📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
હંસ ગુહ્ય સ્તોત્રમ્ (ભાગવત પુરાણ)
Hamsa Guhya Stotram (bhagavata Purana)
Stotram Vyasa Gujarati
(ભાગવતપુરાણાન્તર્ગતમ્)
નમઃ પરાયાવિતથાનુભૂતયે
ગુણત્રયાભાસનિમિત્તબન્ધવે ।
અદૃષ્ટધામ્ને ગુણતત્ત્વબુદ્ધિભિઃ
નિવૃત્તમાનાય દધે સ્વયમ્ભુવે ॥ 1 ॥
ન યસ્ય સખ્યં પુરુષોઽવૈતિ સખ્યુઃ
સખા વસન્સંવસતઃ પુરેઽસ્મિન્ ।
ગુણો યથા ગુણિનો વ્યક્તદૃષ્ટેઃ
તસ્મૈ મહેશાય નમસ્કરોમિ ॥ 2 ॥
દેહોઽસવોઽક્ષા મનવો ભૂતમાત્રા
નાત્માનમન્યં ચ વિદુઃ પરં યત્ ।
સર્વં પુમાન્ વેદ ગુણાંશ્ચ તજ્જ્ઞો
ન વેદ સર્વજ્ઞમનન્તમીડે ॥ 3 ॥
યદોપરામો મનસો નામરૂપ-
રૂપસ્ય દૃષ્ટસ્મૃતિસપ્રમોષાત્ ।
ય ઈયતે કેવલયા સ્વસંસ્થયા
હંસાય તસ્મૈ શુચિસદ્મને નમઃ ॥ 4 ॥
મનીષિણોઽન્તર્હદિ સન્નિવેશિતં
સ્વશક્તિભિર્નવભિશ્ચ ત્રિવૃદ્ભિઃ ।
વહ્નિં યથા દારુણિ પાઞ્ચદશ્યં
મનીષયા નિષ્કર્ષન્તિ ગૂઢમ્ ॥ 5 ॥
સ વૈ મમાશેષવિશેષમાયા
નિષેધનિવાણસુખાનુભૂતિઃ ।
સ સર્વનામા સ ચ વિશ્વરૂપઃ
પ્રસીદતામનિરુક્તાત્મશક્તિઃ ॥ 6 ॥
યદ્યન્નિરુક્તં વચસા નિરૂપિતં
ધિયાઽક્ષભિર્વા મનસા વોત યસ્ય ।
મા ભૂત્સ્વરૂપં ગુણરૂપં હિ તત્તત્
સ વૈ ગુણાપાયવિસર્ગલક્ષણઃ ॥ 7 ॥
યસ્મિન્ યતો યેન ચ યસ્ય યસ્મૈ
યદ્યો યથા કુરૂતે કાર્યતે ચ ।
પરાવરેષાં પરમં પ્રાક્ પ્રસિદ્ધં
તદ્બ્રહ્મ તદ્ધેતુરનન્યદેકમ્ ॥ 8 ॥
યચ્છક્તયો વદતાં વાદિતાં વૈ
વિવાદસંવાદભુવો ભવન્તિ ।
કુર્વન્તિ ચૈષાં મુહુરાત્મમોહં
તસ્મૈ નમોઽનન્તગુણાય ભૂમ્ને ॥ 9 ॥
અસ્તીતિ નાસ્તીતિ ચ વસ્તુનિષ્ઠયોઃ
એકસ્થયોર્ભિન્નવિરુદ્ધધર્મયોઃ ।
અવેક્ષિતં કિં ચ ન યોગસાઙ્ખ્યયોઃ
સમં પરં હ્યનુકૂલં બૃહત્તત્ ॥ 10 ॥
યોઽનુગહાર્થં ભજતાં પાદમૂલમનામરૂપો ભગવાનનન્તઃ ।
નામાનિ રૂપાણિ ચ જન્મકર્મભિર્ભેજે સ મહ્યં પરમઃ પ્રસીદતુ ॥ 11 ॥
યઃ પ્રાકૃતૈર્જ્ઞાનપથૈર્જનાનાં
યથાશયં દેહગતો વિભાતિ ।
યથાનિલઃ પાર્થિવમાશ્રિતો ગુણં
સ ઈશ્વરો મે કુરુતાન્મનોરથમ્ ॥ 12 ॥
॥ ઇતિ હંસગુહ્યસ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
Roman (IAST) Transliteration
(bhāgavatapurāṇāntargatam)
namaḥ parāyāvitathānubhūtaye
guṇatrayābhāsanimittabandhave |
adṛṣṭadhāmne guṇatattvabuddhibhiḥ
nivṛttamānāya dadhe svayambhuve || 1 ||
na yasya sakhyaṃ puruṣo'vaiti sakhyuḥ
sakhā vasansaṃvasataḥ pure'smin |
guṇo yathā guṇino vyaktadṛṣṭeḥ
tasmai maheśāya namaskaromi || 2 ||
deho'savo'kṣā manavo bhūtamātrā
nātmānamanyaṃ ca viduḥ paraṃ yat |
sarvaṃ pumān veda guṇāṃśca tajjño
na veda sarvajñamanantamīḍe || 3 ||
yadoparāmo manaso nāmarūpa-
rūpasya dṛṣṭasmṛtisapramoṣāt |
ya īyate kevalayā svasaṃsthayā
haṃsāya tasmai śucisadmane namaḥ || 4 ||
manīṣiṇo'ntarhadi sanniveśitaṃ
svaśaktibhirnavabhiśca trivṛdbhiḥ |
vahniṃ yathā dāruṇi pāñcadaśyaṃ
manīṣayā niṣkarṣanti gūḍham || 5 ||
sa vai mamāśeṣaviśeṣamāyā
niṣedhanivāṇasukhānubhūtiḥ |
sa sarvanāmā sa ca viśvarūpaḥ
prasīdatāmaniruktātmaśaktiḥ || 6 ||
yadyanniruktaṃ vacasā nirūpitaṃ
dhiyā'kṣabhirvā manasā vota yasya |
mā bhūtsvarūpaṃ guṇarūpaṃ hi tattat
sa vai guṇāpāyavisargalakṣaṇaḥ || 7 ||
yasmin yato yena ca yasya yasmai
yadyo yathā kurūte kāryate ca |
parāvareṣāṃ paramaṃ prāk prasiddhaṃ
tadbrahma taddheturananyadekam || 8 ||
yacchaktayo vadatāṃ vāditāṃ vai
vivādasaṃvādabhuvo bhavanti |
kurvanti caiṣāṃ muhurātmamohaṃ
tasmai namo'nantaguṇāya bhūmne || 9 ||
astīti nāstīti ca vastuniṣṭhayoḥ
ekasthayorbhinnaviruddhadharmayoḥ |
avekṣitaṃ kiṃ ca na yogasāṅkhyayoḥ
samaṃ paraṃ hyanukūlaṃ bṛhattat || 10 ||
yo'nugahārthaṃ bhajatāṃ pādamūlamanāmarūpo bhagavānanantaḥ |
nāmāni rūpāṇi ca janmakarmabhirbheje sa mahyaṃ paramaḥ prasīdatu || 11 ||
yaḥ prākṛtairjñānapathairjanānāṃ
yathāśayaṃ dehagato vibhāti |
yathānilaḥ pārthivamāśrito guṇaṃ
sa īśvaro me kurutānmanoratham || 12 ||
|| iti haṃsaguhyastotraṃ sampūrṇam ||