8 - Brahmanandavalli - Krishna Yajurveda Taittiriya Aranyaka Pathah - Brahmavidapnoti Param

ॐ

8 - બ્રહ્માનન્દવલ્લી - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય આરણ્યક પાઠઃ - બ્રહ્મવિદાપ્નોતિ પરં

Krishna Vedic Gujarati

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે અષ્ટમઃ પ્રપાઠકઃ - બ્રહ્માનન્દવલ્લી

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

બ્રહ્માનન્દ વલ્લી

અનુવાકં 13

સ॒હ ના॑ વવતુ । સ॒હ નૌ॑ ભુનક્તુ । સ॒હ વી॒ર્ય॑-ઙ્કરવાવહૈ । તે॒જ॒સ્વિના॒ વધી॑તમસ્તુ॒ મા વિ॑દ્વિષા॒વહૈ᳚ ॥ ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥ 25 ॥

(સ॒હ પઞ્ચ॑) (અ. 13)

અનુવાકં 14

બ્ર॒હ્મ॒વિદા᳚પ્નોતિ॒ પર᳚મ્ ॥

તદે॒ષા-ઽભ્યુ॑ક્તા । સ॒ત્ય-ઞ્જ્ઞા॒ન-મ॑ન॒ન્ત-મ્બ્રહ્મ॑ ।

યો વેદ॒ નિહિ॑ત॒-ઙ્ગુહા॑યા-મ્પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ ।

સો᳚-ઽશ્નુતે॒ સર્વા॒ન્ કામા᳚ન્-થ્સ॒હ । બ્રહ્મ॑ણા વિપ॒શ્ચિતેતિ॑ ॥

તસ્મા॒દ્વા એ॒તસ્મા॑દા॒ત્મન॑ આકા॒શ-સ્સમ્ભૂ॑તઃ । આ॒કા॒શા-દ્વા॒યુઃ । વા॒યોર॒ગ્નિઃ । અ॒ગ્નેરાપઃ॑ । અ॒દ્ભ્યઃ પૃ॑થિ॒વી । પૃ॒થિ॒વ્યા ઓષ॑ધયઃ ।

ઓષ॑ધી॒ભ્યો-ઽન્ન᳚મ્ । અન્ના॒-ત્પુરુ॑ષઃ ॥

સ વા એષ પુરુષો-ઽન્ન॑રસ॒મયઃ ॥ તસ્યેદ॑મેવ॒ શિરઃ । અય-ન્દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ । અયમુત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ । અયમાત્મા᳚ । ઇદ-મ્પુચ્છ॑-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા ॥ તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 26 ॥

અન્ના॒દ્વૈ પ્ર॒જાઃ પ્ર॒જાય॑ન્તે । યાઃ કાશ્ચ॑ પૃથિ॒વીગ્ શ્રિ॒તાઃ । અથો॒ અન્ને॑નૈ॒વ જી॑વન્તિ । અથૈ॑ન॒દપિ॑યન્ત્યન્ત॒તઃ । અન્ન॒ગ્ં॒ હિ ભૂ॒તાના॒-ઞ્જ્યેષ્ઠ᳚મ્ । તસ્મા᳚-થ્સર્વૌષ॒ધ મુ॑ચ્યતે ।

સર્વં॒-વૈઁ તે-ઽન્ન॑માપ્નુવન્તિ । યે-ઽન્ન॒-મ્બ્રહ્મો॒પાસ॑તે । અન્ન॒ગ્ં॒ હિ ભૂ॒તાના॒-ઞ્જ્યેષ્ઠ᳚મ્ । તસ્મા᳚-થ્સર્વૌષ॒ધ મુ॑ચ્યતે । અન્ના᳚-દ્ભૂ॒તાનિ॒ જાય॑ન્તે । જાતા॒ન્યન્ને॑ન વર્ધન્તે ।

અદ્યતે-ઽત્તિ ચ॑ ભૂતા॒નિ । તસ્માદન્ન-ન્તદુચ્ય॑ત ઇ॒તિ ॥

તસ્માદ્વા એતસ્મા-દન્ન॑રસ॒મયાત્ ।

અન્યો-ઽન્તર આત્મા᳚ પ્રાણ॒ મયઃ । તેનૈ॑ષ પૂ॒ર્ણઃ ॥

સ વા એષ પુરુષવિ॑ધ એ॒વ । તસ્ય પુરુ॑ષ વિ॒ધતામ્ ।

અન્વય॑-મ્પુરુષ॒ વિધઃ । તસ્ય પ્રાણ॑ એવ॒ શિરઃ ॥

વ્યાનો દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ । અપાન ઉત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ ।

આકા॑શ આ॒ત્મા । પૃથિવી પુચ્છ॑-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા ॥

તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 27 ॥

પ્રા॒ણ-ન્દે॒વા અનુ॒પ્રાણ॑ન્તિ । મ॒નુ॒ષ્યાઃ᳚ પ॒શવ॑શ્ચ॒ યે । પ્રા॒ણો હિ ભૂ॒તાના॒માયુઃ॑ । તસ્મા᳚-થ્સર્વાયુ॒ષ મુ॑ચ્યતે । સર્વ॑મે॒વ ત॒ આયુ॑ર્યન્તિ ।

યે પ્રા॒ણ-મ્બ્રહ્મો॒પાસ॑તે ।

પ્રાણો હિ ભૂતા॑નામા॒યુઃ । તસ્મા-થ્સર્વાયુષ-મુચ્ય॑ત ઇ॒તિ ॥ તસ્યૈષ એવ શારી॑ર આ॒ત્મા । યઃ॑ પૂર્વ॒સ્ય ॥

તસ્માદ્વા એતસ્મા᳚-ત્પ્રાણ॒મયાત્ । અન્યો-ઽન્તર આત્મા॑ મનો॒મયઃ । તેનૈ॑ષ પૂ॒ર્ણઃ ॥ સ વા એષ પુરુષવિ॑ધ એ॒વ । તસ્ય પુરુ॑ષવિ॒ધતામ્ ।

અન્વય॑-મ્પુરુષ॒વિધઃ । તસ્ય યજુ॑રેવ॒ શિરઃ । ઋગ્ દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ । સામોત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ । આદે॑શ આ॒ત્મા । અથર્વાઙ્ગિરસઃ પુચ્છ॑-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા ॥

તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 28 ॥

યતો॒ વાચો॒ નિવ॑ર્તન્તે । અપ્રા᳚પ્ય॒ મન॑સા સ॒હ । આનન્દ-મ્બ્રહ્મ॑ણો વિ॒દ્વાન્ । ન બિભેતિ કદા॑ચને॒તિ ॥ તસ્યૈષ એવ શારી॑ર આ॒ત્મા । યઃ॑ પૂર્વ॒સ્ય ॥

તસ્માદ્વા એતસ્મા᳚-ન્મનો॒મયાત્ । અન્યો-ઽન્તર આત્મા વિ॑જ્ઞાન॒મયઃ । તેનૈ॑ષ પૂ॒ર્ણઃ ॥ સ વા એષ પુરુષવિ॑ધ એ॒વ । તસ્ય પુરુ॑ષ વિ॒ધતામ્ ।

અન્વય॑-મ્પુરુષ॒ વિધઃ । તસ્ય શ્ર॑દ્ધૈવ॒ શિરઃ । ઋત-ન્દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ । સત્યમુત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ । યો॑ગ આ॒ત્મા । મહઃ પુચ્છ॑-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા ॥ તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 29 ॥

વિ॒જ્ઞાનં॑-યઁ॒જ્ઞ-ન્ત॑નુતે । કર્મા॑ણિ તનુ॒તે-ઽપિ॑ ચ । વિ॒જ્ઞાન॑-ન્દે॒વા-સ્સર્વે᳚ । બ્રહ્મ॒ જ્યેષ્ઠ॒-મુપા॑સતે । વિ॒જ્ઞાન॒-મ્બ્રહ્મ॒ ચે-દ્વેદ॑ । તસ્મા॒ચ્ચેન્ન પ્ર॒માદ્ય॑તિ । શ॒રીરે॑ પાપ્મ॑નો હિ॒ત્વા । સર્વાન્-કામાન્-થ્સમશ્નુ॑ત ઇ॒તિ ॥ તસ્યૈષ એવ શારી॑ર આ॒ત્મા । યઃ॑ પૂર્વ॒સ્ય ॥ તસ્માદ્વા એતસ્મા-દ્વિ॑જ્ઞાન॒મયાત્ । અન્યો-ઽન્તર આત્મા॑-ઽઽનન્દ॒મયઃ । તેનૈ॑ષ પૂ॒ર્ણઃ ॥ સ વા એષ પુરુષવિ॑ધ એ॒વ । તસ્ય પુરુ॑ષવિ॒ધતામ્ ।

અન્વય॑-મ્પુરુષ॒વિધઃ । તસ્ય પ્રિય॑-મેવ॒ શિરઃ ।

મોદો દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ ।

પ્રમોદ ઉત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ । આન॑ન્દ આ॒ત્મા ।

બ્રહ્મ પુચ્છ॑-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા ॥

તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 30 ॥

અસ॑ન્ને॒વ સ॑ ભવતિ । અસ॒-દ્બ્રહ્મેતિ॒ વેદ॒ ચેત્ ।

અસ્તિ બ્રહ્મેતિ॑ ચે-દ્વે॒દ । સન્તમેન-ન્તતો વિ॑દુરિ॒તિ ॥

તસ્યૈષ એવ શારી॑ર આ॒ત્મા । યઃ॑ પૂર્વ॒સ્ય ॥ અથાતો॑-ઽનુ પ્ર॒શ્નાઃ ॥ ઉ॒તા વિ॒દ્વા ન॒મું-લોઁ॒ક-મ્પ્રેત્ય॑ । કશ્ચ॒ન ગ॑ચ્છ॒તી(3) । આહો॑ વિ॒દ્વાન॒મું-લોઁ॒ક-મ્પ્રેત્ય॑ । કશ્ચિ॒-થ્સમ॑શ્નુ॒તા(3) ઉ॒ ॥ સો॑-ઽકામયત ।

બ॒હુસ્યા॒-મ્પ્રજા॑યે॒યેતિ॑ । સ તપો॑-ઽતપ્યત । સ તપ॑સ્ત॒પ્ત્વા । ઇ॒દગ્ં સર્વ॑-મસૃજત ॥ યદિ॒દ-ઙ્કિઞ્ચ॑ । તથ્સૃ॒ષ્ટ્વા । તદે॒વાનુ॒ પ્રાવિ॑શત્ ॥ તદ॑નુપ્ર॒વિશ્ય॑ । સચ્ચ॒ ત્યચ્ચા॑ભવત્ । નિ॒રુક્ત॒-ઞ્ચા નિ॑રુક્ત-ઞ્ચ ।

નિ॒લય॑ન॒-ઞ્ચા નિ॑લયન-ઞ્ચ । વિ॒જ્ઞાન॒-ઞ્ચા વિ॑જ્ઞાન-ઞ્ચ । સત્ય-ઞ્ચાનૃત-ઞ્ચ સ॑ત્ય-મ॒ભવત્ ॥ યદિ॑દ-ઙ્કિ॒ઞ્ચ ।

તથ્સત્ય-મિ॑ત્યા ચ॒ક્ષતે ॥ તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 31 ॥

અસ॒દ્વા ઇ॒દમગ્ર॑ આસીત્ । તતો॒ વૈ સદ॑જાયત ।

તદાત્માનગ્ગ્ સ્વય॑-મકુ॒રુત । તસ્મા-ત્ત-થ્સુકૃતમુચ્ય॑ત ઇ॒તિ ॥ યદ્વૈ॑ ત-થ્સુ॒કૃતમ્ । ર॑સો વૈ॒ સઃ । રસગ્ગ્ હ્યેવાયં-લઁબ્ધ્વા-ઽઽન॑ન્દી ભ॒વતિ ॥

કો હ્યેવાન્યા᳚-ત્કઃ પ્રા॒ણ્યાત્ । યદેષ આકાશ આન॑ન્દો ન॒ સ્યાત્ । એષ હ્યેવાન॑ન્દયા॒તિ ॥ ય॒દા હ્યે॑વૈષ॒ એતસ્મિ-ન્નદૃશ્યે ઽનાત્મ્યે ઽનિરુક્તે ઽનિલયને ઽભયં

પ્રતિ॑ષ્ઠાં-વિઁ॒ન્દતે । અથ સો-ઽભય-ઙ્ગ॑તો ભ॒વતિ ॥

ય॒દા હ્યે॑વૈષ॒ એતસ્મિ-ન્નુદર-મન્ત॑ર-ઙ્કુ॒રુતે ।

અથ તસ્ય ભ॑ય-મ્ભ॒વતિ ॥ તત્ત્વેવ ભયં-વિઁદુષો-ઽમ॑ન્વાન॒સ્ય ॥

તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 32 ॥

ભી॒ષા-ઽસ્મા॒-દ્વાતઃ॑ પવતે । ભી॒ષોદે॑તિ॒ સૂર્યઃ॑ ।

ભીષા-ઽસ્મા-દગ્નિ॑-શ્ચેન્દ્ર॒શ્ચ । મૃત્યુ-ર્ધાવતિ પઞ્ચ॑મ ઇ॒તિ ॥ સૈષા-ઽઽનન્દસ્ય મીમાગ્ં॑સા ભ॒વતિ ॥ યુવા સ્યા-થ્સાધુ યુ॑વા-ઽદ્ધ્યા॒યકઃ । આશિષ્ઠો દૃઢિષ્ઠો॑ બલિ॒ષ્ઠઃ । તસ્યેય-મ્પૃથિવી સર્વા વિત્તસ્ય॑ પૂર્ણા॒ સ્યાત્ ।

સ એકો માનુષ॑ આન॒ન્દઃ ॥ તે યે શત-મ્માનુષા॑ આન॒ન્દાઃ । ॥ 33-ઽ ॥

સ એકો મનુષ્ય-ગન્ધર્વાણા॑-માન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય ॥ તે યે શત-મ્મનુષ્ય-ગન્ધર્વાણા॑-માન॒ન્દાઃ । સ એકો દેવ-ગન્ધર્વાણા॑-માન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય ॥

તે યે શત-ન્દેવ-ગન્ધર્વાણા॑-માન॒ન્દાઃ ।

સ એકઃ પિતૃણા-ઞ્ચિરલોક-લોકાના॑-માન॒ન્દઃ ।

શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય ॥

તે યે શત-મ્પિતૃણા-ઞ્ચિરલોક-લોકાના॑-માન॒ન્દાઃ ।

સ એક આજાનજાના-ન્દેવાના॑-માન॒ન્દઃ । ॥ 33.બ્ ॥

શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય ॥

તે યે શત-માજાન-જાના-ન્દેવાના॑ માન॒ન્દાઃ ।

સ એકઃ કર્મ-દેવાના-ન્દેવાના॑-માન॒ન્દઃ ।

યે કર્મણા દેવાન॑પિ ય॒ન્તિ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય ॥ તે યે શત-ઙ્કર્મદેવાના-ન્દેવાના॑-માન॒ન્દાઃ । સ એકો દેવાના॑-માન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય ॥ તે યે શત-ન્દેવાના॑-માન॒ન્દાઃ । સ એક ઇન્દ્ર॑સ્યાન॒ન્દઃ । ॥ 33.ચ્ ॥

શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય ॥ તે યે શતમિન્દ્ર॑-સ્યા-ઽઽન॒ન્દાઃ । સ એકો બૃહસ્પતે॑-રાન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય ॥

તે યે શત-મ્બૃહસ્પતે॑ રાન॒ન્દાઃ । સ એકઃ પ્રજાપતે॑-રાન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય ॥ તે યે શત-મ્પ્રજાપતે॑-રાન॒ન્દાઃ । સ એકો બ્રહ્મણ॑ આન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય ॥ 33.દ્ ॥

સ યશ્ચા॑ય-મ્પુ॒રુષે । યશ્ચાસા॑-વાદિ॒ત્યે । સ એકઃ॑ ॥

સ ય॑ એવં॒-વિઁત્ । અસ્માલ્લો॑કા-ત્પ્રે॒ત્ય ।

એતમન્નમય-માત્માન-મુપ॑સઙ્ક્રા॒મતિ ।

એત-મ્પ્રાણમય-માત્માન-મુપ॑સઙ્ક્રા॒મતિ ।

એત-મ્મનોમય-માત્માન-મુપ॑સઙ્ક્રા॒મતિ ।

એતં-વિઁજ્ઞાનમય-માત્માન-મુપ॑સઙ્ક્રા॒મતિ ।

એતમાનન્દમય-માત્માન-મુપ॑સઙ્ક્રા॒મતિ ॥

તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 33ऎ ॥

યતો॒ વાચો॒ નિવ॑ર્તન્તે । અપ્રા᳚પ્ય॒ મન॑સા સ॒હ । આનન્દ-મ્બ્રહ્મ॑ણો વિ॒દ્વાન્ । ન બિભેતિ કુત॑શ્ચને॒તિ ॥ એતગ્ં હ વા વ॑ ન ત॒પતિ । કિમહગ્ં સાધુ॑ નાક॒રવમ્ । કિમહ-મ્પાપ-મકર॑વ-મિ॒તિ ॥

સ ય એવં-વિઁદ્વાનેતે આત્મા॑નગ્ગ્ સ્પૃ॒ણુતે ॥

ઉ॒ભે હ્યે॑વૈષ॒ એતે આત્મા॑નગ્ગ્ સ્પૃ॒ણુતે ।

ય એ॒વં-વેઁદ॑ ॥ ઇત્યુ॑પ॒નિષ॑ત્ ॥ 34 ॥

સ॒હ ના॑ વવતુ । સ॒હ નૌ॑ ભુનક્તુ । સ॒હ વી॒ર્ય॑-ઙ્કરવાવહૈ । તે॒જ॒સ્વિના॒ વધી॑તમસ્તુ॒ મા વિ॑દ્વિષા॒વહૈ᳚ ॥ ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥

(બ્ર॒હ્મ॒વિદિદમયમિદમેક॑વિગ્ંશતિઃ ।

અન્ના॒ દન્ન॑રસ॒મયા-ત્પ્રાણો॒ વ્યાનો-ઽપાન આકા॑શઃ॒ પૃથિવી પુચ્છ॒ગ્ં॒ ષડ્વિગ્ં॑શતિઃ ।

પ્રા॒ણ-મ્પ્રા॑ણ॒મયા-ન્મ॑નો॒ યજુ॒ર્॒ ઋ-ખ્સામાદે॒શો-ઽથર્વાઙ્ગિરસઃ પુચ્છ॒-ન્દ્વાવિગ્ં॑શતિઃ ।

યતઃ॑ શ્ર॒દ્ધર્તગ્ં સત્યમ્ ઁયો॑ગો॒ મહો॑-ઽષ્ટાદ॑શ । વિ॒જ્ઞાન॒-મ્પ્રિય॒-મ્મોદઃ પ્રમોદ આન॑ન્દો॒ બ્રહ્મ પુચ્છ॒-ન્દ્વાવિગ્ં॑શતિઃ ।

અસ॑ન્ને॒વાથાષ્ટાવિ ગ્ં॑શતિઃ । અસ॒-થ્ષોડ॑શ ।

ભી॒ષા-ઽસ્મા॒-ન્માનુષો॒ મનુષ્યગન્ધર્વાણા॒-ન્દેવગન્ધર્વાણા॒-મ્પિતૃણામ્ચિરલોકલોકાના॒ માજાનજાના-ઙ્કર્મદેવાનામ્ ઁયે કર્મણા દેવાના॒મિન્દ્ર॑સ્ય॒ બૃહસ્પતેઃ॒ પ્રજાપતે॒-ર્બ્રહ્મણ॒-સ્સ યશ્વ॑ સઙ્ક્રા॒મત્યેક॑પઞ્ચા॒શત્ ।

યતઃ॒ કુત॑શ્ચ॒ નૈતમેકા॑દશ॒ નવ॑) (અ. 14)

॥ ઇતિ બ્રહ્માનન્દવલ્લી સમાપ્તા ॥

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે અષ્ટમઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake aṣṭamaḥ prapāṭhakaḥ - brahmānandavallī

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

brahmānanda vallī

anuvākaṃ 13

sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 25 ||

(sa॒ha pañca̭) (a. 13)

anuvākaṃ 14

bra॒hma॒vidā᳚pnoti॒ para᳚m ||

tade॒ṣā-'bhyṷktā | sa॒tya-ñjñā॒na-ma̭na॒nta-mbrahma̭ |

yo veda॒ nihi̭ta॒-ṅguhā̭yā-mpara॒me vyo̭mann |

so᳚-'śnute॒ sarvā॒n kāmā᳚n-thsa॒ha | brahma̭ṇā vipa॒ściteti̭ ||

oṣa̭dhī॒bhyo-'nna᳚m | annā॒-tpurṷṣaḥ ||

sa vā eṣa puruṣo-'nna̭rasa॒mayaḥ || tasyeda̭meva॒ śiraḥ | aya-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | ayamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ayamātmā᳚ | ida-mpuccha̭-mprati॒ṣṭhā || tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 26 ||

adyate-'tti ca̭ bhūtā॒ni | tasmādanna-ntaducya̭ta i॒ti ||

tasmādvā etasmā-danna̭rasa॒mayāt |

anyo-'ntara ātmā᳚ prāṇa॒ mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ ||

sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣa vi॒dhatām |

anvaya̭-mpuruṣa॒ vidhaḥ | tasya prāṇa̭ eva॒ śiraḥ ||

vyāno dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | apāna utta̭raḥ pa॒kṣaḥ |

ākā̭śa ā॒tmā | pṛthivī puccha̭-mprati॒ṣṭhā ||

tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 27 ||

ye prā॒ṇa-mbrahmo॒pāsa̭te |

prāṇo hi bhūtā̭nāmā॒yuḥ | tasmā-thsarvāyuṣa-mucya̭ta i॒ti || tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya ||

tasmādvā etasmā᳚-tprāṇa॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭ mano॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ || sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām |

anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya yajṷreva॒ śiraḥ | ṛg dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | sāmotta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ādḙśa ā॒tmā | atharvāṅgirasaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā ||

tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 28 ||

yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kadā̭cane॒ti || tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya ||

tasmādvā etasmā᳚-nmano॒mayāt | anyo-'ntara ātmā vi̭jñāna॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ || sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣa vi॒dhatām |

anvaya̭-mpuruṣa॒ vidhaḥ | tasya śra̭ddhaiva॒ śiraḥ | ṛta-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | satyamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | yo̭ga ā॒tmā | mahaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā || tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 29 ||

vi॒jñānaṃ̭-ya~॒jña-nta̭nute | karmā̭ṇi tanu॒te-'pi̭ ca | vi॒jñāna̭-nde॒vā-ssarve᳚ | brahma॒ jyeṣṭha॒-mupā̭sate | vi॒jñāna॒-mbrahma॒ ce-dveda̭ | tasmā॒ccenna pra॒mādya̭ti | śa॒rīrḙ pāpma̭no hi॒tvā | sarvān-kāmān-thsamaśnṷta i॒ti || tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya || tasmādvā etasmā-dvi̭jñāna॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭-''nanda॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ || sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām |

anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya priya̭-meva॒ śiraḥ |

modo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ |

pramoda utta̭raḥ pa॒kṣaḥ | āna̭nda ā॒tmā |

brahma puccha̭-mprati॒ṣṭhā ||

tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 30 ||

asa̭nne॒va sa̭ bhavati | asa॒-dbrahmeti॒ veda॒ cet |

asti brahmeti̭ ce-dve॒da | santamena-ntato vi̭duri॒ti ||

tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya || athāto̭-'nu pra॒śnāḥ || u॒tā vi॒dvā na॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaśca॒na ga̭ccha॒tī(3) | āho̭ vi॒dvāna॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaści॒-thsama̭śnu॒tā(3) u॒ || so̭-'kāmayata |

ba॒husyā॒-mprajā̭ye॒yeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭sta॒ptvā | i॒dagṃ sarva̭-masṛjata || yadi॒da-ṅkiñca̭ | tathsṛ॒ṣṭvā | tade॒vānu॒ prāvi̭śat || tada̭nupra॒viśya̭ | sacca॒ tyaccā̭bhavat | ni॒rukta॒-ñcā ni̭rukta-ñca |

ni॒laya̭na॒-ñcā ni̭layana-ñca | vi॒jñāna॒-ñcā vi̭jñāna-ñca | satya-ñcānṛta-ñca sa̭tya-ma॒bhavat || yadi̭da-ṅki॒ñca |

tathsatya-mi̭tyā ca॒kṣate || tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 31 ||

asa॒dvā i॒damagra̭ āsīt | tato॒ vai sada̭jāyata |

tadātmānagg svaya̭-maku॒ruta | tasmā-tta-thsukṛtamucya̭ta i॒ti || yadvai̭ ta-thsu॒kṛtam | ra̭so vai॒ saḥ | rasagg hyevāyaṃ-la~bdhvā-''na̭ndī bha॒vati ||

ko hyevānyā᳚-tkaḥ prā॒ṇyāt | yadeṣa ākāśa āna̭ndo na॒ syāt | eṣa hyevāna̭ndayā॒ti || ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasmi-nnadṛśye 'nātmye 'nirukte 'nilayane 'bhayaṃ

prati̭ṣṭhāṃ-vi~॒ndate | atha so-'bhaya-ṅga̭to bha॒vati ||

ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasmi-nnudara-manta̭ra-ṅku॒rute |

atha tasya bha̭ya-mbha॒vati || tattveva bhayaṃ-vi~duṣo-'ma̭nvāna॒sya ||

tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 32 ||

bhī॒ṣā-'smā॒-dvātaḥ̭ pavate | bhī॒ṣodḙti॒ sūryaḥ̭ |

bhīṣā-'smā-dagni̭-ścendra॒śca | mṛtyu-rdhāvati pañca̭ma i॒ti || saiṣā-''nandasya mīmāgṃ̭sā bha॒vati || yuvā syā-thsādhu yṷvā-'ddhyā॒yakaḥ | āśiṣṭho dṛḍhiṣṭho̭ bali॒ṣṭhaḥ | tasyeya-mpṛthivī sarvā vittasya̭ pūrṇā॒ syāt |

sa eko mānuṣa̭ āna॒ndaḥ || te ye śata-mmānuṣā̭ āna॒ndāḥ | || 33-' ||

sa eko manuṣya-gandharvāṇā̭-māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śata-mmanuṣya-gandharvāṇā̭-māna॒ndāḥ | sa eko deva-gandharvāṇā̭-māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya ||

te ye śata-ndeva-gandharvāṇā̭-māna॒ndāḥ |

sa ekaḥ pitṛṇā-ñciraloka-lokānā̭-māna॒ndaḥ |

śrotriyasya cākāma̭hata॒sya ||

te ye śata-mpitṛṇā-ñciraloka-lokānā̭-māna॒ndāḥ |

sa eka ājānajānā-ndevānā̭-māna॒ndaḥ | || 33.b ||

śrotriyasya cākāma̭hata॒sya ||

te ye śata-mājāna-jānā-ndevānā̭ māna॒ndāḥ |

sa ekaḥ karma-devānā-ndevānā̭-māna॒ndaḥ |

ye karmaṇā devāna̭pi ya॒nti | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śata-ṅkarmadevānā-ndevānā̭-māna॒ndāḥ | sa eko devānā̭-māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śata-ndevānā̭-māna॒ndāḥ | sa eka indra̭syāna॒ndaḥ | || 33.c ||

śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śatamindra̭-syā-''na॒ndāḥ | sa eko bṛhaspatḙ-rāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya ||

te ye śata-mbṛhaspatḙ rāna॒ndāḥ | sa ekaḥ prajāpatḙ-rāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śata-mprajāpatḙ-rāna॒ndāḥ | sa eko brahmaṇa̭ āna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || 33.d ||

sa yaścā̭ya-mpu॒ruṣe | yaścāsā̭-vādi॒tye | sa ekaḥ̭ ||

sa ya̭ evaṃ॒-vi~t | asmāllo̭kā-tpre॒tya |

etamannamaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati |

eta-mprāṇamaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati |

eta-mmanomaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati |

etaṃ-vi~jñānamaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati |

etamānandamaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati ||

tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 33è ||

yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kuta̭ścane॒ti || etagṃ ha vā va̭ na ta॒pati | kimahagṃ sādhṷ nāka॒ravam | kimaha-mpāpa-makara̭va-mi॒ti ||

sa ya evaṃ-vi~dvānete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute ||

u॒bhe hyḙvaiṣa॒ ete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute |

ya e॒vaṃ-ve~da̭ || ityṷpa॒niṣa̭t || 34 ||

sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||

(bra॒hma॒vididamayamidameka̭vigṃśatiḥ |

annā॒ danna̭rasa॒mayā-tprāṇo॒ vyāno-'pāna ākā̭śaḥ॒ pṛthivī puccha॒gṃ॒ ṣaḍvigṃ̭śatiḥ |

prā॒ṇa-mprā̭ṇa॒mayā-nma̭no॒ yaju॒r॒ ṛ-khsāmāde॒śo-'tharvāṅgirasaḥ puccha॒-ndvāvigṃ̭śatiḥ |

yataḥ̭ śra॒ddhartagṃ satyam ~yo̭go॒ maho̭-'ṣṭāda̭śa | vi॒jñāna॒-mpriya॒-mmodaḥ pramoda āna̭ndo॒ brahma puccha॒-ndvāvigṃ̭śatiḥ |

asa̭nne॒vāthāṣṭāvi gṃ̭śatiḥ | asa॒-thṣoḍa̭śa |

bhī॒ṣā-'smā॒-nmānuṣo॒ manuṣyagandharvāṇā॒-ndevagandharvāṇā॒-mpitṛṇāmciralokalokānā॒ mājānajānā-ṅkarmadevānām ~ye karmaṇā devānā॒mindra̭sya॒ bṛhaspateḥ॒ prajāpate॒-rbrahmaṇa॒-ssa yaśva̭ saṅkrā॒matyeka̭pañcā॒śat |

yataḥ॒ kuta̭śca॒ naitamekā̭daśa॒ nava̭) (a. 14)

|| iti brahmānandavallī samāptā ||

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake aṣṭamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||