Krishna Stutih (brahma Krita Bhagavata Purana)

ॐ

કૃષ્ણ સ્તુતિઃ (બ્રહ્મ કૃતા ભાગવત પુરાણ)

Krishna Vyasa Gujarati

બ્રહ્મોવાચ ।

નૌમીડ્ય તેઽભ્રવપુષે તડિદમ્બરાય

ગુઞ્જાવતંસપરિપિચ્છલસન્મુખાય ।

વન્યસ્રજે કવલવેત્રવિષાણવેણુ-

લક્ષ્મશ્રિયે મૃદુપદે પશુપાઙ્ગજાય ॥ 1 ॥

અસ્યાપિ દેવ વપુષો મદનુગ્રહસ્ય

સ્વેચ્છામયસ્ય ન તુ ભૂતમયસ્ય કોઽપિ ।

નેશેમહિ ત્વવસિતું મનસાન્તરેણ

સાક્ષાત્તવૈવ કિમુતાત્મસુખાનુભૂતેઃ ॥ 2 ॥

જ્ઞાને પ્રયાસમુદપાસ્ય નમન્ત એવ

જીવન્તિ સન્મુખરિતાં ભવદીયવાર્તામ્ ।

સ્થાને સ્થિતાઃ શ્રુતિગતાં તનુવામ્મનોભિઃ

યે પ્રાયશોઽજિત જિતોઽપ્યસિ તૈસ્ત્રિલોક્યામ્ ॥ 3 ॥

શ્રેયઃસ્રુતિં ભક્તિમુદસ્ય તે વિભો ક્લિશ્યન્તિ યે કેવલબોધલબ્ધયે ।

તેષામસૌ ક્લેશલ એવ શિષ્યતે નાન્યદ્યથા સ્થૂલતુષાવઘાતિનામ્ ॥ 4 ॥

પુરેહ ભૂમન્ બહવોઽપિ યોગિનસ્ત્વદર્પિતેહા નિજકર્મલબ્ધયા ।

વિબુધ્ય ભક્ત્યૈવ કથોપનીતયા પ્રપેદિરેઽઞ્જોઽચ્યુત તે ગતિં પરામ્ ॥ 5 ॥

તથાપિ ભૂમન્ મહિમાઽગુણસ્ય તે વિબોદ્ધુમર્હત્યમલાન્તરાત્મભિઃ ।

અવિક્રિયાત્સ્વાનુભવાદરૂપતો હ્યનન્યબોધ્યાત્મતયા ન ચાન્યથા ॥ 6 ॥

ગુણાત્મનસ્તેઽપિ ગુણાન્ વિમાતું હિતાવતીર્ણસ્ય ક ઈશિરેઽસ્ય ।

કાલેન યૈર્વા વિમિતાઃ સુકલ્પૈર્ભૂપાંસવઃ ખે મિહિકા દ્યુભાસઃ ॥ 7 ॥

તત્તેઽનુકમ્પાં સુસમીક્ષમાણો ભુઞ્જાન એવાત્મકૃતં વિપાકમ્ ।

હૃદ્વાગ્વપુર્ભિર્વિદધન્નમસ્તે જીવેત યો મુક્તિપદે સ દાયભાક્ ॥ 8 ॥

પશ્યેશ મેઽનાર્યમનન્ત આદ્યે પરાત્મનિ ત્વય્યપિ માયિમાયિનિ ।

માયાં વિતત્યેક્ષિતુમાત્મવૈભવં હ્યહં કિયાનૈચ્છમિવાર્ચિરગ્નૌ ॥ 9 ॥

અતઃ ક્ષમસ્વાચ્યુત મે રજોભુવો હ્યજાનતસ્ત્વત્પૃથગીશમાનિનઃ ।

અજાવલેપાન્ધતમોઽન્ધચક્ષુષ એષોઽનુકમ્પ્યો મયિ નાથવાનિતિ ॥ 10 ॥

ક્વાહં તમોમહદહઙ્ખચરાગ્નિવાર્ભૂસંવેષ્ટિતાણ્ડઘટસપ્તવિતસ્તકાયઃ ।

ક્વેદૃગ્વિધાવિગણિતાણ્ડપરાણુચર્યાવાતાધ્વરોમવિવરસ્ય ચ તે મહિત્વમ્ ॥ 11 ॥

ઉત્ક્ષેપણં ગર્ભગતસ્ય પાદયોઃ કિં કલ્પતે માતુરધોઽક્ષજાગસે ।

કિમસ્તિ નાસ્તિવ્યપદેશભૂષિતં તવાસ્તિ કુક્ષેઃ કિયદપ્યનન્તઃ ॥ 12 ॥

જગત્ત્રયાન્તોદધિસમ્પ્લવોદે નારાયણસ્યોદરનાભિનાલાત્ ।

વિનિર્ગતોઽજસ્ત્વિતિ વાન્ન વૈ મૃષા કિં ત્વીશ્વરત્વાન્ન વિનિર્ગતોઽસ્મિ . ।

નારાયણસ્ત્વં ન હિ સર્વદેહિનામાત્માસ્યધીશાખિલલોકસાક્ષી ।

નારાયણોઽઙ્ગં નરભૂજલાયનાત્તચ્ચાપિ સત્યં ન તવૈવ માયા ॥ 14 ॥

તચ્ચેજ્જલસ્થં તવ સજ્જગદ્વપુઃ કિં મે ન દૃષ્ટં ભગવંસ્તદૈવ ।

કિં વા સુદૃષ્ટં હૃદિ મે તદૈવ કિં નો સપદ્યેવ પુનર્વ્યદર્શિ ॥ 15 ॥

અત્રૈવ માયાદમનાવતારે હ્યસ્ય પ્રપઞ્ચસ્ય બહિઃ સ્ફુટસ્ય ।

કૃત્સ્નસ્ય ચાન્તર્જઠરે જનન્યા માયાત્વમેવ પ્રકટીકૃતં તે ॥ 16 ॥

યસ્ય કુક્ષાવિદં સર્વં સાત્મં ભાતિ યથા તથા ।

તત્ત્વય્યપીહ તત્સર્વં કિમિદં માયયા વિના ॥ 17 ॥

અદ્યૈવ ત્વદૃતેઽસ્ય કિં મમ ન તે માયાત્વમાદર્શિતં

એકોઽસિ પ્રથમં તતો વ્રજસુહૃદ્વત્સાઃ સમસ્તા અપિ ।

તાવન્તોઽસિ ચતુર્ભુજાસ્તદખિલૈઃ સાકં મયોપાસિતા-

સ્તાવન્ત્યેવ જગન્ત્યભૂસ્તદમિતં બ્રહ્માદ્વયં શિષ્યતે ॥ 18 ॥

અજાનતાં ત્વત્પદવીમનાત્મન્યાત્માઽત્મના ભાસિ વિતત્ય માયામ્ ।

સૃષ્ટાવિવાહં જગતો વિધાન ઇવ ત્વમેષોઽન્ત ઇવ ત્રિનેત્રઃ ॥ 19 ॥

સુરેષ્વૃષિષ્વીશ તથૈવ નૃષ્વપિ તિર્યક્ષુ યાદઃસ્વપિ તેઽજનસ્ય ।

જન્માસતાં દુર્મદનિગ્રહાય પ્રભો વિધાતઃ સદનુગ્રહાય ચ ॥ 20 ॥

કો વેત્તિ ભૂમન્ ભગવન્ પરાત્મન્ યોગેશ્વરોતીર્ભવતસ્ત્રિલોક્યામ્ ।

ક્વ વા કથં વા કતિ વા કદેતિ વિસ્તારયન્ ક્રીડસિ યોગમાયામ્ ॥ 21 ॥

તસ્માદિદં જગદશેષમસત્સ્વરૂપં સ્વપ્નાભમસ્તધિષણં પુરુદુઃખદુઃખમ્ ।

ત્વય્યેવ નિત્યસુખબોધતનાવનન્તે માયાત ઉદ્યદપિ યત્સદિવાવભાતિ ॥ 22 ॥

એકસ્ત્વમાત્મા પુરુષઃ પુરાણઃ સત્યઃ સ્વયઞ્જ્યોતિરનન્ત આદ્યઃ ।

નિત્યોઽક્ષરોઽજસ્રસુખો નિરઞ્જનઃ પૂર્ણોઽદ્વયો મુક્ત ઉપાધિતોઽમૃતઃ ॥ 23 ॥

એવંવિધં ત્વાં સકલાત્મનામપિ સ્વાત્માનમાત્માઽત્મતયા વિચક્ષતે ।

ગુર્વર્કલબ્ધોપનિષત્સુચક્ષુષા યે તે તરન્તીવ ભવાનૃતામ્બુધિમ્ ॥ 24 ॥

આત્માનમેવાત્મતયાઽવિજાનતાં તેનૈવ જાતં નિખિલં પ્રપઞ્ચિતમ્ ।

જ્ઞાનેન ભૂયોઽપિ ચ તત્પ્રલીયતે રજ્જ્વામહેર્ભોગભવાભવૌ યથા ॥ 25 ॥

અજ્ઞાનસઞ્જ્ઞૌ ભવબન્ધમોક્ષૌ દ્વૌ નામ નાન્યૌ સ્ત ઋતજ્ઞભાવાત્ ।

અજસ્રચિત્યાઽત્મનિ કેવલે પરે વિચાર્યમાણે તરણાવિવાહની ॥ 26 ॥

ત્વામાત્માનં પરં મત્વા પરમાત્માનમેવ ચ ।

આત્મા પુનર્બહિર્મૃગ્ય અહોઽજ્ઞજનતાઽજ્ઞતા ॥ 27 ॥

અન્તર્ભવેઽનન્ત ભવન્તમેવ હ્યતત્ત્યજન્તો મૃગયન્તિ સન્તઃ ।

અસન્તમપ્યન્ત્યહિમન્તરેણ સન્તં ગુણં તં કિમુ યન્તિ સન્તઃ ॥ 28 ॥

અથાપિ તે દેવ પદામ્બુજદ્વયપ્રસાદલેશાનુગૃહીત એવ હિ ।

જાનાતિ તત્ત્વં ભગવન્ મહિમ્નો ન ચાન્ય એકોઽપિ ચિરં વિચિન્વન્ ॥ 29 ॥

તદસ્તુ મે નાથ સ ભૂરિભાગો ભવેઽત્ર વાન્યત્ર તુ વા તિરશ્ચામ્ ।

યેનાહમેકોઽપિ ભવજ્જનાનાં ભૂત્વા નિષેવે તવ પાદપલ્લવમ્ ॥ 30 ॥

અહોઽતિધન્યા વ્રજગોરમણ્યઃ સ્તન્યામૃતં પીતમતીવ તે મુદા ।

યાસાં વિભો વત્સતરાત્મજાત્મના યત્તૃપ્તયેઽદ્યાપિ ન ચાલમધ્વરાઃ ॥ 31 ॥

અહો ભાગ્યમહો ભાગ્યં નન્દગોપવ્રજૌકસામ્ ।

યન્મિત્રં પરમાનન્દં પૂર્ણં બ્રહ્મ સનાતનમ્ ॥ 32 ॥

એષાં તુ ભાગ્યમહિમાઽચ્યુત તાવદાસ્તા-

મેકાદશૈવ હિ વયં બત ભૂરિભાગાઃ ।

એતદ્ધૃષીકચષકૈરસકૃત્પિબામઃ

શર્વાદયોઽઙ્ઘ્ર્યુદજમધ્વમૃતાસવં તે ॥ 33 ॥

તદ્ભૂરિભાગ્યમિહ જન્મ કિમપ્યટવ્યાં

યદ્ગોકુલેઽપિ કતમાઙ્ઘ્રિરજોઽભિષેકમ્ ।

યજ્જીવિતં તુ નિખિલં ભગવાન્ મુકુન્દ-

સ્ત્વદ્યાપિ યત્પદરજઃ શ્રુતિમૃગ્યમેવ ॥ 34 ॥

એષાં ઘોષનિવાસિનામુત ભવાન્ કિં દેવ રાતેતિ નઃ

ચેતો વિશ્વફલાત્ફલં ત્વદપરં કુત્રાપ્યયન્ મુહ્યતિ ।

સદ્વેષાદિવ પૂતનાઽપિ સકુલા ત્વામેવ દેવાપિતા

યદ્ધામાર્થસુહૃત્પ્રિયાત્મતનયપ્રાણાશયાસ્ત્વત્કૃતે ॥ 35 ॥

તાવદ્રાગાદયઃ સ્તેનાસ્તાવત્કારાગૃહં ગૃહમ્ ।

તાવન્મોહોઽઙ્ઘ્રિનિગડો યાવત્કૃષ્ણ ન તે જનાઃ ॥ 36 ॥

પ્રપઞ્ચં નિષ્પ્રપઞ્ચોઽપિ વિડમ્બયસિ ભૂતલે ।

પ્રપન્નજનતાનન્દસન્દોહં પ્રથિતું પ્રભો ॥ 37 ॥

જાનન્ત એવ જાનન્તુ કિં બહૂક્ત્યા ન મે પ્રભો ।

મનસો વપુષો વાચો વૈભવં તવ ગોચરઃ ॥ 38 ॥

અનુજાનીહિ માં કૃષ્ણ સર્વં ત્વં વેત્સિ સર્વદૃક્ ।

ત્વમેવ જગતાં નાથો જગદેતત્તવાર્પિતમ્ ॥ 39 ॥

શ્રીકૃષ્ણ વૃષ્ણિકુલપુષ્કરજોષદાયિન્

ક્ષ્માનિર્જરદ્વિજપશૂદધિવૃદ્ધિકારિન્ ।

ઉદ્ધર્મશાર્વરહર ક્ષિતિરાક્ષસધ્રુગ્

આકલ્પમાર્કમર્હન્ ભગવન્ નમસ્તે ॥ 40 ॥

ઇતિ શ્રીમદ્ભાગવતમહાપુરાણે દશમસ્કન્ધે પૂર્વાર્ધે

ચતુર્દશાધ્યાયાન્તર્ગતં બ્રહ્મકૃતં શ્રીકૃષ્ણસ્તુતિઃ સમાપ્તા ।

ભાગવતપુરાણ . અધ્યાય 10/14/1-40 . ।

Roman (IAST) Transliteration

brahmovāca |

naumīḍya te'bhravapuṣe taḍidambarāya

guñjāvataṃsaparipicchalasanmukhāya |

vanyasraje kavalavetraviṣāṇaveṇu-

lakṣmaśriye mṛdupade paśupāṅgajāya || 1 ||

asyāpi deva vapuṣo madanugrahasya

svecchāmayasya na tu bhūtamayasya ko'pi |

neśemahi tvavasituṃ manasāntareṇa

sākṣāttavaiva kimutātmasukhānubhūteḥ || 2 ||

jñāne prayāsamudapāsya namanta eva

jīvanti sanmukharitāṃ bhavadīyavārtām |

sthāne sthitāḥ śrutigatāṃ tanuvāmmanobhiḥ

ye prāyaśo'jita jito'pyasi taistrilokyām || 3 ||

śreyaḥsrutiṃ bhaktimudasya te vibho kliśyanti ye kevalabodhalabdhaye |

teṣāmasau kleśala eva śiṣyate nānyadyathā sthūlatuṣāvaghātinām || 4 ||

pureha bhūman bahavo'pi yoginastvadarpitehā nijakarmalabdhayā |

vibudhya bhaktyaiva kathopanītayā prapedire'ñjo'cyuta te gatiṃ parām || 5 ||

tathāpi bhūman mahimā'guṇasya te viboddhumarhatyamalāntarātmabhiḥ |

avikriyātsvānubhavādarūpato hyananyabodhyātmatayā na cānyathā || 6 ||

guṇātmanaste'pi guṇān vimātuṃ hitāvatīrṇasya ka īśire'sya |

kālena yairvā vimitāḥ sukalpairbhūpāṃsavaḥ khe mihikā dyubhāsaḥ || 7 ||

tatte'nukampāṃ susamīkṣamāṇo bhuñjāna evātmakṛtaṃ vipākam |

hṛdvāgvapurbhirvidadhannamaste jīveta yo muktipade sa dāyabhāk || 8 ||

paśyeśa me'nāryamananta ādye parātmani tvayyapi māyimāyini |

māyāṃ vitatyekṣitumātmavaibhavaṃ hyahaṃ kiyānaicchamivārciragnau || 9 ||

ataḥ kṣamasvācyuta me rajobhuvo hyajānatastvatpṛthagīśamāninaḥ |

ajāvalepāndhatamo'ndhacakṣuṣa eṣo'nukampyo mayi nāthavāniti || 10 ||

kvāhaṃ tamomahadahaṅkhacarāgnivārbhūsaṃveṣṭitāṇḍaghaṭasaptavitastakāyaḥ |

kvedṛgvidhāvigaṇitāṇḍaparāṇucaryāvātādhvaromavivarasya ca te mahitvam || 11 ||

utkṣepaṇaṃ garbhagatasya pādayoḥ kiṃ kalpate māturadho'kṣajāgase |

kimasti nāstivyapadeśabhūṣitaṃ tavāsti kukṣeḥ kiyadapyanantaḥ || 12 ||

jagattrayāntodadhisamplavode nārāyaṇasyodaranābhinālāt |

vinirgato'jastviti vānna vai mṛṣā kiṃ tvīśvaratvānna vinirgato'smi . |

nārāyaṇastvaṃ na hi sarvadehināmātmāsyadhīśākhilalokasākṣī |

nārāyaṇo'ṅgaṃ narabhūjalāyanāttaccāpi satyaṃ na tavaiva māyā || 14 ||

taccejjalasthaṃ tava sajjagadvapuḥ kiṃ me na dṛṣṭaṃ bhagavaṃstadaiva |

kiṃ vā sudṛṣṭaṃ hṛdi me tadaiva kiṃ no sapadyeva punarvyadarśi || 15 ||

atraiva māyādamanāvatāre hyasya prapañcasya bahiḥ sphuṭasya |

kṛtsnasya cāntarjaṭhare jananyā māyātvameva prakaṭīkṛtaṃ te || 16 ||

yasya kukṣāvidaṃ sarvaṃ sātmaṃ bhāti yathā tathā |

tattvayyapīha tatsarvaṃ kimidaṃ māyayā vinā || 17 ||

adyaiva tvadṛte'sya kiṃ mama na te māyātvamādarśitaṃ

eko'si prathamaṃ tato vrajasuhṛdvatsāḥ samastā api |

tāvanto'si caturbhujāstadakhilaiḥ sākaṃ mayopāsitā-

stāvantyeva jagantyabhūstadamitaṃ brahmādvayaṃ śiṣyate || 18 ||

ajānatāṃ tvatpadavīmanātmanyātmā'tmanā bhāsi vitatya māyām |

sṛṣṭāvivāhaṃ jagato vidhāna iva tvameṣo'nta iva trinetraḥ || 19 ||

sureṣvṛṣiṣvīśa tathaiva nṛṣvapi tiryakṣu yādaḥsvapi te'janasya |

janmāsatāṃ durmadanigrahāya prabho vidhātaḥ sadanugrahāya ca || 20 ||

ko vetti bhūman bhagavan parātman yogeśvarotīrbhavatastrilokyām |

kva vā kathaṃ vā kati vā kadeti vistārayan krīḍasi yogamāyām || 21 ||

tasmādidaṃ jagadaśeṣamasatsvarūpaṃ svapnābhamastadhiṣaṇaṃ puruduḥkhaduḥkham |

tvayyeva nityasukhabodhatanāvanante māyāta udyadapi yatsadivāvabhāti || 22 ||

ekastvamātmā puruṣaḥ purāṇaḥ satyaḥ svayañjyotirananta ādyaḥ |

nityo'kṣaro'jasrasukho nirañjanaḥ pūrṇo'dvayo mukta upādhito'mṛtaḥ || 23 ||

evaṃvidhaṃ tvāṃ sakalātmanāmapi svātmānamātmā'tmatayā vicakṣate |

gurvarkalabdhopaniṣatsucakṣuṣā ye te tarantīva bhavānṛtāmbudhim || 24 ||

ātmānamevātmatayā'vijānatāṃ tenaiva jātaṃ nikhilaṃ prapañcitam |

jñānena bhūyo'pi ca tatpralīyate rajjvāmaherbhogabhavābhavau yathā || 25 ||

ajñānasañjñau bhavabandhamokṣau dvau nāma nānyau sta ṛtajñabhāvāt |

ajasracityā'tmani kevale pare vicāryamāṇe taraṇāvivāhanī || 26 ||

tvāmātmānaṃ paraṃ matvā paramātmānameva ca |

ātmā punarbahirmṛgya aho'jñajanatā'jñatā || 27 ||

antarbhave'nanta bhavantameva hyatattyajanto mṛgayanti santaḥ |

asantamapyantyahimantareṇa santaṃ guṇaṃ taṃ kimu yanti santaḥ || 28 ||

athāpi te deva padāmbujadvayaprasādaleśānugṛhīta eva hi |

jānāti tattvaṃ bhagavan mahimno na cānya eko'pi ciraṃ vicinvan || 29 ||

tadastu me nātha sa bhūribhāgo bhave'tra vānyatra tu vā tiraścām |

yenāhameko'pi bhavajjanānāṃ bhūtvā niṣeve tava pādapallavam || 30 ||

aho'tidhanyā vrajagoramaṇyaḥ stanyāmṛtaṃ pītamatīva te mudā |

yāsāṃ vibho vatsatarātmajātmanā yattṛptaye'dyāpi na cālamadhvarāḥ || 31 ||

aho bhāgyamaho bhāgyaṃ nandagopavrajaukasām |

yanmitraṃ paramānandaṃ pūrṇaṃ brahma sanātanam || 32 ||

eṣāṃ tu bhāgyamahimā'cyuta tāvadāstā-

mekādaśaiva hi vayaṃ bata bhūribhāgāḥ |

etaddhṛṣīkacaṣakairasakṛtpibāmaḥ

śarvādayo'ṅghryudajamadhvamṛtāsavaṃ te || 33 ||

tadbhūribhāgyamiha janma kimapyaṭavyāṃ

yadgokule'pi katamāṅghrirajo'bhiṣekam |

yajjīvitaṃ tu nikhilaṃ bhagavān mukunda-

stvadyāpi yatpadarajaḥ śrutimṛgyameva || 34 ||

eṣāṃ ghoṣanivāsināmuta bhavān kiṃ deva rāteti naḥ

ceto viśvaphalātphalaṃ tvadaparaṃ kutrāpyayan muhyati |

sadveṣādiva pūtanā'pi sakulā tvāmeva devāpitā

yaddhāmārthasuhṛtpriyātmatanayaprāṇāśayāstvatkṛte || 35 ||

tāvadrāgādayaḥ stenāstāvatkārāgṛhaṃ gṛham |

tāvanmoho'ṅghrinigaḍo yāvatkṛṣṇa na te janāḥ || 36 ||

prapañcaṃ niṣprapañco'pi viḍambayasi bhūtale |

prapannajanatānandasandohaṃ prathituṃ prabho || 37 ||

jānanta eva jānantu kiṃ bahūktyā na me prabho |

manaso vapuṣo vāco vaibhavaṃ tava gocaraḥ || 38 ||

anujānīhi māṃ kṛṣṇa sarvaṃ tvaṃ vetsi sarvadṛk |

tvameva jagatāṃ nātho jagadetattavārpitam || 39 ||

śrīkṛṣṇa vṛṣṇikulapuṣkarajoṣadāyin

kṣmānirjaradvijapaśūdadhivṛddhikārin |

uddharmaśārvarahara kṣitirākṣasadhrug

ākalpamārkamarhan bhagavan namaste || 40 ||

iti śrīmadbhāgavatamahāpurāṇe daśamaskandhe pūrvārdhe

caturdaśādhyāyāntargataṃ brahmakṛtaṃ śrīkṛṣṇastutiḥ samāptā |

bhāgavatapurāṇa . adhyāya 10/14/1-40 . |