📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
કઠોપનિષદ્ - અધ્યાય 2, વલ્લી 2
Kathopanishad - Adhyaya 2, Valli 2
Gujarati
અધ્યાય 2
વલ્લી 2
પુરમેકાદશદ્વારમજસ્યાવક્રચેતસઃ।
અનુષ્ઠાય ન શોચતિ વિમુક્તશ્ચ વિમુચ્યતે। એતદ્વૈ તત્‌ ॥1॥
હંસ-શ્શુચિષદ્વસુરાન્તરિક્ષસદ્ધોતા વેદિષદતિથિર્દુરોણસત્‌।
નૃષદ્વરસદૃતસદ્વ્યોમસદબ્જા ગોજા ઋતજા અદ્રિજા ઋત-મ્બૃહત્‌ ॥2॥
ઊર્ધ્વ-મ્પ્રાણમુન્નયત્યપાન-મ્પ્રત્યગસ્યતિ।
મધ્યે વામનમાસીનં-વિઁશ્વે દેવા ઉપાસતે ॥3॥
અસ્ય વિસ્રંસમાનસ્ય શરીરસ્થસ્ય દેહિનઃ।
દેહાદ્વિમુચ્યમાનસ્ય કિમત્ર પરિશિષ્યતે। એતદ્વૈ તત્‌ ॥4॥
ન પ્રાણેન નાપાનેન મર્ત્યો જીવતિ કશ્ચન।
ઇતરેણ તુ જીવન્તિ યસ્મિન્નેતાવુપાશ્રિતૌ ॥5॥
હન્ત ત ઇદ-મ્પ્રવક્ષ્યામિ ગુહ્ય-મ્બ્રહ્મ સનાતનમ્‌।
યથા ચ મરણ-મ્પ્રાપ્ય આત્મા ભવતિ ગૌતમ ॥6॥
યોનિમન્યે પ્રપદ્યન્તે શરીરત્વાય દેહિનઃ।
સ્થાણુમન્યે-ઽનુસં​યઁન્તિ યથાકર્મ યથાશ્રુતમ્‌ ॥7॥
ય એષ સુપ્તેષુ જાગર્તિ કામ-ઙ્કામ-મ્પુરુષો નિર્મિમાણઃ।
તદેવ શુક્ર-ન્તદ્ બ્રહ્મ તદેવામૃતમુચ્યતે।
તસ્મિં​લ્લોઁકા-શ્શ્રિતા-સ્સર્વે તદુ નાત્યેતિ કશ્ચન। એતદ્વૈ તત્‌ ॥8॥
અગ્નિર્યથૈકો ભુવન-મ્પ્રવિષ્ટો રૂપં રૂપ-મ્પ્રતિરૂપો બભૂવ।
એકસ્તથા સર્વભૂતાન્તરાત્મા રૂપં રૂપ-મ્પ્રતિરૂપો બહિશ્ચ ॥9॥
વાયુર્યથૈકો ભુવન-મ્પ્રવિષ્ટો રૂપં રૂપ-મ્પ્રતિરૂપો બભૂવ।
એકસ્તથા સર્વભૂતાન્તરાત્મા રૂપં રૂપ-મ્પ્રતિરૂપો બહિશ્ચ ॥10॥
સૂર્યો યથા સર્વલોકસ્ય ચક્ષુર્ન લિપ્યતે ચાક્ષુષૈર્બહ્યિદોષૈઃ।
એકસ્તથા સર્વભૂતાન્તરાત્મા ન લિપ્યતે લોકદુઃખેન બાહ્યઃ ॥11॥
એકો વશી સર્વભૂતાન્તરાત્મા એકં રૂપ-મ્બહુધા યઃ કરોતિ।
તમાત્મસ્થં-યેઁ-ઽનુપશ્યન્તિ ધીરાસ્તેષાં સુખં શાશ્વત-ન્નેતરેષામ્‌ ॥12॥
નિત્યો-ઽનિત્યાના-ઞ્ચેતનશ્ચેતનાનામેકો બહૂનાં-યોઁ વિદધાતિ કામાન્‌।
તમાત્મસ્થં-યેઁ-ઽનુપશ્યન્તિ ધીરાસ્તેષાં શાન્તિ-શ્શાશ્વતી નેતરેષામ્‌ ॥13॥
તદેતદિતિ મન્યન્તે-ઽનિર્દેશ્ય-મ્પરમં સુખમ્‌।
કથ-ન્નુ તદ્વિજાનીયા-ઙ્કિમુ ભાતિ વિભાતિ વા ॥14॥
ન તત્ર સૂર્યો ભાતિ ન ચન્દ્રતારક-ન્નેમા વિદ્યુતો ભાન્તિ કુતો-ઽયમગ્નિઃ।
તમેવ ભાન્તમનુભાતિ સર્વ-ન્તસ્ય ભાસા સર્વમિદં-વિઁભાતિ ॥15॥
Roman (IAST) Transliteration
adhyāya 2
vallī 2
puramekādaśadvāramajasyāvakracetasaḥ|
anuṣṭhāya na śocati vimuktaśca vimucyate| etadvai tat‌ ||1||
haṃsa-śśuciṣadvasurāntarikṣasaddhotā vediṣadatithirduroṇasat‌|
nṛṣadvarasadṛtasadvyomasadabjā gojā ṛtajā adrijā ṛta-mbṛhat‌ ||2||
ūrdhva-mprāṇamunnayatyapāna-mpratyagasyati|
madhye vāmanamāsīnaṃ-vi~śve devā upāsate ||3||
asya visraṃsamānasya śarīrasthasya dehinaḥ|
dehādvimucyamānasya kimatra pariśiṣyate| etadvai tat‌ ||4||
na prāṇena nāpānena martyo jīvati kaścana|
itareṇa tu jīvanti yasminnetāvupāśritau ||5||
hanta ta ida-mpravakṣyāmi guhya-mbrahma sanātanam‌|
yathā ca maraṇa-mprāpya ātmā bhavati gautama ||6||
yonimanye prapadyante śarīratvāya dehinaḥ|
sthāṇumanye-'nusaṃ​ya~nti yathākarma yathāśrutam‌ ||7||
ya eṣa supteṣu jāgarti kāma-ṅkāma-mpuruṣo nirmimāṇaḥ|
tadeva śukra-ntad brahma tadevāmṛtamucyate|
tasmiṃ​llo~kā-śśritā-ssarve tadu nātyeti kaścana| etadvai tat‌ ||8||
agniryathaiko bhuvana-mpraviṣṭo rūpaṃ rūpa-mpratirūpo babhūva|
ekastathā sarvabhūtāntarātmā rūpaṃ rūpa-mpratirūpo bahiśca ||9||
vāyuryathaiko bhuvana-mpraviṣṭo rūpaṃ rūpa-mpratirūpo babhūva|
ekastathā sarvabhūtāntarātmā rūpaṃ rūpa-mpratirūpo bahiśca ||10||
sūryo yathā sarvalokasya cakṣurna lipyate cākṣuṣairbahyidoṣaiḥ|
ekastathā sarvabhūtāntarātmā na lipyate lokaduḥkhena bāhyaḥ ||11||
eko vaśī sarvabhūtāntarātmā ekaṃ rūpa-mbahudhā yaḥ karoti|
tamātmasthaṃ-ye~-'nupaśyanti dhīrāsteṣāṃ sukhaṃ śāśvata-nnetareṣām‌ ||12||
nityo-'nityānā-ñcetanaścetanānāmeko bahūnāṃ-yo~ vidadhāti kāmān‌|
tamātmasthaṃ-ye~-'nupaśyanti dhīrāsteṣāṃ śānti-śśāśvatī netareṣām‌ ||13||
tadetaditi manyante-'nirdeśya-mparamaṃ sukham‌|
katha-nnu tadvijānīyā-ṅkimu bhāti vibhāti vā ||14||
na tatra sūryo bhāti na candratāraka-nnemā vidyuto bhānti kuto-'yamagniḥ|
tameva bhāntamanubhāti sarva-ntasya bhāsā sarvamidaṃ-vi~bhāti ||15||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever