1.5 - Nakshatreshtikandam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Agneh Krittikah

ॐ

1.5 - નક્ષત્રેષ્ટિકાણ્ડમ્ - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણ પાઠઃ - અગ્નેઃ કૃત્તિકાઃ

Krishna Vedic Gujarati

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે પઞ્ચમઃ પ્રપાઠકઃ - નક્ષત્રેષ્ટિકાણ્ડમ્

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

અનુવાકં 1 - નક્ષત્રેષ્ટકામન્ત્રાઃ, વિકૃતિરૂપચયનગતાઃ

અ॒ગ્નેઃ કૃત્તિ॑કાઃ । શુ॒ક્ર-મ્પ॒રસ્તા॒-જ્જ્યોતિ॑-ર॒વસ્તા᳚ત્ ॥ પ્ર॒જાપ॑તે રોહિ॒ણી । આપઃ॑ પ॒રસ્તા॒દોષ॑ધયો॒ ઽવસ્તા᳚ત્ ॥ સોમ॑સ્યેન્વ॒કા વિત॑તાનિ । પ॒રસ્તા॒દ્વય॑ન્તો॒ ઽવસ્તા᳚ત્ ॥ રુ॒દ્રસ્ય॑ બા॒હૂ । મૃ॒ગ॒યવઃ॑ પ॒રસ્તા᳚દ્વિક્ષા॒રો॑-ઽવસ્તા᳚ત્ ॥ અદિ॑ત્યૈ॒ પુન॑ર્વસૂ । વાતઃ॑ પ॒રસ્તા॑દા॒ર્દ્ર-મ॒વસ્તા᳚ત્ ॥ 1 ॥

બૃહ॒સ્પતે᳚સ્તિ॒ષ્યઃ॑ । જુહ્વ॑તઃ પ॒રસ્તા॒-દ્યજ॑માના અ॒વસ્તા᳚ત્ ॥ સ॒ર્પાણા॑-માશ્રે॒ષાઃ । અ॒ભ્યા॒ગચ્છ॑ન્તઃ પ॒રસ્તા॑દભ્યા॒નૃત્ય॑ન્તો॒-ઽવસ્તા᳚ત્ ॥ પિ॒તૃ॒ણા-મ્મ॒ઘાઃ । રુ॒દન્તઃ॑ પ॒રસ્તા॑દપભ્ર॒ગ્ં॒શો॑-ઽવસ્તા᳚ત્ ॥ અ॒ર્ય॒મ્ણઃ પૂર્વે॒ ફલ્ગુ॑ની । જા॒યા પ॒રસ્તા॑દૃષ॒ભો॑-ઽવસ્તા᳚ત્ ॥ ભગ॒સ્યોત્ત॑રે । વ॒હ॒તવઃ॑ પ॒રસ્તા॒દ્વહ॑માના અ॒વસ્તા᳚ત્ ॥ 2 ॥

દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુર્-હસ્તઃ॑ । પ્ર॒સ॒વઃ પ॒રસ્તા᳚-થ્સ॒નિર॒વસ્તા᳚ત્ ॥ ઇન્દ્ર॑સ્ય ચિ॒ત્રા । ઋ॒ત-મ્પ॒રસ્તા᳚-થ્સ॒ત્ય-મ॒વસ્તા᳚ત્ ॥ વા॒યો-ર્નિષ્ટ્યા᳚ વ્ર॒તતિઃ॑ । પ॒રસ્તા॒-દસિ॑દ્ધિ-ર॒વસ્તા᳚ત્ ॥ ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્નિ॒યો-ર્વિશા॑ખે । યુ॒ગાનિ॑ પ॒રસ્તા᳚ત્-કૃ॒ષમા॑ણા અ॒વસ્તા᳚ત્ ॥ મિ॒ત્રસ્યા॑-નૂરા॒ધાઃ । અ॒ભ્યા॒રોહ॑ત્-પ॒રસ્તા॑-દ॒ભ્યારૂ॑ઢ-મ॒વસ્તા᳚ત્ ॥ 3 ॥

ઇન્દ્ર॑સ્ય રોહિ॒ણી । શૃ॒ણત્-પ॒રસ્તા᳚ત્-પ્રતિશૃ॒ણ-દ॒વસ્તા᳚ત્ ॥ નિર્-ઋ॑ત્યૈ-મૂલ॒વર્હ॑ણી । પ્ર॒તિ॒ભ॒ઞ્જન્તઃ॑ પ॒રસ્તા᳚ત્-પ્રતિશૃ॒ણન્તો॒-ઽવસ્તા᳚ત્ ॥ અ॒પા-મ્પૂર્વા॑ અષા॒ઢાઃ । વર્ચઃ॑ પ॒રસ્તા॒-થ્સમિ॑તિ-ર॒વસ્તા᳚ત્ ॥ વિશ્વે॑ષા-ન્દે॒વાના॒-મુત્ત॑રાઃ । અ॒ભિ॒જય॑ત્-પ॒રસ્તા॑-દ॒ભિજિ॑ત-મ॒વસ્તા᳚ત્ ॥ વિ॒ષ્ણો᳚-શ્શ્રો॒ણા પૃ॒ચ્છમા॑નાઃ । પ॒રસ્તા॒ત્-પન્થા॑ અ॒વસ્તા᳚ત્ ॥ 4 ॥

વસૂ॑ના॒ગ્॒ શ્રવિ॑ષ્ઠાઃ । ભૂ॒ત-મ્પ॒રસ્તા॒-દ્ભૂતિ॑ર॒વસ્તા᳚ત્ ॥ ઇન્દ્ર॑સ્ય-શ॒તભિ॑ષક્ । વિ॒શ્વવ્ય॑ચાઃ પ॒રસ્તા᳚-દ્વિ॒શ્વક્ષિ॑તિ-ર॒વસ્તા᳚ત્ ॥ અ॒જસ્યૈક॑પદઃ॒ પૂર્વે᳚ પ્રોષ્ઠપ॒દાઃ । વૈ॒શ્વા॒ન॒ર-મ્પ॒રસ્તા᳚-દ્વૈશ્વાવસ॒વ-મ॒વસ્તા᳚ત્ ॥ અહે᳚ર્બુ॒ધ્નિય॒-સ્યોત્ત॑રે । અ॒ભિ॒ષિ॒ઞ્ચન્તઃ॑ પ॒રસ્તા॑-દભિષુ॒ણ્વન્તો॒-ઽવસ્તા᳚ત્ ॥ પૂ॒ષ્ણો રે॒વતી᳚ । ગાવઃ॑ પ॒રસ્તા᳚-દ્વ॒થ્સા અ॒વસ્તા᳚ત્ ॥ અ॒શ્વિનો॑રશ્વ॒યુજૌ᳚ । ગ્રામઃ॑ પ॒રસ્તા॒થ્સેના॒ ઽવસ્તા᳚ત્ ॥ ય॒મસ્યા॑પ॒ભર॑ણીઃ । અ॒પ॒કર્ષ॑ન્તઃ પ॒રસ્તા॑-દપ॒વહ॑ન્તો॒-ઽવસ્તા᳚ત્ ॥ પૂ॒ર્ણા પ॒શ્ચાદુ॒ત પૂ॒ર્ણા પુ॒રસ્તા॒દુન્મ॑ધ્ય॒તઃ પૌ᳚ર્ણમા॒સી જિ॑ગાય । તસ્યા᳚-ન્દે॒વા અધિ॑ સં॒વઁસ॑ન્ત ઉત્ત॒મે નાક॑ ઇ॒હ મા॑દયન્તામ્ ॥, યત્તે॑ દે॒વા અદ॑ધુ ર્ભાગ॒ધેય॒મમા॑વાસ્યે સં॒વઁસ॑ન્તો મહિ॒ત્વા । સાનો॑ ય॒જ્ઞ-મ્પિ॑પૃહિ વિશ્વવારે ર॒યિ-ન્નો॑ ધેહિ સુભગે સુ॒વીર᳚મ્ ॥ ॥ 5 ॥

(આ॒ર્દ્રમ॒વસ્તા॒-દ્- વહ॑માના અ॒વસ્તા॑ - દ॒ભ્યારૂ॑ઢમ॒વસ્તા॒ત્ - પન્થા॑ અ॒વસ્તા᳚-દ્- વ॒થ્સા અ॒વસ્તા॒-ત્પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 1)

અનુવાકં 2 - કર્માનુષ્ઠાનાર્હઃ નક્ષત્રરૂપઃ પુણ્યકાલઃ

ય-ત્પુણ્ય॒-ન્નક્ષ॑ત્રમ્ । ત-દ્બ-ટ્કુ॑ર્વીતોપવ્યુ॒ષમ્ । ય॒દા વૈ સૂર્ય॑ ઉ॒દેતિ॑ । અથ॒ નક્ષ॑ત્ર॒-ન્નૈતિ॑ । યાવ॑તિ॒ તત્ર॒ સૂર્યો॒ ગચ્છે᳚ત્ । યત્ર॑ જઘ॒ન્ય॑-મ્પશ્યે᳚ત્ । તાવ॑તિ કુર્વીત ય-ત્કા॒રી સ્યાત્ । પુ॒ણ્યા॒હ એ॒વ કુ॑રુતે । એ॒વગ્ં હ॒ વૈ ય॒જ્ઞેષુ॑-ઞ્ચ શ॒તદ્યુ॑મ્ન-ઞ્ચ મા॒થ્સ્યો નિ॑રવસાય॒યા-ઞ્ચ॑કાર ॥ 6 ॥

યો વૈ ન॑ક્ષ॒ત્રિય॑-મ્પ્ર॒જાપ॑તિં॒-વેઁદ॑ । ઉ॒ભયો॑રેનં-લોઁ॒કયો᳚ર્વિદુઃ । હસ્ત॑ એ॒વાસ્ય॒ હસ્તઃ॑ । ચિ॒ત્રા શિરઃ॑ । નિષ્ટ્યા॒ હૃદ॑યમ્ । ઊ॒રૂ વિશા॑ખે । પ્ર॒તિ॒ષ્ઠા ઽનૂ॑રા॒ધાઃ । એ॒ષ વૈ ન॑ક્ષ॒ત્રિયઃ॑ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । ય એ॒વં-વેઁદ॑ । ઉ॒ભયો॑રેનં-લોઁ॒કયો᳚ર્વિદુઃ ॥ 7 ॥

અ॒સ્મિગ્ગ્શ્ચા॒-મુષ્મિગ્ગ્॑શ્ચ ॥ યા-ઙ્કા॒મયે॑ત દુહિ॒તર॑-મ્પ્રિ॒યા સ્યા॒દિતિ॑ । તા-ન્નિષ્ટ્યા॑યા-ન્દદ્યાત્ । પ્રિ॒યૈવ ભ॑વતિ । નેવ॒ તુ પુન॒રાગ॑ચ્છતિ ॥ અ॒ભિ॒જિન્નામ॒ નક્ષ॑ત્રમ્ । ઉ॒પરિ॑ષ્ટા-દષા॒ઢાના᳚મ્ । અ॒વસ્તા᳚ચ્છ્રો॒ણાયૈ᳚ । દે॒વા॒સુ॒રા-સ્સંયઁ॑ત્તા આસન્ન્ । તે દે॒વાસ્તસ્મિ॒-ન્નક્ષ॑ત્રે॒-ઽભ્ય॑જયન્ન્ ॥ 8 ॥

યદ॒ભ્યજ॑યન્ન્ । તદ॑ભિ॒જિતો॑-ઽભિજિ॒ત્ત્વમ્ । ય-ઙ્કા॒મયે॑તા-નપજ॒ય્ય-ઞ્જ॑યે॒દિતિ॑ । તમે॒તસ્મિ॒-ન્નક્ષ॑ત્રે યાતયેત્ । અ॒ન॒પ॒જ॒ય્યમે॒વ જ॑યતિ । પા॒પપ॑રાજિતમિવ॒ તુ ॥ પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ॒શૂન॑સૃજત । તે નક્ષ॑ત્ર-ન્નક્ષત્ર॒-મુપા॑તિષ્ઠન્ત । તે સ॒માવ॑ન્ત એ॒વાભ॑વન્ન્ । તે રે॒વતી॒-મુપા॑તિષ્ઠન્ત ॥ 9 ॥

તે રે॒વત્યા॒-મ્પ્રાભ॑વન્ન્ । તસ્મા᳚-દ્રે॒વત્યા᳚-મ્પશૂ॒ના-ઙ્કુ॑ર્વીત । ય-ત્કિઞ્ચા᳚ર્વા॒ચીન॒ગ્ં॒ સોમા᳚ત્ । પ્રૈવ ભ॑વન્તિ ॥ સ॒લિ॒લં-વાઁ ઇ॒દમ॑ન્ત॒રાસી᳚ત્ । યદત॑રન્ન્ । ત-ત્તાર॑કાણા-ન્તારક॒ત્વમ્ । યો વા ઇ॒હ યજ॑તે । અ॒મુગ્ં સલો॒ક-ન્ન॑ક્ષતે । તન્નક્ષ॑ત્રાણા-ન્નક્ષત્ર॒ત્વમ્ ॥ 10 ॥

દે॒વ॒ગૃ॒હા વૈ નક્ષ॑ત્રાણિ । ય એ॒વં-વેઁદ॑ । ગૃ॒હ્યે॑વ ભ॑વતિ ॥ યાનિ॒ વા ઇ॒માનિ॑ પૃથિ॒વ્યાશ્ચિ॒ત્રાણિ॑ । તાનિ॒ નક્ષ॑ત્રાણિ । તસ્મા॑-દશ્લી॒લના॑મગ્ગ્-શ્ચિ॒ત્રે । નાવ॑સ્યે॒ન્ન ય॑જેત । યથા॑ પાપા॒હે કુ॑રુ॒તે । તા॒દૃગે॒વ તત્ ॥ દે॒વ॒ન॒ક્ષ॒ત્રાણિ॒ વા અ॒ન્યાનિ॑ ॥ 11 ॥

ય॒મ॒ન॒ક્ષ॒ત્રાણ્ય॒ન્યાનિ॑ । કૃત્તિ॑કાઃ પ્રથ॒મમ્ । વિશા॑ખે ઉત્ત॒મમ્ । તાનિ॑ દેવનક્ષ॒ત્રાણિ॑ । અ॒નૂ॒રા॒ધાઃ પ્ર॑થ॒મમ્ । અ॒પ॒ભર॑ણી-રુત્ત॒મમ્ । તાનિ॑ યમનક્ષ॒ત્રાણિ॑ । યાનિ॑ દેવનક્ષ॒ત્રાણિ॑ । તાનિ॒ દક્ષિ॑ણેન॒ પરિ॑યન્તિ । યાનિ॑ યમનક્ષ॒ત્રાણિ॑ ॥ 12 ॥

તાન્યુત્ત॑રેણ ॥ અન્વે॑ષામરા॒થ્સ્મેતિ॑ । તદ॑નૂરા॒ધાઃ । જ્યે॒ષ્ઠમે॑ષા-મવધિ॒ષ્મેતિ॑ । તજ્જ્યે᳚ષ્ઠ॒ઘ્ની । મૂલ॑મેષામવૃક્ષા॒મેતિ॑ । ત-ન્મૂ॑લ॒વર્હ॑ણી । યન્નાસ॑હન્ત । તદ॑ષા॒ઢાઃ । યદશ્લો॑ણત્ ॥ 13 ॥

તચ્છ્રો॒ણા । યદશૃ॑ણોત્ । તચ્છ્રવિ॑ષ્ઠાઃ । યચ્છ॒ત-મભિ॑ષજ્યન્ન્ । તચ્છ॒તભિ॑ષક્ । પ્રો॒ષ્ઠ॒પ॒દેષૂદ॑યચ્છન્ત । રે॒વત્યા॑મરવન્ત । અ॒શ્વ॒યુજો॑રયુઞ્જત । અ॒પ॒ભર॑ણી॒ષ્વ પા॑વહન્ન્ । તાનિ॒ વા એ॒તાનિ॑ યમનક્ષ॒ત્રાણિ॑ ॥ યાન્યે॒વ દે॑વનક્ષ॒ત્રાણિ॑ । તેષુ॑ કુર્વીત યત્કા॒રી સ્યાત્ । પુ॒ણ્યા॒હ એ॒વ કુ॑રુતે ॥ 14 ॥

(ચ॒કા॒ - રૈ॒વં-વેઁદો॒ભયો॑ રેનં-લોઁ॒કયો᳚ર્વિદુ - રજયન્ - રે॒વતી॒મુપા॑તિષ્ઠન્ત - નક્ષત્ર॒ત્વ - મ॒ન્યાનિ॒ - યાનિ॑ યમનક્ષ॒ત્રા - ણ્યશ્લો॑ણ--દ્યમનક્ષ॒ત્રાણિ॒ ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 2)

અનુવાકં 3 - કર્માનુષ્ઠાનાર્હઃ દિવસભાગરૂપઃ હેયોપાદેયકાલ વિભાગઃ

દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુઃ પ્રા॒તઃ પ્ર॑સ॒વઃ પ્રા॒ણઃ । વરુ॑ણસ્ય સા॒યમા॑સ॒વો॑-ઽપા॒નઃ ॥ ય-ત્પ્ર॑તી॒ચીન॑-મ્પ્રાત॒સ્તના᳚ત્ । પ્રા॒ચીનગ્ં॑ સઙ્ગ॒વાત્ । તતો॑ દે॒વા અ॑ગ્નિષ્ટો॒મ-ન્નિર॑મિમત । તત્-તદાત્ત॑વીર્ય-ન્નિર્મા॒ર્ગઃ ॥ મિ॒ત્રસ્ય॑ સઙ્ગ॒વઃ । તત્-પુણ્ય॑-ન્તેજ॒સ્વ્યહઃ॑ ।

તસ્મા॒ત્તર્હિ॑ પ॒શવઃ॑ સ॒માય॑ન્તિ ॥ ય-ત્પ્ર॑તી॒ચીનગ્ં॑ સઙ્ગ॒વાત્ ॥ 15 ॥

પ્રા॒ચીન॑-મ્મ॒દ્ધ્યન્દિ॑નાત્ । તતો॑ દે॒વા ઉ॒ક્થ્ય॑-ન્નિર॑મિમત । તત્-તદાત્ત॑વીર્ય-ન્નિર્મા॒ર્ગઃ ॥ બૃહ॒સ્પતે᳚-ર્મ॒દ્ધ્યન્દિ॑નઃ । તત્-પુણ્ય॑-ન્તેજ॒સ્વ્યહઃ॑ । તસ્મા॒ત્તર્હિ॒ તેક્ષ્ણિ॑ષ્ઠ-ન્તપતિ ॥ યત્-પ્ર॑તી॒ચીન॑-મ્મ॒દ્ધ્યન્દિ॑નાત્ । પ્રા॒ચીન॑-મપરા॒હ્ણાત્ । તતો॑ દે॒વા-ષ્ષો॑ડ॒શિન॒-ન્નિર॑મિમત । તત્તદાત્ત॑વીર્ય-ન્નિર્મા॒ર્ગઃ ॥ 16 ॥

ભગ॑સ્યાપરા॒હ્ણઃ । તત્-પુણ્ય॑-ન્તેજ॒સ્વ્યહઃ॑ । તસ્મા॑દપરા॒હ્ણે કુ॑મા॒ર્યો॑ ભગ॑મિ॒ચ્છમા॑ના-શ્ચરન્તિ ॥ યત્-પ્ર॑તી॒ચીન॑મપરા॒હ્ણાત્ । પ્રા॒ચીનગ્ં॑ સા॒યાત્ । તતો॑ દે॒વા અ॑તિરા॒ત્ર-ન્નિર॑મિમત । તત્તદાત્ત॑વીર્ય-ન્નિર્મા॒ર્ગઃ ॥ વરુ॑ણસ્ય સા॒યમ્ । તત્-પુણ્ય॑-ન્તેજ॒સ્વ્યહઃ॑ । તસ્મા॒ત્તર્હિ॒ નાનૃ॑તં-વઁદેત્ ॥ 17 ॥

બ્રા॒હ્મ॒ણો વા અ॑ષ્ટાવિ॒ગ્ં॒શો નક્ષ॑ત્રાણામ્ । સ॒મા॒નસ્યાહ્નઃ॒ પઞ્ચ॒ પુણ્યા॑નિ॒ નક્ષ॑ત્રાણિ । ચ॒ત્વાર્ય॑શ્લી॒લાનિ॑ । તાનિ॒ નવ॑ । યચ્ચ॑ પ॒રસ્તા॒ન્નક્ષ॑ત્રાણાં॒-યઁચ્ચા॒વસ્તા᳚ત્ । તાન્યેકા॑દશ । બ્રા॒હ્મ॒ણો દ્વા॑દ॒શઃ । ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વાન્-થ્સં॑વઁથ્સ॒રં-વ્રઁ॒ત-ઞ્ચર॑તિ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રેણૈ॒વાસ્ય॑ વ્ર॒ત-ઙ્ગુ॒પ્ત-મ્ભ॑વતિ ॥ સ॒મા॒નસ્યાહ્નઃ॒ પઞ્ચ॒ પુણ્યા॑નિ॒ નક્ષ॑ત્રાણિ । ચ॒ત્વાર્ય॑શ્લી॒લાનિ॑ । તાનિ॒ નવ॑ । આ॒ગ્ને॒યી રાત્રિઃ॑ । ઐ॒ન્દ્રમહઃ॑ । તાન્યેકા॑દશ । આ॒દિ॒ત્યો દ્વા॑દ॒શઃ । ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વાન્-થ્સં॑વઁથ્સ॒રં-વ્રઁ॒ત-ઞ્ચર॑તિ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રેણૈ॒વાસ્ય॑ વ્ર॒ત-ઙ્ગુ॒પ્ત-મ્ભ॑વતિ ॥ 18 ॥

(સ॒ઙ્ગ॒વાથ્ - ષો॑ડ॒શિન॒-ન્નિર॑મિમત॒ તત્તદાત્ત॑વીર્ય-ન્નિર્મા॒ગો - વ॑દે-દ્- ભવતિ સમા॒નસ્યાહ્નઃ॒ પઞ્ચ॒ પુણ્યા॑નિ॒ નક્ષ॑ત્રાણ્ય॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 3)

અનુવાકં 4 - સોમશેષભૂતા પાત્રસ્તુતિઃ.(આધ્વરબ્રાહ્મણશેષઃ)

બ્ર॒હ્મ॒વા॒દિનો॑ વદન્તિ । કતિ॒ પાત્રા॑ણિ ય॒જ્ઞં-વઁ॑હ॒ન્તીતિ॑ । ત્રયો॑દ॒શેતિ॑ બ્રૂયાત્ । સ યદ્બ્રૂ॒યાત્ । કસ્તાનિ॒ નિર॑મિમી॒તેતિ॑ । પ્ર॒જાપ॑તિ॒રિતિ॑ બ્રૂયાત્ । સ યદ્બ્રૂ॒યાત્ । કુત॒સ્તાનિ॒ નિર॑મિમી॒તેતિ॑ । આ॒ત્મન॒ ઇતિ॑ । પ્રા॒ણા॒પા॒નાભ્યા॑-મે॒વોપાગ્॑-શ્વન્તર્યા॒મૌ નિર॑મિમીત ॥ 19 ॥

વ્યા॒નાદુ॑પાગ્ંશુ॒ સવ॑નમ્ । વા॒ચ ઐ᳚ન્દ્રવાય॒વમ્ । દ॒ક્ષ॒ક્ર॒તુભ્યા᳚-મ્મૈત્રાવરુ॒ણમ્ । શ્રોત્રા॑દાશ્વિ॒નમ્ । ચક્ષુ॑ષ-શ્શુ॒ક્રા મ॒ન્થિનૌ᳚ । આ॒ત્મન॑ આગ્રય॒ણમ્ । અઙ્ગે᳚ભ્ય ઉ॒ક્થ્ય᳚મ્ । આયુ॑ષો ધ્રુ॒વમ્ । પ્ર॒તિ॒ષ્ઠાયા॑ ઋતુપા॒ત્રે ॥ ય॒જ્ઞં-વાઁવ ત-મ્પ્ર॒જાપ॑તિ॒-ર્નિર॑મિમીત । સ નિર્મિ॑તો॒ નાદ્ધ્રિ॑યત॒ સમ॑વ્લીયત । સ એ॒તા-ન્પ્ર॒જાપ॑તિ-રપિવા॒પાન॑-પશ્યત્ । તાન્નિર॑વપત્ । તૈર્વૈ સ ય॒જ્ઞમપ્ય॑વપત્ । યદ॑પિવા॒પા ભવ॑ન્તિ । ય॒જ્ઞસ્ય॒ ધૃત્યા॒ અસં॑વ્લઁયાય ॥ 20 ॥

(ઉ॒પા॒ગ્॒શ્વ॒ન્ત॒ર્યા॒મૌ નિર॑મિમીતા- મિમીત॒ ષટ્ ચ॑) (અ. 4)

અનુવાકં 5 - ચાતુર્માસ્યશેષા વપનમન્ત્રાઃ, (રાજસૂયબ્રાહ્મણમ્)

ઋ॒તમે॒વ પ॑રમે॒ષ્ઠિ । ઋ॒ત-ન્નાત્યે॑તિ॒ કિ-ઞ્ચ॒ન । ઋ॒તે સ॑મુ॒દ્ર આહિ॑તઃ । ઋ॒તે ભૂમિ॑રિ॒યગ્ગ્ શ્રિ॒તા । અ॒ગ્નિસ્તિ॒ગ્મેન॑ શો॒ચિષા᳚ । તપ॒ આક્રા᳚ન્ત-મુ॒ષ્ણિહા᳚ । શિર॒સ્તપ॒સ્યાહિ॑તમ્ । વૈ॒શ્વા॒ન॒રસ્ય॒ તેજ॑સા । ઋ॒તેના᳚સ્ય॒ નિવ॑ર્તયે । સ॒ત્યેન॒ પરિ॑વર્તયે ॥ 21 ॥

તપ॑સા॒-ઽસ્યાનુ॑વર્તયે । શિ॒વેના॒સ્યોપ॑વર્તયે । શ॒ગ્મેના᳚સ્યા॒-ભિવ॑ર્તયે । તદૃ॒ત-ન્ત-થ્સ॒ત્યમ્ । ત-દ્વ્ર॒ત-ન્તચ્છ॑કેયમ્ । તેન॑ શકેય॒-ન્તેન॑ રાદ્ધ્યાસમ્ ॥ ય-દ્ઘ॒ર્મઃ પ॒ર્યવ॑ર્તયત્ । અન્તા᳚-ન્પૃથિ॒વ્યા દિ॒વઃ । અ॒ગ્નિરીશા॑ન॒ ઓજ॑સા । વરુ॑ણો ધી॒તિભિઃ॑ સ॒હ ॥ 22 ॥

ઇન્દ્રો॑ મ॒રુદ્ભિ॒-સ્સખિ॑ભિ-સ્સ॒હ ॥ અ॒ગ્નિસ્તિ॒ગ્મેન॑ શો॒ચિષા᳚ । તપ॒ આક્રા᳚ન્ત-મુ॒ષ્ણિહા᳚ । શિર॒સ્તપ॒સ્યાહિ॑તમ્ । વૈ॒શ્વા॒ન॒રસ્ય॒ તેજ॑સા । ઋ॒તેના᳚સ્ય॒ નિવ॑ર્તયે । સ॒ત્યેન॒ પરિ॑વર્તયે । તપ॑સા॒ ઽસ્યાનુ॑વર્તયે । શિ॒વેના॒સ્યોપ॑વર્તયે । શ॒ગ્મેના᳚સ્યા॒ભિવ॑ર્તયે ॥ 23 ॥

તદૃ॒ત-ન્ત-થ્સ॒ત્યમ્ । ત-દ્વ્ર॒ત-ન્તચ્છ॑કેયમ્ । તેન॑ શકેય॒-ન્તેન॑ રાદ્ધ્યાસમ્ ॥ યો અ॒સ્યાઃ પૃ॑થિ॒વ્યાસ્ત્વ॒ચિ । નિ॒વ॒ર્તય॒ત્યોષ॑ધીઃ । અ॒ગ્નિરીશા॑ન॒ ઓજ॑સા । વરુ॑ણો ધી॒તિભિઃ॑ સ॒હ । ઇન્દ્રો॑ મ॒રુદ્ભિ॒-સ્સખિ॑ભિ-સ્સ॒હ ॥ અ॒ગ્નિસ્તિ॒ગ્મેન॑ શો॒ચિષા᳚ । તપ॒ આક્રા᳚ન્ત-મુ॒ષ્ણિહા᳚ ॥ 24 ॥

શિર॒સ્તપ॒સ્યાહિ॑તમ્ । વૈ॒શ્વા॒ન॒રસ્ય॒ તેજ॑સા । ઋ॒તેના᳚સ્ય॒ નિવ॑ર્તયે । સ॒ત્યેન॒ પરિ॑વર્તયે । તપ॑સા॒ ઽસ્યાનુ॑વર્તયે । શિ॒વેના॒સ્યોપ॑વર્તયે । શ॒ગ્મેના᳚સ્યા॒-ભિવ॑ર્તયે । તદૃ॒ત-ન્ત-થ્સ॒ત્યમ્ । ત-દ્વ॒ત-ન્તચ્છ॑કેયમ્ । તેન॑ શકેય॒-ન્તેન॑ રાદ્ધ્યાસમ્ ॥ 25 ॥

એક॒-મ્માસ॒-મુદ॑સૃજત્ । પ॒ર॒મે॒ષ્ઠી પ્ર॒જાભ્યઃ॑ । તેના᳚ભ્યો॒ મહ॒ આવ॑હત્ । અ॒મૃત॒-મ્મર્ત્યા᳚ભ્યઃ । પ્ર॒જામનુ॒ પ્રજા॑યસે । તદુ॑ તે મર્ત્યા॒મૃત᳚મ્ । યેન॒ માસા॑ અર્ધમા॒સાઃ । ઋ॒તવઃ॑ પરિવથ્સ॒રાઃ । યેન॒ તે તે᳚ પ્રજાપતે । ઈ॒જા॒નસ્ય॒ ન્યવ॑ર્તયન્ન્ ॥ 26 ॥

તેના॒હમ॒સ્ય બ્રહ્મ॑ણા । નિવ॑ર્તયામિ જી॒વસે᳚ ॥ અ॒ગ્નિસ્તિ॒ગ્મેન॑ શો॒ચિષા᳚ । તપ॒ આક્રા᳚ન્ત-મુ॒ષ્ણિહા᳚ । શિર॒સ્તપ॒સ્યાહિ॑તમ્ । વૈ॒શ્વા॒ન॒રસ્ય॒ તેજ॑સા । ઋ॒તેના᳚સ્ય॒ નિવ॑ર્તયે । સ॒ત્યેન॒ પરિ॑વર્તયે । તપ॑સા॒ ઽસ્યાનુ॑વર્તયે । શિ॒વેના॒સ્યોપ॑વર્તયે । શ॒ગ્મેના᳚સ્યા॒ભિવ॑ર્તયે । તદૃ॒ત-ન્ત-થ્સ॒ત્યમ્ । ત-દ્વ્ર॒ત-ન્તચ્છ॑કેયમ્ । તેન॑ શકેય॒-ન્તેન॑ રાદ્ધ્યાસમ્ ॥ 27 ॥

(પરિ॑વર્તયે - સ॒હા - ભિવ॑ર્તય - ઉ॒ષ્ણિહા॑ - રાદ્ધ્યાસં॒ - ન્યવ॑ર્તય॒ન્ - નુપ॑વર્તયે ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 5)

અનુવાકં 6 - ચાતુર્માસ્યશેષા વપનવિધિઃ (રાજસૂયબ્રાહ્મણમ્)

દે॒વા વૈ ય-દ્ય॒જ્ઞે ઽકુ॑ર્વત । તદસુ॑રા અકુર્વત । તે-ઽસુ॑રા ઊ॒ર્ધ્વ-મ્પૃ॒ષ્ઠેભ્યો॒ નાપ॑શ્યન્ન્ । તે કેશા॒નગ્રે॑-ઽવપન્ત । અથ॒ શ્મશ્રૂ॑ણિ । અથો॑પપ॒ક્ષૌ । તત॒સ્તે-ઽવા᳚ઞ્ચ આયન્ન્ । પરા॑-ઽભવન્ન્ । યસ્યૈ॒વં-વઁપ॑ન્તિ । અવાં॑એતિ ॥ 28 ॥

અથો॒ પરૈ॒વ ભ॑વતિ । અથ॑ દે॒વા ઊ॒ર્ધ્વ-મ્પૃ॒ષ્ઠેભ્યો॑-ઽપશ્યન્ન્ । ત ઉ॑પપ॒ક્ષાવગ્રે॑-ઽવપન્ત । અથ॒ શ્મશ્રૂ॑ણિ । અથ॒ કેશાન્॑ । તત॒સ્તે॑-ઽભવન્ન્ । સુ॒વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમા॑યન્ન્ । યસ્યૈ॒વં-વઁપ॑ન્તિ । ભવ॑ત્યા॒ત્મના᳚ । અથો॑ સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒કમે॑તિ ॥ 29 ॥

અથૈ॒ત-ન્મનુ॑-ર્વ॒પ્ત્રે મિ॑થુ॒ન-મ॑પશ્યત્ । સ શ્મશ્રૂ॒ણ્યગ્રે॑-ઽવપત । અથો॑પપ॒ક્ષૌ । અથ॒ કેશાન્॑ । તતો॒ વૈ સ પ્રાજા॑યત પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિઃ॑ । યસ્યૈ॒વં-વઁપ॑ન્તિ । પ્ર પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑-ર્મિથુ॒નૈ-ર્જા॑યતે ॥ દે॒વા॒સુ॒રા-સ્સંયઁ॑ત્તા આસન્ન્ । તે સં॑વઁથ્સ॒રે વ્યાય॑ચ્છન્ત । તા-ન્દે॒વાશ્ચા॑તુ-ર્મા॒સ્યૈરે॒વાભિ પ્રાયુ॑ઞ્જત ॥ 30 ॥

વૈ॒શ્વ॒દે॒વેન॑ ચ॒તુરો॑ મા॒સો॑-ઽવૃઞ્જ॒તેન્દ્ર॑રાજાનઃ । તાઞ્છી॒ર્॒ષન્નિ ચાવ॑ર્તયન્ત॒ પરિ॑ ચ । વ॒રુ॒ણ॒ પ્ર॒ઘા॒સૈ-શ્ચ॒તુરો॑ મા॒સો॑-ઽવૃઞ્જત॒ વરુ॑ણરાજાનઃ । તાઞ્છી॒ર્॒ષન્નિ ચાવ॑ર્તયન્ત॒ પરિ॑ ચ । સા॒ક॒મે॒ધૈશ્ચ॒તુરો॑ મા॒સો॑-ઽવૃઞ્જત॒ સોમ॑રાજાનઃ । તાઞ્છી॒ર॒.ષન્નિ ચાવ॑ર્તયન્ત॒ પરિ॑ ચ । યા સં॑વઁથ્સ॒ર ઉ॑પજી॒વા ઽઽસી᳚ત્ । તામે॑ષા-મવૃઞ્જત । તતો॑ દે॒વા અભ॑વન્ન્ । પરા-ઽસુ॑રાઃ ॥ 31 ॥

ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વાગ્-શ્ચા॑તુર્મા॒સ્યૈ-ર્યજ॑તે । ભ્રાતૃ॑વ્યસ્યૈ॒વ મા॒સો વૃ॒ક્ત્વા । શી॒ર્॒ષન્નિ ચ॑ વ॒ર્તય॑તે॒ પરિ॑ ચ । યૈષા સં॑વઁથ્સ॒ર ઉ॑પજી॒વા । વૃ॒ઙ્ક્તે તા-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યસ્ય । ક્ષુ॒ધા ઽસ્ય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યઃ॒ પરા॑ ભવતિ ॥ લો॒હિ॒તા॒ય॒સેન॒ નિવ॑ર્તયતે । યદ્વા ઇ॒મામ॒ગ્નિર્-ઋ॒તાવાગ॑તે નિવ॒ર્તય॑તિ । એ॒તદે॒વૈનાગ્ં॑ રૂ॒પ-ઙ્કૃ॒ત્વા નિવ॑ર્તયતિ । સા તત॒-શ્શ્વ-શ્શ્વો॒ ભૂય॑સી॒ ભવ॑ન્ત્યેતિ ॥ 32 ॥

પ્રજા॑યતે । ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વાઁલ્લો॑હિતાય॒સેન॑ નિવ॒ર્તય॑તે । એ॒તદે॒વ રૂ॒પ-ઙ્કૃ॒ત્વા નિવ॑ર્તયતે । સ તત॒-શ્શ્વ-શ્શ્વો॒ ભૂયા॒ન્-ભવ॑ન્નેતિ । પ્રૈવ જા॑યતે ॥ ત્રે॒ણ્યા શ॑લ॒લ્યા નિવ॑ર્તયેત । ત્રીણિ॑ ત્રીણિ॒ વૈ દે॒વાના॑મૃ॒દ્ધાનિ॑ । ત્રીણિ॒ છન્દાગ્ં॑સિ । ત્રીણિ॒ સવ॑નાનિ । ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કાઃ ॥ 33 ॥

ઋ॒દ્ધ્યામે॒વ ત-દ્વી॒ર્ય॑ એ॒ષુ લો॒કેષુ॒ પ્રતિ॑ તિષ્ઠતિ ॥ યચ્ચા॑તુર્માસ્યયા॒-જ્યા᳚ત્મનો॒ નાવ॒દ્યેત્ । દે॒વેભ્ય॒ આવૃ॑શ્ચ્યેત । ચ॒તૃ॒ષુ ચ॑તૃષુ॒ માસે॑ષુ॒ નિવ॑ર્તયેત । પ॒રોક્ષ॑મે॒વ ત-દ્દે॒વેભ્ય॑ આ॒ત્મનો-ઽવ॑દ્ય॒ત્યના᳚ વ્રસ્કાય ॥ દે॒વાનાં॒-વાઁ એ॒ષ આની॑તઃ । યશ્ચા॑તુર્માસ્યયા॒જી । ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વાન્નિ ચ॑ વ॒ર્તય॑તે॒ પરિ॑ ચ । દે॒વતા॑ એ॒વાપ્યે॑તિ । નાસ્ય॑ રુ॒દ્રઃ પ્ર॒જા-મ્પ॒શૂ-ન॒ભિમ॑ન્યતે ॥ 34 ॥

(એ॒ત્યે॒- ત્ય॒ - યુ॒ઞ્જ॒તા - સુ॑રા - એતિ - લો॒કા - મ॑ન્યતે) (અ. 6)

અનુવાકં 7 - અગ્નિચયનશેષા ઇષ્ટકોપધાનમન્ત્રાઃ, તત્ર સન્તત્યાખ્યેષ્ટકામન્ત્રાઃ

આયુ॑ષઃ પ્રા॒ણગ્ં સન્ત॑નુ । પ્રા॒ણાદ॑પા॒નગ્ં સન્ત॑નુ । અ॒પા॒ના-દ્વ્યા॒નગ્ં સન્ત॑નુ । વ્યા॒નાચ્ચક્ષુ॒-સ્સન્ત॑નુ । ચક્ષુ॑ષ॒-શ્શ્રોત્ર॒ગ્ં॒ સન્ત॑નુ । શ્રોત્રા॒-ન્મન॒-સ્સન્ત॑નુ । મન॑સો॒ વાચ॒ગ્ં॒ સન્ત॑નુ । વા॒ચ આ॒ત્માન॒ગ્ં॒ સન્ત॑નુ । આ॒ત્મનઃ॑ પૃથિ॒વીગ્ં સન્ત॑નુ । પૃ॒થિ॒વ્યા અ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒ગ્ં॒ સન્ત॑નુ । અ॒ન્તરિ॑ક્ષા॒-દ્દિવ॒ગ્ં॒ સન્ત॑નુ ।દિવ॒-સ્સુવ॒-સ્સન્ત॑નુ ॥ 35 ॥

(અ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒ગ્ં॒ સન્ત॑નુ॒ દ્વે ચ॑) (અ. 7)

અનુવાકં 8 - અગ્નિચયનશેષા થર્વશિરો-ઽભિધાનાનામિષ્ટકાના-મ્મન્ત્રાઃ

ઇન્દ્રો॑ દધી॒ચો અ॒સ્થભિઃ॑ । વૃ॒ત્રાણ્ય પ્ર॑તિષ્કુતઃ । જ॒ઘાન॑ નવ॒ તીર્નવ॑ ॥ ઇ॒ચ્છન્નશ્વ॑સ્ય॒ યચ્છિરઃ॑ । પર્વ॑તે॒ષ્વપ॑ શ્રિતમ્ । ત-દ્વિ॑દચ્છર્ય॒ણાવ॑તિ ॥ અત્રા હ ॒ગોરમ॑ન્વત । નામ॒ ત્વષ્ટુ॑રપી॒ચ્ય᳚મ્ । ઇ॒ત્થા ચ॒ન્દ્રમ॑સો ગૃ॒હે ॥ ઇન્દ્ર॒મિદ્ગા॒થિનો॑ બૃ॒હત્ ॥ 36 ॥

ઇન્દ્ર॑મ॒ર્કેભિ॑ર॒ર્કિણઃ॑ । ઇન્દ્રં॒-વાઁણી॑રનૂષત ॥ ઇન્દ્ર॒ ઇદ્ધર્યો॒-સ્સચા᳚ । સમ્મિ॑શ્લ॒ આવ॑ચો॒ યુજા᳚ । ઇન્દ્રો॑ વ॒જ્રી હિ॑ર॒ણ્યયઃ॑ ॥ ઇન્દ્રો॑ દી॒ર્ઘાય॒ ચક્ષ॑સે । આ સૂર્યગ્ં॑ રોહય-દ્દિ॒વિ । વિ ગોભિ॒રદ્રિ॑મૈરયત્ ॥ ઇન્દ્ર॒ વાજે॑ષુ નો અવ । સ॒હસ્ર॑ પ્રધનેષુ ચ ॥ 37 ॥

ઉ॒ગ્ર ઉ॒ગ્રાભિ॑રૂ॒તિભિઃ॑ ॥ તમિન્દ્રં॑-વાઁજયામસિ । મ॒હે વૃ॒ત્રાય॒ હન્ત॑વે । સ વૃષા॑ વૃષ॒ભો ભુ॑વત્ ॥ ઇન્દ્ર॒-સ્સદામ॑ને કૃ॒તઃ । ઓજિ॑ષ્ઠ॒-સ્સ બલે॑ હિ॒તઃ । દ્યુ॒મ્ની શ્લો॒કી સ સૌ॒મ્યઃ॑ ॥ ગિ॒રા વજ્રો॒ ન સમ્ભૃ॑તઃ । સબ॑લો॒ અન॑પચ્યુતઃ । વ॒વ॒ક્ષુ-રુ॒ગ્રો અસ્તૃ॑તઃ ॥ 38 ॥

(બૃ॒હ- ચ્ચા - સ્તૃ॑તઃ) (અ. 8)

અનુવાકં 9 - સોમશેષભૂતા ઇષ્ટયઃ. (આધ્વરબ્રાહ્મણમ્)

દે॒વા॒સુ॒રા-સ્સંયઁ॑ત્તા આસન્ન્ । સ પ્ર॒જાપ॑તિ॒રિન્દ્ર॑-ઞ્જ્યે॒ષ્ઠ-મ્પુ॒ત્રમપ॒ ન્ય॑ધત્ત । નેદે॑ન॒મસુ॑રા॒ બલી॑યાગ્ં સો-ઽહન॒ન્નિતિ॑ । પ્ર॒હ્રાદો॑ હ॒ વૈ કા॑યાધ॒વઃ । વિ॒રોચ॑ન॒ગ્ગ્॒ સ્વ-મ્પુ॒ત્રમપ॒ ન્ય॑ધત્ત । નેદે॑ન-ન્દે॒વા અ॑હન॒ન્નિતિ॑ । તે દે॒વાઃ પ્ર॒જાપ॑તિ-મુપસ॒મેત્યો॑ચુઃ । નારા॒જક॑સ્ય યુ॒દ્ધમ॑સ્તિ । ઇન્દ્ર॒મન્વિ॑ચ્છા॒મેતિ॑ । તં-યઁ॑જ્ઞક્ર॒તુભિ॒-રન્વૈ᳚ચ્છન્ન્ ॥ 39 ॥

તં-યઁ॑જ્ઞક્ર॒તુભિ॒ર્નાન્વ॑વિન્દન્ન્ । તમિષ્ટિ॑ભિ॒-રન્વૈ᳚ચ્છન્ન્ । તમિષ્ટિ॑ભિ॒-રન્વ॑વિન્દન્ન્ । તદિષ્ટી॑ના-મિષ્ટિ॒ત્વમ્ । એષ્ટ॑યો હ॒ વૈ નામ॑ । તા ઇષ્ટ॑ય॒ ઇત્યાચ॑ક્ષતે પ॒રોક્ષે॑ણ । પ॒રોક્ષ॑પ્રિયા ઇવ॒ હિ દે॒વાઃ ॥ તસ્મા॑ એ॒તમા᳚ગ્નાવૈષ્ણ॒વ-મેકા॑દશકપાલ-ન્દીક્ષ॒ણીય॒-ન્નિર॑વપન્ન્ । તદ॑પ॒દ્રુત્યા॑તન્વત । તાન્પ॑ત્ની સંયાઁ॒જાન્ત॒ ઉપા॑નયન્ન્ ॥ 40 ॥

તે તદ॑-ન્તમે॒વ કૃ॒ત્વોદ॑દ્રવન્ન્ ॥ તે પ્રા॑ય॒ણીય॑મ॒ભિ સ॒મારો॑હન્ન્ । તદ॑પ॒દ્રુત્યા॑તન્વત । તાઞ્છં॒ય્વઁ॑ન્ત॒ ઉપા॑નયન્ન્ । તે તદ॑તમ્મે॒વ કૃ॒ત્વોદ॑દ્રવન્ન્ ॥ ત આ॑તિ॒થ્યમ॒ભિ સ॒મારો॑હન્ન્ । તદ॑પ॒દ્રુત્યા॑તન્વત । તાનિડા᳚ન્ત॒ ઉપા॑નયન્ન્ । તે તદ॑તમ્મે॒વ કૃ॒ત્વોદ॑દ્રવન્ન્ । તસ્મા॑ દે॒તા એ॒તદ॑ન્તા॒ ઇષ્ટ॑ય॒-સ્સન્તિ॑ષ્ઠન્તે ॥ 41 ॥

એ॒વગ્ં હિ દે॒વા અકુ॑ર્વત । ઇતિ॑ દે॒વા અ॑કુર્વત । ઇત્યુ॒ વૈ મ॑નુ॒ષ્યાઃ᳚ કુર્વતે ॥ તે દે॒વા ઊ॑ચુઃ । યદ્વા ઇ॒દમુ॒ચ્ચૈ-ર્ય॒જ્ઞેન॒ ચરા॑મ । તન્નો-ઽસુ॑રાઃ પા॒પ્મા-ઽનુ॑વિન્દન્તિ । ઉ॒પા॒ગ્ં॒શૂ॑પ॒સદા॑ ચરામ । તથા॒ નો-ઽસુ॑રાઃ પા॒પ્મા નાનુ॑વેથ્સ્ય॒ન્તીતિ॑ । ત ઉ॑પા॒ગ્ં॒શૂ॑પ॒સદ॑-મતન્વત । તિ॒સ્ર એ॒વ સા॑મિધે॒નીર॒નૂચ્ય॑ ॥ 42 ॥

સ્રુ॒વેણા॑ઘા॒ર-મા॒ઘાર્ય॑ । તિ॒સ્રઃ પરા॑ચી॒-રાહુ॑તીર્-હુ॒ત્વા । સ્રુ॒વેણો॑પ॒સદ॑-ઞ્જુહ॒વાઞ્ચ॑ક્રુઃ । ઉ॒ગ્રં-વઁચો॒ અપા॑વધી-ન્ત્વે॒ષં-વઁચો॒ અપા॑વધી॒ગ્॒ સ્વાહેતિ॑ । અ॒શ॒ન॒યા॒પિ॒પા॒સે હ॒ વા ઉ॒ગ્રં-વઁચઃ॑ । એન॑શ્ચ॒ વૈર॑હત્ય-ઞ્ચ ત્વે॒ષં-વઁચઃ॑ । એ॒તગ્ં હ॒ વાવ તચ્ચ॑તુર્ધાવિહિ॒ત-મ્પા॒પ્માન॑-ન્દે॒વા અપ॑જઘ્નિરે ॥ તથો॑ એ॒વૈતદે॑વં॒-વિઁદ્યજ॑માનઃ । તિ॒સ્ર એ॒વ સા॑મિધે॒નીર॒નૂચ્ય॑ । સ્રુ॒વેણા॑ઘા॒ર-મા॒ઘાર્ય॑ ॥ 43 ॥

તિ॒સ્રઃ પરા॑ચી॒રાહુ॑તીર્-હુ॒ત્વા । સ્રુ॒વેણો॑પ॒સદ॑-ઞ્જુહોતિ । ઉ॒ગ્રં-વઁચો॒ અપા॑વધી-ન્ત્વે॒ષં-વઁચો॒ અપા॑વધી॒ગ્॒ સ્વાહેતિ॑ । અ॒શ॒ન॒યા॒પિ॒પા॒સે હ॒ વા ઉ॒ગ્રં-વઁચઃ॑ । એન॑શ્ચ॒ વૈર॑હત્ય-ઞ્ચ ત્વે॒ષં-વઁચઃ॑ । એ॒તમે॒વ તચ્ચ॑તુર્ધા-વિહિ॒ત-મ્પા॒પ્માનં॒-યઁજ॑મા॒નો-ઽપ॑હતે ॥ તે॑-ઽભિ॒નીયૈ॒વાહઃ॑ પ॒શુમા-ઽલ॑ભન્ત । અહ્ન॑ એ॒વ ત-દ્દે॒વા અવ॑ર્તિ-મ્પા॒પ્માન॑-મ્મૃ॒ત્યુમપ॑જઘ્નિરે । તેના॑ભિ॒નીયે॑વ॒ રાત્રેઃ॒ પ્રાચ॑રન્ન્ । રાત્રિ॑યા એ॒વ ત-દ્દે॒વા અવ॑ર્તિ-મ્પા॒પ્માન॑-મ્મૃ॒ત્યુમપ॑જઘ્નિરે ॥ 44 ॥

તસ્મા॑દભિ॒નીયૈ॒વાહઃ॑ પ॒શુમાલ॑ભેત । અહ્ન॑ એ॒વ ત-દ્યજ॑મા॒નો ઽવ॑ર્તિ-મ્પા॒પ્માન॒-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યા॒નપ॑નુદતે । તેના॑ભિ॒નીયે॑વ॒ રાત્રેઃ॒ પ્રચ॑રેત્ । રાત્રિ॑યા એ॒વ ત-દ્યજ॑મા॒નો ઽવ॑ર્તિ-મ્પા॒પ્માન॒-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યા॒નપ॑નુદતે ॥ સ એ॒ષ ઉ॑પવસ॒થીયે ઽહ॑ન્-દ્વિદેવ॒ત્યઃ॑ પ॒શુરાલ॑ભ્યતે । દ્વ॒યં-વાઁ અ॒સ્મિન્ ઁલો॒કે યજ॑માનઃ । અસ્થિ॑ ચ મા॒ગ્ં॒સ-ઞ્ચ॑ । અસ્થિ॑ ચૈ॒વ તેન॑ મા॒ગ્ં॒સ-ઞ્ચ॒ યજ॑માન॒-સ્સગ્ગ્ સ્કુ॑રુતે ॥ તા વા એ॒તાઃ પઞ્ચ॑ દે॒વતાઃ᳚ । અ॒ગ્નીષોમા॑-વ॒ગ્નિ-ર્મિ॒ત્રાવરુ॑ણૌ ॥ 45 ॥

પ॒ઞ્ચ॒પ॒ઞ્ચી વૈ યજ॑માનઃ । ત્વમ્મા॒ગ્ં॒ સગ્ગ્ સ્નાવાસ્થિ॑ મ॒જ્જા । એ॒તમે॒વ તત્પ॑ઞ્ચધા વિહિ॒તમા॒ત્માનં॑-વઁરુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ । ભે॒ષ॒જતા॑યૈ નિર્વરુણ॒ત્વાય॑ ॥ તગ્ં સ॒પ્તભિ॒-શ્છન્દો॑ભિઃ પ્રા॒તર॑હ્વયન્ન્ । તસ્મા᳚થ્સ॒પ્ત ચ॑તુરુત્ત॒રાણિ॒ છન્દાગ્ં॑સિ પ્રાતરનુવા॒કે-ઽનૂ᳚ચ્યન્તે ॥ તમે॒તયો॑-પસ॒મેત્યો-પા॑સીદન્ન્ । ઉપા᳚સ્મૈ ગાયતા નર॒ ઇતિ॑ । તસ્મા॑ દે॒તયા॑ બહિષ્પવમા॒ન ઉ॑પ॒સદ્યઃ॑ ॥ 46 ॥

(ઐ॒ચ્છ॒ન્ - ન॒ન॒ય॒ગ્ગ્॒ - સ્તિ॒ષ્ઠ॒ન્તે॒ - ઽનૂચ્યા॒ - નૂચ્ય॑ સ્રુ॒વેણા॑ઘા॒રમા॒ઘાર્ય॒ - રાત્રિ॑યા એ॒વ ત-દ્દે॒વા અવ॑ર્તિ-મ્પા॒પ્માનં॑ મૃ॒ત્યુમપ॑જઘ્નિરે - મિ॒ત્રાવરુ॑ણૌ॒ - +નવ॑ ચ ) (અ. 9)

(દે॒વા યજ॑માનો દે॒વા દે॒વા યજ॑માનો॒ યજ॑માનો-ઽલભન્ત॒ પ્રાચ॑રઁલ્લભેત॒ પ્રચ॑રે॒દાલ॑ભ॒ન્તાલ॑ભેત મૃ॒ત્યુમપ॑જઘ્નિરે॒ ભ્રાતૃ॑વ્યાન્)

અનુવાકં 10 - ત્રિવૃદાદિસ્તોમરૂપાણિ સોમઙ્ગાનિ. (આધ્વરબ્રાહ્મણમ્)

સ સ॑મુ॒દ્ર ઉ॑ત્તર॒તઃ પ્રાજ્વ॑લ-દ્ભૂમ્ય॒ન્તેન॑ । એ॒ષ વાવ સ સ॑મુ॒દ્રઃ । યચ્ચાત્વા॑લઃ । એ॒ષ ઉ॑ વે॒વ સ ભૂ᳚મ્ય॒ન્તઃ । યદ્વે᳚દ્ય॒ન્તઃ । તદે॒તત્-ત્રિ॑શ॒લ-ન્ત્રિ॑પૂરુ॒ષમ્ । તસ્મા॒ત્-ત-ન્ત્રિ॑વિત॒સ્ત-ઙ્ખ॑નન્તિ ॥ સ સુ॑વર્ણરજ॒તાભ્યા᳚-ઙ્કુ॒શીભ્યા॒-મ્પરિ॑ગૃહીત આસીત્ । તં-યઁદ॒સ્યા અદ્ધ્ય॒જન॑યન્ન્ । તસ્મા॑દાદિ॒ત્યઃ ॥ 47 ॥

અથ॒ ય-થ્સુ॑વર્ણરજ॒તાભ્યા᳚-ઙ્કુ॒શીભ્યા॒-મ્પરિ॑ગૃહીત॒ આસી᳚ત્ । સા-ઽસ્ય॑ કૌશિ॒કતા᳚ ॥ ત-ન્ત્રિ॒વૃતા॒-ઽભિ પ્રાસ્તુ॑વત । ત-ન્ત્રિ॒વૃતા ઽઽદ॑દત । ત-ન્ત્રિ॒વૃતા ઽઽહ॑રન્ન્ । યાવ॑તી ત્રિ॒વૃતો॒ માત્રા᳚ ॥ ત-મ્પ॑ઞ્ચદ॒શેના॒ભિ પ્રાસ્તુ॑વત । ત-મ્પ॑ઞ્ચદ॒શેનાદ॑દત । ત-મ્પ॑ઞ્ચદ॒શેનાહ॑રન્ન્ । યાવ॑તી પઞ્ચદ॒શસ્ય॒ માત્રા᳚ ॥ 48 ॥

તગ્ં સ॑પ્તદ॒શેના॒ભિ પ્રાસ્તુ॑વત । તગ્ં સ॑પ્તદ॒શેનાદ॑દત । તગ્ં સ॑પ્તદ॒શેનાહ॑રન્ન્ । યાવ॑તી સપ્તદ॒શસ્ય॒ માત્રા᳚ । તસ્ય॑ સપ્તદ॒શેન॑ હ્રિ॒યમા॑ણસ્ય॒ તેજો॒ હરો॑-ઽપતત્ । તમે॑કવિ॒ગ્ં॒ શેના॒ભિ પ્રાસ્તુ॑વત । તમે॑કવિ॒ગ્ં॒શેનાદ॑દત । તમે॑કવિ॒ગ્ં॒શેનાહ॑રન્ન્ । યાવ॑ત્યેકવિ॒ગ્ં॒શસ્ય॒ માત્રા᳚ ॥ તે યત્-ત્રિ॒વૃતા᳚ સ્તુ॒વતે᳚ ॥ 49 ॥

ત્રિ॒વૃતૈ॒વ ત-દ્યજ॑માન॒માદ॑દતે । ત-ન્ત્રિ॒વૃતૈ॒વ હ॑રન્તિ । યાવ॑તી ત્રિ॒વૃતો॒ માત્રા᳚ । અ॒ગ્નિર્વૈ ત્રિ॒વૃત્ । યાવ॒દ્વા અ॒ગ્નેર્દહ॑તો ધૂ॒મ ઉ॒દેત્યાનુ॒વ્યેતિ॑ । તાવ॑તી ત્રિ॒વૃતો॒ માત્રા᳚ । અ॒ગ્નેરે॒વૈન॒-ન્તત્ । માત્રા॒ગ્ં॒ સાયુ॑જ્યગ્ં સલો॒કતા᳚-ઙ્ગમયન્તિ ॥ અથ॒ યત્પ॑ઞ્ચદ॒શેન॑ સ્તુ॒વતે᳚ । પ॒ઞ્ચ॒દ॒શેનૈ॒વ ત-દ્યજ॑માન॒-માદ॑દતે ॥ 50 ॥

ત-મ્પ॑ઞ્ચદ॒શેનૈ॒વ હ॑રન્તિ । યાવ॑તી પઞ્ચદ॒શસ્ય॒ માત્રા᳚ । ચ॒ન્દ્રમા॒ વૈ પ॑ઞ્ચદ॒શઃ । એ॒ષ હિ પ॑ઞ્ચદ॒શ્યામ॑પક્ષી॒યતે᳚ । પ॒ઞ્ચ॒દશ્યા-મા॑પૂ॒ર્યતે᳚ । ચ॒ન્દ્રમ॑સ એ॒વૈન॒-ન્તત્ । માત્રા॒ગ્ં॒ સાયુ॑જ્યગ્ં સલો॒કતા᳚-ઙ્ગમયન્તિ । અથ॒ યથ્સ॑પ્તદ॒શેન॑ સ્તુ॒વતે᳚ । સ॒પ્ત॒દ॒શેનૈ॒વ ત-દ્યજ॑માન॒માદ॑દતે । તગ્ં સ॑પ્તદ॒શેનૈ॒વ હ॑રન્તિ ॥ 51 ॥

યાવ॑તી સપ્તદ॒શસ્ય॒ માત્રા᳚ । પ્ર॒જાપ॑તિ॒ર્વૈ સ॑પ્તદ॒શઃ । પ્ર॒જાપ॑તેરે॒વૈન॒-ન્તત્ । માત્રા॒ગ્ં॒ સાયુ॑જ્યગ્ં સલો॒કતા᳚-ઙ્ગમયન્તિ । અથ॒ યદે॑કવિ॒ગ્ં॒શેન॑ સ્તુ॒વતે᳚ । એ॒ક॒વિ॒ગ્ં॒શેનૈ॒વ ત-દ્યજ॑માન॒-માદ॑દતે । તમે॑કવિ॒ગ્ં॒શેનૈ॒વ હ॑રન્તિ । યાવ॑ત્યેકવિ॒ગ્ં॒શસ્ય॒ માત્રા᳚ । અ॒સૌ વા આ॑દિ॒ત્ય એ॑કવિ॒ગ્ં॒શઃ । આ॒દિ॒ત્યસ્યૈ॒વૈન॒-ન્તત્ ॥ 52 ॥

માત્રા॒ગ્ં॒ સાયુ॑જ્યગ્ં સલો॒કતા᳚-ઙ્ગમયન્તિ ॥ તે કુ॒શ્યૌ᳚ । વ્ય॑ઘ્નન્ન્ । તે અ॑હોરા॒ત્રે અ॑ભવતામ્ । અહ॑રે॒વ સુ॒વર્ણા॑ ઽભવત્ । ર॒જ॒તા રાત્રિઃ॑ । સ યદા॑દિ॒ત્ય ઉ॒દેતિ॑ । એ॒તામે॒વ તથ્સુ॒વર્ણા᳚-ઙ્કુ॒શીમનુ॒ સમે॑તિ । અથ॒ યદ॑સ્ત॒મેતિ॑ । એ॒તામે॒વ ત-દ્ર॑જ॒તા-ઙ્કુ॒શીમનુ॒ સંવિઁ॑શતિ ॥ પ્ર॒હ્રાદો॑ હ॒ વૈ કા॑યાધ॒વઃ । વિ॒રોચ॑ન॒ગ્ગ્॒ સ્વ-મ્પુ॒ત્રમુદા᳚સ્યત્ । સ પ્ર॑દ॒રો॑-ઽભવત્ । તસ્મા᳚-ત્પ્રદ॒રાદુ॑દ॒ક-ન્નાચા॑મેત્ ॥ 53 ॥

(આ॒દિ॒ત્યઃ - પ॑ઞ્ચદ॒શસ્ય॒ માત્રા᳚ - સ્તુ॒વતે॑ - પઞ્ચદ॒શેનૈ॒વ ત-દ્યજ॑માન॒માદ॑દતે - સપ્તદ॒શેનૈ॒વ હ॑રન્ - ત્યાદિ॒ત્યસ્યૈ॒વૈન॒ન્ત-દ્॒ વિ॑શતિ ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 10)

અનુવાકં 11 - સવનીયપશુપુરોડાશાઃ (આધ્વરબ્રાહ્મણમ્)

યે વૈ ચ॒ત્વાર॒-સ્સ્તોમાઃ᳚ । કૃ॒ત-ન્તત્ । અથ॒ યે પઞ્ચ॑ । કલિ॒-સ્સઃ । તસ્મા॒ચ્ચતુ॑ષ્ટોમઃ । તચ્ચતુ॑ષ્ટોમસ્ય ચતુષ્ટોમ॒ત્વમ્ ॥ તદા॑હુઃ । ક॒ત॒માનિ॒ તાનિ॒ જ્યોતીગ્ં॑ષિ । ય એ॒તસ્ય॒ સ્તોમા॒ ઇતિ॑ । ત્રિ॒વૃત્-પ॑ઞ્ચદ॒શ-સ્સ॑પ્તદ॒શ એ॑કવિ॒ગ્ં॒શઃ ॥ 54 ॥

એ॒તાનિ॒ વાવ તાનિ॒ જ્યોતીગ્ં॑ષિ । ય એ॒તસ્ય॒ સ્તોમાઃ᳚ ॥ સો᳚-ઽબ્રવીત્ । સ॒પ્ત॒દ॒શેન॑ હ્રિ॒યમા॑ણો॒ વ્ય॑લેશિષિ । ભિ॒ષજ્ય॑ત॒ મેતિ॑ । તમ॒શ્વિનૌ॑ ધા॒નાભિ॑-રભિષજ્યતામ્ । પૂ॒ષા ક॑ર॒મ્ભેણ॑ । ભાર॑તી પરિવા॒પેણ॑ । મિ॒ત્રાવરુ॑ણૌ પય॒સ્ય॑યા ॥ તદા॑હુઃ ॥ 55 ॥

યદ॒શ્વિભ્યા᳚-ન્ધા॒નાઃ । પૂ॒ષ્ણઃ ક॑ર॒મ્ભઃ । ભાર॑ત્યૈ પરિવા॒પઃ । મિ॒ત્રાવરુ॑ણયોઃ પય॒સ્યા-ઽથ॑ । કસ્મા॑દે॒તેષાગ્ં॑ હ॒વિષા॒મિન્દ્ર॑મે॒વ ય॑જ॒ન્તીતિ॑ । એ॒તા હ્યે॑ન-ન્દે॒વતા॒ ઇતિ॑ બ્રૂયાત્ । એ॒તૈર્-હ॒વિર્ભિ॒-રભિ॑ષજ્ય॒ગ્ગ્॒-સ્તસ્મા॒દિતિ॑ ॥ તં-વઁસ॑વો॒-ઽષ્ટાક॑પાલેન પ્રાતસ્સવ॒ને॑-ઽભિષજ્યન્ન્ । રુ॒દ્રા એકા॑દશકપાલેન॒ માદ્ધ્ય॑ન્દિને॒ સવ॑ને । વિશ્વે॑ દે॒વા દ્વાદ॑શકપાલેન તૃતીયસવ॒ને ॥ 56 ॥

સ યદ॒ષ્ટાક॑પાલા-ન્પ્રાતસ્સવ॒ને કુ॒ર્યાત્ । એકા॑દશકપાલા॒-ન્માદ્ધ્ય॑ન્દિને॒ સવ॑ને । દ્વાદ॑શકપાલાગ્ સ્તૃતીય સવ॒ને । વિલો॑મ॒ ત-દ્ય॒જ્ઞસ્ય॑ ક્રિયેત । એકા॑દશકપાલાને॒વ પ્રા॑તસ્સવ॒ને કુ॑ર્યાત્ । એકા॑દશકપાલા॒-ન્માદ્ધ્ય॑ન્દિને॒ સવ॑ને । એકા॑દશકપાલાગ્ સ્તૃતીય સવ॒ને । ય॒જ્ઞસ્ય॑ સલોમ॒ત્વાય॑ ॥ તદા॑હુઃ । ય-દ્વસૂ॑ના-મ્પ્રાતસ્સવ॒નમ્ । રુ॒દ્રાણા॒-મ્માદ્ધ્ય॑ન્દિન॒ગ્ં॒ સવ॑નમ્ । વિશ્વે॑ષા-ન્દે॒વાના᳚-ન્તૃતીયસવ॒નમ્ । અથ॒ કસ્મા॑દે॒તેષાગ્ં॑ હ॒વિષા॒મિન્દ્ર॑મે॒વ ય॑જ॒ન્તીતિ॑ । એ॒તા હ્યે॑ન-ન્દે॒વતા॒ ઇતિ॑ બ્રૂયાત્ । એ॒તૈર્-હ॒વિર્ભિ॒રભિ॑ષજ્ય॒ગ્ગ્॒ સ્તસ્મા॒દિતિ॑ ॥ 57 ॥

(એ॒ક॒વિ॒ગ્ં॒શ-આ॑હુ-સ્તૃતીયસવ॒ને-પ્રા॑તસ્સવ॒ન-મ્પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 11)

અનુવાકં 12 - સપ્તછન્દાંસિ પ્રપઞ્ચ્યન્તે (આધ્વરબ્રાહ્મણમ્)

તસ્યાવા॑ચો-ઽવપા॒દાદ॑બિભયુઃ । તમે॒તેષુ॑ સ॒પ્તસુ॒ છન્દઃ॑ સ્વશ્રયન્ન્ । યદશ્ર॑યન્ન્ । તચ્છ્રા॑ય॒ન્તીય॑સ્ય શ્રાયન્તીય॒ત્વમ્ । યદવા॑રયન્ન્ । ત-દ્વા॑રવ॒ન્તીય॑સ્ય વારવન્તીય॒ત્વમ્ ॥ તસ્યાવા॑ચ એ॒વાવ॑પા॒દાદ॑બિભયુઃ । તસ્મા॑ એ॒તાનિ॑ સ॒પ્ત ચ॑તુરુત્ત॒રાણિ॒ છન્દા॒ગ્॒સ્યુપા॑દધુઃ । તેષા॒મતિ॒ ત્રીણ્ય॑રિચ્યન્ત । ન ત્રીણ્યુદ॑ભવન્ન્ ॥ 58 ॥

સ બૃ॑હ॒તીમે॒વા-સ્પૃ॑શત્ । દ્વાભ્યા॑મ॒ક્ષરા᳚ભ્યામ્ । અ॒હો॒રા॒ત્રાભ્યા॑મે॒વ ॥ તદા॑હુઃ । ક॒ત॒મા સા દે॒વાક્ષ॑રા બૃહ॒તી । યસ્યા॒-ન્ત-ત્પ્ર॒ત્યતિ॑ષ્ઠત્ । દ્વાદ॑શ પૌર્ણમા॒સ્યઃ॑ । દ્વાદ॒શાષ્ટ॑કાઃ । દ્વાદ॑શામાવા॒સ્યાઃ᳚ । એ॒ષા વાવ સા દે॒વાક્ષ॑રા બૃહ॒તી ॥ 59 ॥

યસ્યા॒-ન્ત-ત્પ્ર॒ત્યતિ॑ષ્ઠ॒દિતિ॑ ॥ યાનિ॑ ચ॒ છન્દાગ્॑-સ્ય॒ત્યરિ॑ચ્યન્ત । યાનિ॑ ચ॒ નોદભ॑વન્ન્ । તાનિ॒ નિર્વી᳚ર્યાણિ હી॒નાન્ય॑મન્યન્ત । સા ઽબ્ર॑વી-દ્બૃહ॒તી । મામે॒વ ભૂ॒ત્વા । મામુપ॒ સગ્ગ્ શ્ર॑ય॒તેતિ॑ । ચ॒તુર્ભિ॑ર॒ક્ષરૈ॑-રનુ॒ષ્ટુગ્-બૃ॑હ॒તી-ન્નોદ॑ભવત્ । ચ॒તુર્ભિ॑ર॒ક્ષરૈઃ᳚ પ॒ઙ્ક્તિ-ર્બૃ॑હ॒તી-મત્ય॑રિચ્યત । તસ્યા॑મે॒તાનિ॑ ચ॒ત્વાર્ય॒ક્ષરા᳚ણ્ય-પ॒ચ્છિદ્યા॑-દધાત્ ॥ 60 ॥

તે બૃ॑હ॒તી એ॒વ ભૂ॒ત્વા । બૃ॒હ॒તીમુપ॒ સમ॑શ્રયતામ્ ॥ અ॒ષ્ટા॒ભિ-ર॒ક્ષરૈ॑રુ॒ષ્ણિગ્-બૃ॑હ॒તી-ન્નોદ॑ભવત્ । અ॒ષ્ટા॒ભિર॒ક્ષરૈ᳚સ્ત્રિ॒ષ્ટુગ્-બૃ॑હ॒તી-મત્ય॑રિચ્યત । તસ્યા॑મે॒તા-ન્ય॒ષ્ટાવ॒ક્ષરા᳚ણ્ય-પ॒ચ્છિદ્યા॑દધાત્ । તે બૃ॑હ॒તી એ॒વ ભૂ॒ત્વા । બૃ॒હ॒તીમુપ॒ સમ॑શ્રયતામ્ । દ્વા॒દ॒શભિ॑-ર॒ક્ષરૈ᳚-ર્ગાય॒ત્રી-બૃ॑હ॒તી-ન્નોદ॑ભવત્ । દ્વા॒દ॒શભિ॑-ર॒ક્ષરૈ॒-ર્જગ॑તી-બૃહ॒તી-મત્ય॑રિચ્યત । તસ્યા॑મે॒તાનિ॒ દ્વાદ॑શા॒ક્ષરા᳚ણ્ય-પ॒ચ્છિદ્યા॑દધાત્ ॥ 61 ॥

તે બૃ॑હ॒તી એ॒વ ભૂ॒ત્વા । બૃ॒હ॒તીમુપ॒ સમ॑શ્રયતામ્ ॥ સો᳚-ઽબ્રવીત્-પ્ર॒જાપ॑તિઃ । છન્દાગ્ં॑સિ॒ રથો॑ મે ભવત । યુ॒ષ્માભિ॑-ર॒હમે॒ત-મદ્ધ્વા॑ન॒મનુ॒ સઞ્ચ॑રા॒ણીતિ॑ । તસ્ય॑ ગાય॒ત્રી ચ॒ જગ॑તી ચ પ॒ક્ષાવ॑ભવતામ્ । ઉ॒ષ્ણિક્ચ॑ ત્રિ॒ષ્ટુપ્ચ॒ પ્રષ્ટ્યૌ᳚ । અ॒નુ॒ષ્ટુપ્ચ॑ પ॒ઙ્ક્તિશ્ચ॒ ધુર્યૌ᳚ । બૃ॒હ॒ત્યે॑વોદ્ધિર॑ભવત્ । સ એ॒ત-ઞ્છ॑ન્દોર॒થમા॒સ્થાય॑ । એ॒તમદ્ધ્વા॑ન॒મનુ॒ સમ॑ચરત્ । એ॒તગ્ં હ॒ વૈ છ॑ન્દોર॒થમા॒સ્થાય॑ । એ॒તમદ્ધ્વા॑ન॒મનુ॒ સઞ્ચ॑રતિ । યેનૈ॒ષ એ॒ત-થ્સ॒ચંર॑તિ । ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વાન્-થ્સોમે॑ન॒ યજ॑તે । ય ઉ॑ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ 62 ॥

(અ॒ભ॒વ॒ન્ - વાવ સા દે॒વાક્ષ॑રા બૃહ॒ - ત્ય॑દધા॒-દ્- દ્વાદ॑શા॒ક્ષરા᳚ણ્યપ॒ચ્છિદ્યા॑દધા - દા॒સ્થાય॒ ષટ્ચ॑) (અ. 12)

(અ॒ગ્નેઃ કૃત્તિ॑કા॒ - ય-ત્પુણ્યં॑ - દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુ--ર્ બ્ર॑હ્મવા॒દિનઃ॒ ક - ત્યૃ॒તમે॒વ - દે॒વા વા - આયુ॑ષઃ પ્રા॒ણ - મિન્દ્રો॑ દધી॒ચો -દે॑વાસુ॒રા-સ્સ પ્ર॒જાપ॑તિઃ॒ - સ સ॑મુ॒દ્રો - યે વૈ ચ॒ત્વાર॒ - સ્તસ્યાવા॑ચો॒ દ્વાદ॑શ)

(અ॒ગ્નેઃ કૃત્તિ॑કા - દેવગૃ॒હા - ઋ॒તમે॒વ - વૈ᳚શ્વદે॒વેન॒ - તે તદ॑ન્ત॒ - ત-મ્પ॑ઞ્ચદ॒શેન॒ - તે બૃ॑હ॒તી એ॒વ દ્વિષ॑ષ્ટિઃ)

(અ॒ગ્નેઃ કૃત્તિ॑કા॒ - ય ઉ ॑ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે પઞ્ચમઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ।

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhakaḥ - nakṣatreṣṭikāṇḍam

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - nakṣatreṣṭakāmantrāḥ, vikṛtirūpacayanagatāḥ

a॒gneḥ kṛtti̭kāḥ | śu॒kra-mpa॒rastā॒-jjyoti̭-ra॒vastā᳚t || pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī | āpaḥ̭ pa॒rastā॒doṣa̭dhayo॒ 'vastā᳚t || soma̭syenva॒kā vita̭tāni | pa॒rastā॒dvaya̭nto॒ 'vastā᳚t || ru॒drasya̭ bā॒hū | mṛ॒ga॒yavaḥ̭ pa॒rastā᳚dvikṣā॒ro̭-'vastā᳚t || adi̭tyai॒ puna̭rvasū | vātaḥ̭ pa॒rastā̭dā॒rdra-ma॒vastā᳚t || 1 ||

bṛha॒spate᳚sti॒ṣyaḥ̭ | juhva̭taḥ pa॒rastā॒-dyaja̭mānā a॒vastā᳚t || sa॒rpāṇā̭-māśre॒ṣāḥ | a॒bhyā॒gaccha̭ntaḥ pa॒rastā̭dabhyā॒nṛtya̭nto॒-'vastā᳚t || pi॒tṛ॒ṇā-mma॒ghāḥ | ru॒dantaḥ̭ pa॒rastā̭dapabhra॒gṃ॒śo̭-'vastā᳚t || a॒rya॒mṇaḥ pūrve॒ phalgṷnī | jā॒yā pa॒rastā̭dṛṣa॒bho̭-'vastā᳚t || bhaga॒syotta̭re | va॒ha॒tavaḥ̭ pa॒rastā॒dvaha̭mānā a॒vastā᳚t || 2 ||

de॒vasya̭ savi॒tur-hastaḥ̭ | pra॒sa॒vaḥ pa॒rastā᳚-thsa॒nira॒vastā᳚t || indra̭sya ci॒trā | ṛ॒ta-mpa॒rastā᳚-thsa॒tya-ma॒vastā᳚t || vā॒yo-rniṣṭyā᳚ vra॒tatiḥ̭ | pa॒rastā॒-dasi̭ddhi-ra॒vastā᳚t || i॒ndrā॒gni॒yo-rviśā̭khe | yu॒gāni̭ pa॒rastā᳚t-kṛ॒ṣamā̭ṇā a॒vastā᳚t || mi॒trasyā̭-nūrā॒dhāḥ | a॒bhyā॒roha̭t-pa॒rastā̭-da॒bhyārṷ̄ḍha-ma॒vastā᳚t || 3 ||

indra̭sya rohi॒ṇī | śṛ॒ṇat-pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇa-da॒vastā᳚t || nir-ṛ̭tyai-mūla॒varha̭ṇī | pra॒ti॒bha॒ñjantaḥ̭ pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇanto॒-'vastā᳚t || a॒pā-mpūrvā̭ aṣā॒ḍhāḥ | varcaḥ̭ pa॒rastā॒-thsami̭ti-ra॒vastā᳚t || viśvḙṣā-nde॒vānā॒-mutta̭rāḥ | a॒bhi॒jaya̭t-pa॒rastā̭-da॒bhiji̭ta-ma॒vastā᳚t || vi॒ṣṇo᳚-śśro॒ṇā pṛ॒cchamā̭nāḥ | pa॒rastā॒t-panthā̭ a॒vastā᳚t || 4 ||

vasṷ̄nā॒g॒ śravi̭ṣṭhāḥ | bhū॒ta-mpa॒rastā॒-dbhūti̭ra॒vastā᳚t || indra̭sya-śa॒tabhi̭ṣak | vi॒śvavya̭cāḥ pa॒rastā᳚-dvi॒śvakṣi̭ti-ra॒vastā᳚t || a॒jasyaika̭padaḥ॒ pūrve᳚ proṣṭhapa॒dāḥ | vai॒śvā॒na॒ra-mpa॒rastā᳚-dvaiśvāvasa॒va-ma॒vastā᳚t || ahe᳚rbu॒dhniya॒-syotta̭re | a॒bhi॒ṣi॒ñcantaḥ̭ pa॒rastā̭-dabhiṣu॒ṇvanto॒-'vastā᳚t || pū॒ṣṇo re॒vatī᳚ | gāvaḥ̭ pa॒rastā᳚-dva॒thsā a॒vastā᳚t || a॒śvino̭raśva॒yujau᳚ | grāmaḥ̭ pa॒rastā॒thsenā॒ 'vastā᳚t || ya॒masyā̭pa॒bhara̭ṇīḥ | a॒pa॒karṣa̭ntaḥ pa॒rastā̭-dapa॒vaha̭nto॒-'vastā᳚t || pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒dunma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām ||, yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m || || 5 ||

(ā॒rdrama॒vastā॒-d- vaha̭mānā a॒vastā̭ - da॒bhyārṷ̄ḍhama॒vastā॒t - panthā̭ a॒vastā᳚-d- va॒thsā a॒vastā॒-tpañca̭ ca) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - karmānuṣṭhānārhaḥ nakṣatrarūpaḥ puṇyakālaḥ

ya-tpuṇya॒-nnakṣa̭tram | ta-dba-ṭkṷrvītopavyu॒ṣam | ya॒dā vai sūrya̭ u॒deti̭ | atha॒ nakṣa̭tra॒-nnaiti̭ | yāva̭ti॒ tatra॒ sūryo॒ gacche᳚t | yatra̭ jagha॒nya̭-mpaśye᳚t | tāva̭ti kurvīta ya-tkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute | e॒vagṃ ha॒ vai ya॒jñeṣṷ-ñca śa॒tadyṷmna-ñca mā॒thsyo ni̭ravasāya॒yā-ñca̭kāra || 6 ||

yo vai na̭kṣa॒triya̭-mpra॒jāpa̭tiṃ॒-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ | hasta̭ e॒vāsya॒ hastaḥ̭ | ci॒trā śiraḥ̭ | niṣṭyā॒ hṛda̭yam | ū॒rū viśā̭khe | pra॒ti॒ṣṭhā 'nṷ̄rā॒dhāḥ | e॒ṣa vai na̭kṣa॒triyaḥ̭ pra॒jāpa̭tiḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ || 7 ||

a॒smiggścā॒-muṣmigg̭śca || yā-ṅkā॒mayḙta duhi॒tara̭-mpri॒yā syā॒diti̭ | tā-nniṣṭyā̭yā-ndadyāt | pri॒yaiva bha̭vati | neva॒ tu puna॒rāga̭cchati || a॒bhi॒jinnāma॒ nakṣa̭tram | u॒pari̭ṣṭā-daṣā॒ḍhānā᳚m | a॒vastā᳚cchro॒ṇāyai᳚ | de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te de॒vāstasmi॒-nnakṣa̭tre॒-'bhya̭jayann || 8 ||

yada॒bhyaja̭yann | tada̭bhi॒jito̭-'bhiji॒ttvam | ya-ṅkā॒mayḙtā-napaja॒yya-ñja̭ye॒diti̭ | tame॒tasmi॒-nnakṣa̭tre yātayet | a॒na॒pa॒ja॒yyame॒va ja̭yati | pā॒papa̭rājitamiva॒ tu || pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata | te nakṣa̭tra-nnakṣatra॒-mupā̭tiṣṭhanta | te sa॒māva̭nta e॒vābha̭vann | te re॒vatī॒-mupā̭tiṣṭhanta || 9 ||

te re॒vatyā॒-mprābha̭vann | tasmā᳚-dre॒vatyā᳚-mpaśū॒nā-ṅkṷrvīta | ya-tkiñcā᳚rvā॒cīna॒gṃ॒ somā᳚t | praiva bha̭vanti || sa॒li॒laṃ-vā~ i॒dama̭nta॒rāsī᳚t | yadata̭rann | ta-ttāra̭kāṇā-ntāraka॒tvam | yo vā i॒ha yaja̭te | a॒mugṃ salo॒ka-nna̭kṣate | tannakṣa̭trāṇā-nnakṣatra॒tvam || 10 ||

de॒va॒gṛ॒hā vai nakṣa̭trāṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | gṛ॒hyḙva bha̭vati || yāni॒ vā i॒māni̭ pṛthi॒vyāści॒trāṇi̭ | tāni॒ nakṣa̭trāṇi | tasmā̭-daślī॒lanā̭magg-ści॒tre | nāva̭sye॒nna ya̭jeta | yathā̭ pāpā॒he kṷru॒te | tā॒dṛge॒va tat || de॒va॒na॒kṣa॒trāṇi॒ vā a॒nyāni̭ || 11 ||

ya॒ma॒na॒kṣa॒trāṇya॒nyāni̭ | kṛtti̭kāḥ pratha॒mam | viśā̭khe utta॒mam | tāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | a॒nū॒rā॒dhāḥ pra̭tha॒mam | a॒pa॒bhara̭ṇī-rutta॒mam | tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ | yāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | tāni॒ dakṣi̭ṇena॒ pari̭yanti | yāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || 12 ||

tānyutta̭reṇa || anvḙṣāmarā॒thsmeti̭ | tada̭nūrā॒dhāḥ | jye॒ṣṭhamḙṣā-mavadhi॒ṣmeti̭ | tajjye᳚ṣṭha॒ghnī | mūla̭meṣāmavṛkṣā॒meti̭ | ta-nmṷ̄la॒varha̭ṇī | yannāsa̭hanta | tada̭ṣā॒ḍhāḥ | yadaślo̭ṇat || 13 ||

tacchro॒ṇā | yadaśṛ̭ṇot | tacchravi̭ṣṭhāḥ | yaccha॒ta-mabhi̭ṣajyann | taccha॒tabhi̭ṣak | pro॒ṣṭha॒pa॒deṣūda̭yacchanta | re॒vatyā̭maravanta | a॒śva॒yujo̭rayuñjata | a॒pa॒bhara̭ṇī॒ṣva pā̭vahann | tāni॒ vā e॒tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || yānye॒va dḙvanakṣa॒trāṇi̭ | teṣṷ kurvīta yatkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute || 14 ||

(ca॒kā॒ - rai॒vaṃ-ve~do॒bhayo̭ renaṃ-lo~॒kayo᳚rvidu - rajayan - re॒vatī॒mupā̭tiṣṭhanta - nakṣatra॒tva - ma॒nyāni॒ - yāni̭ yamanakṣa॒trā - ṇyaślo̭ṇa--dyamanakṣa॒trāṇi॒ trīṇi̭ ca) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - karmānuṣṭhānārhaḥ divasabhāgarūpaḥ heyopādeyakāla vibhāgaḥ

de॒vasya̭ savi॒tuḥ prā॒taḥ pra̭sa॒vaḥ prā॒ṇaḥ | varṷṇasya sā॒yamā̭sa॒vo̭-'pā॒naḥ || ya-tpra̭tī॒cīna̭-mprāta॒stanā᳚t | prā॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt | tato̭ de॒vā a̭gniṣṭo॒ma-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || mi॒trasya̭ saṅga॒vaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ |

tasmā॒ttarhi̭ pa॒śavaḥ̭ sa॒māya̭nti || ya-tpra̭tī॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt || 15 ||

prā॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | tato̭ de॒vā u॒kthya̭-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || bṛha॒spate᳚-rma॒ddhyandi̭naḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ tekṣṇi̭ṣṭha-ntapati || yat-pra̭tī॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | prā॒cīna̭-maparā॒hṇāt | tato̭ de॒vā-ṣṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || 16 ||

bhaga̭syāparā॒hṇaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā̭daparā॒hṇe kṷmā॒ryo̭ bhaga̭mi॒cchamā̭nā-ścaranti || yat-pra̭tī॒cīna̭maparā॒hṇāt | prā॒cīnagṃ̭ sā॒yāt | tato̭ de॒vā a̭tirā॒tra-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || varṷṇasya sā॒yam | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ nānṛ̭taṃ-va~det || 17 ||

brā॒hma॒ṇo vā a̭ṣṭāvi॒gṃ॒śo nakṣa̭trāṇām | sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | yacca̭ pa॒rastā॒nnakṣa̭trāṇāṃ॒-ya~ccā॒vastā᳚t | tānyekā̭daśa | brā॒hma॒ṇo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | ā॒gne॒yī rātriḥ̭ | ai॒ndramahaḥ̭ | tānyekā̭daśa | ā॒di॒tyo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || 18 ||

(sa॒ṅga॒vāth - ṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata॒ tattadātta̭vīrya-nnirmā॒go - va̭de-d- bhavati samā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇya॒ṣṭau ca̭) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - somaśeṣabhūtā pātrastutiḥ.(ādhvarabrāhmaṇaśeṣaḥ)

bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kati॒ pātrā̭ṇi ya॒jñaṃ-va~̭ha॒ntīti̭ | trayo̭da॒śeti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kastāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | pra॒jāpa̭ti॒riti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kuta॒stāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | ā॒tmana॒ iti̭ | prā॒ṇā॒pā॒nābhyā̭-me॒vopāg̭-śvantaryā॒mau nira̭mimīta || 19 ||

vyā॒nādṷpāgṃśu॒ sava̭nam | vā॒ca ai᳚ndravāya॒vam | da॒kṣa॒kra॒tubhyā᳚-mmaitrāvaru॒ṇam | śrotrā̭dāśvi॒nam | cakṣṷṣa-śśu॒krā ma॒nthinau᳚ | ā॒tmana̭ āgraya॒ṇam | aṅge᳚bhya u॒kthya᳚m | āyṷṣo dhru॒vam | pra॒ti॒ṣṭhāyā̭ ṛtupā॒tre || ya॒jñaṃ-vā~va ta-mpra॒jāpa̭ti॒-rnira̭mimīta | sa nirmi̭to॒ nāddhri̭yata॒ sama̭vlīyata | sa e॒tā-npra॒jāpa̭ti-rapivā॒pāna̭-paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa ya॒jñamapya̭vapat | yada̭pivā॒pā bhava̭nti | ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ asaṃ̭vla~yāya || 20 ||

(u॒pā॒g॒śva॒nta॒ryā॒mau nira̭mimītā- mimīta॒ ṣaṭ ca̭) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - cāturmāsyaśeṣā vapanamantrāḥ, (rājasūyabrāhmaṇam)

ṛ॒tame॒va pa̭rame॒ṣṭhi | ṛ॒ta-nnātyḙti॒ ki-ñca॒na | ṛ॒te sa̭mu॒dra āhi̭taḥ | ṛ॒te bhūmi̭ri॒yagg śri॒tā | a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye || 21 ||

tapa̭sā॒-'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || ya-dgha॒rmaḥ pa॒ryava̭rtayat | antā᳚-npṛthi॒vyā di॒vaḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha || 22 ||

indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye || 23 ||

tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || yo a॒syāḥ pṛ̭thi॒vyāstva॒ci | ni॒va॒rtaya॒tyoṣa̭dhīḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha | indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ || 24 ||

śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dva॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 25 ||

eka॒-mmāsa॒-muda̭sṛjat | pa॒ra॒me॒ṣṭhī pra॒jābhyaḥ̭ | tenā᳚bhyo॒ maha॒ āva̭hat | a॒mṛta॒-mmartyā᳚bhyaḥ | pra॒jāmanu॒ prajā̭yase | tadṷ te martyā॒mṛta᳚m | yena॒ māsā̭ ardhamā॒sāḥ | ṛ॒tavaḥ̭ parivathsa॒rāḥ | yena॒ te te᳚ prajāpate | ī॒jā॒nasya॒ nyava̭rtayann || 26 ||

tenā॒hama॒sya brahma̭ṇā | niva̭rtayāmi jī॒vase᳚ || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 27 ||

(pari̭vartaye - sa॒hā - bhiva̭rtaya - u॒ṣṇihā̭ - rāddhyāsaṃ॒ - nyava̭rtaya॒n - nupa̭vartaye ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - cāturmāsyaśeṣā vapanavidhiḥ (rājasūyabrāhmaṇam)

de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata | tadasṷrā akurvata | te-'sṷrā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo॒ nāpa̭śyann | te keśā॒nagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atho̭papa॒kṣau | tata॒ste-'vā᳚ñca āyann | parā̭-'bhavann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | avāṃ̭eti || 28 ||

atho॒ parai॒va bha̭vati | atha̭ de॒vā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo̭-'paśyann | ta ṷpapa॒kṣāvagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atha॒ keśāṋ | tata॒stḙ-'bhavann | su॒va॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | atho̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || 29 ||

athai॒ta-nmanṷ-rva॒ptre mi̭thu॒na-ma̭paśyat | sa śmaśrū॒ṇyagrḙ-'vapata | atho̭papa॒kṣau | atha॒ keśāṋ | tato॒ vai sa prājā̭yata pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate || de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te saṃ̭va~thsa॒re vyāya̭cchanta | tā-nde॒vāścā̭tu-rmā॒syaire॒vābhi prāyṷñjata || 30 ||

vai॒śva॒de॒vena̭ ca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñja॒tendra̭rājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | va॒ru॒ṇa॒ pra॒ghā॒sai-śca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ varṷṇarājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | sā॒ka॒me॒dhaiśca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ soma̭rājānaḥ | tāñchī॒ra॒.ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | yā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā ''sī᳚t | tāmḙṣā-mavṛñjata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ || 31 ||

ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg-ścā̭turmā॒syai-ryaja̭te | bhrātṛ̭vyasyai॒va mā॒so vṛ॒ktvā | śī॒r॒ṣanni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | yaiṣā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā | vṛ॒ṅkte tā-mbhrātṛ̭vyasya | kṣu॒dhā 'sya॒ bhrātṛ̭vyaḥ॒ parā̭ bhavati || lo॒hi॒tā॒ya॒sena॒ niva̭rtayate | yadvā i॒māma॒gnir-ṛ॒tāvāga̭te niva॒rtaya̭ti | e॒tade॒vaināgṃ̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayati | sā tata॒-śśva-śśvo॒ bhūya̭sī॒ bhava̭ntyeti || 32 ||

prajā̭yate | ya e॒vaṃ-vi~॒dvā~llo̭hitāya॒sena̭ niva॒rtaya̭te | e॒tade॒va rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayate | sa tata॒-śśva-śśvo॒ bhūyā॒n-bhava̭nneti | praiva jā̭yate || tre॒ṇyā śa̭la॒lyā niva̭rtayeta | trīṇi̭ trīṇi॒ vai de॒vānā̭mṛ॒ddhāni̭ | trīṇi॒ chandāgṃ̭si | trīṇi॒ sava̭nāni | traya̭ i॒me lo॒kāḥ || 33 ||

ṛ॒ddhyāme॒va ta-dvī॒rya̭ e॒ṣu lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati || yaccā̭turmāsyayā॒-jyā᳚tmano॒ nāva॒dyet | de॒vebhya॒ āvṛ̭ścyeta | ca॒tṛ॒ṣu ca̭tṛṣu॒ māsḙṣu॒ niva̭rtayeta | pa॒rokṣa̭me॒va ta-dde॒vebhya̭ ā॒tmano-'va̭dya॒tyanā᳚ vraskāya || de॒vānāṃ॒-vā~ e॒ṣa ānī̭taḥ | yaścā̭turmāsyayā॒jī | ya e॒vaṃ-vi~॒dvānni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | de॒vatā̭ e॒vāpyḙti | nāsya̭ ru॒draḥ pra॒jā-mpa॒śū-na॒bhima̭nyate || 34 ||

(e॒tye॒- tya॒ - yu॒ñja॒tā - sṷrā - eti - lo॒kā - ma̭nyate) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - agnicayanaśeṣā iṣṭakopadhānamantrāḥ, tatra santatyākhyeṣṭakāmantrāḥ

āyṷṣaḥ prā॒ṇagṃ santa̭nu | prā॒ṇāda̭pā॒nagṃ santa̭nu | a॒pā॒nā-dvyā॒nagṃ santa̭nu | vyā॒nāccakṣu॒-ssanta̭nu | cakṣṷṣa॒-śśrotra॒gṃ॒ santa̭nu | śrotrā॒-nmana॒-ssanta̭nu | mana̭so॒ vāca॒gṃ॒ santa̭nu | vā॒ca ā॒tmāna॒gṃ॒ santa̭nu | ā॒tmanaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ santa̭nu | pṛ॒thi॒vyā a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu | a॒ntari̭kṣā॒-ddiva॒gṃ॒ santa̭nu |diva॒-ssuva॒-ssanta̭nu || 35 ||

(a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu॒ dve ca̭) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - agnicayanaśeṣā tharvaśiro-'bhidhānānāmiṣṭakānā-mmantrāḥ

indro̭ dadhī॒co a॒sthabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒ tīrnava̭ || i॒cchannaśva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭ śritam | ta-dvi̭daccharya॒ṇāva̭ti || atrā ha ॒gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷrapī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he || indra॒midgā॒thino̭ bṛ॒hat || 36 ||

indra̭ma॒rkebhi̭ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒-vā~ṇī̭ranūṣata || indra॒ iddharyo॒-ssacā᳚ | sammi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ || indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | ā sūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat || indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 37 ||

u॒gra u॒grābhi̭rū॒tibhiḥ̭ || tamindraṃ̭-vā~jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho bhṷvat || indra॒-ssadāma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒-ssa balḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ || gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu-ru॒gro astṛ̭taḥ || 38 ||

(bṛ॒ha- ccā - stṛ̭taḥ) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - somaśeṣabhūtā iṣṭayaḥ. (ādhvarabrāhmaṇam)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | sa pra॒jāpa̭ti॒rindra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna॒masṷrā॒ balī̭yāgṃ so-'hana॒nniti̭ | pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna-nde॒vā a̭hana॒nniti̭ | te de॒vāḥ pra॒jāpa̭ti-mupasa॒metyo̭cuḥ | nārā॒jaka̭sya yu॒ddhama̭sti | indra॒manvi̭cchā॒meti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchann || 39 ||

taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒rnānva̭vindann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindann | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || tasmā̭ e॒tamā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ndīkṣa॒ṇīya॒-nnira̭vapann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tānpa̭tnī saṃyā~॒jānta॒ upā̭nayann || 40 ||

te tada̭-ntame॒va kṛ॒tvoda̭dravann || te prā̭ya॒ṇīya̭ma॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāñchaṃ॒yva~̭nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann || ta ā̭ti॒thyama॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāniḍā᳚nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann | tasmā̭ de॒tā e॒tada̭ntā॒ iṣṭa̭ya॒-ssanti̭ṣṭhante || 41 ||

e॒vagṃ hi de॒vā akṷrvata | iti̭ de॒vā a̭kurvata | ityu॒ vai ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ kurvate || te de॒vā ṷ̄cuḥ | yadvā i॒damu॒ccai-rya॒jñena॒ carā̭ma | tanno-'sṷrāḥ pā॒pmā-'nṷvindanti | u॒pā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sadā̭ carāma | tathā॒ no-'sṷrāḥ pā॒pmā nānṷvethsya॒ntīti̭ | ta ṷpā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sada̭-matanvata | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ || 42 ||

sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ | ti॒sraḥ parā̭cī॒-rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuha॒vāñca̭kruḥ | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tagṃ ha॒ vāva tacca̭turdhāvihi॒ta-mpā॒pmāna̭-nde॒vā apa̭jaghnire || tatho̭ e॒vaitadḙvaṃ॒-vi~dyaja̭mānaḥ | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ | sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ || 43 ||

ti॒sraḥ parā̭cī॒rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuhoti | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tame॒va tacca̭turdhā-vihi॒ta-mpā॒pmānaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'pa̭hate || tḙ-'bhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumā-'la̭bhanta | ahna̭ e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ prāca̭rann | rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire || 44 ||

tasmā̭dabhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumāla̭bheta | ahna̭ e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ praca̭ret | rātri̭yā e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate || sa e॒ṣa ṷpavasa॒thīye 'ha̭n-dvideva॒tyaḥ̭ pa॒śurāla̭bhyate | dva॒yaṃ-vā~ a॒smin ~lo॒ke yaja̭mānaḥ | asthi̭ ca mā॒gṃ॒sa-ñca̭ | asthi̭ cai॒va tena̭ mā॒gṃ॒sa-ñca॒ yaja̭māna॒-ssagg skṷrute || tā vā e॒tāḥ pañca̭ de॒vatāḥ᳚ | a॒gnīṣomā̭-va॒gni-rmi॒trāvarṷṇau || 45 ||

pa॒ñca॒pa॒ñcī vai yaja̭mānaḥ | tvammā॒gṃ॒ sagg snāvāsthi̭ ma॒jjā | e॒tame॒va tatpa̭ñcadhā vihi॒tamā॒tmānaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati | bhe॒ṣa॒jatā̭yai nirvaruṇa॒tvāya̭ || tagṃ sa॒ptabhi॒-śchando̭bhiḥ prā॒tara̭hvayann | tasmā᳚thsa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandāgṃ̭si prātaranuvā॒ke-'nū᳚cyante || tame॒tayo̭-pasa॒metyo-pā̭sīdann | upā᳚smai gāyatā nara॒ iti̭ | tasmā̭ de॒tayā̭ bahiṣpavamā॒na ṷpa॒sadyaḥ̭ || 46 ||

(ai॒ccha॒n - na॒na॒ya॒gg॒ - sti॒ṣṭha॒nte॒ - 'nūcyā॒ - nūcya̭ sru॒veṇā̭ghā॒ramā॒ghārya॒ - rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmānaṃ̭ mṛ॒tyumapa̭jaghnire - mi॒trāvarṷṇau॒ - +nava̭ ca ) (a. 9)

(de॒vā yaja̭māno de॒vā de॒vā yaja̭māno॒ yaja̭māno-'labhanta॒ prāca̭ra~llabheta॒ praca̭re॒dāla̭bha॒ntāla̭bheta mṛ॒tyumapa̭jaghnire॒ bhrātṛ̭vyān)

anuvākaṃ 10 - trivṛdādistomarūpāṇi somaṅgāni. (ādhvarabrāhmaṇam)

sa sa̭mu॒dra ṷttara॒taḥ prājva̭la-dbhūmya॒ntena̭ | e॒ṣa vāva sa sa̭mu॒draḥ | yaccātvā̭laḥ | e॒ṣa ṷ ve॒va sa bhū᳚mya॒ntaḥ | yadve᳚dya॒ntaḥ | tade॒tat-tri̭śa॒la-ntri̭pūru॒ṣam | tasmā॒t-ta-ntri̭vita॒sta-ṅkha̭nanti || sa sṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta āsīt | taṃ-ya~da॒syā addhya॒jana̭yann | tasmā̭dādi॒tyaḥ || 47 ||

atha॒ ya-thsṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta॒ āsī᳚t | sā-'sya̭ kauśi॒katā᳚ || ta-ntri॒vṛtā॒-'bhi prāstṷvata | ta-ntri॒vṛtā ''da̭data | ta-ntri॒vṛtā ''ha̭rann | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ || ta-mpa̭ñcada॒śenā॒bhi prāstṷvata | ta-mpa̭ñcada॒śenāda̭data | ta-mpa̭ñcada॒śenāha̭rann | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ || 48 ||

tagṃ sa̭ptada॒śenā॒bhi prāstṷvata | tagṃ sa̭ptada॒śenāda̭data | tagṃ sa̭ptada॒śenāha̭rann | yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | tasya̭ saptada॒śena̭ hri॒yamā̭ṇasya॒ tejo॒ haro̭-'patat | tamḙkavi॒gṃ॒ śenā॒bhi prāstṷvata | tamḙkavi॒gṃ॒śenāda̭data | tamḙkavi॒gṃ॒śenāha̭rann | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ || te yat-tri॒vṛtā᳚ stu॒vate᳚ || 49 ||

tri॒vṛtai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | ta-ntri॒vṛtai॒va ha̭ranti | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnirvai tri॒vṛt | yāva॒dvā a॒gnerdaha̭to dhū॒ma u॒detyānu॒vyeti̭ | tāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || atha॒ yatpa̭ñcada॒śena̭ stu॒vate᳚ | pa॒ñca॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date || 50 ||

ta-mpa̭ñcada॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ | ca॒ndramā॒ vai pa̭ñcada॒śaḥ | e॒ṣa hi pa̭ñcada॒śyāma̭pakṣī॒yate᳚ | pa॒ñca॒daśyā-mā̭pū॒ryate᳚ | ca॒ndrama̭sa e॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yathsa̭ptada॒śena̭ stu॒vate᳚ | sa॒pta॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | tagṃ sa̭ptada॒śenai॒va ha̭ranti || 51 ||

yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | pra॒jāpa̭ti॒rvai sa̭ptada॒śaḥ | pra॒jāpa̭tere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yadḙkavi॒gṃ॒śena̭ stu॒vate᳚ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date | tamḙkavi॒gṃ॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ | a॒sau vā ā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | ā॒di॒tyasyai॒vaina॒-ntat || 52 ||

mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || te ku॒śyau᳚ | vya̭ghnann | te a̭horā॒tre a̭bhavatām | aha̭re॒va su॒varṇā̭ 'bhavat | ra॒ja॒tā rātriḥ̭ | sa yadā̭di॒tya u॒deti̭ | e॒tāme॒va tathsu॒varṇā᳚-ṅku॒śīmanu॒ samḙti | atha॒ yada̭sta॒meti̭ | e॒tāme॒va ta-dra̭ja॒tā-ṅku॒śīmanu॒ saṃvi~̭śati || pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramudā᳚syat | sa pra̭da॒ro̭-'bhavat | tasmā᳚-tprada॒rādṷda॒ka-nnācā̭met || 53 ||

(ā॒di॒tyaḥ - pa̭ñcada॒śasya॒ mātrā᳚ - stu॒vatḙ - pañcada॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date - saptada॒śenai॒va ha̭ran - tyādi॒tyasyai॒vaina॒nta-d॒ vi̭śati ca॒tvāri̭ ca) (a. 10)

anuvākaṃ 11 - savanīyapaśupuroḍāśāḥ (ādhvarabrāhmaṇam)

ye vai ca॒tvāra॒-sstomāḥ᳚ | kṛ॒ta-ntat | atha॒ ye pañca̭ | kali॒-ssaḥ | tasmā॒ccatṷṣṭomaḥ | taccatṷṣṭomasya catuṣṭoma॒tvam || tadā̭huḥ | ka॒ta॒māni॒ tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomā॒ iti̭ | tri॒vṛt-pa̭ñcada॒śa-ssa̭ptada॒śa ḙkavi॒gṃ॒śaḥ || 54 ||

e॒tāni॒ vāva tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomāḥ᳚ || so᳚-'bravīt | sa॒pta॒da॒śena̭ hri॒yamā̭ṇo॒ vya̭leśiṣi | bhi॒ṣajya̭ta॒ meti̭ | tama॒śvinaṷ dhā॒nābhi̭-rabhiṣajyatām | pū॒ṣā ka̭ra॒mbheṇa̭ | bhāra̭tī parivā॒peṇa̭ | mi॒trāvarṷṇau paya॒sya̭yā || tadā̭huḥ || 55 ||

yada॒śvibhyā᳚-ndhā॒nāḥ | pū॒ṣṇaḥ ka̭ra॒mbhaḥ | bhāra̭tyai parivā॒paḥ | mi॒trāvarṷṇayoḥ paya॒syā-'tha̭ | kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒-rabhi̭ṣajya॒gg॒-stasmā॒diti̭ || taṃ-va~sa̭vo॒-'ṣṭāka̭pālena prātassava॒nḙ-'bhiṣajyann | ru॒drā ekā̭daśakapālena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne | viśvḙ de॒vā dvāda̭śakapālena tṛtīyasava॒ne || 56 ||

sa yada॒ṣṭāka̭pālā-nprātassava॒ne ku॒ryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | dvāda̭śakapālāg stṛtīya sava॒ne | vilo̭ma॒ ta-dya॒jñasya̭ kriyeta | ekā̭daśakapālāne॒va prā̭tassava॒ne kṷryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | ekā̭daśakapālāg stṛtīya sava॒ne | ya॒jñasya̭ saloma॒tvāya̭ || tadā̭huḥ | ya-dvasṷ̄nā-mprātassava॒nam | ru॒drāṇā॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭nam | viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ntṛtīyasava॒nam | atha॒ kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒rabhi̭ṣajya॒gg॒ stasmā॒diti̭ || 57 ||

(e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-ā̭hu-stṛtīyasava॒ne-prā̭tassava॒na-mpañca̭ ca) (a. 11)

anuvākaṃ 12 - saptachandāṃsi prapañcyante (ādhvarabrāhmaṇam)

tasyāvā̭co-'vapā॒dāda̭bibhayuḥ | tame॒teṣṷ sa॒ptasu॒ chandaḥ̭ svaśrayann | yadaśra̭yann | tacchrā̭ya॒ntīya̭sya śrāyantīya॒tvam | yadavā̭rayann | ta-dvā̭rava॒ntīya̭sya vāravantīya॒tvam || tasyāvā̭ca e॒vāva̭pā॒dāda̭bibhayuḥ | tasmā̭ e॒tāni̭ sa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandā॒g॒syupā̭dadhuḥ | teṣā॒mati॒ trīṇya̭ricyanta | na trīṇyuda̭bhavann || 58 ||

sa bṛ̭ha॒tīme॒vā-spṛ̭śat | dvābhyā̭ma॒kṣarā᳚bhyām | a॒ho॒rā॒trābhyā̭me॒va || tadā̭huḥ | ka॒ta॒mā sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī | yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭhat | dvāda̭śa paurṇamā॒syaḥ̭ | dvāda॒śāṣṭa̭kāḥ | dvāda̭śāmāvā॒syāḥ᳚ | e॒ṣā vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī || 59 ||

yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭha॒diti̭ || yāni̭ ca॒ chandāg̭-sya॒tyari̭cyanta | yāni̭ ca॒ nodabha̭vann | tāni॒ nirvī᳚ryāṇi hī॒nānya̭manyanta | sā 'bra̭vī-dbṛha॒tī | māme॒va bhū॒tvā | māmupa॒ sagg śra̭ya॒teti̭ | ca॒turbhi̭ra॒kṣarai̭-ranu॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | ca॒turbhi̭ra॒kṣaraiḥ᳚ pa॒ṅkti-rbṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni̭ ca॒tvārya॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭-dadhāt || 60 ||

te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || a॒ṣṭā॒bhi-ra॒kṣarai̭ru॒ṣṇig-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | a॒ṣṭā॒bhira॒kṣarai᳚stri॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tā-nya॒ṣṭāva॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt | te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai᳚-rgāya॒trī-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai॒-rjaga̭tī-bṛha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni॒ dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt || 61 ||

te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || so᳚-'bravīt-pra॒jāpa̭tiḥ | chandāgṃ̭si॒ ratho̭ me bhavata | yu॒ṣmābhi̭-ra॒hame॒ta-maddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rā॒ṇīti̭ | tasya̭ gāya॒trī ca॒ jaga̭tī ca pa॒kṣāva̭bhavatām | u॒ṣṇikca̭ tri॒ṣṭupca॒ praṣṭyau᳚ | a॒nu॒ṣṭupca̭ pa॒ṅktiśca॒ dhuryau᳚ | bṛ॒ha॒tyḙvoddhira̭bhavat | sa e॒ta-ñcha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sama̭carat | e॒tagṃ ha॒ vai cha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rati | yenai॒ṣa e॒ta-thsa॒caṃra̭ti | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsomḙna॒ yaja̭te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 62 ||

(a॒bha॒va॒n - vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒ - tya̭dadhā॒-d- dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇyapa॒cchidyā̭dadhā - dā॒sthāya॒ ṣaṭca̭) (a. 12)

(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya-tpuṇyaṃ̭ - de॒vasya̭ savi॒tu--r bra̭hmavā॒dinaḥ॒ ka - tyṛ॒tame॒va - de॒vā vā - āyṷṣaḥ prā॒ṇa - mindro̭ dadhī॒co -dḙvāsu॒rā-ssa pra॒jāpa̭tiḥ॒ - sa sa̭mu॒dro - ye vai ca॒tvāra॒ - stasyāvā̭co॒ dvāda̭śa)

(a॒gneḥ kṛtti̭kā - devagṛ॒hā - ṛ॒tame॒va - vai᳚śvade॒vena॒ - te tada̭nta॒ - ta-mpa̭ñcada॒śena॒ - te bṛ̭ha॒tī e॒va dviṣa̭ṣṭiḥ)

(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya u ̭cainame॒vaṃ-ve~da̭)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ |