ । સ॒ત્યમ॑સ્મિ ॥ અ॒હ-ન્ત્વદ॑સ્મિ॒ મદ॑સિ॒ ત્વમે॒તત્ । મમા॑સિ॒ યોનિ॒સ્તવ॒ યોનિ॑રસ્મિ । મમૈ॒વ સન્વહ॑ હ॒વ્યાન્ય॑ગ્ને ।
પુ॒ત્રઃ પિ॒ત્રે લો॑ક॒કૃ-જ્જા॑તવેદઃ ॥
આ॒જુહ્વા॑ન-સ્સુ॒પ્રતી॑કઃ પુ॒રસ્તા᳚ત્ ।
અગ્ને॒ સ્વાં-યોઁનિ॒માસી॑દ સા॒દ્ધ્યા ।
અ॒સ્મિન્-થ્સ॒ધસ્થે॒ અદ્ધ્યુત્ત॑રસ્મિન્ન્ ॥ 88 ॥
વિશ્વે॑ દેવા॒ યજ॑માનશ્ચ સીદત ॥
એક॑મિ॒ષે વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ ।
દ્વે ઊ॒ર્જે વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ ।
ત્રીણિ॑ વ્ર॒તાય॒ વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ ।
ચ॒ત્વારિ॒ માયો॑ ભવાય॒ વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ ।
પઞ્ચ॑ પ॒શુભ્યો॒ વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ । ષડ્રા॒યસ્પોષા॑ય॒ વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ ।
સ॒પ્ત સ॒પ્તભ્યો॒ હોત્રા᳚ભ્યો॒ વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ ॥
સખા॑ય-સ્સ॒પ્તપ॑દા અભૂમ । સ॒ખ્ય-ન્તે॑ ગમેયમ્ ॥ 89 ॥
સ॒ખ્યાત્તે॒ મા યો॑ષમ્ । સ॒ખ્યાન્મે॒ મા યો᳚ષ્ઠાઃ ॥ સા-ઽસિ॑ સુબ્રહ્મણ્યે ।
તસ્યા᳚સ્તે પૃથિ॒વી પાદઃ॑ । સા-ઽસિ॑ સુબ્રહ્મણ્યે । તસ્યા᳚સ્તે॒-ઽન્તરિ॑ક્ષ॒-મ્પાદઃ॑ ।
સા-ઽસિ॑ સુબ્રહ્મણ્યે । તસ્યા᳚સ્તે॒ દ્યૌઃ પાદઃ॑ । સા-ઽસિ॑ સુબ્રહ્મણ્યે । તસ્યા᳚સ્તે॒ દિશઃ॒ પાદઃ॑ ॥ 90 ॥
પ॒રો ર॑જાસ્તે પઞ્ચ॒મઃ પાદઃ॑ । સા ન॒ ઇષ॒મૂર્જ॑-ન્ધુક્ષ્વ । તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સ-મ॒ન્નાદ્ય᳚મ્ ॥ વિમિ॑મે ત્વા॒ પય॑સ્વતીમ્ । દે॒વાના᳚-ન્ધે॒નુગ્ં સુ॒દુઘા॒-મન॑પ-સ્ફુરન્તીમ્ । ઇન્દ્ર॒-સ્સોમ॑-મ્પિબતુ ।
ક્ષેમો॑ અસ્તુ નઃ ॥ ઇ॒મા-ન્ન॑રાઃ કૃણુત॒ વેદિ॒મેત્ય॑ । વસુ॑મતીગ્ં રુ॒દ્રવ॑તી-માદિ॒ત્યવ॑તીમ્ ॥ 91 ॥
વર્​ષ્મ॑ન્દિ॒વઃ । નાભા॑ પૃથિ॒વ્યાઃ ।
યથા॒-ઽયં-યઁજ॑માનો॒ ન રિષ્યે᳚ત્ ।
દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુ-સ્સ॒વે ॥
ચતુઃ॑ શિખણ્ડા યુવ॒તિ-સ્સુ॒પેશાઃ᳚ ।
ઘૃ॒તપ્ર॑તીકા॒ ભુવ॑નસ્ય॒ મદ્ધ્યે᳚ ।
તસ્યાગ્ં॑ સુપ॒ર્ણાવધિ॒ યૌ નિવિ॑ષ્ટૌ ।
તયો᳚ ર્દે॒વાના॒મધિ॑ ભાગ॒ધેય᳚મ્ ॥
અપ॒ જન્ય॑-મ્ભ॒ય-ન્નુ॑દ । અપ ચ॒ક્રાણિ॑ વર્તય । ગૃ॒હગ્ં સોમ॑સ્ય ગચ્છતમ્ ॥
ન વા ઉ॑વે॒તન્મ્રિ॑યસે॒ ન રિ॑ષ્યસિ ।
દે॒વાગ્ં ઇદે॑ષિ પ॒થિભિઃ॑ સુ॒ગેભિઃ॑ ।
યત્ર॒ યન્તિ॑ સુ॒કૃતો॒ નાપિ॑ દુ॒ષ્કૃતઃ॑ ।
તત્ર॑ ત્વા દે॒વ-સ્સ॑વિ॒તા દ॑ધાતુ ॥ 92 ॥
(બ્રહ્મ॑ણો॒ યોનિ॒ - રગ્ંહ॑સઃ - પ॒ઙ્ક્તિ-મ્પ્રપ॑દ્યે - દી॒ક્ષા - યયો॑-ઽઽદિ॒ત્યો દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒ત - સ્તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયા॒મ્યોષ॑ધયો દી॒ક્ષા - દ્યૌસ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષતા॒ - મપ॑ચિતિ॒શ્ચા - ક્ષિ॑તિ॒ - રુત્ત॑રસ્મિન્ - ગમેયં॒ - દિશઃ॒ પાદ॑ - આદિ॒ત્યવ॑તીં - ઁવર્તય॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 7)
અનુવાકં 8 - પશુવિષયા અચ્છિદ્રમન્ત્રાઃ
યદ॒સ્ય પા॒રે રજ॑સઃ । શુ॒ક્ર-ઞ્જ્યોતિ॒-રજા॑યત । તન્નઃ॑ પર્​ષ॒દતિ॒ દ્વિષઃ॑ ।
અગ્ને॑ વૈશ્વાનર॒ સ્વાહા᳚ ॥ યસ્મા᳚દ્ભી॒ષા-ઽવા॑શિષ્ઠાઃ । તતો॑ નો॒ અભ॑ય-ઙ્કૃધિ ।
પ્ર॒જાભ્ય॒-સ્સર્વા᳚ભ્યો મૃડ । નમો॑ રુ॒દ્રાય॑ મી॒ઢુષે᳚ ॥ યસ્મા᳚દ્ભી॒ષા ન્યષ॑દઃ ।
તતો॑ નો॒ અભ॑ય-ઙ્કૃધિ ॥ 93 ॥
પ્ર॒જાભ્ય॒-સ્સર્વા᳚ભ્યો મૃડ । નમો॑ રુ॒દ્રાય॑ મી॒ઢુષે᳚ ॥ ઉદુ॑સ્ર તિષ્ઠ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠ॒ મા રિ॑ષઃ । મેમં-યઁ॒જ્ઞં-યઁજ॑માન-ઞ્ચ રીરિષઃ । સુ॒વ॒ર્ગે લો॒કે યજ॑માન॒ગ્ં॒ હિ ધે॒હિ । શ-ન્ન॑ એધિ દ્વિ॒પદે॒ શ-ઞ્ચતુ॑ષ્પદે ॥
યસ્મા᳚દ્ભી॒ષા-ઽવે॑પિષ્ઠાઃ પ॒લાયિ॑ષ્ઠા-સ્સ॒મજ્ઞા᳚સ્થાઃ । તતો॑ નો॒ અભ॑ય-ઙ્કૃધિ ।
પ્ર॒જાભ્ય॒-સ્સર્વા᳚ભ્યો મૃડ । નમો॑ રુ॒દ્રાય॑ મી॒ઢુષે᳚ ॥ 94 ॥
ય ઇ॒દમકઃ॑ । તસ્મૈ॒ નમઃ॑ । તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥
ન વા ઉ॑વે॒તન્મ્રિ॑યસે॒ ન રિ॑ષ્યસિ દે॒વાગ્ં ઇદે॑ષિ પ॒થિભિઃ॑ સુ॒ગેભિઃ॑ । હરી॑ તે॒ યુઞ્જા॒ પૃષ॑તી અભૂતા॒મુપા᳚સ્થા-દ્વા॒જી ધુ॒રિ રાસ॑ભસ્ય ॥ । આશા॑ના-ન્ત્વા ઽઽશાપા॒લેભ્યઃ॑ । ચ॒તુર્ભ્યો॑ અ॒મૃતે᳚ભ્યઃ । ઇ॒દ-મ્ભૂ॒તસ્યાધ્ય॑ક્ષેભ્યઃ । વિ॒ધેમ॑ હ॒વિષા॑ વ॒યમ્ ॥
વિશ્વા॒ આશા॒ મધુ॑ના॒ સગ્ંસૃ॑જામિ । અ॒ન॒મી॒વા આપ॒ ઓષ॑ધયો ભવન્તુ । અ॒યં-યઁજ॑માનો॒ મૃધો॒ વ્ય॑સ્યતામ્ । અગૃ॑ભીતાઃ પ॒શવઃ॑ સન્તુ॒ સર્વે᳚ ॥ ॥ ય॒જ્ઞસ્ય॒ હિ સ્થ ઋ॒ત્વિયૌ᳚ ।
ઇન્દ્રા᳚ગ્ની॒ ચેત॑નસ્ય ચ । હુ॒તા॒હુ॒તસ્ય॑ તૃપ્યતમ્ । અહુ॑તસ્ય હુ॒તસ્ય॑ ચ । હુ॒તસ્ય॒ ચાહુ॑તસ્ય ચ । અહુ॑તસ્ય હુ॒તસ્ય॑ ચ । ઇન્દ્રા᳚ગ્ની અ॒સ્ય સોમ॑સ્ય । વી॒ત-મ્પિ॑બત-ઞ્જુ॒ષેથા᳚મ્ ॥
મા યજ॑માન॒-ન્તમો॑ વિદત્ । મર્ત્વિજો॒ મો ઇ॒માઃ પ્ર॒જાઃ । મા ય-સ્સોમ॑મિ॒મ-મ્પિબા᳚ત્ । સગ્ંસૃ॑ષ્ટમુ॒ભય॑-ઙ્કૃ॒તમ્ ॥ 95 ॥
(કૃ॒ધિ॒ - મી॒ઢુષે - ઽહુ॑તસ્ય ચ સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 8)
અનુવાકં 9 - ઉપાંશ્વભિષવા મન્ત્રાઃ
અ॒ના॒ગસ॑સ્ત્વા વ॒યમ્ । ઇન્દ્રે॑ણ॒ પ્રેષિ॑તા॒ ઉપ॑ । વા॒યુષ્ટે॑ અસ્ત્વગ્ંશ॒ભૂઃ । મિ॒ત્રસ્તે॑ અસ્ત્વગ્ંશ॒ભૂઃ । વરુ॑ણસ્તે અસ્ત્વગ્ંશ॒ભૂઃ ॥
અપા᳚-ઙ્ક્ષયા॒ ઋત॑સ્ય ગર્ભાઃ । ભુવ॑નસ્ય ગોપા॒-શ્શ્યેના॑ અતિથયઃ । પર્વ॑તાના-ઙ્કકુભઃ પ્ર॒યુતો॑ નપાતારઃ । વ॒ગ્નુનેન્દ્રગ્ગ્॑ હ્વયત ।
ઘોષે॒ણામી॑-વાગ્​શ્ચાતયત ॥ 96 ॥
યુ॒ક્તા-સ્સ્થ॒ વહ॑ત ॥ દે॒વા ગ્રાવા॑ણ॒ ઇન્દુ॒રિન્દ્ર॒ ઇત્ય॑વાદિષુઃ । એન્દ્ર॑મચુચ્યવુઃ પર॒મસ્યાઃ᳚ પરા॒વતઃ॑ । આ-ઽસ્મા-થ્સ॒ધસ્થા᳚ત્ ।
ઓરોર॒ન્તરિ॑ક્ષાત્ । આ સુ॑ભૂ॒તમ॑સુષવુઃ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સ-મ્મ॒ આ-ઽસુ॑ષવુઃ ।
સ॒મ॒રે રક્ષાગ્॑સ્યવધિષુઃ । અપ॑હત-મ્બ્રહ્મ॒જ્યસ્ય॑ ॥ વાક્ચ॑ ત્વા॒ મન॑શ્ચ શ્રિણીતામ્ ॥ 97 ॥
પ્રા॒ણશ્ચ॑ ત્વા-ઽપા॒નશ્ચ॑ શ્રીણીતામ્ ।
ચક્ષુ॑શ્ચ ત્વા॒ શ્રોત્ર॑-ઞ્ચ શ્રીણીતામ્ ।
દક્ષ॑શ્ચ ત્વા॒ બલ॑-ઞ્ચ શ્રીણીતામ્ । ઓજ॑શ્ચ ત્વા॒ સહ॑શ્ચ શ્રીણીતામ્ । આયુ॑શ્ચ ત્વા જ॒રા ચ॑ શ્રીણીતામ્ । આ॒ત્મા ચ॑ ત્વા ત॒નૂશ્ચ॑ શ્રીણીતામ્ । શૃ॒તો॑-ઽસિ શૃ॒ત-ઙ્કૃ॑તઃ । શૃ॒તાય॑ ત્વા શૃ॒તેભ્ય॑સ્ત્વા ॥
યમિન્દ્ર॑મા॒હુ ર્વરુ॑ણં॒-યઁમા॒હુઃ । ય-મ્મિ॒ત્રમા॒હુ-ર્યમુ॑ સ॒ત્યમા॒હુઃ ॥ 98 ॥
યો દે॒વાના᳚-ન્દે॒વત॑મસ્તપો॒જાઃ । તસ્મૈ᳚ ત્વા॒ તેભ્ય॑સ્ત્વા ॥ મયિ॒ ત્યદિ॑ન્દ્રિ॒ય-મ્મ॒હત્ । મયિ॒ દક્ષો॒ મયિ॒ ક્રતુઃ॑ । મયિ॑ ધાયિ સુ॒વીર્ય᳚મ્ । ત્રિશુ॑ગ્ઘ॒ર્મો વિભા॑તુ મે । આકૂ᳚ત્યા॒ મન॑સા સ॒હ ।
વિ॒રાજા॒ જ્યોતિ॑ષા સ॒હ । ય॒જ્ઞેન॒ પય॑સા સ॒હ ।
તસ્ય॒ દોહ॑મશીમહિ ॥ 99 ॥
તસ્ય॑ સુ॒મ્નમ॑શીમહિ । તસ્ય॑ ભ॒ક્ષમ॑શીમહિ ।
વાગ્જુ॑ષા॒ણા સોમ॑સ્ય તૃપ્યતુ ॥ મિ॒ત્રો જનાન્॑ યાતયતિ પ્રજા॒ન-ન્મિ॒ત્રો દા॑ધાર પૃથિ॒વીમુ॒ત દ્યામ્ । મિ॒ત્રઃ કૃ॒ષ્ટીરનિ॑મિષા॒-ઽભિ ચ॑ષ્ટે સ॒ત્યાય॑ હ॒વ્ય-ઙ્ઘૃ॒તવ॑-દ્વિધેમ ॥ પ્ર સ મિ॑ત્ર॒ મર્તો॑ અસ્તુ॒ પ્રય॑સ્વા॒ન્. યસ્ત॑ આદિત્ય॒ શિક્ષ॑તિ વ્ર॒તેન॑ । ન હ॑ન્યતે॒ ન જી॑યતે॒ ત્વોતો॒ નૈન॒મગ્ંહો॑ અશ્નો॒ત્યન્તિ॑તો॒ ન દૂ॒રાત્ ॥ ॥ યસ્મા॒ન્ન જા॒તઃ પરો॑ અ॒ન્યો અસ્તિ॑ । ય આ॑વિ॒વેશ॒ ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા᳚ ।
પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જયા॑ સં​વિઁદા॒નઃ ।
ત્રીણિ॒ જ્યોતીગ્ં॑ષિ સચતે॒ સ ષો॑ડ॒શી ॥
એ॒ષ બ્ર॒હ્મા ય ઋ॒ત્વિયઃ॑ ।
ઇન્દ્રો॒ નામ॑ શ્રુ॒તો ગ॒ણે ॥ 100 ॥
પ્ર તે॑ મ॒હે વિ॒દથે॑ ઽશગ્ંસિષ॒ગ્ં॒ હરી᳚ । ય ઋ॒ત્વિયઃ॒ પ્ર તે॑ વન્વે ।
વ॒નુષો॑ હર્ય॒ત-મ્મદ᳚મ્ ॥ ઇન્દ્રો॒ નામ॑ ઘૃ॒ત-ન્ન યઃ । હરિ॑ભિ॒શ્ચારુ॒ સેચ॑તે ।
શ્રુ॒તો ગ॒ણ આ ત્વા॑ વિશન્તુ । હરિ॑વર્પસ॒ગિંરઃ॑ ॥
ઇન્દ્રાધિ॑પ॒તે-ઽધિ॑પતિ॒સ્ત્વ-ન્દે॒વાના॑મસિ । અધિ॑પતિ॒-મ્મામ્ । આયુ॑ષ્મન્તં॒-વઁર્ચ॑સ્વન્ત-મ્મનુ॒ષ્યે॑ષુ કુરુ ॥ 101 ॥
ઇન્દ્ર॑શ્ચ સ॒મ્રા-ડ્વરુ॑ણશ્ચ॒ રાજા᳚ ।
તૌ તે॑ ભ॒ક્ષ-ઞ્ચ॑ક્રતુ॒રગ્ર॑ એ॒તમ્ ।
તયો॒રનુ॑ ભ॒ક્ષ-મ્ભ॑ક્ષયામિ ।
વાગ્જુ॑ષા॒ણા સોમ॑સ્ય તૃપ્યતુ ॥
પ્ર॒જાપ॑તિ ર્વિ॒શ્વક॑ર્મા । તસ્ય॒ મનો॑ દે॒વં-યઁ॒જ્ઞેન॑ રાદ્ધ્યાસમ્ । અ॒ર્થે॒ ગા અ॒સ્ય જ॑હિતઃ । અ॒વ॒સાન॑પતે-ઽવ॒સાન॑-મ્મે વિન્દ ॥
નમો॑ રુ॒દ્રાય॑ વાસ્તો॒ષ્પત॑યે ।
આય॑ને વિ॒દ્રવ॑ણે ॥ 102 ॥
ઉ॒દ્યાને॒ યત્પ॒રાય॑ણે । આ॒વર્ત॑ને વિ॒વર્ત॑ને ।
યો ગો॑પા॒યતિ॒ તગ્ં હુ॑વે ॥
યાન્ય॑પા॒મિત્યા॒-ન્યપ્ર॑તીત્તા॒-ન્યસ્મિ॑ ।
ય॒મસ્ય॑ બ॒લિના॒ ચરા॑મિ ।
ઇ॒હૈવ સન્તઃ॒ પ્રતિ॒ તદ્યા॑તયામઃ ।
જી॒વા જી॒વેભ્યો॒ નિહ॑રામ એનત્ ॥
અ॒નૃ॒ણા અ॒સ્મિન્ન॑-નૃ॒ણાઃ પર॑સ્મિન્ન્ ।
તૃ॒તીયે॑ લો॒કે અ॑નૃ॒ણા-સ્સ્યા॑મ ।
યે દે॑વ॒યાના॑ ઉ॒ત પિ॑તૃ॒યાણાઃ᳚ ॥ 103 ॥
સર્વા᳚-ન્પ॒થો અ॑નૃ॒ણા આક્ષી॑યેમ ॥
ઇ॒દમૂ॒ નુ શ્રેયો॑-ઽવ॒સાન॒-માગ॑ન્મ ।
શિ॒વે નો॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી ઉ॒ભે ઇ॒મે । ગોમ॒દ્ધન॑-વ॒દશ્વ॑વ॒-દૂર્જ॑સ્વત્ ।
સુ॒વીરા॑ વી॒રૈરનુ॒ સઞ્ચ॑રેમ ॥ અ॒ર્કઃ પ॒વિત્ર॒ગ્ં॒ રજ॑સો વિ॒માનઃ॑ ।
પુ॒નાતિ॑ દે॒વાના॒-મ્ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા᳚ । દ્યાવા॑પૃથિ॒વી પય॑સા સં​વિઁદા॒ને ।
ઘૃ॒ત-ન્દુ॑હાતે અ॒મૃત॒-મ્પ્રપી॑ને ॥ પ॒વિત્ર॑મ॒ર્કો રજ॑સો વિ॒માનઃ॑ ।
પુ॒નાતિ॑ દે॒વાના॒-મ્ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા᳚ ।
સુવ॒ ર્જ્યોતિ॒ ર્યશો॑ મ॒હત્ ।
અ॒શી॒મહિ॑ ગા॒ધમુ॒ત પ્ર॑તિ॒ષ્ઠામ્ ॥ 104 ॥
(ચા॒ત॒ય॒ત॒ - શ્રી॒ણી॒તા॒ગ્ં॒ - સ॒ત્યમા॒હુ - ર॑શીમહિ - ગ॒ણે - કુ॑રુ - વિ॒દ્રવ॑ણે - પિતૃ॒યાણા॑ - અ॒ર્કો રજ॑સો વિ॒માન॒સ્ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 9)
અનુવાકં 10 - સૌમિકપ્રાયાશ્ચિત્તમન્ત્રાઃ
ઉદ॑સ્તામ્ફ્સી-થ્સવિ॒તા મિ॒ત્રો અ॑ર્ય॒મા ।
સર્વા॑-ન॒મિત્રા॑-નવધીદ્યુ॒ગેન॑ ।
બૃ॒હન્ત॒-મ્મામ॑કર-દ્વી॒રવ॑ન્તમ્ । ર॒થ॒ન્ત॒રે શ્ર॑યસ્વ॒ સ્વાહા॑ પૃથિ॒વ્યામ્ ।
વા॒મ॒દે॒વ્યે શ્ર॑યસ્વ॒ સ્વાહા॒-ઽન્તરિ॑ક્ષે । બૃ॒હ॒તિ શ્ર॑યસ્વ॒ સ્વાહા॑ દિ॒વિ ।
બૃ॒હ॒તા ત્વોપ॑સ્તભ્નોમિ ॥
આ ત્વા॑ દદે॒ યશ॑સે વી॒ર્યા॑ય ચ ।
અ॒સ્માસ્વ॑-ઘ્નિયા યૂ॒ય-ન્દ॑ધાથેન્દ્રિ॒ય-મ્પયઃ॑ ॥ યસ્તે᳚ દ્ર॒ફ્સો યસ્ત॑ ઉદ॒ર્॒ષઃ ॥ 105 ॥
દૈવ્યઃ॑ કે॒તુ ર્વિશ્વ॒-મ્ભુવ॑ન-માવિ॒વેશ॑ ।
સ નઃ॑ પા॒હ્યરિ॑ષ્ટ્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥
અનુ॑ મા॒ સર્વો॑ ય॒જ્ઞો॑-ઽયમે॑તુ ।
વિશ્વે॑ દે॒વા મ॒રુત॒-સ્સામા॒ર્કઃ ।
આ॒પ્રિય॒ ॑007આ;છન્દાગ્ં॑સિ નિ॒વિદો॒ યજૂગ્ં॑ષિ । અ॒સ્યૈ પૃ॑થિ॒વ્યૈ યદ્ય॒જ્ઞિય᳚મ્ ॥
પ્ર॒જાપ॑તે ર્વર્ત॒નિમનુ॑ વર્તસ્વ ।
અનુ॑ વી॒રૈરનુ॑ રાદ્ધ્યામ॒ ગોભિઃ॑ ।
અન્વશ્વૈ॒રનુ॒ સર્વૈ॑રુ પુ॒ષ્ટૈઃ ।
અનુ॑ પ્ર॒જયા-ઽન્વિ॑ન્દ્રિ॒યેણ॑ ॥ 106 ॥
દે॒વા નો॑ ય॒જ્ઞ-મૃ॑જુ॒ધા ન॑યન્તુ ॥
પ્રતિ॑ ક્ષ॒ત્રે પ્રતિ॑ તિષ્ઠામિ રા॒ષ્ટ્રે ।
પ્રત્યશ્વે॑ષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠામિ॒ ગોષુ॑ ।
પ્રતિ॑ પ્ર॒જાયા॒-મ્પ્રતિ॑ તિષ્ઠામિ॒ ભવ્યે᳚ ।
વિશ્વ॑મ॒ન્યા-ઽભિ॑ વાવૃ॒ધે । તદ॒ન્યસ્યા॒-મધિ॑શ્રિ॒તમ્ । દિ॒વે ચ॑ વિ॒શ્વક॑ર્મણે ।
પૃ॒થિ॒વ્યૈ ચા॑કર॒-ન્નમઃ॑ ॥ અસ્કા॒ન્દ્યૌઃ પૃ॑થિ॒વીમ્ । અસ્કા॑નૃષ॒ભો યુવા॒ ગાઃ ॥ 107 ॥
સ્ક॒ન્નેમા વિશ્વા॒ ભુવ॑ના । સ્ક॒ન્નો ય॒જ્ઞઃ પ્રજ॑નયતુ । અસ્કા॒નજ॑નિ॒ પ્રાજ॑નિ ।
આ સ્ક॒ન્નાજ્જા॑યતે॒ વૃષા᳚ । સ્ક॒ન્ના-ત્પ્રજ॑નિષીમહિ ॥ યે દે॒વા યેષા॑મિ॒દ-મ્ભા॑ગ॒ધેય॑-મ્બ॒ભૂવ॑ । યેષા᳚-મ્પ્રયા॒જા ઉ॒તાનૂ॑યા॒જાઃ । ઇન્દ્ર॑જ્યેષ્ઠેભ્યો॒ વરુ॑ણરાજભ્યઃ । અ॒ગ્નિહો॑તૃભ્યો દે॒વેભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ ॥ ઉ॒ત ત્યા નો॒ દિવા॑ મ॒તિઃ ॥ 108 ॥
અદિ॑તિરૂ॒ત્યા-ઽઽગ॑મત્ । સા શન્તા॑ચી॒ મય॑સ્કરત્ । અપ॒ સ્રિધઃ॑ ॥ ઉ॒ત ત્યા દૈવ્યા॑ ભિ॒ષજા᳚ । શ-ન્ન॑સ્કરતો અ॒શ્વિના᳚ । યૂ॒યાતા॑-મ॒સ્મદ્રપઃ॑ ।
અપ॒ સ્રિધઃ॑ ॥ શમ॒ગ્નિ-ર॒ગ્નિભિ॑સ્કરત્ । શ-ન્ન॑સ્તપતુ॒ સૂર્યઃ॑ । શં-વાઁતો॑ વાત્વર॒પાઃ ॥ 109 ॥
અપ॒ સ્રિધઃ॑ ॥ તદિત્પ॒દ-ન્ન વિચિ॑કેત વિ॒દ્વાન્ ।
યન્મૃ॒તઃ પુન॑ર॒પ્યેતિ॑ જી॒વાન્ । ત્રિ॒વૃદ્ય-દ્ભુવ॑નસ્ય રથ॒વૃત્ । જી॒વો ગર્ભો॒ ન મૃ॒ત-સ્સ જી॑વાત્ ॥ પ્રત્ય॑સ્મૈ॒ પિપી॑ષતે । વિ॒શ્વા॑નિ વિ॒દુષે॑ ભર । અ॒ર॒-ઙ્ગ॒માય॒ જગ્મ॑વે ।
અપ॑શ્ચાદ્દધ્વને॒ નરે᳚ (ઓ-રપ॑શ્ચાદ્દઘ્વને॒ નરે᳚) ॥ ઇન્દુ॒રિન્દુ॒મ-વા॑ગાત્ ।
ઇન્દો॒રિન્દ્રો॑-ઽપાત્ । તસ્ય॑ ત ઇન્દ॒વિન્દ્ર॑-પીતસ્ય॒ મધુ॑મતઃ । ઉપ॑હૂત॒સ્યોપ॑હૂતો ભક્ષયામિ ॥ 110 ॥
(ઉ॒દ॒ર્॒ષ - ઇ॑ન્દ્રિ॒યેણ॒ - ગા - મ॒તિ - ર॑ર॒પા - અ॑ગા॒ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 10)
અનુવાકં 11 - દર્​શપૂર્ણમાસપ્રાયશ્ચિત્તમન્ત્રાઃ
બ્રહ્મ॑ પ્રતિ॒ષ્ઠા મન॑સો॒ બ્રહ્મ॑ વા॒ચઃ । બ્રહ્મ॑ ય॒જ્ઞાનાગ્ં॑ હ॒વિષા॒-માજ્ય॑સ્ય ।
અતિ॑રિક્ત॒-ઙ્કર્મ॑ણો॒ યચ્ચ॑ હી॒નમ્ । ય॒જ્ઞઃ પર્વા॑ણિ પ્રતિ॒રન્ને॑તિ ક॒લ્પયન્ન્॑ ।
સ્વાહા॑કૃ॒તા-ઽઽહુ॑તિરેતુ દે॒વાન્ ॥ આશ્રા॑વિતમ॒ત્યાશ્રા॑વિતમ્ ।
વષ॑ટ્કૃત-મ॒ત્યનૂ᳚ક્ત-ઞ્ચ ય॒જ્ઞે ।
અતિ॑રિક્ત॒-ઙ્કર્મ॑ણો॒ યચ્ચ॑ હી॒નમ્ ।
ય॒જ્ઞઃ પર્વા॑ણિ પ્રતિ॒રન્ને॑તિ ક॒લ્પયન્ન્॑ ।
સ્વાહા॑કૃ॒તા-ઽઽહુ॑તિરેતુ દે॒વાન્ ॥ 111 ॥
યદ્વો॑ દેવા અતિપા॒દયા॑નિ । વા॒ચા ચિ॒ત્પ્રય॑ત-ન્દેવ॒ હેડ॑નમ્ । અ॒રા॒યો અ॒સ્માગ્ં અ॒ભિ-દુ॑ચ્છુના॒યતે᳚। અ॒ન્યત્રા॒સ્મ-ન્મ॑રુત॒સ્ત-ન્નિધે॑તન ॥ ત॒ત-મ્મ॒ આપ॒સ્તદુ॑ તાયત॒ પુનઃ॑ । સ્વાદિ॑ષ્ઠા ધી॒તિરુ॒ચથા॑ય શસ્યતે ।
અ॒યગ્ં સ॑મુ॒દ્ર ઉ॒ત વિ॒શ્વભે॑ષજઃ ।
સ્વાહા॑-કૃતસ્ય॒ સમુ॑તૃપ્ણુત ર્ભુવઃ ॥
ઉદ્વ॒ય-ન્તમ॑સ॒સ્પરિ॒ પશ્ય॑ન્તો॒ જ્યોતિ॒રુત્ત॑રમ્ । દે॒વ-ન્દે॑વ॒ત્રા સૂર્ય॒મગ॑ન્મ॒ જ્યોતિ॑રુત્ત॒મમ્ ॥ ।
ઉદુ॒ ત્ય-ઞ્જા॒તવે॑દસ-ન્દે॒વં-વઁ॑હન્તિ કે॒તવઃ॑ । દૃ॒શે વિશ્વા॑ય॒ સૂર્ય᳚મ્ ॥ ચિ॒ત્ર-ન્દે॒વાના॒-મુદ॑ગા॒દની॑ક॒-ઞ્ચક્ષુ॑-ર્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્યા॒-ઽગ્નેઃ । આ-ઽ પ્રા॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒ગ્ં॒ સૂર્ય॑ આ॒ત્મા જગ॑તસ્ત॒સ્થુષ॑શ્ચ ॥ ॥ 112 ॥
ઇ॒મ-મ્મે॑ વરુણ શ્રુધી॒ હવ॑મ॒દ્યા ચ॑ મૃડય । ત્વામ॑વ॒સ્યુરા ચ॑કે ॥ તત્ત્વા॑ યામિ॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ વન્દ॑માન॒-સ્તદા શા᳚સ્તે॒ યજ॑માનો હ॒વિર્ભિઃ॑ । અહે॑ડમાનો વરુણે॒હ બો॒ધ્યુરુ॑શગ્ંસ॒ મા ન॒ આયુઃ॒ પ્રમો॑ષીઃ ॥ ।
ત્વ-ન્નો॑ અગ્ને॒ વરુ॑ણસ્ય વિ॒દ્વા-ન્દે॒વસ્ય॒ હેડો-ઽવ॑ યાસિ સીષ્ઠાઃ । યજિ॑ષ્ઠો॒ વહ્નિ॑ તમ॒-શ્શોશુ॑ચાનો॒ વિશ્વા॒ દ્વેષાગ્ં॑સિ॒ પ્રમુ॑મુગ્ધ્ય॒સ્મત્ ॥
સ ત્વન્નો॑ અગ્ને-ઽવ॒મો ભ॑વો॒તી નેદિ॑ષ્ઠો અ॒સ્યા ઉ॒ષસો॒ વ્યુ॑ષ્ટૌ । અવ॑ યક્ષ્વ નો॒ વરુ॑ણ॒ગ્ં॒ રરા॑ણો વી॒હિ મૃ॑ડી॒કગ્ં સુ॒હવો॑ ન એધિ ॥ । ત્વમ॑ગ્ને અ॒યા-ઽસિ॑ । અ॒યા સન્મન॑સા હિ॒તઃ । અ॒યા સનઃઅ॒વ્યમૂ॑હિષે । અ॒યા નો॑ ધેહિ ભેષ॒જમ્ । ઇ॒ષ્ટો અ॒ગ્નિરાહુ॑તઃ । સ્વાહા॑કૃતઃ પિપર્તુ નઃ । સ્વ॒ગા દે॒વેભ્ય॑ ઇ॒દ-ન્નમઃ॑ ॥ પ્રજા॑પતે॒ ન ત્વદે॒તાન્ય॒ન્યો વિશ્વા॑ જા॒તાનિ॒ પરિ॒ તા બ॑ભૂવ । યત્કા॑માસ્તે જુહુ॒મસ્તન્નો॑ અસ્તુ વ॒યગ્ગ્​ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ॥ ॥ ઇ॒મ-ઞ્જી॒વેભ્યઃ॑ પરિ॒ધિ-ન્દ॑ધામિ । મૈષા-ન્નુ॑ ગા॒દપ॑રો॒ અર્ધ॑મે॒તમ્ । શ॒ત-ઞ્જી॑વન્તુ શ॒રદઃ॑ પુરૂ॒ચીઃ । તિ॒રો મૃ॒ત્યુ-ન્દ॑ધતા॒-મ્પર્વ॑તેન ॥
ઇ॒ષ્ટેભ્ય॒-સ્સ્વાહા॒ વષ॒ડનિ॑ષ્ટેભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ । ભે॒ષ॒જ-ન્દુરિ॑ષ્ટ્યૈ॒ સ્વાહા॒ નિષ્કૃ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ । દૌરા᳚ર્ધ્યૈ॒ સ્વાહા॒ દૈવી᳚ભ્ય-સ્ત॒નૂભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ ॥ 113 ॥
ઋદ્ધ્યૈ॒ સ્વાહા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥
યત॑ ઇન્દ્ર॒ ભયા॑મહે ।
તતો॑ નો॒ અભ॑ય-ઙ્કૃધિ । મઘ॑વઞ્છ॒ગ્ધિ તવ॒ તન્ન॑ ઊ॒તયે᳚ । વિ દ્વિષો॒ વિ મૃધો॑ જહિ ॥ સ્વ॒સ્તિ॒દા વિ॒શસ્પતિઃ॑ । વૃ॒ત્ર॒હા વિમૃધો॑ વ॒શી । વૃષેન્દ્રઃ॑ પુ॒ર એ॑તુ નઃ । સ્વ॒સ્તિ॒દા અ॑ભય-ઙ્ક॒રઃ ॥ આ॒ભિ ર્ગી॒ર્ભિ ર્યદતો॑ ન ઊ॒નમ્ ॥ 114 ॥
આપ્યા॑યય હરિવો॒ વર્ધ॑માનઃ ।
ય॒દા સ્તો॒તૃભ્યો॒ મહિ॑ ગો॒ત્રા રુ॒જાસિ॑ ।
ભૂ॒યિ॒ષ્ઠ॒ભાજો॒ અધ॑ તે સ્યામ ॥ અના᳚જ્ઞાતં॒-યઁદાજ્ઞા॑તમ્ । ય॒જ્ઞસ્ય॑ ક્રિ॒યતે॒ મિથુ॑ । અગ્ને॒ તદ॑સ્ય કલ્પય । ત્વગ્ં હિ વેત્થ॑ યથાત॒થમ્ ॥ પુરુ॑ષ સમ્મિતો ય॒જ્ઞઃ । ય॒જ્ઞઃ પુરુ॑ષ સમ્મિતઃ । અગ્ને॒ તદ॑સ્ય કલ્પય ।
ત્વગ્ં હિ વેત્થ॑ યથાત॒થમ્ ॥ ય-ત્પા॑ક॒ત્રા મન॑સા દી॒નદ॑ક્ષા॒ ન । ય॒જ્ઞસ્ય॑ મ॒ન્વતે॒ મર્તા॑સઃ । અ॒ગ્નિષ્ટદ્ધોતા᳚ કૃતુ॒વિદ્વિ॑જા॒નન્ન્ ।
યજિ॑ષ્ઠો દે॒વાગ્ં ઋ॑તુ॒શો ય॑જાતિ ॥ 115 ॥
(દે॒વાગ્​ - શ્ચિ॒ત્રં - ત॒નૂભ્ય॒-સ્સ્વાહો॒ - નં - પુરુ॑ષસમ્મિ॒તો-ઽગ્ને॒ તદ॑સ્ય કલ્પય॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 11)
અનુવાકં 12 - અગ્નિષ્ટોમાદૌ યજમાનજપ્યા મન્ત્રવિશેષાઃ
યદ્દે॑વા દેવ॒હેડ॑નમ્ । દેવા॑સશ્ચકૃ॒મા વ॒યમ્ । આદિ॑ત્યા॒-સ્તસ્મા᳚ન્મા મુઞ્ચત ।
ઋ॒તસ્ય॒ર્તેન॒ મામુ॒ત ॥ દેવા॑ જીવનકા॒મ્યા યત્ । વા॒ચા-ઽનૃ॑તમૂદિ॒મ । અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ । ગાર્​હ॑પત્યઃ॒ પ્રમુ॑ઞ્ચતુ । દુ॒રિ॒તા યાનિ॑ ચકૃ॒મ । ક॒રોતુ॒ મામ॑ને॒ નસ᳚મ્ ॥ 116 ॥
ઋ॒તેન॑ દ્યાવાપૃથિવી । ઋ॒તેન॒ ત્વગ્ં સ॑રસ્વતિ । ઋ॒તાન્મા॑ મુઞ્ચ॒તાગ્ંહ॑સઃ । યદ॒ન્ય કૃ॑તમારિ॒મ ॥ સ॒જા॒ત॒શ॒ગ્ં॒સાદુ॒ત વા॑ જામિશ॒ગ્ં॒સાત્ । જ્યાય॑સ॒-શ્શગ્ંસા॑દુ॒ત વા॒ કની॑યસઃ । અના᳚જ્ઞાત-ન્દે॒વકૃ॑તં॒-યઁદેનઃ॑ । તસ્મા॒ત્ત્વમ॒સ્મા-ઞ્જા॑તવેદો મુમુગ્ધિ ॥ યદ્વા॒ચા યન્મન॑સા । બા॒હુભ્યા॑-મૂ॒રુભ્યા॑-મષ્ઠી॒વદ્ભ્યા᳚મ્ ॥ 117 ॥
શિ॒શ્ઞૈ ર્યદનૃ॑ત-ઞ્ચકૃ॒મા વ॒યમ્ । અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ ॥ યદ્ધસ્તા᳚ભ્યા-ઞ્ચ॒કર॒ કિલ્બિ॑ષાણિ । અ॒ક્ષાણાં᳚-વઁ॒ગ્નુમુ॑પ॒ જિઘ્ન॑માનઃ । દૂ॒રે॒પ॒શ્યા ચ॑ રાષ્ટ્ર॒ભૃચ્ચ॑ । તાન્ય॑ફ્સ॒રસા॒-વનુ॑દત્તા-મૃ॒ણાનિ॑ ॥
અદી᳚વ્યન્નૃ॒ણં-યઁદ॒હ-ઞ્ચ॒કાર॑ । યદ્વા-ઽદા᳚સ્યન્-થ્સઞ્જ॒ગારા॒ જને᳚ભ્યઃ ।
અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ ॥ યન્મયિ॑ મા॒તા ગર્ભે॑ સ॒તિ ॥ 118 ॥
એન॑શ્ચ॒કાર॒ યત્પિ॒તા । અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ ॥ યદા॑ પિ॒પેષ॑ મા॒તર॑-મ્પિ॒તર᳚મ્ ।
પુ॒ત્રઃ પ્રમુ॑દિતો॒ ધયન્ન્॑ । અહિગ્ં॑સિતૌ પિ॒તરૌ॒ મયા॒ તત્ । તદ॑ગ્ને અનૃ॒ણો ભ॑વામિ ॥ યદ॒ન્તરિ॑ક્ષ-મ્પૃથિ॒વીમુ॒ત દ્યામ્ ।
યન્મા॒તર॑-મ્પિ॒તરં॑-વાઁ જિહિગ્ંસિ॒મ ।
અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ ॥ યદા॒શસા॑ નિ॒શસા॒ યત્પ॑રા॒શસા᳚ ॥ 119 ॥
યદેન॑શ્ચ કૃ॒મા નૂત॑નં॒-યઁત્પુ॑રા॒ણમ્ । અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ ॥ અતિ॑ક્રામામિ દુરિ॒તં-યઁદેનઃ॑ । જહા॑મિ રિ॒પ્ર-મ્પ॑ર॒મે સ॒ધસ્થે᳚ ।
યત્ર॒ યન્તિ॑ સુ॒કૃતો॒ નાપિ॑ દુ॒ષ્કૃતઃ॑ । તમારો॑હામિ સુ॒કૃતા॒-ન્નુ લો॒કમ્ ॥
ત્રિ॒તે દે॒વા અ॑મૃજતૈ॒-તદેનઃ॑ ।
ત્રિ॒ત એ॒તન્મ॑નુ॒ષ્યે॑ષુ મામૃજે ।
તતો॑ મા॒ યદિ॒ કિઞ્ચિ॑દાન॒શે ।
અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ ॥ 120 ॥
ગાર્​હ॑પત્યઃ॒ પ્રમુ॑ઞ્ચતુ । દુ॒રિ॒તા યાનિ॑ ચકૃ॒મ । ક॒રોતુ॒ મામ॑ને॒નસ᳚મ્ ॥ દિ॒વિ જા॒તા અ॒ફ્સુ જા॒તાઃ । યા જા॒તા ઓષ॑ધીભ્યઃ । અથો॒ યા અ॑ગ્નિ॒જા આપઃ॑ । તા નઃ॑ શુન્ધન્તુ॒ શુન્ધ॑નીઃ ॥
યદાપો॒ નક્ત॑-ન્દુરિ॒ત-ઞ્ચરા॑મ ।
યદ્વા॒ દિવા॒ નૂત॑નં॒-યઁત્પુ॑રા॒ણમ્ ।
હિર॑ણ્ય-વર્ણા॒સ્તત॒ ઉત્પુ॑નીત નઃ ॥
ઇ॒મ-મ્મે॑ વરુણ શ્રુધી॒ હવ॑મ॒દ્યા ચ॑ મૃડય । ત્વામ॑વ॒સ્યુરા ચ॑કે ॥
તત્ત્વા॑ યામિ॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ વન્દ॑માન॒-સ્તદા શા᳚સ્તે॒ યજ॑માનો હ॒વિર્ભિઃ॑ । અહે॑ડમાનો વરુણે॒હ બો॒ધ્યુરુ॑શગ્ંસ॒ મા ન॒ આયુઃ॒ પ્રમો॑ષીઃ ॥ । ત્વ-ન્નો॑ અગ્ને॒ વરુ॑ણસ્ય વિ॒દ્વા-ન્દે॒વસ્ય॒ હેડો-ઽવ॑ યાસિ સીષ્ઠાઃ । યજિ॑ષ્ઠો॒ વહ્નિ॑ તમ॒-શ્શોશુ॑ચાનો॒ વિશ્વા॒ દ્વેષાગ્ં॑સિ॒ પ્રમુ॑મુગ્ધ્ય॒સ્મત્ ॥ સ ત્વન્નો॑ અગ્ને-ઽવ॒મો ભ॑વો॒તી નેદિ॑ષ્ઠો અ॒સ્યા ઉ॒ષસો॒ વ્યુ॑ષ્ટૌ । અવ॑ યક્ષ્વ નો॒ વરુ॑ણ॒ગ્ં॒ રરા॑ણો વી॒હિ મૃ॑ડી॒કગ્ં સુ॒હવો॑ ન એધિ ॥ । ત્વમ॑ગ્ને અ॒યા-ઽસિ॑ । અ॒યા સન્મન॑સા હિ॒તઃ । અ॒યા સનઃઅ॒વ્યમૂ॑હિષે । અ॒યા નો॑ ધેહિ ભેષ॒જમ્ । ઇ॒ષ્ટો અ॒ગ્નિરાહુ॑તઃ । સ્વાહા॑કૃતઃ પિપર્તુ નઃ । સ્વ॒ગા દે॒વેભ્ય॑ ઇ॒દ-ન્નમઃ॑ ॥ ॥ 121 ॥
(અ॒ને॒નસ॑ - મષ્ઠી॒વદ્ભ્યાગ્ં॑ - સ॒તિ - પ॑રા॒શસા॑-ઽઽન॒શે᳚ - ઽગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ - પુનીત ન॒સ્ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 12)
(ય-દ્દે॑વા॒ ગાર્​હ॑પત્યો॒ યદ્ધસ્તા᳚ભ્યાં॒-યઁન્મયિ॑ મા॒તા યદા॑પિ॒પેષ॒
ઁયદ॒ન્તરિ॑ક્ષં॒-યઁદા॒શસા-ઽતિ॑ક્રામામિ ત્રિ॒તે દે॒વા દિ॒વિ જા॒તા અ॒ફ્સુ જા॒તા યદાપ॑ ઇ॒મ-મ્મે॑ વરુણા॒ તત્ત્વા॑ યામિ॒ ત્વ-ન્નો॑ અગ્ને॒ સ ત્વ-ન્નો॑ અગ્ને॒ ત્વમ॑ગ્ને અ॒યા-ઽસિ॑)
અનુવાકં 13 - અવભૃથે કર્મણિ ઋજીષપ્રોક્ષણમન્ત્રાઃ
યત્તે॒ ગ્રાવ્.ણ્ણા॑ ચિચ્છિ॒દુ-સ્સો॑મ રાજન્ન્ ।
પ્રિ॒યાણ્યઙ્ગા॑નિ॒ સ્વધિ॑તા॒ પરૂગ્ં॑ષિ । તથ્સન્ધ॒-થ્સ્વાજ્યે॑નો॒ત વ॑ર્ધયસ્વ ।
અ॒ના॒ગસો॒ અધ॒મિથ્સ॒ક્ષં​યેઁ॑મ ॥ યત્તે॒ ગ્રાવા॑ બા॒હુચ્યુ॑તો॒ અચુ॑ચ્યવુઃ ।
નરો॒ યત્તે॑ દુદુ॒હુ ર્દક્ષિ॑ણેન ।
તત્ત॒ આપ્યા॑યતા॒-ન્તત્તે᳚ । નિષ્ટ્યા॑યતા-ન્દેવ
સોમ ॥ યત્તે॒ ત્વચ॑-મ્બિભિ॒દુર્યચ્ચ॒ યોનિ᳚મ્ ।
યદા॒સ્થાના॒-ત્પ્રચ્યુ॑તો॒ વેન॑સિ॒ ત્મના᳚ ॥ 122 ॥
ત્વયા॒ તથ્સો॑મ ગુ॒પ્તમ॑સ્તુ નઃ ।
સા નઃ॑ સ॒ધાં-ઽસ॑ત્પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ ॥
અહા॒ચ્છરી॑ર॒-મ્પય॑સા સ॒મેત્ય॑ । અ॒ન્યો᳚-ઽન્યો ભવતિ॒ વર્ણો॑ અસ્ય । તસ્મિ॑ન્ વ॒યમુપ॑હૂતા॒સ્તવ॑ સ્મઃ । આ નો॑ ભજ॒ સદ॑સિ વિ॒શ્વરૂ॑પે ॥
નૃ॒ચક્ષા॒-સ્સોમ॑ ઉ॒ત શુ॒શ્રુગ॑સ્તુ ।
મા નો॒ વિહા॑સી॒દ્ગિર॑ આવૃણા॒નઃ ।
અના॑ગા-સ્ત॒નુવો॑ વાવૃધા॒નઃ ।
આ નો॑ રૂ॒પં-વઁ॑હતુ॒ જાય॑માનઃ ॥ 123 ॥
ઉપ॑ક્ષરન્તિ જુ॒હ્વો॑ ઘૃ॒તેન॑ । પ્રિ॒યાણ્યઙ્ગા॑નિ॒ તવ॑ વ॒ર્ધય॑ન્તીઃ । તસ્મૈ॑ તે સોમ॒ નમ॒ ઇદ્વષ॑ટ્ચ । ઉપ॑ મા રાજન્-થ્સુકૃ॒તે હ્વ॑યસ્વ ॥
સ-મ્પ્રા॑ણાપા॒નાભ્યા॒ગ્ં॒ સમુ॒ ચક્ષુ॑ષા॒ ત્વમ્ । સગ્ગ્​ શ્રોત્રે॑ણ ગચ્છસ્વ સોમ રાજન્ન્ ।
યત્ત॒ આસ્થિ॑ત॒ગ્ં॒ શમુ॒ તત્તે॑ અસ્તુ । જા॒ની॒તાન્નઃ॑ સ॒ગમ્મ॑ને પથી॒નામ્ ॥ એ॒ત-ઞ્જા॑નીતાત્પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ । વૃકા᳚-સ્સધસ્થા વિ॒દ રૂ॒પમ॑સ્ય ॥ 124 ॥
યદા॒ગચ્છા᳚-ત્પ॒થિભિ॑ ર્દેવ॒યાનૈઃ᳚ । ઇ॒ષ્ટા॒પૂ॒ર્તે કૃ॑ણુતા-દા॒વિર॑સ્મૈ ॥
અરિ॑ષ્ટો રાજન્નગ॒દઃ પરે॑હિ । નમ॑સ્તે અસ્તુ॒ ચક્ષ॑સે રઘૂય॒તે । નાક॒મારો॑હ સ॒હ યજ॑માનેન । સૂર્ય॑-ઙ્ગચ્છતાત્પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ ॥
અભૂ᳚દ્દે॒વ-સ્સ॑વિ॒તા વન્દ્યો॒ નુ નઃ॑ । ઇ॒દાની॒મહ્ન॑ ઉપ॒વાચ્યો॒ નૃભિઃ॑ ।
વિ યો રત્ના॒ ભજ॑તિ માન॒વેભ્યઃ॑ । શ્રેષ્ઠ॑-ન્નો॒ અત્ર॒ દ્રવિ॑ણં॒-યઁથા॒ દધ॑ત્ ॥
ઉપ॑ નો મિત્રાવરુણા-વિ॒હાવ॑તમ્ । અ॒ન્વાદી᳚દ્ધ્યા-થામિ॒હ નઃ॑ સખાયા । આ॒દિ॒ત્યાના॒-મ્પ્રસિ॑તિર્-હે॒તિઃ । ઉ॒ગ્રા શ॒તાપા᳚ષ્ઠા ઘ॒વિષા॒ પરિ॑ણો વૃણક્તુ ॥
આ પ્યા॑યસ્વ॒ સમॆ॑તુ તે વિ॒શ્વતઃ॑ સોમ॒ વૃષ્ણિ॑યમ્ । ભવા॒ વાજ॑સ્ય સઙ્ગ॒થે ॥ સ-ન્તે॒ પયાગ્ં॑સિ॒ સમુ॑ યન્તુ॒ વાજા॒-સ્સં-વૃઁષ્ણિ॑યા-ન્યભિમાતિ॒ષાહઃ॑ । આ॒પ્યાય॑માનો અ॒મૃતા॑ય સોમ દિ॒વિ શ્રવાગ્॑સ્યુત્ત॒માનિ॑ ધિષ્વ ॥ ॥ 125 ॥
(ત્મના॒ - જાય॑માનો - ઽસ્ય॒ - દધ॒-ત્પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 13)
અનુવાકં 14 - અવભૃથે કર્મણિ સેચનાદિમન્ત્રાઃ
યદ્દિ॑દી॒ક્ષે મન॑સા॒ યચ્ચ॑ વા॒ચા । યદ્વા᳚ પ્રા॒ણૈશ્ચક્ષુ॑ષા॒ યચ્ચ॒ શ્રોત્રે॑ણ ।
યદ્રેત॑સા મિથુ॒નેના-પ્યા॒ત્મના᳚ ।
અ॒દ્ભ્યો લો॒કા દ॑ધિ॒રે તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ।
શુ॒ક્રા દી॒ક્ષાયૈ॒ તપ॑સો વિ॒મોચ॑નીઃ ।
આપો॑ વિમો॒ક્ત્રી ર્મયિ॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ॥
યદૃ॒ચા સામ્ના॒ યજુ॑ષા । પ॒શૂ॒ના-ઞ્ચર્મ॑ન્. હ॒વિષા॑ દિદી॒ક્ષે ।
યચ્છન્દો॑ભિ॒-રોષ॑ધીભિ॒-ર્વન॒સ્પતૌ᳚ ।
અ॒દ્ભ્યો લો॒કા દ॑ધિ॒રે (દ॑ધિરે॒) તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ॥ 126 ॥
શુ॒ક્રા દી॒ક્ષાયૈ॒ તપ॑સો વિ॒મોચ॑નીઃ ।
આપો॑ વિમો॒ક્ત્રી ર્મયિ॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ॥
યેન॒ બ્રહ્મ॒ યેન॑ ક્ષ॒ત્રમ્ । યેને᳚ન્દ્રા॒ગ્ની પ્ર॒જાપ॑તિ॒-સ્સોમો॒ વરુ॑ણો॒ યેન॒ રાજા᳚ ।
વિશ્વે॑ દે॒વા ઋષ॑યો॒ યેન॑ પ્રા॒ણાઃ ।
અ॒દ્ભ્યો લો॒કા દ॑ધિરે॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ।
શુ॒ક્રા દી॒ક્ષાયૈ॒ તપ॑સો વિ॒મોચ॑નીઃ ।
આપો॑ વિમો॒ક્ત્રી ર્મયિ॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ॥
અ॒પા-મ્પુષ્પ॑મ॒સ્યો-ષ॑ધીના॒ગ્ં॒ રસઃ॑ । સોમ॑સ્ય પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑ ॥ 127 ॥
અ॒ગ્નેઃ પ્રિ॒યત॑મગ્ં હ॒વિ-સ્સ્વાહા᳚ ॥ અ॒પા-મ્પુષ્પ॑-મ॒સ્યોષ॑ધીના॒ગ્ં॒ રસઃ॑ ।
સોમ॑સ્ય પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑ । ઇન્દ્ર॑સ્ય પ્રિ॒યત॑મગ્ં હ॒વિ-સ્સ્વાહા᳚ । અ॒પા-મ્પુષ્પ॑મ॒સ્યો-ષ॑ધીના॒ગ્ં॒ રસઃ॑ । સોમ॑સ્ય પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑ ।
વિશ્વે॑ષા-ન્દે॒વાના᳚-મ્પ્રિ॒યત॑મગ્ં હ॒વિ-સ્સ્વાહા᳚ ॥ વ॒યગ્ં સો॑મ વ્ર॒તે તવ॑ ।
મન॑સ્ત॒નૂષુ॒ પિપ્ર॑તઃ । પ્ર॒જાવ॑ન્તો અશીમહિ ॥ 128 ॥
દે॒વેભ્યઃ॑ પિ॒તૃભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ । સો॒મ્યેભ્યઃ॑ પિ॒તૃભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ । ક॒વ્યેભ્યઃ॑ પિ॒તૃભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ ॥ દેવા॑સ ઇ॒હ મા॑દયદ્ધ્વમ્ ।
સોમ્યા॑સ ઇ॒હ મા॑દયદ્ધ્વમ્ । કવ્યા॑સ ઇ॒હ મા॑દયદ્ધ્વમ્ ॥ અન॑ન્તરિતાઃ પિ॒તરઃ॑ સો॒મ્યા-સ્સો॑મપી॒થાત્ ॥ અપૈ॑તુ મૃ॒ત્યુર॒મૃત॑-ન્ન॒ આગન્ન્॑ । વૈ॒વ॒સ્વ॒તો નો॒ અભ॑ય-ઙ્કૃણોતુ ।
પ॒ર્ણં-વઁન॒સ્પતે॑રિવ ॥ 129 ॥
અ॒ભિ નઃ॑ શીયતાગ્ં ર॒યિઃ । સચ॑તા-ન્ન॒-શ્શચી॒પતિઃ॑ ॥ પર॑-મ્મૃત્યો॒ અનુ॒પરે॑હિ॒ પન્થા᳚મ્ । યસ્તે॒ સ્વ ઇત॑રો દેવ॒યાના᳚ત્ । ચક્ષુ॑ષ્મતે શૃણ્વ॒તે તે᳚ બ્રવીમિ । મા નઃ॑ પ્ર॒જાગ્ં રી॑રિષો॒ મોત વી॒રાન્ ॥ ઇ॒દમૂ॒ નુ શ્રેયો॑-ઽવ॒સાન॒-માગ॑ન્મ । યદ્ગો॒જિ-દ્ધ॑ન॒જિ-દ॑શ્વ॒જિદ્યત્ ।
પ॒ર્ણં-વઁન॒સ્પતે॑રિવ । અ॒ભિ નઃ॑ શીયતાગ્ં ર॒યિઃ । સચ॑તા-ન્ન॒-શ્શચી॒પતિઃ॑ ॥ 130 ॥
(વન॒સ્પતા॑વ॒દ્ભ્યો લો॒કા દ॑ધિરે॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒ય-ન્ધામા॑ - શીમહી - વા॒ - ભિ નઃ॑ શીયતાગ્ં ર॒યિરેક॑-ઞ્ચ) (અ. 14)
(સર્વા॒ન્॒. - ય-દ્વિષ્ષ॑ણ્ણેન॒ - વિ વૈ - યાઃ પુ॒રસ્તા॒-દ્- દેવા॑ દે॒વેષુ॒ - પરિ॑સ્તણિત॒ - સક્ષે॒દં - ઁયદ॒સ્ય પા॒રે॑ - ઽના॒ગસ॒ - ઉદ॑સ્તા-મ્ફ્સી॒-દ્- બ્રહ્મ॑ પ્રતિ॒ષ્ઠા - ય-દ્દે॑વ॒ - યત્તે॒ ગ્રાવ.ણ્ણા॒ - ય-દ્દિ॑દી॒ક્ષે ચતુ॑ર્દશ)
(સર્વા॒ન્ - ભૂતિ॑મે॒વ - યામે॒વાફ્સ્વાહુ॑તિમ્ - ઁવ્ર॒તાનાં᳚ - પર્ણવ॒લ્કઃ - સો॒મ્યાના॑ - મ॒સ્મિન્. ય॒જ્ઞે - ઽગ્ને॒ યો નો॒ - જ્યોગ્જી॒વાઃ - પ॒રોર॑જાસ્તે॒ - પ્ર તે॑ મ॒હે - બ્રહ્મ॑ પ્રતિ॒ષ્ઠા - ગાર્​હ॑પત્યા સ્ત્રિ॒ગ્ં॒શદુ॑ત્તરશ॒તં)
(સર્વા॒ન્॒. વૈ - શચી॒પતિઃ॑)
॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે સપ્તમઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake saptamaḥ prapāṭhakaḥ - acchidra-ṅkāṇḍa-mprāyaścittam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
acchidra-ṅkāṇḍa-mprāyaścittena mantraiśca yajñacchidrapūraṇādacchidramucyate
anuvākaṃ 1 - dar​śapūrṇamāseṣṭiviṣayāṇi kāni citprāyaścittāni
sarvā॒n॒. vā e॒ṣo᳚-'gnau kāmā॒-npravḙśayati |
yo᳚-'gnīna̭nvā॒dhāya̭ vra॒tamu॒paiti̭ |
sa yadani̭ṣṭvā prayā॒yāt | akā̭maprītā ena॒-ṅkāmā॒ nānu॒ prayā̭yuḥ | a॒te॒jā a̭vī॒ryaḥ̭ syāt |
sa jṷhuyāt | tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama |
viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k |
agne॒ kāmā̭ya yemira॒ iti̭ |
kāmā̭ne॒vāsmi̭-ndadhāti || 1 ||
kāma̭prītā ena॒-ṅkāmā॒ anu॒prayā᳚nti |
te॒ja॒svī vī॒ryā̭vā-nbhavati ||
santa̭ti॒rvā e॒ṣā ya॒jñasya̭ |
yo᳚-'gnīna̭nvā॒dhāya̭ vra॒tamu॒paiti̭ |
sa yadu॒dvāya̭ti | vicchi̭tti-re॒vāsya॒ sā ||
ta-mprāñca̭mu॒ddhṛtya̭ |
mana॒sopa̭tiṣṭheta | mano॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ |
prā॒jā॒pa॒tyo ya॒jñaḥ || 2 ||
mana̭sai॒va ya॒jñagṃ santa̭noti | bhūrityā̭ha | bhū॒to vai pra॒jāpa̭tiḥ | bhūti̭me॒vopai̭ti ||
vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate |
yasyā-hi̭tāgne-ra॒gnira̭pa॒kṣāya̭ti | yāva॒cchamya̭yā pra॒viddhye᳚t |
yadi॒ tāva̭dapa॒kṣāye᳚t | tagṃ sambha̭ret |
i॒da-nta॒ eka̭-mpa॒ra ṷta॒ eka᳚m || 3 ||
tṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃ​vi~̭śasva | saṃ॒​ve~śa̭nasta॒nuvai॒ cārṷredhi |
pri॒ye de॒vānā᳚-mpara॒me ja॒nitra॒ iti̭ | brahma̭ṇai॒vaina॒gṃ॒ sambha̭rati |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ | yadi̭ parasta॒-rāma̭pa॒kṣāye᳚t | a॒nu॒ pra॒yāyāva̭syet |
so e॒va tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ ||
oṣa̭dhī॒rvā e॒tasya̭ pa॒śū-npayaḥ॒ pravi̭śati |
yasya̭ ha॒viṣḙ va॒thsā a॒pākṛ̭tā॒ dhaya̭nti || 4 ||
tān. yaddu॒hyāt | yā॒tayā᳚mnā ha॒viṣā̭ yajeta | yanna du॒hyāt | ya॒jña॒pa॒ru-ra॒ntari̭yāt | vā॒ya॒vyāṃ᳚-ya~vā॒gū-nnirva̭pet |
vā॒yurvai paya̭saḥ pradāpayi॒tā | sa e॒vāsmai॒ payaḥ॒ pradā̭payati | payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ |
payaḥ॒ payaḥ̭ |
paya̭sai॒vāsmai॒ payo-'va̭rundhe || 5 ||
athotta̭rasmai ha॒viṣḙ va॒thsāna॒pā kṷryāt |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || a॒nya॒ta॒rān. vā e॒ṣa de॒vā-nbhā̭ga॒dheyḙna॒ vya̭rdhayati |
ye yaja̭mānasya sā॒ya-ṅgṛ॒hamā॒-gaccha̭nti |
yasya̭ sāya-ndu॒gdhagṃ ha॒virārti̭-mā॒rcchati̭ |
indrā̭ya vrī॒hīnni॒-rupyo-pa̭vaset | payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ | paya̭ e॒vārabhya̭ gṛhī॒tvo-pa̭vasati | yatprā॒ta-ssyāt | tacchṛ॒ta-ṅkṷryāt || 6 ||
atheta̭ra ai॒ndraḥ pṷro॒ḍāśaḥ̭ syāt |
i॒ndri॒ye e॒vāsmai̭ sa॒mīcī̭ dadhāti |
payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ | payaḥ॒ payaḥ̭ | paya̭sai॒vāsmai॒ payo-'va̭rundhe |
athotta̭rasmai ha॒viṣḙ va॒thsāna॒pā kṷryāt |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || u॒bhayā॒n॒. vā e॒ṣa de॒vā-nbhā̭ga॒dheyḙna॒ vya̭rdhayati |
ye yaja̭mānasya sā॒ya-ñca̭ prā॒taśca̭ gṛ॒hamā॒-gaccha̭nti | yasyo॒bhayagṃ̭ ha॒virārti̭-mā॒rcchati̭ || 7 ||
ai॒ndra-mpañca̭śarāva-moda॒na-nnirva̭pet |
a॒gni-nde॒vatā̭nā-mpratha॒maṃ-ya~̭jet |
a॒gnimṷkhā e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti |
a॒gniṃ-vā~ anva॒nyā de॒vatāḥ᳚ |
indra॒manva॒nyāḥ | tā e॒vobhayīḥ᳚ prīṇāti |
payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ |
payaḥ॒ payaḥ̭ | paya̭sai॒vāsmai॒ payo-'va̭rundhe |
athotta̭rasmai ha॒viṣḙ va॒thsāna॒pā kṷryāt || 8 ||
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || a॒rdho vā e॒tasya̭ ya॒jñasya̭ mīyate |
yasya॒ vratye-'ha॒-npatnya̭nā-lambhu॒kā bhava̭ti | tāma̭pa॒ruddhya̭ yajeta |
sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate |
tāmi॒ṣṭvo-pa̭hvayeta | amū॒hama̭smi |
sā tvam | dyaura॒ham | pṛ॒thi॒vī tvam | sāmā॒ham | ṛktvam | tāvehi॒ sambha̭vāva | sa॒ha reto̭ dadhāvahai | pu॒gṃ॒se pu॒trāya॒ vetta̭vai |
rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā॒yeti̭ |
a॒rdha e॒vainā॒mu-pa̭hvayate |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || 9 ||
(da॒dhā॒ti॒ - ya॒jña - ṷta॒ ekaṃ॒ - dhaya̭nti - rundhe - kuryā - dā॒rcha - tya॒pākṷryāt - pṛthi॒vī tvama॒ṣṭau ca̭) (a. 1)
(sarvā॒n॒. vi vai yadi̭ parasta॒rāmoṣa̭dhīran yata॒rānu॒bhayā̭na॒rdho vai )
anuvākaṃ 2 - agnihotrasāmnāyyasādhāraṇāni prāyaścittāni
3.7.2.1
yadvi-ṣṣa̭ṇṇena juhu॒yāt |
apra̭jā apa॒śuryaja̭māna-ssyāt |
yadanā̭yatane ni॒naye᳚t | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t |
prā॒jā॒pa॒tyaya॒rcā va̭lmīka-va॒pāyā॒ma-va̭nayet | prā॒jā॒pa॒tyo vai va॒lmīkaḥ̭ | ya॒jñaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭tāve॒va ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati |
bhūrityā̭ha | bhū॒to vai pra॒jāpa̭tiḥ || 10 ||
bhūti̭me॒vopai̭ti | ta-tkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || yatkī॒ṭā-va̭pannena juhu॒yāt |
apra̭jā apa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt |
yadanā̭yatane ni॒naye᳚t | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t |
ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ dyāvā-pṛthi॒vya̭-ya॒rcā-'ntaḥ̭ pari॒dhi nina̭yet |
dyāvā̭pṛthi॒vyo-re॒vaina॒t-prati̭ṣṭhāpayati || 11 ||
tatkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || yadava̭vṛṣṭena juhu॒yāt | apa̭rūpa-masyā॒tma-ñjā̭yeta |
ki॒lāso̭ vā॒ syāda̭r​śa॒so vā᳚ | ya-tpratye॒yāt | ya॒jñaṃ-vi~cchi̭ndyāt | sa jṷhuyāt |
mi॒tro janā᳚n kalpayati prajā॒nann || 12 ||
mi॒tro dā̭dhāra pṛthi॒vīmu॒ta dyām | mi॒traḥ kṛ॒ṣṭīra-ni̭miṣā॒ 'bhica̭ṣṭe |
sa॒tyāya̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava̭-jjuho॒teti̭ | mi॒treṇai॒vaina̭-tkalpayati | tatkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r​hota॒vya᳚m |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ ||
ya-tpūrva̭syā॒-māhṷtyāgṃ hu॒tāyā॒-mutta॒rā-''hṷti॒-sskande᳚t |
dvi॒pādbhiḥ̭ pa॒śubhi॒-ryaja̭māno॒ vyṛ̭̭ddhyeta |
yadutta̭rayā॒ 'bhijṷhu॒yāt || 13 ||
catṷṣpādbhiḥ pa॒śubhi॒-ryaja̭māno॒ vyṛ̭ddhyeta |
yatra॒ vettha̭ vanaspate de॒vānā॒-ṅguhyā॒ nāmā̭ni |
tatra̭ ha॒vyāni̭ gāma॒yeti̭ vānaspa॒tya-ya॒rcā sa॒midha̭-mā॒dhāya̭ | tū॒ṣṇīme॒va puna̭-rjuhuyāt |
vana॒spati̭nai॒va ya॒jñasyārtā॒-ñcānā᳚rtā॒-ñcāhṷtī॒ vidā̭dhāra | tatkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ ||
yatpu॒rā pra̭yā॒jebhyaḥ॒ prāṃaṅgā̭ra॒-sskande᳚t |
a॒ddhva॒ryavḙ ca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt || 14 ||
ya-dda̭kṣi॒ṇā | bra॒hmaṇḙ ca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt | ya-tpra॒tyak |
hotrḙ ca॒ patni̭yai ca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt |
yadudaṃ̭ | a॒gnīdhḙ ca pa॒śubhya̭śca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt | yada̭bhijuhu॒yāt | ru॒dro᳚-'sya pa॒śū-nghātṷka-ssyāt |
yannābhi̭ juhu॒yāt | aśā᳚ntaḥ॒ prahri̭yeta || 15 ||
sru॒vasya॒ buddhnḙnābhi॒ nida̭ddhyāt |
mā ta̭mo॒ mā ya॒jñasta̭ma॒nmā yaja̭māna-stamat |
nama̭ste astvāya॒te | namo̭ rudra parāya॒te |
namo॒ yatra̭ ni॒ṣīda̭si |
a॒mu-mmā higṃ̭sīra॒mu-mmā higṃ̭sī॒riti॒ yena॒ skande᳚t || ta-mpraha̭ret |
sa॒hasra̭śṛṅgo vṛṣa॒bho jā॒tavḙdāḥ | stoma̭pṛṣṭho ghṛ॒tavā᳚n-thsu॒pratī̭kaḥ |
mā no̭ hāsīnmetthi॒to (hāsīrmetthi॒to) nettvā॒ jahā̭ma |
go॒po॒ṣa-nno̭ vīrapo॒ṣa-ñca̭ ya॒ccheti̭ |
brahma̭ṇai॒vaina॒-mpraha̭rati | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || 16 ||
(vai pra॒jāpa̭tiḥ - sthāpayati - prajā॒nan - na॒bhijṷhu॒yāth - syā᳚-d- dhriyeta॒ - jahā̭ma॒ triṇi̭ ca) (a. 2)
(yadvisṣa̭ṇṇena prājāpa॒tyayā॒ ya-tkī॒ṭā ma̭ddhya॒mena॒ yadava̭vṛṣṭena॒ ya-tpūrva̭syāṃ॒-ya~-tpu॒rā pra̭yā॒jebhya॒ praṃṅgā̭ro॒ ya-dda̭kṣi॒ṇā ya-tpra॒tyagyadudaṅṋ̇)
anuvākaṃ 3 - mukhyāgnyasambhave-'nukalpāḥ homādhārāḥ
vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate |
yasyā-hi̭tāgne-ra॒gni-rma॒thyamā̭no॒ na jāya̭te | yatrā॒nya-mpaśye᳚t | tata̭ ā॒hṛtya̭ hota॒vya᳚m |
a॒gnā-ve॒vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati ||
yadya॒nya-nna vi॒ndet | a॒jāyāgṃ̭ hota॒vya᳚m | ā॒gne॒yī vā e॒ṣā | yada॒jā | a॒gnā-ve॒vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati || 17 ||
a॒jasya॒ tu nāśñī̭yāt | yada॒jasyā᳚-śñī॒yāt |
yāme॒vāgnā-vāhṷti-ñjuhu॒yāt | tāma̭dyāt | tasmā̭da॒jasya॒ nāśya᳚m || yadya॒jā-nna vi॒ndet | brā॒hma॒ṇasya॒ dakṣi̭ṇe॒ hastḙ hota॒vya᳚m |
e॒ṣa vā a॒gni rvai᳚śvāna॒raḥ | yadbrā᳚hma॒ṇaḥ |
a॒gnā-ve॒vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati || 18 ||
brā॒hma॒ṇa-ntu va̭sa॒tyai̭ nāpa̭rundhyāt | yadbrā᳚hma॒ṇaṃ-va~̭sa॒tyā a̭paru॒ndhyāt |
yasmi̭nne॒-vāgnāvāhṷti-ñjuhu॒yāt | ta-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ vya̭rdhayet |
tasmā᳚-dbrāhma॒ṇo va̭sa॒tyai̭ nāpa॒ruddhyaḥ̭ || yadi̭ brāhma॒ṇa-nna vi॒ndet |
da॒rbha॒sta॒beṃ ho̭ta॒vya᳚m |
a॒gni॒vān. vai da̭rbhasta॒baṃḥ |
a॒gnāve॒-vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati |
da॒rbhāg​stu nāddhyā̭sīta || 19 ||
yadda॒rbhāna॒ddhyāsī̭ta | yāme॒vāgnā-vāhṷti-ñjuhu॒yāt | tāmaddhyā̭sīta |
tasmā᳚-dda॒rbhā nāddhyā̭sita॒vyāḥ᳚ ||
yadi̭ da॒rbhānna vi॒ndet | a॒phsu ho̭ta॒vya᳚m |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ |
de॒vatā᳚sve॒ vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati |
āpa॒stu na pari̭cakṣīta | yadāpaḥ̭ pari॒cakṣī̭ta || 20 ||
yā me॒vāphsvāhṷti-ñjuhu॒yāt | tā-mpari̭cakṣīta |
tasmā॒dāpo॒ na pa̭ri॒cakṣyāḥ᳚ ||
meddhyā̭ ca॒ vā e॒tasyā̭me॒ddhyā ca̭ ta॒nuvau॒ sagṃsṛ̭jyete | yasyā-hi̭tāgne-ra॒nyaira॒gnibhi̭-ra॒gnayaḥ̭ sagṃsṛ॒jyante᳚ | a॒gnaye॒ vivi̭caye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pet |
meddhyā᳚-ñcai॒vāsyā̭-me॒ddhyā-ñca̭ ta॒nuvau॒ vyāva̭rtayati || a॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pet | a॒gnime॒va vra॒tapa̭ti॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒-nopa̭dhāvati |
sa e॒vainaṃ̭-vra~॒tamā-la̭bhaṃ​ya~ti || 21 ||
garbha॒gg॒ srava̭ntamaga॒dama̭kaḥ | a॒gni-rindra॒-stvaṣṭā॒ bṛha॒spatiḥ̭ | pṛ॒thi॒vyā-mava̭cuśco-tai॒tat | nābhi-prāpno̭ti॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒caiḥ ||
reto॒ vā e॒tadvāji̭na॒-māhi̭tāgneḥ | yada̭gniho॒tram | tadyathsrave᳚t |
reto᳚-'sya॒ vāji̭nagg​ sravet | garbha॒gg॒ srava̭ntama-ga॒dama̭ka॒-rityā̭ha |
reta̭ e॒vāsmi॒n vāji̭na-ndadhāti || 22 ||
a॒gnirityā̭ha | a॒gnirvai rḙto॒dhāḥ | reta̭ e॒va tadda̭dhāti | indra॒ ityā̭ha | i॒ndri॒ya-me॒vāsmi̭n-dadhāti | tvaṣṭetyā̭ha | tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛt | rū॒pama॒va pa॒śuṣṷ dadhāti | bṛha॒spati॒rityā̭ha |
brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spatiḥ̭ | brahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ praja̭nayati ||
pṛ॒thi॒vyā-mava̭cuścotai॒ta-dityā̭ha |
a॒syā-me॒vaina॒-tprati̭ṣṭhāpayati ||
nābhi prāpno̭ti॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒cairityā̭ha |
rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai || 23 ||
(a॒jā-'gnāve॒vāsyā᳚gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati - bhava - tyāsīta - pari॒cakṣī̭ta - lambhayati - dadhāti - de॒vānā॒-mbṛha॒spatiḥ॒ pañca̭ ca) (a. 3)
(vi vai ya-dya॒nyama॒jāyā᳚-mbrāhma॒ṇasya̭ darbhasta॒mbe᳚-'phsu ho̭ta॒vya᳚m)
anuvākaṃ 4 - aiṣṭikayājamānamantrāḥ
yāḥ pu॒rastā᳚-tpra॒srava̭nti | u॒pari̭ṣṭā-thsa॒rvata̭śca॒ yāḥ | tābhī̭ ra॒śmipa̭vitrābhiḥ | śra॒ddhāṃ-ya~॒jñamāra̭bhe || devā̭ gātuvidaḥ |
gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ vindata | mana̭sa॒spati̭nā de॒vena̭ | vātā᳚-dya॒jñaḥ prayṷjyatām || tṛ॒tīya̭syai di॒vaḥ | gā॒ya॒tri॒yā soma॒ ābhṛ̭taḥ || 24 ||
so॒ma॒pī॒thāya॒ sanna̭yitum | vaka̭la॒-manta̭ra॒māda̭de || āpo̭ devī-śśu॒ddhā-sstha̭ | i॒mā pātrā̭ṇi śundhata | u॒pā॒ta॒ṅkyā̭ya de॒vānā᳚m | pa॒rṇa॒va॒lkamu॒ta śṷndhata ||
payo̭ gṛ॒heṣu॒ payo̭ aghni॒yāsṷ |
payo̭ va॒thseṣu॒ paya॒ indrā̭ya ha॒viṣe᳚ dhriyasva | gā॒ya॒trī pa̭rṇava॒lkena̭ | paya-ssoma̭-ṅkarotvi॒mam || 25 ||
a॒gni-ṅgṛ̭hṇāmi su॒rathaṃ॒-yo~ ma̭yo॒ bhūḥ |
ya u॒dyanta̭mā॒ roha̭ti॒ sūrya॒mahne᳚ |
ā॒di॒tya-ñjyoti̭ṣā॒-ñjyoti̭rutta॒mam |
śvo ya॒jñāya̭ ramatā-nde॒vatā᳚bhyaḥ ||
vasū᳚-nru॒drānā̭di॒tyān | indrḙṇa sa॒ha de॒vatāḥ᳚ | tāḥ pūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi | sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ || i॒māmūrja̭-mpañcada॒śīṃ-ye~ pravi̭ṣṭāḥ | tānde॒vā-npari̭gṛhṇāmi॒ pūrvaḥ̭ || 26 ||
a॒gnir-ha̭vya॒vāḍi॒ha tānāva̭hatu | pau॒rṇa॒mā॒sagṃ ha॒viri॒damḙṣā॒-mmayi̭ |
ā॒mā॒vā॒syagṃ̭ ha॒viri॒damḙṣā॒-mmayi̭ || a॒nta॒rā-'gnī pa॒śavaḥ̭ | de॒va॒sa॒gṃ॒ sada॒māga̭mann | tā-npūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi |
sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ || i॒ha pra॒jā vi॒śvarṷ̄pā ramantām | a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tima॒bhi saṃ॒​va~sā̭nāḥ | tāḥ pūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi || 27 ||
sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ ||
i॒ha pa॒śavo̭ vi॒śvarṷ̄pā ramantām |
a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tima॒bhi saṃ॒​va~sā̭nāḥ |
tā-npūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi | sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ || a॒ya-mpi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ |
avā᳚ḍḍha॒vyā pi॒tṛbhya॒ ā | ta-mpūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi | avi̭ṣa-nnaḥ pi॒tu-ṅka̭rat || aja̭sra॒-ntvāgṃ sa̭bhāpā॒lāḥ || 28 ||
vi॒ja॒yabhā̭ga॒gṃ॒ sami̭ndhatām | agnḙ dī॒dāya̭ me sabhya | viji̭tyai śa॒radaḥ̭ śa॒tam || anna̭māvasa॒thīya᳚m | a॒bhiha̭rāṇi śa॒radaḥ̭ śa॒tam | ā॒va॒sa॒the śriya॒-mmantra᳚m | ahi̭rbu॒ddhniyo॒ niya̭cchatu || i॒dama॒ha-ma॒gni jye᳚ṣṭhebhyaḥ | vasṷbhyo ya॒jña-mprabra̭vīmi |
i॒dama॒ha-mindra̭ jyeṣṭhebhyaḥ || 29 ||
ru॒drebhyo̭ ya॒jña-mprabra̭vīmi | i॒dama॒haṃ-va~rṷṇa-jyeṣṭhebhyaḥ | ā॒di॒tyebhyo̭ ya॒jña-mprabra̭vīmi || paya̭svatī॒-roṣa̭dhayaḥ |
paya̭svadvī॒rudhā॒-mpayaḥ̭ | a॒pā-mpaya̭so॒ yatpayaḥ̭ | tena॒ māmi̭ndra॒ sagṃsṛ̭ja ||
agne᳚ vratapate vra॒ta-ñca̭riṣyāmi |
taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām |
vāyo᳚ vratapata॒ ādi̭tya vratapate || 30 ||
vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒ta-ñca̭riṣyāmi | taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām ||
i॒mā-mprācī॒mudī̭cīm | iṣa॒mūrja̭ma॒bhi sagg​skṛ̭tām | ba॒hu॒pa॒rṇāmaśṷṣkāgrām |
harā̭mi paśu॒pāma॒ham || yatkṛṣṇo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | prāvi̭śa॒stvaṃ-va~na॒spatīṋ |
tata॒stvāmḙkavigṃśati॒dhā | sambha̭rāmi susa॒mbhṛtā᳚ || 31 ||
trī-npa̭ri॒dhīg​sti॒sra-ssa॒midhaḥ̭ | ya॒jñāyṷranusañca॒rān |
u॒pa॒ve॒ṣa-mmekṣa̭ṇa॒-ndhṛṣṭi᳚m | sambha̭rāmi susa॒bhṛntā᳚ || yā jā॒tā oṣa̭dhayaḥ | de॒vebhya̭ striyu॒ga-mpu॒rā | tāsā॒-mparva̭ rāddhyāsam | pa॒ri॒sta॒ra-mā॒haranṋ ||
a॒pā-mmeddhyaṃ̭-ya~॒jñiya᳚m |
sadḙvagṃ śi॒vama̭stu me || 32 ||
ā॒cche॒ttā vo॒ mā ri̭ṣam | jīvā̭ni śa॒radaḥ̭ śa॒tam || apa̭rimitānā॒-mpari̭mitāḥ | sanna̭hye sukṛ॒tāya॒kam | eno॒ mā nigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāham | puna̭ru॒tthāya̭ bahu॒lā bha̭vantu || sa॒kṛ॒dā॒cchi॒nna-mba॒r॒hirūrṇā̭mṛdu |
syo॒na-mpi॒tṛbhya̭stvā bharāmya॒ham | a॒smi-nthsī̭dantu me pi॒taraḥ̭ so॒myāḥ |
pi॒tā॒ma॒hāḥ prapi̭tāmahāścānu॒gai-ssa॒ha || 33 ||
tri॒vṛ-tpa̭lā॒śe da॒rbhaḥ | iyā᳚-nprāde॒śa sa̭mintaḥ | ya॒jñe pa॒vitra॒-mpotṛ̭tamam | payo̭ ha॒vya-ṅka̭rotu me || i॒mau prā̭ṇāpā॒nau |
ya॒jñasyāṅgā̭ni sarva॒śaḥ | ā॒pyā॒yaya̭ntau॒ sañca̭ratām | pa॒vitrḙ havya॒śodha̭ne ||
pa॒vitre᳚ stho vaiṣṇa॒vī | vā॒yurvā॒-mmana̭sā punātu || 34 ||
a॒ya-mprā॒ṇaścā̭pā॒naśca̭ | yaja̭māna॒-mapi̭gacchatām | ya॒jñe hyabhṷ̄tā॒-mpotā̭rau |
pa॒vitrḙ havya॒śodha̭ne || tvayā॒ vediṃ̭-vi~viduḥ pṛthi॒vīm | tvayā̭ ya॒jño jā̭yate viśva॒dāniḥ̭ | acchi̭draṃ-ya~॒jñamanvḙṣi vi॒dvān |
tvayā॒ hotā॒ santa̭notyardhamā॒sān || tra॒ya॒stri॒gṃ॒śo̭-'si॒ tantṷ̄nām |
pa॒vitrḙṇa sa॒hāga̭hi || 35 ||
śi॒veyagṃ rajjṷrabhi॒dhānī᳚ | a॒ghni॒yā-mupa̭sevatām || apra̭sragṃsāya ya॒jñasya̭ |
u॒khe upa̭dadhāmya॒ham | pa॒śubhi॒-ssannī̭ta-mbibhṛtām | indrā̭ya śṛ॒ta-ndadhi̭ ||
u॒pa॒ve॒ṣo̭-'si ya॒jñāya̭ | tvā-mpa̭rive॒ṣa-ma̭dhārayann | indrā̭ya ha॒viḥ kṛ॒ṇvantaḥ̭ |
śi॒va-śśa॒gmo bha̭vāsi naḥ || 36 ||
amṛ̭nmaya-ndevapā॒tram | ya॒jñasyāyṷṣi॒ prayṷjyatām | ti॒raḥ॒ pa॒vi॒tramati̭nītāḥ |
āpo̭ dhāraya॒ mā-'ti̭guḥ || de॒vena̭ savi॒trotpṷ̄tāḥ | vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ | gā-ndo̭hapavi॒tre rajju᳚m | sarvā॒ pātrā̭ṇi śundhata || e॒tā āca̭ranti॒ madhṷma॒dduhā̭nāḥ |
pra॒jāva̭tī-rya॒śaso̭ vi॒śvarṷ̄pāḥ || 37 ||
ba॒hvī rbhava̭ntī॒rupa॒ jāya̭mānāḥ | i॒ha va॒ indro̭ ramayatu gāvaḥ || pū॒ṣā stha̭ || a॒ya॒kṣmā vaḥ̭ pra॒jayā॒ sagṃsṛ̭jāmi |
rā॒yaspoṣḙṇa bahu॒lā bhava̭ntīḥ | ūrja॒-mpayaḥ॒ pinva̭mānā ghṛ॒ta-ñca̭ |
jī॒vo jīva̭ntī॒rupa̭ va-ssadeyam || dyauśce॒maṃ-ya~॒jña-mpṛ̭thi॒vī ca॒ sandṷhātām |
dhā॒tā somḙna sa॒ha vātḙna vā॒yuḥ | yaja̭mānāya॒ dravi̭ṇa-ndadhātu || 38 ||
uthsa̭-nduhanti ka॒laśa॒-ñcatṷrbilam | iḍā᳚-nde॒vī-mmadhṷmatīgṃ suva॒rvida᳚m |
tadi̭ndrā॒gnī ji̭nvatagṃ sū॒nṛtā̭vat | ta-dyaja̭māna-mamṛta॒tve da̭dhātu ||
kāma̭dhukṣaḥ॒ praṇo᳚ brūhi | indrā̭ya ha॒viri̭ndri॒yam || a॒mūṃ-ya~syā᳚-nde॒vānā᳚m |
ma॒nu॒ṣyā̭ṇā॒-mpayo̭ hi॒tam || ba॒hu du॒gdhīndrā̭ya de॒vebhyaḥ̭ |
ha॒vya-māpyā̭yatā॒-mpunaḥ̭ || 39 ||
va॒thsebhyo̭ manu॒ṣye᳚bhyaḥ | pu॒na॒rdo॒hāya̭ kalpatām || ya॒jñasya॒ santa̭tirasi |
ya॒jñasya̭ tvā॒ santa̭ti॒manu॒santa̭nomi || ada̭stamasi॒ viṣṇa̭ve tvā |
ya॒jñāyāpi̭ dadhāmya॒ham | a॒dbhirari̭ktena॒ pātrḙṇa | yāḥ pū॒tāḥ pa̭ri॒śera̭te ||
a॒ya-mpaya॒-ssoma̭-ṅkṛ॒tvā | svāṃ-yo~ni॒-mapi̭gacchatu || 40 ||
pa॒rṇa॒va॒lkaḥ pa॒vitra᳚m | sau॒mya-ssomā॒ddhi nirmi̭taḥ || i॒mau pa॒rṇa-ñca̭ da॒rbha-ñca̭ |
de॒vānāgṃ̭ havya॒śodha̭nau | prā॒ta॒rve॒ṣāya̭ gopāya | viṣṇo̭ ha॒vyagṃ hi rakṣa̭si ||
u॒bhāva॒gnī ṷpastṛṇa॒te | de॒vatā॒ upa̭vasantu me | a॒ha-ṅgrā॒myā-nupa̭vasāmi |
mahya॒-ṅgopa̭taye pa॒śūn || 41 ||
[ābhṛ̭ta - i॒maṃ - gṛ̭hṇāmi॒ pūrva॒ - stāḥ purvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi - sabhāpā॒lā - indra̭jyeṣṭhebhya॒-ādi̭tya vratapate-susa॒bhruntā̭ - me - sa॒ha - pṷnātu - gahi - no - vi॒śvarṷ̄pā - dadhātu॒ - puna̭--r gacchatu - pa॒śun ] (a. 4)
yāḥ pu॒rastā̭di॒māmūrja̭mi॒ha pra॒jā i॒ha pa॒śavo॒-'ya-mpi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ
anuvākaṃ 5 - aiṣṭikayājamānamantrāḥ
devā̭ de॒veṣu॒ parā᳚kramaddhvam | pratha̭mā dvi॒tīyḙṣu | dvitī̭yā-stṛ॒tīyḙṣu |
trirḙkādaśā i॒ha mā̭-'vata | i॒dagṃ śa̭keyaṃ॒-ya~di॒da-ṅka॒romi̭ |
ā॒tmā ka̭rotvā॒tmane᳚ | i॒da-ṅka̭riṣye bheṣa॒jam | i॒da-mmḙ viśvabheṣajā |
aśvi̭nā॒ prāva̭taṃ-yu~॒vam || i॒dama॒hagṃ senā̭yā a॒bhītva̭ryai || 42 ||
mukha॒mapo̭hāmi || sūrya̭jyoti॒ rvibhā̭hi | ma॒ha॒ta i̭ndri॒yāya̭ || āpyā̭yatā-ṅghṛ॒tayo̭niḥ | a॒gnir-ha॒vyā-'nṷmanyatām |
khama̭ṅkṣva॒ tvaca̭maṅkṣva | su॒rū॒pa-ntvā̭ vasu॒vida᳚m | pa॒śū॒nā-nteja̭sā |
a॒gnaye॒ juṣṭa̭-ma॒bhighā̭rayāmi || syo॒na-nte॒ sada̭na-ṅkaromi || 43 ||
ghṛ॒tasya॒ dhāra̭yā su॒śeva̭-ṅkalpayāmi ||
tasmi᳚n-thsīdā॒mṛte॒ prati̭tiṣṭha |
vrī॒hī॒ṇā-mmḙdha sumana॒syamā̭naḥ ||
ā॒rdraḥ pra̭thasnu॒-rbhuva̭nasya go॒pāḥ |
śṛ॒ta uthsnā̭ti jani॒tā ma̭tī॒nām ||
yasta̭ ā॒tmā pa॒śuṣu॒ pravi̭ṣṭaḥ |
de॒vānāṃ᳚-vi~॒ṣṭhāmanu॒ yo vi̭ta॒sthe |
ā॒tma॒nvā-nthso̭ma ghṛ॒tavā॒n॒. hi bhū॒tvā |
de॒vā-nga̭ccha॒ suva̭rvinda॒ yaja̭mānāya॒ mahya᳚m || irā॒ bhūtiḥ̭ pṛthi॒vyai raso॒ motkra̭mīt || 44 ||
devāḥ᳚ pitaraḥ॒ pita̭ro devāḥ | yo̭-'hama̭smi॒ sa san. ya̭je | yasyā᳚smi॒ na tama॒ntarḙmi | sva-mma̭ i॒ṣṭagg​ sva-nda॒ttam | sva-mpū॒rtagg​ svagg​ śrā॒ntam | svagṃ hu॒tam | tasya̭ me॒-'gni-rṷpadra॒ṣṭā | vā॒yurṷpaśro॒tā |
ā॒di॒tyo̭-'nukhyā॒tā | dyauḥ pi॒tā || 45 ||
pṛ॒thi॒vī mā॒tā | pra॒jāpa̭ti॒ rbandhuḥ̭ |
ya e॒vāsmi॒ sa san. ya̭je || mā bhermā saṃ​vi~̭kthā॒ mā tvā̭ higṃsiṣam | mā te॒ tejo-'pa̭kramīt |
bha॒ra॒tamuddha̭re॒ manṷṣiñca | a॒va॒dānā̭ni te pra॒tyava̭dāsyāmi |
nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || yada̭va॒dānā̭ni te-'va॒dyann | vilo॒mākā̭r​ṣamā॒tmanaḥ̭ || 46 ||
ājyḙna॒ pratya̭najmyenat | tatta॒ āpyā̭yatā॒-mpunaḥ̭ || ajyā̭yo yavamā॒trāt |
ā॒vyā॒dhā-tkṛ̭tyatāmi॒dam | mā rṷ̄rupāma ya॒jñasya̭ | śu॒ddhagg​ svi̭ṣṭami॒dagṃ ha॒viḥ || manṷnā dṛ॒ṣṭā-ṅghṛ॒tapa̭dīm | mi॒trāvarṷṇasamīritām | da॒kṣi॒ṇā॒rdhādasa̭bhinndann | ava̭dyā-myeka॒to mṷkhām || 47 ||
iḍḙ bhā॒ga-ñjṷṣasva naḥ | jinva॒ gā jinvārva̭taḥ | tasyā᳚ste bhakṣi॒vāṇaḥ̭ syāma | sa॒rvātmā̭na-ssa॒rvaga̭ṇāḥ || braddhna॒ pinva̭sva |
dada̭to me॒ mā kṣā̭yi | ku॒rva॒to me॒ mopa̭dasat | di॒śā-ṅklṛpti̭rasi | diśo̭ me kalpantām | kalpa̭ntā-mme॒ diśaḥ̭ || 48 ||
daivī᳚śca॒ mānṷṣīśca | a॒ho॒rā॒tre mḙ kalpetām | a॒rdha॒mā॒sā mḙ kalpantām | māsā̭ me kalpantām | ṛ॒tavo̭ me kalpantām | saṃ॒​va~॒thsa॒ro mḙ kalpatām |
klṛpti̭rasi॒ kalpa̭tā-mme ||
āśā̭nā-ntvā-''śāpā॒lebhyaḥ̭ |
ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ |
i॒da-mbhū॒tasyā-ddhya̭kṣebhyaḥ || 49 ||
vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam | bhaja̭tā-mbhā॒gī bhā॒gam | mā-'bhā॒go-'bha̭kta |
nira̭bhā॒ga-mbha̭jāmaḥ | a॒paspi̭nva | oṣa̭dhīrjinva | dvi॒pātpā̭hi | catṷṣpādava | di॒vo vṛṣṭi॒mera̭ya | brā॒hma॒ṇānā̭-mi॒dagṃ ha॒viḥ || 50 ||
so॒myānāgṃ̭ somapī॒thinā᳚m | nirbha॒kto brā᳚hmaṇaḥ | nehā-brā᳚hmaṇasyāsti ||
sama̭ṅktā-mba॒ra॒ḥir-ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ | samā̭di॒tyai rvasṷbhi॒-ssa-mma॒rudbhiḥ̭ |
samindrḙṇa॒ viśvḙbhi rde॒vebhi̭raṅktām |
di॒vya-nnabho̭ gacchatu॒ ya-thsvāhā᳚ ||
i॒ndrā॒ṇī vā̭ vidha॒vā bhṷ̄yāsam | adi̭tiriva supu॒trā |
a॒sthū॒ri tvā̭ gār​hapatya || 51 ||
upa॒niṣa̭de suprajā॒stvāya̭ ||
sa-mpatnī॒ patyā̭ sukṛ॒tena̭ gacchatām |
ya॒jñasya̭ yu॒ktau dhuryā̭vabhūtām |
sa॒jā॒nnā॒nau vija̭hatā॒-marā̭tīḥ |
di॒vi jyoti̭ra॒ja-ra॒māra̭bhetām ||
daśa̭ te ta॒nuvo̭ yajña ya॒jñiyāḥ᳚ |
tāḥ prī̭ṇātu॒ yaja̭māno ghṛ॒tena̭ | nā॒ri॒ṣṭhayoḥ᳚ pra॒śiṣa॒mīḍa̭mānaḥ |
de॒vānā॒-ndaivye-'pi॒ yaja̭māno॒-'mṛto̭-'bhūt ||
yaṃ-vā~᳚-nde॒vā a̭kalpayann || 52 ||
ū॒rjo bhā॒gagṃ śa̭takratū | e॒tadvā॒-ntena̭ prīṇāni | tena̭ tṛpyatamagṃhahau || a॒ha-nde॒vānāgṃ̭ su॒kṛtā̭masmi lo॒ke |
mame॒dami॒ṣṭa-nna mithṷ rbhavāti | a॒ha-nnā̭ri॒ṣṭhā-vanṷyajāmi vi॒dvān |
yadā᳚bhyā॒-mindro॒ ada̭dhā-dbhāga॒dheya᳚m || adā̭rasṛdbhavata deva soma |
a॒smin. ya॒jñe ma̭ruto mṛḍatā naḥ |
mā no̭ vidada॒bhi bhā॒mo aśa̭stiḥ || 53 ||
mā no̭ vida-dva॒janā॒ dveṣyā॒ yā ||
ṛ॒ṣa॒bhaṃ-vā~॒jinaṃ̭-va~॒yam |
pū॒rṇamā̭saṃ-ya~jāmahe | sa no̭ dohatāgṃ su॒vīrya᳚m | rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇa᳚m | prā॒ṇāya̭ su॒rādha̭se | pū॒rṇamā̭sāya॒ svāhā᳚ ||
a॒mā॒vā॒syā̭ su॒bhagā̭ su॒śevā᳚ | dhe॒nuri̭va॒ bhūya̭ ā॒pyāya̭mānā | sā no̭ dohatāgṃ su॒vīrya᳚m | rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇa᳚m |
a॒pā॒nāya̭ su॒rādha̭se | a॒mā॒vā॒syā̭yai॒ svāhā᳚ || a॒bhistṛ̭ṇīhi॒ pari̭dhehi॒ vedi᳚m |
jā॒mi-mmā higṃ̭sīramu॒yā śayā̭nā |
ho॒tṛ॒ṣada̭nā॒ hari̭tā-ssu॒varṇāḥ᳚ | ni॒ṣkā i॒me yaja̭mānasya bra॒ddhne || 54 ||
(a॒bhītva̭ryai - karomi - kramīt - pi॒tā - ''tmana̭ - eka॒tomṷkhāṃ - me॒ diśo - 'dhya̭kṣebhyo - ha॒vi--r gā̭r​hapatyā - kalpaya॒ - nnaśa̭stiḥ॒ - sā no̭ dohatāgṃ su॒vīryagṃ̭ sa॒pta ca̭) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - aiṣṭikayājamānamantrāḥ
pari̭stṛṇīta॒ pari̭dhattā॒gnim | pari̭hito॒-'gni ryaja̭māna-mbhunaktu | a॒pāgṃ rasa॒ oṣa̭dhīnāgṃ su॒varṇaḥ̭ | ni॒ṣkā i॒me yaja̭mānasya santu kāma॒dughāḥ᳚ | a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ke ||
bhūpa̭te॒ bhuva̭napate | ma॒ha॒to bhū॒tasya̭ pate | bra॒hmāṇa̭-ntvā vṛṇīmahe ||
a॒ha-mbhūpa̭tira॒ha-mbhuva̭napatiḥ |
a॒ha-mma̭ha॒to bhū॒tasya॒ patiḥ̭ || 55 ||
de॒vena̭ savi॒trā prasṷ̄ta॒ ārtvi̭jya-ṅkariṣyāmi | deva̭ savitare॒ta-ntvā̭ vṛṇate |
bṛha॒spati॒-ndaivya̭-mbra॒hmāṇa᳚m | tada॒ha-mmana̭se॒ prabra̭vīmi | mano̭ gāyatri॒yai |
gā॒ya॒trī tri॒ṣṭubhe᳚ | tri॒ṣṭu-bjaga̭tyai | jaga̭tyanu॒ṣṭubhe᳚ | a॒nu॒ṣṭu-kpa॒ṅktyai | pa॒ṅktiḥ pra॒jāpa̭taye || 56 ||
pra॒jāpa̭ti॒ rviśve᳚bhyo de॒vebhyaḥ̭ | viśvḙ de॒vā bṛha॒spata̭ye | bṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇe |
brahma॒ bhūrbhuva॒-ssuvaḥ̭ | bṛha॒spati̭ rde॒vānā᳚-mbra॒hmā | a॒ha-mma̭nu॒ṣyā̭ṇām | bṛha̭spate ya॒jña-ṅgo̭pāya || i॒da-ntasmai̭ ha॒rmya-ṅka̭romi | yo vo̭ devā॒ścara̭ti brahma॒carya᳚m | me॒dhā॒vī di॒kṣu mana̭sā tapa॒svī || 57 ||
a॒ntardū॒taśca̭rati॒ mānṷṣīṣu ||
catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ |
ghṛ॒tapra̭tīkā॒ bhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ma॒rmṛ॒jyamā̭nā maha॒te saubha̭gāya |
mahya̭-ndhukṣva॒ yaja̭mānāya॒ kāmāṋ ||
bhūmi̭ rbhū॒tvā ma̭hi॒māna̭-mpupoṣa |
tato̭ de॒vī va̭rdhayate॒ payāgṃ̭si |
ya॒jñiyā̭ ya॒jñaṃ-vi~ca॒yanti॒ śañca̭ |
oṣa̭dhī॒rāpa̭ i॒ha śakva̭rīśca ||
yo mā̭ hṛ॒dā mana̭sā॒ yaśca̭ vā॒cā || 58 ||
yo brahma̭ṇā॒ karma̭ṇā॒ dveṣṭi̭ devāḥ |
ya-śśru॒tena॒ hṛda̭yeneṣṇa॒tā ca̭ |
tasye᳚ndra॒ vajrḙṇa॒ śira̭śchinadmi ||
ūrṇā̭mṛdu॒ pratha̭mānagg​ syo॒nam |
de॒vebhyo॒ juṣṭa॒gṃ॒ sada̭nāya ba॒r॒hiḥ | su॒va॒rge lo॒ke yaja̭māna॒gṃ॒ hi dhe॒hi |
mā-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭhe pa̭ra॒me vyo̭mann || catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ |
ghṛ॒tapra̭tīkā va॒yunā̭ni vaste |
sā stī॒ryamā̭ṇā maha॒te saubha̭gāya || 59 ||
sā mḙ dhukṣva॒ yaja̭mānāya॒ kāmāṋ |
śi॒vā ca̭ me śa॒gmā cai̭dhi |
syo॒nā ca̭ me su॒ṣadā̭ caidhi |
ūrja̭svatī ca me॒ paya̭svatī caidhi |
iṣa॒mūrja̭-mme pinvasva | brahma॒ tejo̭ me pinvasva | kṣa॒tramojo̭ me pinvasva |
viśa॒-mpuṣṭi̭-mme pinvasva |
āyṷra॒nnādya̭-mme pinvasva |
pra॒jā-mpa॒śū-nmḙ pinvasva || 60 ||
a॒smin. ya॒jña upa॒ bhūya॒ innu me᳚ |
avi̭kṣobhāya pari॒dhīnda̭dhāmi |
dha॒rtā dha॒ruṇo॒ dharī̭yān |
a॒gni rdveṣāgṃ̭si॒ niri॒to nṷdātai ||
vicchi̭nadmi॒ vidhṛ̭tībhyāgṃ sa॒patnāṋ |
jā॒tā-nbhrātṛ̭vyā॒n॒. ye ca̭ jani॒ṣyamā̭ṇāḥ |
vi॒śo ya॒ntrābhyāṃ॒-vi~dha̭māmyenān | a॒hagg​svānā̭-mutta॒mo̭-'sāni devāḥ |
vi॒śo ya॒ntre nu॒damā̭ne॒ arā̭tim | viśva̭-mpā॒pmāna॒mama̭ti-ndurmarā॒yum || 61 ||
sīda̭ntī de॒vī sṷkṛ॒tasya̭ lo॒ke |
dhṛtī᳚ stho॒ vidhṛ̭tī॒ svadhṛ̭tī |
prā॒ṇānmayi̭ dhārayatam | pra॒jā-mmayi̭ dhārayatam | pa॒śūnmayi̭ dhārayatam ||
a॒ya-mpra̭sta॒ra u॒bhaya̭sya dha॒rtā |
dha॒rtā pra̭yā॒jānā̭-mu॒tānṷ̄yā॒jānā᳚m |
sa dā̭dhāra sa॒midho̭ vi॒śvarṷ̄pāḥ |
tasmi॒n-thsruco॒ addhyāsā̭dayāmi ||
āro̭ha pa॒tho jṷhu deva॒yānāṋ || 62 ||
yatrar​ṣa̭yaḥ prathama॒jā ye pṷrā॒ṇāḥ | hira̭ṇyapakṣā-'ji॒rā sambhṛ̭tāṅgā |
vahā̭si mā su॒kṛtāṃ॒-ya~tra̭ lo॒kāḥ ||
avā॒ha-mbā̭dha upa॒bhṛtā̭ sa॒patnāṋ |
jā॒tā-nbhrātṛ̭vyā॒n॒. ye ca̭ jani॒ṣyamā̭ṇāḥ | dohai̭ ya॒jñagṃ su॒dughā̭miva dhe॒num |
a॒hamutta̭ro bhūyāsam | adha̭re॒ mathsa॒patnāḥ᳚ ||
yo mā̭ vā॒cā mana̭sā durmarā॒yuḥ |
hṛ॒dā-'rā̭tī॒yā-da̭bhi॒dāsa̭-dagne || 63 ||
i॒dama̭sya ci॒ttamadha̭ra-ndhru॒vāyāḥ᳚ | a॒hamutta̭ro bhūyāsam | adha̭re॒ mathsa॒patnāḥ᳚ ||
ṛ॒ṣa॒bho̭-'si śākva॒raḥ | ghṛ॒tācī̭nāgṃ sū॒nuḥ | pri॒yeṇa॒ nāmnā᳚ pri॒ye sada̭si sīda ||
syo॒no mḙ sīda su॒ṣadaḥ̭ pṛthi॒vyām |
pratha̭yi pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ suva॒rge lo॒ke |
di॒vi sī̭da pṛthi॒vyā-ma॒ntari̭kṣe |
a॒hamutta̭ro bhūyāsam || 64 ||
adha̭re॒ mathsa॒patnāḥ᳚ ||
i॒yagg​ sthā॒lī ghṛ॒tasya̭ pū॒rṇā |
acchi̭nnapayā-śśa॒tadhā̭ra॒ uthsaḥ̭ |
mā॒ru॒tena॒ śarma̭ṇā॒ daivyḙna ||
ya॒jño̭-'si sa॒rvataḥ̭ śri॒taḥ | sa॒rvato॒ mā-mbhū॒ta-mbha̭vi॒ṣya-cchra̭yatām | śa॒ta-mmḙ santvā॒śiṣaḥ̭ | sa॒hasra̭-mme santu sū॒nṛtāḥ᳚ | irā̭vatīḥ paśu॒matīḥ᳚ | pra॒jāpa̭tirasi sa॒rvataḥ̭ śri॒taḥ || 65 ||
sa॒rvato॒ mā-mbhū॒ta-mbha̭vi॒ṣya-cchra̭yatām | śa॒ta-mmḙ santvā॒śiṣaḥ̭ |
sa॒hasra̭-mme santu sū॒nṛtāḥ᳚ | irā̭vatīḥ paśu॒matīḥ᳚ || i॒dami̭ndri॒ya-ma॒mṛtaṃ̭-vī~॒rya᳚m | a॒nenendrā̭ya pa॒śavo̭-'cikithsann |
tena̭ devā ava॒topa॒ mām | i॒heṣa॒mūrjaṃ॒-ya~śa॒-ssaha॒ ojaḥ̭ saneyam | śṛ॒ta-mmayi̭ śrayatām || ya-tpṛ̭thi॒vī-maca̭ra॒ttat-pravi̭ṣṭam || 66 ||
yenāsi̭ñca॒-dbala॒mindre᳚ pra॒jāpa̭tiḥ |
i॒da-ntacchu॒kra-mmadhṷ vā॒jinī̭vat |
yeno॒-pari̭ṣṭā॒dadhi̭no-nmahe॒ndram |
dadhi॒ mā-ndhi̭notu ||
a॒yaṃ-ve~॒daḥ pṛ̭thi॒vī-manva̭vindat |
guhā̭ sa॒tī-ṅgaha̭ne॒ gahva̭reṣu |
sa vi̭ndatu॒ yaja̭mānāya lo॒kam |
acchi̭draṃ-ya~॒jña-mbhūri̭karmā karotu ||
a॒yaṃ-ya~॒jña-ssama̭sadaddha॒viṣmāṋ |
ṛ॒cā sāmnā॒ yajṷṣā de॒vatā̭bhiḥ || 67 ||
tena̭ lo॒kān-thsūrya̭vato jayema |
indra̭sya sa॒khya-ma̭mṛta॒tva-ma̭śyām ||
yo naḥ॒ kanī̭ya i॒ha kā॒mayā̭tai |
a॒smin. ya॒jñe yaja̭mānāya॒ mahya᳚m |
apa॒ tami̭ndrā॒gnī bhuva̭nānnudetām |
a॒ha-mpra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya ||
agnḙ vājajit | vāja̭-ntvā sari॒ṣyanta᳚m |
vāja̭-ñje॒ṣyanta᳚m | vā॒jinaṃ̭-vā~ja॒jita᳚m || 68 ||
vā॒ja॒ji॒tyāyai॒ sammā᳚rjmi | a॒gnima̭nnā॒-dama॒nnādyā̭ya || upa̭hūto॒ dyauḥ pi॒tā |
upa॒ mā-ndyauḥ pi॒tā hva̭yatām | a॒gni-rāgnī᳚ddhrāt | āyṷṣe॒ varca̭se | jī॒vātvai puṇyā̭ya | upa̭hūtā pṛthi॒vī mā॒tā | upa॒ mā-mmā॒tā pṛ̭thi॒vī hva̭yatām | a॒gni-rāgnī᳚ddhrāt || 69 ||
āyṷṣe॒ varca̭se | jī॒vātvai puṇyā̭ya ||
mano॒ jyoti̭ rjuṣatā॒mājya᳚m |
vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu | bṛha॒spati̭-stanutāmi॒ma-nnaḥ̭ |
viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantām ||
ya-ntḙ agna āvṛ॒ścāmi̭ | a॒haṃ-vā~᳚ kṣipi॒taścaranṋ | pra॒jā-ñca॒ tasya॒ mūla̭-ñca |
nī॒cairdḙvā॒ nivṛ̭ścata || 70 ||
agne॒ yo no̭-'bhi॒dāsa̭ti | sa॒mā॒no yaśca॒ niṣṭyaḥ̭ | i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭taḥ |
mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na | yo mā-ndveṣṭi̭ jātavedaḥ | ya-ñcā॒ha-ndveṣmi॒ yaśca॒ mām | sarvā॒g॒stāna̭gne॒ sanda̭ha |
yāg​ścā॒ha-ndveṣmi॒ ye ca॒ mām || agnḙ vājajit |
vāja̭-ntvā sasṛ॒vāgṃsa᳚m || 71 ||
vāja̭-ñjigi॒vāgṃsa᳚m | vā॒jinaṃ̭-vā~ja॒jita᳚m | vā॒ja॒ji॒tyāyai॒ sammā᳚rjmi | a॒gni-ma̭nnā॒da-ma॒nnādyā̭ya || vedi̭ rba॒ra॒ḥi-śśṛ॒tagṃ ha॒viḥ |
i॒ddhmaḥ pa̭ri॒dhaya॒-ssrucaḥ̭ | ājyaṃ̭-ya~॒jña ṛco॒ yajuḥ̭ | yā॒jyā᳚śca vaṣaṭkā॒rāḥ | sa-mme॒ sanna̭tayo namantām |
i॒ddhma॒saṃ॒-naha̭ne hu॒te || 72 ||
di॒vaḥ khīlo-'va̭tataḥ | pṛ॒thi॒vyā addhyutthi̭taḥ | tenā̭ sa॒hasra̭kāṇḍena | dvi॒ṣantagṃ̭ śocayāmasi | dvi॒ṣanmḙ ba॒hu śo̭catu |
oṣa̭dhe॒ mo a॒hagṃ śṷcam || yajña॒ nama̭ste yajña | namo॒ nama̭śca te yajña | śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva | syo॒nena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva || 73 ||
su॒bhū॒tena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva | bra॒hma॒va॒rca॒sena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva |
ya॒jñasyardhi॒manu॒ santi̭ṣṭhasva | upa̭ te yajña॒ namaḥ̭ | upa̭ te॒ namaḥ̭ |
upa̭ te॒ namaḥ̭ || triṣpha॒lī kri॒yamā̭ṇānām | yo nya॒ṅgo a̭va॒śiṣya̭te |
rakṣa̭sā-mbhāga॒dheya᳚m | āpa॒sta-tprava̭hatādi॒taḥ || 74 ||
u॒lūkha̭le॒ musa̭le॒ yacca॒ śūrpe᳚ |
ā॒śi॒śleṣa̭ dṛ॒ṣadi॒ yatka॒pāle᳚ |
a॒va॒pruṣo̭ vi॒pruṣa॒-ssaṃ​ya~̭jāmi |
viśvḙ de॒vā ha॒viri॒da-ñjṷṣantām |
ya॒jñe yā vi॒pruṣa॒-ssanti̭ ba॒hvīḥ |
a॒gnau tā-ssarvā॒-ssvi̭ṣṭā॒-ssuhṷtā juhomi || u॒dyanna॒dya mi̭tramahaḥ |
sa॒patnā᳚nme anīnaśaḥ | divai̭nān. vi॒dyutā̭ jahi |
ni॒mroca॒nnadha̭rān kṛdhi || 75 ||
u॒dyanna॒dya vi no̭ bhaja | pi॒tā pu॒trebhyo॒ yathā᳚ | dī॒rghā॒yu॒tvasya̭ heśiṣe | tasya̭ no dehi sūrya || u॒dyanna॒dya mi̭tramahaḥ | ā॒roha॒nnutta̭rā॒-ndiva᳚m | hṛ॒dro॒ga-mmama̭ sūrya | ha॒ri॒māṇa̭-ñca nāśaya || śukḙṣu me hari॒māṇa᳚m |
ro॒pa॒ṇākā̭su daddhmasi || 76 ||
atho̭ hāridra॒veṣṷ me | ha॒ri॒māṇa॒-nnida̭ddhmasi || uda̭gāda॒ya-mā̭di॒tyaḥ |
viśvḙna॒ saha̭sā sa॒ha | dvi॒ṣanta॒-mmama̭ ra॒ndhayanṋ | mo a॒ha-ndvi̭ṣa॒to ra̭dham ||
yo na॒-śśapā॒daśa̭pataḥ | yaśca̭ na॒-śśapa̭ta॒-śśapā᳚t | u॒ṣāśca॒ tasmai̭ ni॒mrukca̭ | sarva̭-mpā॒pagṃ samṷ̄hatām || 77 ||
yo naḥ̭ sa॒patno॒ yo raṇaḥ̭ | marto̭-'bhi॒dāsa̭ti devāḥ| i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭taḥ |
mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na || ava̭sṛṣṭaḥ॒ parā̭pata | śa॒ro brahma̭sagṃśitaḥ |
gacchā॒-'mitrā॒-npravi̭śa | maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ || 78 ||
(patiḥ̭ - pra॒jāpa̭taye - tapa॒svī - vā॒cā - saubha̭gāya - pa॒śūnmḙ pinvasva - durmarā॒yuṃ - dḙva॒yānā̭ - nagne॒ - 'ntari̭kṣe॒-'hamutta̭ro bhūyāsaṃ -pra॒jāpa̭tirasi sa॒rvataḥ̭ śri॒taḥ - pravi̭ṣṭaṃ - de॒vatā̭bhi--r vāja॒jitaṃ̭ -
pṛthi॒vī hva̭yatāma॒gnirāgnī᳚ddhrā-d- vṛścata - sasṛ॒vāgṃsagṃ̭ - hu॒te - syo॒nena̭ me॒ samti̭ṣṭhasve॒ - taḥ - kṛ̭dhi- dadhma - syūhatā - +ma॒ṣṭau ca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - somāṅga.bhūteṣu mantreṣu-dīkṣāmārabhyāgnīṣomayi paśuparyante prayoge śeṣabhūtā mantrāḥ
sakṣe॒da-mpa̭śya | vidha̭rtari॒da-mpa̭śya | nāke॒da-mpa̭śya | ra॒matiḥ॒ pani̭ṣṭhā |
ṛ॒taṃ-va~r​ṣi̭ṣṭham | a॒mṛtā॒ yānyā॒huḥ | sūryo॒ vari̭ṣṭho a॒kṣabhi॒rvibhā̭ti |
ana॒ dyāvā̭pṛthi॒vī de॒vapṷtre || dī॒kṣā-'si॒ tapa̭so॒ yoniḥ̭ | tapo̭-'si॒ brahma̭ṇo॒ yoniḥ̭ || 79 ||
brahmā̭si kṣa॒trasya॒ yoniḥ̭ | kṣa॒trama̭syṛ॒tasya॒ yoniḥ̭ |
ṛ॒tama̭si॒ bhūrāra̭bhe | śra॒ddhā-mmana̭sā | dī॒kṣā-ntapa̭sā | viśva̭sya॒ bhuva̭na॒syādhi̭patnīm | sarve॒ kāmā॒ yaja̭mānasya santu ||
vāta̭-mprā॒ṇa-mmana̭sā॒-'nvāra̭bhāmahe | pra॒jāpa̭tiṃ॒-yo~ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
sa no̭ mṛ॒tyostrā̭yatā॒-mpātvagṃha̭saḥ || 80 ||
jyogjī॒vā ja॒rāma̭śīmahi || indra̭ śākvara gāya॒trī-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi | indra̭ śākvara tri॒ṣṭubha॒-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi |
indra̭ śākvara॒ jaga̭tī॒-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi |
indra̭ śākvarānu॒ṣṭubha॒-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi | indra̭ śākvara pa॒ṅkti-mprapa̭dye || 81 ||
tā-ntḙ yunajmi || ā-'ha-ndī॒kṣāma̭ruha-mṛ॒tasya॒ patnī᳚m | gā॒ya॒treṇa॒ chanda̭sā॒ brahma̭ṇā ca | ṛ॒tagṃ sa॒tyḙ-'dhāyi | sa॒tyamṛ॒tḙ-'dhāyi |
ṛ॒ta-ñca̭ me sa॒tya-ñcā̭bhūtām | jyoti̭rabhūva॒gṃ॒ suva̭ragamam |
su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭham | bra॒ddhnasya̭ vi॒ṣṭapa̭magamam ||
pṛ॒thi॒vī dī॒kṣā || 82 ||
tayā॒-'gni rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | yayā॒-'gni rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | a॒ntari̭kṣa-ndī॒kṣā |
tayā̭ vā॒yu rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā̭ vā॒yu rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | dyau rdī॒kṣā |
tayā̭-''di॒tyo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā̭-''di॒tyo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ || 83 ||
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | diśo̭ dī॒kṣā |
tayā̭ ca॒ndramā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā̭ ca॒ndramā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi |
āpo̭ dī॒kṣā | tayā॒ varṷṇo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | yayā॒ varṷṇo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi |
oṣa̭dhayo dī॒kṣā || 84 ||
tayā॒ somo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ| yayā॒ somo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | vāg dī॒kṣā |
tayā᳚ prā॒ṇo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā᳚ prā॒ṇo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | pṛ॒thi॒vī tvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām |
a॒ntari̭kṣa-ntvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām |
dyaustvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām || 85 ||
diśa̭stvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | āpa̭stvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām |
oṣa̭dhayastvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | vāktvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām |
ṛca̭stvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | sāmā̭ni tvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām |
yajūgṃ̭ṣi tvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | aha̭śca॒ rātri̭śca | kṛ॒ṣiśca॒ vṛṣṭi̭śca | tviṣi॒ścā-pa̭citiśca || 86 ||
āpa॒ścauṣa̭dhayaśca | ūrkca̭ sū॒nṛtā̭ ca | tāstvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām ||
sve dakṣe॒ dakṣa̭pite॒ha sī̭da | de॒vānāgṃ̭ su॒mno ma̭ha॒te raṇā̭ya | svā॒sa॒stha-sta॒nuvā॒ saṃ​vi~̭śasva | pi॒tevai̭dhi sū॒nava॒ ā su॒śevaḥ̭ |
śi॒vo mā̭ śi॒vamāvi̭śa | sa॒tya-mma̭ ā॒tmā | śra॒ddhā me 'kṣi̭tiḥ || 87 ||
tapo̭ me prati॒ṣṭhā | sa॒vi॒tṛ-pra̭sūtā mā॒ diśo̭ dīkṣayantu | sa॒tyama̭smi || a॒ha-ntvada̭smi॒ mada̭si॒ tvame॒tat | mamā̭si॒ yoni॒stava॒ yoni̭rasmi | mamai॒va sanvaha̭ ha॒vyānya̭gne |
pu॒traḥ pi॒tre lo̭ka॒kṛ-jjā̭tavedaḥ ||
ā॒juhvā̭na-ssu॒pratī̭kaḥ pu॒rastā᳚t |
agne॒ svāṃ-yo~ni॒māsī̭da sā॒ddhyā |
a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasminn || 88 ||
viśvḙ devā॒ yaja̭mānaśca sīdata ||
eka̭mi॒ṣe viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
dve ū॒rje viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
trīṇi̭ vra॒tāya॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
ca॒tvāri॒ māyo̭ bhavāya॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
pañca̭ pa॒śubhyo॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu | ṣaḍrā॒yaspoṣā̭ya॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
sa॒pta sa॒ptabhyo॒ hotrā᳚bhyo॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu ||
sakhā̭ya-ssa॒ptapa̭dā abhūma | sa॒khya-ntḙ gameyam || 89 ||
sa॒khyātte॒ mā yo̭ṣam | sa॒khyānme॒ mā yo᳚ṣṭhāḥ || sā-'si̭ subrahmaṇye |
tasyā᳚ste pṛthi॒vī pādaḥ̭ | sā-'si̭ subrahmaṇye | tasyā᳚ste॒-'ntari̭kṣa॒-mpādaḥ̭ |
sā-'si̭ subrahmaṇye | tasyā᳚ste॒ dyauḥ pādaḥ̭ | sā-'si̭ subrahmaṇye | tasyā᳚ste॒ diśaḥ॒ pādaḥ̭ || 90 ||
pa॒ro ra̭jāste pañca॒maḥ pādaḥ̭ | sā na॒ iṣa॒mūrja̭-ndhukṣva | teja̭ indri॒yam | bra॒hma॒va॒rca॒sa-ma॒nnādya᳚m || vimi̭me tvā॒ paya̭svatīm | de॒vānā᳚-ndhe॒nugṃ su॒dughā॒-mana̭pa-sphurantīm | indra॒-ssoma̭-mpibatu |
kṣemo̭ astu naḥ || i॒mā-nna̭rāḥ kṛṇuta॒ vedi॒metya̭ | vasṷmatīgṃ ru॒drava̭tī-mādi॒tyava̭tīm || 91 ||
var​ṣma̭ndi॒vaḥ | nābhā̭ pṛthi॒vyāḥ |
yathā॒-'yaṃ-ya~ja̭māno॒ na riṣye᳚t |
de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve ||
catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ |
ghṛ॒tapra̭tīkā॒ bhuva̭nasya॒ maddhye᳚ |
tasyāgṃ̭ supa॒rṇāvadhi॒ yau nivi̭ṣṭau |
tayo᳚ rde॒vānā॒madhi̭ bhāga॒dheya᳚m ||
apa॒ janya̭-mbha॒ya-nnṷda | apa ca॒krāṇi̭ vartaya | gṛ॒hagṃ soma̭sya gacchatam ||
na vā ṷve॒tanmri̭yase॒ na ri̭ṣyasi |
de॒vāgṃ idḙṣi pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ |
yatra॒ yanti̭ su॒kṛto॒ nāpi̭ du॒ṣkṛtaḥ̭ |
tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || 92 ||
(brahma̭ṇo॒ yoni॒ - ragṃha̭saḥ - pa॒ṅkti-mprapa̭dye - dī॒kṣā - yayo̭-''di॒tyo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒ta - stayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayā॒myoṣa̭dhayo dī॒kṣā - dyaustvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatā॒ - mapa̭citi॒ścā - kṣi̭ti॒ - rutta̭rasmin - gameyaṃ॒ - diśaḥ॒ pāda̭ - ādi॒tyava̭tīṃ - ~vartaya॒ pañca̭ ca) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - paśuviṣayā acchidramantrāḥ
yada॒sya pā॒re raja̭saḥ | śu॒kra-ñjyoti॒-rajā̭yata | tannaḥ̭ par​ṣa॒dati॒ dviṣaḥ̭ |
agnḙ vaiśvānara॒ svāhā᳚ || yasmā᳚dbhī॒ṣā-'vā̭śiṣṭhāḥ | tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
pra॒jābhya॒-ssarvā᳚bhyo mṛḍa | namo̭ ru॒drāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ || yasmā᳚dbhī॒ṣā nyaṣa̭daḥ |
tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi || 93 ||
pra॒jābhya॒-ssarvā᳚bhyo mṛḍa | namo̭ ru॒drāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ || udṷsra tiṣṭha॒ prati̭tiṣṭha॒ mā ri̭ṣaḥ | memaṃ-ya~॒jñaṃ-ya~ja̭māna-ñca rīriṣaḥ | su॒va॒rge lo॒ke yaja̭māna॒gṃ॒ hi dhe॒hi | śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade ||
yasmā᳚dbhī॒ṣā-'vḙpiṣṭhāḥ pa॒lāyi̭ṣṭhā-ssa॒majñā᳚sthāḥ | tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
pra॒jābhya॒-ssarvā᳚bhyo mṛḍa | namo̭ ru॒drāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ || 94 ||
ya i॒damakaḥ̭ | tasmai॒ namaḥ̭ | tasmai॒ svāhā᳚ ||
na vā ṷve॒tanmri̭yase॒ na ri̭ṣyasi de॒vāgṃ idḙṣi pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | harī̭ te॒ yuñjā॒ pṛṣa̭tī abhūtā॒mupā᳚sthā-dvā॒jī dhu॒ri rāsa̭bhasya || | āśā̭nā-ntvā ''śāpā॒lebhyaḥ̭ | ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ | i॒da-mbhū॒tasyādhya̭kṣebhyaḥ | vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam ||
viśvā॒ āśā॒ madhṷnā॒ sagṃsṛ̭jāmi | a॒na॒mī॒vā āpa॒ oṣa̭dhayo bhavantu | a॒yaṃ-ya~ja̭māno॒ mṛdho॒ vya̭syatām | agṛ̭bhītāḥ pa॒śavaḥ̭ santu॒ sarve᳚ || || ya॒jñasya॒ hi stha ṛ॒tviyau᳚ |
indrā᳚gnī॒ ceta̭nasya ca | hu॒tā॒hu॒tasya̭ tṛpyatam | ahṷtasya hu॒tasya̭ ca | hu॒tasya॒ cāhṷtasya ca | ahṷtasya hu॒tasya̭ ca | indrā᳚gnī a॒sya soma̭sya | vī॒ta-mpi̭bata-ñju॒ṣethā᳚m ||
mā yaja̭māna॒-ntamo̭ vidat | martvijo॒ mo i॒māḥ pra॒jāḥ | mā ya-ssoma̭mi॒ma-mpibā᳚t | sagṃsṛ̭ṣṭamu॒bhaya̭-ṅkṛ॒tam || 95 ||
(kṛ॒dhi॒ - mī॒ḍhuṣe - 'hṷtasya ca sa॒pta ca̭) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - upāṃśvabhiṣavā mantrāḥ
a॒nā॒gasa̭stvā va॒yam | indrḙṇa॒ preṣi̭tā॒ upa̭ | vā॒yuṣṭḙ astvagṃśa॒bhūḥ | mi॒trastḙ astvagṃśa॒bhūḥ | varṷṇaste astvagṃśa॒bhūḥ ||
apā᳚-ṅkṣayā॒ ṛta̭sya garbhāḥ | bhuva̭nasya gopā॒-śśyenā̭ atithayaḥ | parva̭tānā-ṅkakubhaḥ pra॒yuto̭ napātāraḥ | va॒gnunendragg̭ hvayata |
ghoṣe॒ṇāmī̭-vāg​ścātayata || 96 ||
yu॒ktā-sstha॒ vaha̭ta || de॒vā grāvā̭ṇa॒ indu॒rindra॒ itya̭vādiṣuḥ | endra̭macucyavuḥ para॒masyāḥ᳚ parā॒vataḥ̭ | ā-'smā-thsa॒dhasthā᳚t |
orora॒ntari̭kṣāt | ā sṷbhū॒tama̭suṣavuḥ | bra॒hma॒va॒rca॒sa-mma॒ ā-'sṷṣavuḥ |
sa॒ma॒re rakṣāg̭syavadhiṣuḥ | apa̭hata-mbrahma॒jyasya̭ || vākca̭ tvā॒ mana̭śca śriṇītām || 97 ||
prā॒ṇaśca̭ tvā-'pā॒naśca̭ śrīṇītām |
cakṣṷśca tvā॒ śrotra̭-ñca śrīṇītām |
dakṣa̭śca tvā॒ bala̭-ñca śrīṇītām | oja̭śca tvā॒ saha̭śca śrīṇītām | āyṷśca tvā ja॒rā ca̭ śrīṇītām | ā॒tmā ca̭ tvā ta॒nūśca̭ śrīṇītām | śṛ॒to̭-'si śṛ॒ta-ṅkṛ̭taḥ | śṛ॒tāya̭ tvā śṛ॒tebhya̭stvā ||
yamindra̭mā॒hu rvarṷṇaṃ॒-ya~mā॒huḥ | ya-mmi॒tramā॒hu-ryamṷ sa॒tyamā॒huḥ || 98 ||
yo de॒vānā᳚-nde॒vata̭mastapo॒jāḥ | tasmai᳚ tvā॒ tebhya̭stvā || mayi॒ tyadi̭ndri॒ya-mma॒hat | mayi॒ dakṣo॒ mayi॒ kratuḥ̭ | mayi̭ dhāyi su॒vīrya᳚m | triśṷggha॒rmo vibhā̭tu me | ākū᳚tyā॒ mana̭sā sa॒ha |
vi॒rājā॒ jyoti̭ṣā sa॒ha | ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha |
tasya॒ doha̭maśīmahi || 99 ||
tasya̭ su॒mnama̭śīmahi | tasya̭ bha॒kṣama̭śīmahi |
vāgjṷṣā॒ṇā soma̭sya tṛpyatu || mi॒tro janāṋ yātayati prajā॒na-nmi॒tro dā̭dhāra pṛthi॒vīmu॒ta dyām | mi॒traḥ kṛ॒ṣṭīrani̭miṣā॒-'bhi ca̭ṣṭe sa॒tyāya̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava̭-dvidhema || pra sa mi̭tra॒ marto̭ astu॒ praya̭svā॒n. yasta̭ āditya॒ śikṣa̭ti vra॒tena̭ | na ha̭nyate॒ na jī̭yate॒ tvoto॒ naina॒magṃho̭ aśno॒tyanti̭to॒ na dū॒rāt || || yasmā॒nna jā॒taḥ paro̭ a॒nyo asti̭ | ya ā̭vi॒veśa॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jayā̭ saṃ​vi~dā॒naḥ |
trīṇi॒ jyotīgṃ̭ṣi sacate॒ sa ṣo̭ḍa॒śī ||
e॒ṣa bra॒hmā ya ṛ॒tviyaḥ̭ |
indro॒ nāma̭ śru॒to ga॒ṇe || 100 ||
pra tḙ ma॒he vi॒dathḙ 'śagṃsiṣa॒gṃ॒ harī᳚ | ya ṛ॒tviyaḥ॒ pra tḙ vanve |
va॒nuṣo̭ harya॒ta-mmada᳚m || indro॒ nāma̭ ghṛ॒ta-nna yaḥ | hari̭bhi॒ścāru॒ seca̭te |
śru॒to ga॒ṇa ā tvā̭ viśantu | hari̭varpasa॒giṃraḥ̭ ||
indrādhi̭pa॒te-'dhi̭pati॒stva-nde॒vānā̭masi | adhi̭pati॒-mmām | āyṷṣmantaṃ॒-va~rca̭svanta-mmanu॒ṣyḙṣu kuru || 101 ||
indra̭śca sa॒mrā-ḍvarṷṇaśca॒ rājā᳚ |
tau tḙ bha॒kṣa-ñca̭kratu॒ragra̭ e॒tam |
tayo॒ranṷ bha॒kṣa-mbha̭kṣayāmi |
vāgjṷṣā॒ṇā soma̭sya tṛpyatu ||
pra॒jāpa̭ti rvi॒śvaka̭rmā | tasya॒ mano̭ de॒vaṃ-ya~॒jñena̭ rāddhyāsam | a॒rthe॒ gā a॒sya ja̭hitaḥ | a॒va॒sāna̭pate-'va॒sāna̭-mme vinda ||
namo̭ ru॒drāya̭ vāsto॒ṣpata̭ye |
āya̭ne vi॒drava̭ṇe || 102 ||
u॒dyāne॒ yatpa॒rāya̭ṇe | ā॒varta̭ne vi॒varta̭ne |
yo go̭pā॒yati॒ tagṃ hṷve ||
yānya̭pā॒mityā॒-nyapra̭tīttā॒-nyasmi̭ |
ya॒masya̭ ba॒linā॒ carā̭mi |
i॒haiva santaḥ॒ prati॒ tadyā̭tayāmaḥ |
jī॒vā jī॒vebhyo॒ niha̭rāma enat ||
a॒nṛ॒ṇā a॒sminna̭-nṛ॒ṇāḥ para̭sminn |
tṛ॒tīyḙ lo॒ke a̭nṛ॒ṇā-ssyā̭ma |
ye dḙva॒yānā̭ u॒ta pi̭tṛ॒yāṇāḥ᳚ || 103 ||
sarvā᳚-npa॒tho a̭nṛ॒ṇā ākṣī̭yema ||
i॒damū॒ nu śreyo̭-'va॒sāna॒-māga̭nma |
śi॒ve no॒ dyāvā̭pṛthi॒vī u॒bhe i॒me | goma॒ddhana̭-va॒daśva̭va॒-dūrja̭svat |
su॒vīrā̭ vī॒rairanu॒ sañca̭rema || a॒rkaḥ pa॒vitra॒gṃ॒ raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
pu॒nāti̭ de॒vānā॒-mbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā saṃ​vi~dā॒ne |
ghṛ॒ta-ndṷhāte a॒mṛta॒-mprapī̭ne || pa॒vitra̭ma॒rko raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
pu॒nāti̭ de॒vānā॒-mbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |
suva॒ rjyoti॒ ryaśo̭ ma॒hat |
a॒śī॒mahi̭ gā॒dhamu॒ta pra̭ti॒ṣṭhām || 104 ||
(cā॒ta॒ya॒ta॒ - śrī॒ṇī॒tā॒gṃ॒ - sa॒tyamā॒hu - ra̭śīmahi - ga॒ṇe - kṷru - vi॒drava̭ṇe - pitṛ॒yāṇā̭ - a॒rko raja̭so vi॒māna॒strīṇi̭ ca) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - saumikaprāyāścittamantrāḥ
uda̭stāmphsī-thsavi॒tā mi॒tro a̭rya॒mā |
sarvā̭-na॒mitrā̭-navadhīdyu॒gena̭ |
bṛ॒hanta॒-mmāma̭kara-dvī॒rava̭ntam | ra॒tha॒nta॒re śra̭yasva॒ svāhā̭ pṛthi॒vyām |
vā॒ma॒de॒vye śra̭yasva॒ svāhā॒-'ntari̭kṣe | bṛ॒ha॒ti śra̭yasva॒ svāhā̭ di॒vi |
bṛ॒ha॒tā tvopa̭stabhnomi ||
ā tvā̭ dade॒ yaśa̭se vī॒ryā̭ya ca |
a॒smāsva̭-ghniyā yū॒ya-nda̭dhāthendri॒ya-mpayaḥ̭ || yaste᳚ dra॒phso yasta̭ uda॒r॒ṣaḥ || 105 ||
daivyaḥ̭ ke॒tu rviśva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa̭ |
sa naḥ̭ pā॒hyari̭ṣṭyai॒ svāhā᳚ ||
anṷ mā॒ sarvo̭ ya॒jño̭-'yamḙtu |
viśvḙ de॒vā ma॒ruta॒-ssāmā॒rkaḥ |
ā॒priya॒ ̭007ā;chandāgṃ̭si ni॒vido॒ yajūgṃ̭ṣi | a॒syai pṛ̭thi॒vyai yadya॒jñiya᳚m ||
pra॒jāpa̭te rvarta॒nimanṷ vartasva |
anṷ vī॒rairanṷ rāddhyāma॒ gobhiḥ̭ |
anvaśvai॒ranu॒ sarvai̭ru pu॒ṣṭaiḥ |
anṷ pra॒jayā-'nvi̭ndri॒yeṇa̭ || 106 ||
de॒vā no̭ ya॒jña-mṛ̭ju॒dhā na̭yantu ||
prati̭ kṣa॒tre prati̭ tiṣṭhāmi rā॒ṣṭre |
pratyaśvḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi॒ goṣṷ |
prati̭ pra॒jāyā॒-mprati̭ tiṣṭhāmi॒ bhavye᳚ |
viśva̭ma॒nyā-'bhi̭ vāvṛ॒dhe | tada॒nyasyā॒-madhi̭śri॒tam | di॒ve ca̭ vi॒śvaka̭rmaṇe |
pṛ॒thi॒vyai cā̭kara॒-nnamaḥ̭ || askā॒ndyauḥ pṛ̭thi॒vīm | askā̭nṛṣa॒bho yuvā॒ gāḥ || 107 ||
ska॒nnemā viśvā॒ bhuva̭nā | ska॒nno ya॒jñaḥ praja̭nayatu | askā॒naja̭ni॒ prāja̭ni |
ā ska॒nnājjā̭yate॒ vṛṣā᳚ | ska॒nnā-tpraja̭niṣīmahi || ye de॒vā yeṣā̭mi॒da-mbhā̭ga॒dheya̭-mba॒bhūva̭ | yeṣā᳚-mprayā॒jā u॒tānṷ̄yā॒jāḥ | indra̭jyeṣṭhebhyo॒ varṷṇarājabhyaḥ | a॒gniho̭tṛbhyo de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ || u॒ta tyā no॒ divā̭ ma॒tiḥ || 108 ||
adi̭tirū॒tyā-''ga̭mat | sā śantā̭cī॒ maya̭skarat | apa॒ sridhaḥ̭ || u॒ta tyā daivyā̭ bhi॒ṣajā᳚ | śa-nna̭skarato a॒śvinā᳚ | yū॒yātā̭-ma॒smadrapaḥ̭ |
apa॒ sridhaḥ̭ || śama॒gni-ra॒gnibhi̭skarat | śa-nna̭stapatu॒ sūryaḥ̭ | śaṃ-vā~to̭ vātvara॒pāḥ || 109 ||
apa॒ sridhaḥ̭ || taditpa॒da-nna vici̭keta vi॒dvān |
yanmṛ॒taḥ puna̭ra॒pyeti̭ jī॒vān | tri॒vṛdya-dbhuva̭nasya ratha॒vṛt | jī॒vo garbho॒ na mṛ॒ta-ssa jī̭vāt || pratya̭smai॒ pipī̭ṣate | vi॒śvā̭ni vi॒duṣḙ bhara | a॒ra॒-ṅga॒māya॒ jagma̭ve |
apa̭ścāddadhvane॒ nare᳚ (o-rapa̭ścāddaghvane॒ nare᳚) || indu॒rindu॒ma-vā̭gāt |
indo॒rindro̭-'pāt | tasya̭ ta inda॒vindra̭-pītasya॒ madhṷmataḥ | upa̭hūta॒syopa̭hūto bhakṣayāmi || 110 ||
(u॒da॒r॒ṣa - i̭ndri॒yeṇa॒ - gā - ma॒ti - ra̭ra॒pā - a̭gā॒trīṇi̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - dar​śapūrṇamāsaprāyaścittamantrāḥ
brahma̭ prati॒ṣṭhā mana̭so॒ brahma̭ vā॒caḥ | brahma̭ ya॒jñānāgṃ̭ ha॒viṣā॒-mājya̭sya |
ati̭rikta॒-ṅkarma̭ṇo॒ yacca̭ hī॒nam | ya॒jñaḥ parvā̭ṇi prati॒rannḙti ka॒lpayanṋ |
svāhā̭kṛ॒tā-''hṷtiretu de॒vān || āśrā̭vitama॒tyāśrā̭vitam |
vaṣa̭ṭkṛta-ma॒tyanū᳚kta-ñca ya॒jñe |
ati̭rikta॒-ṅkarma̭ṇo॒ yacca̭ hī॒nam |
ya॒jñaḥ parvā̭ṇi prati॒rannḙti ka॒lpayanṋ |
svāhā̭kṛ॒tā-''hṷtiretu de॒vān || 111 ||
yadvo̭ devā atipā॒dayā̭ni | vā॒cā ci॒tpraya̭ta-ndeva॒ heḍa̭nam | a॒rā॒yo a॒smāgṃ a॒bhi-dṷcchunā॒yate᳚| a॒nyatrā॒sma-nma̭ruta॒sta-nnidhḙtana || ta॒ta-mma॒ āpa॒stadṷ tāyata॒ punaḥ̭ | svādi̭ṣṭhā dhī॒tiru॒cathā̭ya śasyate |
a॒yagṃ sa̭mu॒dra u॒ta vi॒śvabhḙṣajaḥ |
svāhā̭-kṛtasya॒ samṷtṛpṇuta rbhuvaḥ ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || |
udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m || ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-' prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca || || 112 ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || |
tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || | tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || prajā̭pate॒ na tvade॒tānya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒ tā ba̭bhūva | yatkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yagg​ syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || || i॒ma-ñjī॒vebhyaḥ̭ pari॒dhi-nda̭dhāmi | maiṣā-nnṷ gā॒dapa̭ro॒ ardha̭me॒tam | śa॒ta-ñjī̭vantu śa॒radaḥ̭ purū॒cīḥ | ti॒ro mṛ॒tyu-nda̭dhatā॒-mparva̭tena ||
i॒ṣṭebhya॒-ssvāhā॒ vaṣa॒ḍani̭ṣṭebhya॒-ssvāhā᳚ | bhe॒ṣa॒ja-nduri̭ṣṭyai॒ svāhā॒ niṣkṛ̭tyai॒ svāhā᳚ | daurā᳚rdhyai॒ svāhā॒ daivī᳚bhya-sta॒nūbhya॒-ssvāhā᳚ || 113 ||
ṛddhyai॒ svāhā॒ samṛ̭ddhyai॒ svāhā᳚ ||
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe |
tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi | magha̭vañcha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye᳚ | vi dviṣo॒ vi mṛdho̭ jahi || sva॒sti॒dā vi॒śaspatiḥ̭ | vṛ॒tra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu naḥ | sva॒sti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || ā॒bhi rgī॒rbhi ryadato̭ na ū॒nam || 114 ||
āpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ |
bhū॒yi॒ṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || anā᳚jñātaṃ॒-ya~dājñā̭tam | ya॒jñasya̭ kri॒yate॒ mithṷ | agne॒ tada̭sya kalpaya | tvagṃ hi vettha̭ yathāta॒tham || purṷṣa sammito ya॒jñaḥ | ya॒jñaḥ purṷṣa sammitaḥ | agne॒ tada̭sya kalpaya |
tvagṃ hi vettha̭ yathāta॒tham || ya-tpā̭ka॒trā mana̭sā dī॒nada̭kṣā॒ na | ya॒jñasya̭ ma॒nvate॒ martā̭saḥ | a॒gniṣṭaddhotā᳚ kṛtu॒vidvi̭jā॒nann |
yaji̭ṣṭho de॒vāgṃ ṛ̭tu॒śo ya̭jāti || 115 ||
(de॒vāg​ - ści॒traṃ - ta॒nūbhya॒-ssvāho॒ - naṃ - purṷṣasammi॒to-'gne॒ tada̭sya kalpaya॒ pañca̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - agniṣṭomādau yajamānajapyā mantraviśeṣāḥ
yaddḙvā deva॒heḍa̭nam | devā̭saścakṛ॒mā va॒yam | ādi̭tyā॒-stasmā᳚nmā muñcata |
ṛ॒tasya॒rtena॒ māmu॒ta || devā̭ jīvanakā॒myā yat | vā॒cā-'nṛ̭tamūdi॒ma | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | gār​ha̭patyaḥ॒ pramṷñcatu | du॒ri॒tā yāni̭ cakṛ॒ma | ka॒rotu॒ māma̭ne॒ nasa᳚m || 116 ||
ṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī | ṛ॒tena॒ tvagṃ sa̭rasvati | ṛ॒tānmā̭ muñca॒tāgṃha̭saḥ | yada॒nya kṛ̭tamāri॒ma || sa॒jā॒ta॒śa॒gṃ॒sādu॒ta vā̭ jāmiśa॒gṃ॒sāt | jyāya̭sa॒-śśagṃsā̭du॒ta vā॒ kanī̭yasaḥ | anā᳚jñāta-nde॒vakṛ̭taṃ॒-ya~denaḥ̭ | tasmā॒ttvama॒smā-ñjā̭tavedo mumugdhi || yadvā॒cā yanmana̭sā | bā॒hubhyā̭-mū॒rubhyā̭-maṣṭhī॒vadbhyā᳚m || 117 ||
śi॒śñai ryadanṛ̭ta-ñcakṛ॒mā va॒yam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yaddhastā᳚bhyā-ñca॒kara॒ kilbi̭ṣāṇi | a॒kṣāṇāṃ᳚-va~॒gnumṷpa॒ jighna̭mānaḥ | dū॒re॒pa॒śyā ca̭ rāṣṭra॒bhṛcca̭ | tānya̭phsa॒rasā॒-vanṷdattā-mṛ॒ṇāni̭ ||
adī᳚vyannṛ॒ṇaṃ-ya~da॒ha-ñca॒kāra̭ | yadvā-'dā᳚syan-thsañja॒gārā॒ jane᳚bhyaḥ |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yanmayi̭ mā॒tā garbhḙ sa॒ti || 118 ||
ena̭śca॒kāra॒ yatpi॒tā | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yadā̭ pi॒peṣa̭ mā॒tara̭-mpi॒tara᳚m |
pu॒traḥ pramṷdito॒ dhayanṋ | ahigṃ̭sitau pi॒tarau॒ mayā॒ tat | tada̭gne anṛ॒ṇo bha̭vāmi || yada॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīmu॒ta dyām |
yanmā॒tara̭-mpi॒taraṃ̭-vā~ jihigṃsi॒ma |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yadā॒śasā̭ ni॒śasā॒ yatpa̭rā॒śasā᳚ || 119 ||
yadena̭śca kṛ॒mā nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || ati̭krāmāmi duri॒taṃ-ya~denaḥ̭ | jahā̭mi ri॒pra-mpa̭ra॒me sa॒dhasthe᳚ |
yatra॒ yanti̭ su॒kṛto॒ nāpi̭ du॒ṣkṛtaḥ̭ | tamāro̭hāmi su॒kṛtā॒-nnu lo॒kam ||
tri॒te de॒vā a̭mṛjatai॒-tadenaḥ̭ |
tri॒ta e॒tanma̭nu॒ṣyḙṣu māmṛje |
tato̭ mā॒ yadi॒ kiñci̭dāna॒śe |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || 120 ||
gār​ha̭patyaḥ॒ pramṷñcatu | du॒ri॒tā yāni̭ cakṛ॒ma | ka॒rotu॒ māma̭ne॒nasa᳚m || di॒vi jā॒tā a॒phsu jā॒tāḥ | yā jā॒tā oṣa̭dhībhyaḥ | atho॒ yā a̭gni॒jā āpaḥ̭ | tā naḥ̭ śundhantu॒ śundha̭nīḥ ||
yadāpo॒ nakta̭-nduri॒ta-ñcarā̭ma |
yadvā॒ divā॒ nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam |
hira̭ṇya-varṇā॒stata॒ utpṷnīta naḥ ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke ||
tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || | tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || | tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || || 121 ||
(a॒ne॒nasa̭ - maṣṭhī॒vadbhyāgṃ̭ - sa॒ti - pa̭rā॒śasā̭-''na॒śe᳚ - 'gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ - punīta na॒strīṇi̭ ca) (a. 12)
(ya-ddḙvā॒ gār​ha̭patyo॒ yaddhastā᳚bhyāṃ॒-ya~nmayi̭ mā॒tā yadā̭pi॒peṣa॒
~yada॒ntari̭kṣaṃ॒-ya~dā॒śasā-'ti̭krāmāmi tri॒te de॒vā di॒vi jā॒tā a॒phsu jā॒tā yadāpa̭ i॒ma-mmḙ varuṇā॒ tattvā̭ yāmi॒ tva-nno̭ agne॒ sa tva-nno̭ agne॒ tvama̭gne a॒yā-'si̭)
anuvākaṃ 13 - avabhṛthe karmaṇi ṛjīṣaprokṣaṇamantrāḥ
yatte॒ grāv.ṇṇā̭ cicchi॒du-sso̭ma rājann |
pri॒yāṇyaṅgā̭ni॒ svadhi̭tā॒ parūgṃ̭ṣi | tathsandha॒-thsvājyḙno॒ta va̭rdhayasva |
a॒nā॒gaso॒ adha॒mithsa॒kṣaṃ​ye~̭ma || yatte॒ grāvā̭ bā॒hucyṷto॒ acṷcyavuḥ |
naro॒ yattḙ dudu॒hu rdakṣi̭ṇena |
tatta॒ āpyā̭yatā॒-ntatte᳚ | niṣṭyā̭yatā-ndeva
soma || yatte॒ tvaca̭-mbibhi॒duryacca॒ yoni᳚m |
yadā॒sthānā॒-tpracyṷto॒ vena̭si॒ tmanā᳚ || 122 ||
tvayā॒ tathso̭ma gu॒ptama̭stu naḥ |
sā naḥ̭ sa॒dhāṃ-'sa̭tpara॒me vyo̭mann ||
ahā॒ccharī̭ra॒-mpaya̭sā sa॒metya̭ | a॒nyo᳚-'nyo bhavati॒ varṇo̭ asya | tasmi̭n va॒yamupa̭hūtā॒stava̭ smaḥ | ā no̭ bhaja॒ sada̭si vi॒śvarṷ̄pe ||
nṛ॒cakṣā॒-ssoma̭ u॒ta śu॒śruga̭stu |
mā no॒ vihā̭sī॒dgira̭ āvṛṇā॒naḥ |
anā̭gā-sta॒nuvo̭ vāvṛdhā॒naḥ |
ā no̭ rū॒paṃ-va~̭hatu॒ jāya̭mānaḥ || 123 ||
upa̭kṣaranti ju॒hvo̭ ghṛ॒tena̭ | pri॒yāṇyaṅgā̭ni॒ tava̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | tasmai̭ te soma॒ nama॒ idvaṣa̭ṭca | upa̭ mā rājan-thsukṛ॒te hva̭yasva ||
sa-mprā̭ṇāpā॒nābhyā॒gṃ॒ samu॒ cakṣṷṣā॒ tvam | sagg​ śrotrḙṇa gacchasva soma rājann |
yatta॒ āsthi̭ta॒gṃ॒ śamu॒ tattḙ astu | jā॒nī॒tānnaḥ̭ sa॒gamma̭ne pathī॒nām || e॒ta-ñjā̭nītātpara॒me vyo̭mann | vṛkā᳚-ssadhasthā vi॒da rū॒pama̭sya || 124 ||
yadā॒gacchā᳚-tpa॒thibhi̭ rdeva॒yānaiḥ᳚ | i॒ṣṭā॒pū॒rte kṛ̭ṇutā-dā॒vira̭smai ||
ari̭ṣṭo rājannaga॒daḥ parḙhi | nama̭ste astu॒ cakṣa̭se raghūya॒te | nāka॒māro̭ha sa॒ha yaja̭mānena | sūrya̭-ṅgacchatātpara॒me vyo̭mann ||
abhū᳚dde॒va-ssa̭vi॒tā vandyo॒ nu naḥ̭ | i॒dānī॒mahna̭ upa॒vācyo॒ nṛbhiḥ̭ |
vi yo ratnā॒ bhaja̭ti māna॒vebhyaḥ̭ | śreṣṭha̭-nno॒ atra॒ dravi̭ṇaṃ॒-ya~thā॒ dadha̭t ||
upa̭ no mitrāvaruṇā-vi॒hāva̭tam | a॒nvādī᳚ddhyā-thāmi॒ha naḥ̭ sakhāyā | ā॒di॒tyānā॒-mprasi̭tir-he॒tiḥ | u॒grā śa॒tāpā᳚ṣṭhā gha॒viṣā॒ pari̭ṇo vṛṇaktu ||
ā pyā̭yasva॒ samḙ̀tu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || || 125 ||
(tmanā॒ - jāya̭māno - 'sya॒ - dadha॒-tpañca̭ ca) (a. 13)
anuvākaṃ 14 - avabhṛthe karmaṇi secanādimantrāḥ
yaddi̭dī॒kṣe mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | yadvā᳚ prā॒ṇaiścakṣṷṣā॒ yacca॒ śrotrḙṇa |
yadreta̭sā mithu॒nenā-pyā॒tmanā᳚ |
a॒dbhyo lo॒kā da̭dhi॒re teja̭ indri॒yam |
śu॒krā dī॒kṣāyai॒ tapa̭so vi॒moca̭nīḥ |
āpo̭ vimo॒ktrī rmayi॒ teja̭ indri॒yam ||
yadṛ॒cā sāmnā॒ yajṷṣā | pa॒śū॒nā-ñcarma̭n. ha॒viṣā̭ didī॒kṣe |
yacchando̭bhi॒-roṣa̭dhībhi॒-rvana॒spatau᳚ |
a॒dbhyo lo॒kā da̭dhi॒re (da̭dhire॒) teja̭ indri॒yam || 126 ||
śu॒krā dī॒kṣāyai॒ tapa̭so vi॒moca̭nīḥ |
āpo̭ vimo॒ktrī rmayi॒ teja̭ indri॒yam ||
yena॒ brahma॒ yena̭ kṣa॒tram | yene᳚ndrā॒gnī pra॒jāpa̭ti॒-ssomo॒ varṷṇo॒ yena॒ rājā᳚ |
viśvḙ de॒vā ṛṣa̭yo॒ yena̭ prā॒ṇāḥ |
a॒dbhyo lo॒kā da̭dhire॒ teja̭ indri॒yam |
śu॒krā dī॒kṣāyai॒ tapa̭so vi॒moca̭nīḥ |
āpo̭ vimo॒ktrī rmayi॒ teja̭ indri॒yam ||
a॒pā-mpuṣpa̭ma॒syo-ṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ | soma̭sya pri॒ya-ndhāma̭ || 127 ||
a॒gneḥ pri॒yata̭magṃ ha॒vi-ssvāhā᳚ || a॒pā-mpuṣpa̭-ma॒syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ |
soma̭sya pri॒ya-ndhāma̭ | indra̭sya pri॒yata̭magṃ ha॒vi-ssvāhā᳚ | a॒pā-mpuṣpa̭ma॒syo-ṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ | soma̭sya pri॒ya-ndhāma̭ |
viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mpri॒yata̭magṃ ha॒vi-ssvāhā᳚ || va॒yagṃ so̭ma vra॒te tava̭ |
mana̭sta॒nūṣu॒ pipra̭taḥ | pra॒jāva̭nto aśīmahi || 128 ||
de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | so॒myebhyaḥ̭ pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | ka॒vyebhyaḥ̭ pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ || devā̭sa i॒ha mā̭dayaddhvam |
somyā̭sa i॒ha mā̭dayaddhvam | kavyā̭sa i॒ha mā̭dayaddhvam || ana̭ntaritāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myā-sso̭mapī॒thāt || apai̭tu mṛ॒tyura॒mṛta̭-nna॒ āganṋ | vai॒va॒sva॒to no॒ abha̭ya-ṅkṛṇotu |
pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙriva || 129 ||
a॒bhi naḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yiḥ | saca̭tā-nna॒-śśacī॒patiḥ̭ || para̭-mmṛtyo॒ anu॒parḙhi॒ panthā᳚m | yaste॒ sva ita̭ro deva॒yānā᳚t | cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān || i॒damū॒ nu śreyo̭-'va॒sāna॒-māga̭nma | yadgo॒ji-ddha̭na॒ji-da̭śva॒jidyat |
pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙriva | a॒bhi naḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yiḥ | saca̭tā-nna॒-śśacī॒patiḥ̭ || 130 ||
(vana॒spatā̭va॒dbhyo lo॒kā da̭dhire॒ teja̭ indri॒ya-ndhāmā̭ - śīmahī - vā॒ - bhi naḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yireka̭-ñca) (a. 14)
(sarvā॒n॒. - ya-dviṣṣa̭ṇṇena॒ - vi vai - yāḥ pu॒rastā॒-d- devā̭ de॒veṣu॒ - pari̭staṇita॒ - sakṣe॒daṃ - ~yada॒sya pā॒rḙ - 'nā॒gasa॒ - uda̭stā-mphsī॒-d- brahma̭ prati॒ṣṭhā - ya-ddḙva॒ - yatte॒ grāva.ṇṇā॒ - ya-ddi̭dī॒kṣe catṷrdaśa)
(sarvā॒n - bhūti̭me॒va - yāme॒vāphsvāhṷtim - ~vra॒tānāṃ᳚ - parṇava॒lkaḥ - so॒myānā̭ - ma॒smin. ya॒jñe - 'gne॒ yo no॒ - jyogjī॒vāḥ - pa॒rora̭jāste॒ - pra tḙ ma॒he - brahma̭ prati॒ṣṭhā - gār​ha̭patyā stri॒gṃ॒śadṷttaraśa॒taṃ)
(sarvā॒n॒. vai - śacī॒patiḥ̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake saptamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever