📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
દેવી માહાત્મ્યં દુર્ગા સપ્તશતિ ચતુર્થોઽધ્યાયઃ
Devi Mahatmyam Durga Saptashati Chaturtho'dhyayah
Durga Mahatmyam Vyasa Gujarati
શક્રાદિસ્તુતિર્નામ ચતુર્ધોઽધ્યાયઃ ॥
ધ્યાનં
કાલાભ્રાભાં કટાક્ષૈર્ અરિ કુલ ભયદાં મૌલિ બદ્ધેન્દુ રેખાં
શઙ્ખ-ચક્રં કૃપાણં ત્રિશિખમપિ કરૈ-રુદ્વહન્તીં ત્રિનેર઼્ત્રમ્ ।
સિંહ સ્કન્દાધિરૂઢાં ત્રિભુવન-મખિલં તેજસા પૂરયન્તીં
ધ્યાયે-દ્દુર્ગાં જયાખ્યાં ત્રિદશ-પરિવૃતાં સેવિતાં સિદ્ધિ કામૈઃ ॥
ઋષિરુવાચ ॥1॥
શક્રાદયઃ સુરગણા નિહતેઽતિવીર્યે
તસ્મિન્દુરાત્મનિ સુરારિબલે ચ દેવ્યા ।
તાં તુષ્ટુવુઃ પ્રણતિનમ્રશિરોધરાંસા
વાગ્ભિઃ પ્રહર્ષપુલકોદ્ગમચારુદેહાઃ ॥ 2 ॥
દેવ્યા યયા તતમિદં જગદાત્મશક્ત્યા
નિઃશેષદેવગણશક્તિસમૂહમૂર્ત્યા ।
તામમ્બિકામખિલદેવમહર્ષિપૂજ્યાં
ભક્ત્યા નતાઃ સ્મ વિદધાતુશુભાનિ સા નઃ ॥3॥
યસ્યાઃ પ્રભાવમતુલં ભગવાનનન્તો
બ્રહ્મા હરશ્ચ નહિ વક્તુમલં બલં ચ ।
સા ચણ્ડિકાઽખિલ જગત્પરિપાલનાય
નાશાય ચાશુભભયસ્ય મતિં કરોતુ ॥4॥
યા શ્રીઃ સ્વયં સુકૃતિનાં ભવનેષ્વલક્ષ્મીઃ
પાપાત્મનાં કૃતધિયાં હૃદયેષુ બુદ્ધિઃ ।
શ્રદ્થા સતાં કુલજનપ્રભવસ્ય લજ્જા
તાં ત્વાં નતાઃ સ્મ પરિપાલય દેવિ વિશ્વમ્ ॥5॥
કિં વર્ણયામ તવરૂપ મચિન્ત્યમેતત્
કિઞ્ચાતિવીર્યમસુરક્ષયકારિ ભૂરિ ।
કિં ચાહવેષુ ચરિતાનિ તવાત્ભુતાનિ
સર્વેષુ દેવ્યસુરદેવગણાદિકેષુ । ॥6॥
હેતુઃ સમસ્તજગતાં ત્રિગુણાપિ દોષૈઃ
ન જ્ઞાયસે હરિહરાદિભિરવ્યપારા ।
સર્વાશ્રયાખિલમિદં જગદંશભૂતં
અવ્યાકૃતા હિ પરમા પ્રકૃતિસ્ત્વમાદ્યા ॥6॥
યસ્યાઃ સમસ્તસુરતા સમુદીરણેન
તૃપ્તિં પ્રયાતિ સકલેષુ મખેષુ દેવિ ।
સ્વાહાસિ વૈ પિતૃ ગણસ્ય ચ તૃપ્તિ હેતુ
રુચ્ચાર્યસે ત્વમત એવ જનૈઃ સ્વધાચ ॥8॥
યા મુક્તિહેતુરવિચિન્ત્ય મહાવ્રતા ત્વં
અભ્યસ્યસે સુનિયતેન્દ્રિયતત્વસારૈઃ ।
મોક્ષાર્થિભિર્મુનિભિરસ્તસમસ્તદોષૈ
ર્વિદ્યાઽસિ સા ભગવતી પરમા હિ દેવિ ॥9॥
શબ્દાત્મિકા સુવિમલર્ગ્યજુષાં નિધાનં
મુદ્ગીથરમ્યપદપાઠવતાં ચ સામ્નામ્ ।
દેવી ત્રયી ભગવતી ભવભાવનાય
વાર્તાસિ સર્વ જગતાં પરમાર્તિહન્ત્રી ॥10॥
મેધાસિ દેવિ વિદિતાખિલશાસ્ત્રસારા
દુર્ગાઽસિ દુર્ગભવસાગરસનૌરસઙ્ગા ।
શ્રીઃ કૈટ ભારિહૃદયૈકકૃતાધિવાસા
ગૌરી ત્વમેવ શશિમૌલિકૃત પ્રતિષ્ઠા ॥11॥
ઈષત્સહાસમમલં પરિપૂર્ણ ચન્દ્ર
બિમ્બાનુકારિ કનકોત્તમકાન્તિકાન્તમ્ ।
અત્યદ્ભુતં પ્રહૃતમાત્તરુષા તથાપિ
વક્ત્રં વિલોક્ય સહસા મહિષાસુરેણ ॥12॥
દૃષ્ટ્વાતુ દેવિ કુપિતં ભ્રુકુટીકરાલ
મુદ્યચ્છશાઙ્કસદૃશચ્છવિ યન્ન સદ્યઃ ।
પ્રાણાન્ મુમોચ મહિષસ્તદતીવ ચિત્રં
કૈર્જીવ્યતે હિ કુપિતાન્તકદર્શનેન । ॥13॥
દેવિપ્રસીદ પરમા ભવતી ભવાય
સદ્યો વિનાશયસિ કોપવતી કુલાનિ ।
વિજ્ઞાતમેતદધુનૈવ યદસ્તમેતત્
ન્નીતં બલં સુવિપુલં મહિષાસુરસ્ય ॥14॥
તે સમ્મતા જનપદેષુ ધનાનિ તેષાં
તેષાં યશાંસિ ન ચ સીદતિ ધર્મવર્ગઃ ।
ધન્યાસ્ત​એવ નિભૃતાત્મજભૃત્યદારા
યેષાં સદાભ્યુદયદા ભવતી પ્રસન્ના॥15॥
ધર્મ્યાણિ દેવિ સકલાનિ સદૈવ કર્માનિ
ણ્યત્યાદૃતઃ પ્રતિદિનં સુકૃતી કરોતિ ।
સ્વર્ગં પ્રયાતિ ચ તતો ભવતી પ્રસાદા
લ્લોકત્રયેઽપિ ફલદા નનુ દેવિ તેન ॥16॥
દુર્ગે સ્મૃતા હરસિ ભીતિ મશેશ જન્તોઃ
સ્વસ્થૈઃ સ્મૃતા મતિમતીવ શુભાં દદાસિ ।
દારિદ્ર્યદુઃખભયહારિણિ કા ત્વદન્યા
સર્વોપકારકરણાય સદાર્દ્રચિત્તા ॥17॥
એભિર્હતૈર્જગદુપૈતિ સુખં તથૈતે
કુર્વન્તુ નામ નરકાય ચિરાય પાપમ્ ।
સઙ્ગ્રામમૃત્યુમધિગમ્ય દિવમ્પ્રયાન્તુ
મત્વેતિ નૂનમહિતાન્વિનિહંસિ દેવિ ॥18॥
દૃષ્ટ્વૈવ કિં ન ભવતી પ્રકરોતિ ભસ્મ
સર્વાસુરાનરિષુ યત્પ્રહિણોષિ શસ્ત્રમ્ ।
લોકાન્પ્રયાન્તુ રિપવોઽપિ હિ શસ્ત્રપૂતા
ઇત્થં મતિર્ભવતિ તેષ્વહિ તેઽષુસાધ્વી ॥19॥
ખડ્ગ પ્રભાનિકરવિસ્ફુરણૈસ્તધોગ્રૈઃ
શૂલાગ્રકાન્તિનિવહેન દૃશોઽસુરાણામ્ ।
યન્નાગતા વિલયમંશુમદિન્દુખણ્ડ
યોગ્યાનનં તવ વિલોક યતાં તદેતત્ ॥20॥
દુર્વૃત્ત વૃત્ત શમનં તવ દેવિ શીલં
રૂપં તથૈતદવિચિન્ત્યમતુલ્યમન્યૈઃ ।
વીર્યં ચ હન્તૃ હૃતદેવપરાક્રમાણાં
વૈરિષ્વપિ પ્રકટિતૈવ દયા ત્વયેત્થમ્ ॥21॥
કેનોપમા ભવતુ તેઽસ્ય પરાક્રમસ્ય
રૂપં ચ શતૃભય કાર્યતિહારિ કુત્ર ।
ચિત્તેકૃપા સમરનિષ્ટુરતા ચ દૃષ્ટા
ત્વય્યેવ દેવિ વરદે ભુવનત્રયેઽપિ ॥22॥
ત્રૈલોક્યમેતદખિલં રિપુનાશનેન
ત્રાતં ત્વયા સમરમૂર્ધનિ તેઽપિ હત્વા ।
નીતા દિવં રિપુગણા ભયમપ્યપાસ્તં
અસ્માકમુન્મદસુરારિભવં નમસ્તે ॥23॥
શૂલેન પાહિ નો દેવિ પાહિ ખડ્ગેન ચામ્ભિકે ।
ઘણ્ટાસ્વનેન નઃ પાહિ ચાપજ્યાનિસ્વનેન ચ ॥24॥
પ્રાચ્યાં રક્ષ પ્રતીચ્યાં ચ ચણ્ડિકે રક્ષ દક્ષિણે ।
ભ્રામણેનાત્મશૂલસ્ય ઉત્તરસ્યાં તથેશ્વરી॥25॥
સૌમ્યાનિ યાનિ રૂપાણિ ત્રૈલોક્યે વિચરન્તિતે ।
યાનિ ચાત્યન્ત ઘોરાણિ તૈરક્ષાસ્માંસ્તથાભુવમ્ ॥26॥
ખડ્ગશૂલગદાદીનિ યાનિ ચાસ્ત્રાણિ તેઽમ્બિકે ।
કરપલ્લવસઙ્ગીનિ તૈરસ્માન્રક્ષ સર્વતઃ ॥27॥
ઋષિરુવાચ ॥28॥
એવં સ્તુતા સુરૈર્દિવ્યૈઃ કુસુમૈર્નન્દનોદ્ભવૈઃ ।
અર્ચિતા જગતાં ધાત્રી તથા ગન્ધાનુ લેપનૈઃ ॥29॥
ભક્ત્યા સમસ્તૈસ્રિ શૈર્દિવ્યૈર્ધૂપૈઃ સુધૂપિતા ।
પ્રાહ પ્રસાદસુમુખી સમસ્તાન્ પ્રણતાન્ સુરાન્। ॥30॥
દેવ્યુવાચ ॥31॥
વ્રિયતાં ત્રિદશાઃ સર્વે યદસ્મત્તોઽભિવાઞ્છિતમ્ ॥32॥
દેવા ઊચુ ॥33॥
ભગવત્યા કૃતં સર્વં ન કિઞ્ચિદવશિષ્યતે ।
યદયં નિહતઃ શત્રુ રસ્માકં મહિષાસુરઃ ॥34॥
યદિચાપિ વરો દેય સ્ત્વયાઽસ્માકં મહેશ્વરિ ।
સંસ્મૃતા સંસ્મૃતા ત્વં નો હિં સેથાઃપરમાપદઃ॥35॥
યશ્ચ મર્ત્યઃ સ્તવૈરેભિસ્ત્વાં સ્તોષ્યત્યમલાનને ।
તસ્ય વિત્તર્દ્ધિવિભવૈર્ધનદારાદિ સમ્પદામ્ ॥36॥
વૃદ્દયેઽ સ્મત્પ્રસન્ના ત્વં ભવેથાઃ સર્વદામ્ભિકે ॥37॥
ઋષિરુવાચ ॥38॥
ઇતિ પ્રસાદિતા દેવૈર્જગતોઽર્થે તથાત્મનઃ ।
તથેત્યુક્ત્વા ભદ્રકાલી બભૂવાન્તર્હિતા નૃપ ॥39॥
ઇત્યેતત્કથિતં ભૂપ સમ્ભૂતા સા યથાપુરા ।
દેવી દેવશરીરેભ્યો જગત્પ્રયહિતૈષિણી ॥40॥
પુનશ્ચ ગૌરી દેહાત્સા સમુદ્ભૂતા યથાભવત્ ।
વધાય દુષ્ટ દૈત્યાનાં તથા શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ ॥41॥
રક્ષણાય ચ લોકાનાં દેવાનામુપકારિણી ।
તચ્છૃ ણુષ્વ મયાખ્યાતં યથાવત્કથયામિતે
હ્રીં ૐ ॥42॥
॥ જય જય શ્રી માર્કણ્ડેય પુરાણે સાવર્નિકે મન્વન્તરે દેવિ મહત્મ્યે શક્રાદિસ્તુતિર્નામ ચતુર્ધોઽધ્યાયઃ સમાપ્તમ્ ॥
આહુતિ
હ્રીં જયન્તી સાઙ્ગાયૈ સાયુધાયૈ સશક્તિકાયૈ સપરિવારાયૈ સવાહનાયૈ શ્રી મહાલક્ષ્મ્યૈ લક્ષ્મી બીજાદિષ્ટાયૈ મહાહુતિં સમર્પયામિ નમઃ સ્વાહા ॥
Roman (IAST) Transliteration
śakrādistutirnāma caturdho'dhyāyaḥ ||
dhyānaṃ
kālābhrābhāṃ kaṭākṣair ari kula bhayadāṃ mauli baddhendu rekhāṃ
śaṅkha-cakraṃ kṛpāṇaṃ triśikhamapi karai-rudvahantīṃ trineṟtram |
siṃha skandādhirūḍhāṃ tribhuvana-makhilaṃ tejasā pūrayantīṃ
dhyāye-ddurgāṃ jayākhyāṃ tridaśa-parivṛtāṃ sevitāṃ siddhi kāmaiḥ ||
ṛṣiruvāca ||1||
śakrādayaḥ suragaṇā nihate'tivīrye
tasmindurātmani surāribale ca devyā |
tāṃ tuṣṭuvuḥ praṇatinamraśirodharāṃsā
vāgbhiḥ praharṣapulakodgamacārudehāḥ || 2 ||
devyā yayā tatamidaṃ jagadātmaśaktyā
niḥśeṣadevagaṇaśaktisamūhamūrtyā |
tāmambikāmakhiladevamaharṣipūjyāṃ
bhaktyā natāḥ sma vidadhātuśubhāni sā naḥ ||3||
yasyāḥ prabhāvamatulaṃ bhagavānananto
brahmā haraśca nahi vaktumalaṃ balaṃ ca |
sā caṇḍikā'khila jagatparipālanāya
nāśāya cāśubhabhayasya matiṃ karotu ||4||
yā śrīḥ svayaṃ sukṛtināṃ bhavaneṣvalakṣmīḥ
pāpātmanāṃ kṛtadhiyāṃ hṛdayeṣu buddhiḥ |
śradthā satāṃ kulajanaprabhavasya lajjā
tāṃ tvāṃ natāḥ sma paripālaya devi viśvam ||5||
kiṃ varṇayāma tavarūpa macintyametat
kiñcātivīryamasurakṣayakāri bhūri |
kiṃ cāhaveṣu caritāni tavātbhutāni
sarveṣu devyasuradevagaṇādikeṣu | ||6||
hetuḥ samastajagatāṃ triguṇāpi doṣaiḥ
na jñāyase hariharādibhiravyapārā |
sarvāśrayākhilamidaṃ jagadaṃśabhūtaṃ
avyākṛtā hi paramā prakṛtistvamādyā ||6||
yasyāḥ samastasuratā samudīraṇena
tṛptiṃ prayāti sakaleṣu makheṣu devi |
svāhāsi vai pitṛ gaṇasya ca tṛpti hetu
ruccāryase tvamata eva janaiḥ svadhāca ||8||
yā muktiheturavicintya mahāvratā tvaṃ
abhyasyase suniyatendriyatatvasāraiḥ |
mokṣārthibhirmunibhirastasamastadoṣai
rvidyā'si sā bhagavatī paramā hi devi ||9||
śabdātmikā suvimalargyajuṣāṃ nidhānaṃ
mudgītharamyapadapāṭhavatāṃ ca sāmnām |
devī trayī bhagavatī bhavabhāvanāya
vārtāsi sarva jagatāṃ paramārtihantrī ||10||
medhāsi devi viditākhilaśāstrasārā
durgā'si durgabhavasāgarasanaurasaṅgā |
śrīḥ kaiṭa bhārihṛdayaikakṛtādhivāsā
gaurī tvameva śaśimaulikṛta pratiṣṭhā ||11||
īṣatsahāsamamalaṃ paripūrṇa candra
bimbānukāri kanakottamakāntikāntam |
atyadbhutaṃ prahṛtamāttaruṣā tathāpi
vaktraṃ vilokya sahasā mahiṣāsureṇa ||12||
dṛṣṭvātu devi kupitaṃ bhrukuṭīkarāla
mudyacchaśāṅkasadṛśacchavi yanna sadyaḥ |
prāṇān mumoca mahiṣastadatīva citraṃ
kairjīvyate hi kupitāntakadarśanena | ||13||
deviprasīda paramā bhavatī bhavāya
sadyo vināśayasi kopavatī kulāni |
vijñātametadadhunaiva yadastametat
nnītaṃ balaṃ suvipulaṃ mahiṣāsurasya ||14||
te sammatā janapadeṣu dhanāni teṣāṃ
teṣāṃ yaśāṃsi na ca sīdati dharmavargaḥ |
dhanyāsta​eva nibhṛtātmajabhṛtyadārā
yeṣāṃ sadābhyudayadā bhavatī prasannā||15||
dharmyāṇi devi sakalāni sadaiva karmāni
ṇyatyādṛtaḥ pratidinaṃ sukṛtī karoti |
svargaṃ prayāti ca tato bhavatī prasādā
llokatraye'pi phaladā nanu devi tena ||16||
durge smṛtā harasi bhīti maśeśa jantoḥ
svasthaiḥ smṛtā matimatīva śubhāṃ dadāsi |
dāridryaduḥkhabhayahāriṇi kā tvadanyā
sarvopakārakaraṇāya sadārdracittā ||17||
ebhirhatairjagadupaiti sukhaṃ tathaite
kurvantu nāma narakāya cirāya pāpam |
saṅgrāmamṛtyumadhigamya divamprayāntu
matveti nūnamahitānvinihaṃsi devi ||18||
dṛṣṭvaiva kiṃ na bhavatī prakaroti bhasma
sarvāsurānariṣu yatprahiṇoṣi śastram |
lokānprayāntu ripavo'pi hi śastrapūtā
itthaṃ matirbhavati teṣvahi te'ṣusādhvī ||19||
khaḍga prabhānikaravisphuraṇaistadhograiḥ
śūlāgrakāntinivahena dṛśo'surāṇām |
yannāgatā vilayamaṃśumadindukhaṇḍa
yogyānanaṃ tava viloka yatāṃ tadetat ||20||
durvṛtta vṛtta śamanaṃ tava devi śīlaṃ
rūpaṃ tathaitadavicintyamatulyamanyaiḥ |
vīryaṃ ca hantṛ hṛtadevaparākramāṇāṃ
vairiṣvapi prakaṭitaiva dayā tvayettham ||21||
kenopamā bhavatu te'sya parākramasya
rūpaṃ ca śatṛbhaya kāryatihāri kutra |
cittekṛpā samaraniṣṭuratā ca dṛṣṭā
tvayyeva devi varade bhuvanatraye'pi ||22||
trailokyametadakhilaṃ ripunāśanena
trātaṃ tvayā samaramūrdhani te'pi hatvā |
nītā divaṃ ripugaṇā bhayamapyapāstaṃ
asmākamunmadasurāribhavaṃ namaste ||23||
śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbhike |
ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyānisvanena ca ||24||
prācyāṃ rakṣa pratīcyāṃ ca caṇḍike rakṣa dakṣiṇe |
bhrāmaṇenātmaśūlasya uttarasyāṃ tatheśvarī||25||
saumyāni yāni rūpāṇi trailokye vicarantite |
yāni cātyanta ghorāṇi tairakṣāsmāṃstathābhuvam ||26||
khaḍgaśūlagadādīni yāni cāstrāṇi te'mbike |
karapallavasaṅgīni tairasmānrakṣa sarvataḥ ||27||
ṛṣiruvāca ||28||
evaṃ stutā surairdivyaiḥ kusumairnandanodbhavaiḥ |
arcitā jagatāṃ dhātrī tathā gandhānu lepanaiḥ ||29||
bhaktyā samastaisri śairdivyairdhūpaiḥ sudhūpitā |
prāha prasādasumukhī samastān praṇatān surān| ||30||
devyuvāca ||31||
vriyatāṃ tridaśāḥ sarve yadasmatto'bhivāñchitam ||32||
devā ūcu ||33||
bhagavatyā kṛtaṃ sarvaṃ na kiñcidavaśiṣyate |
yadayaṃ nihataḥ śatru rasmākaṃ mahiṣāsuraḥ ||34||
yadicāpi varo deya stvayā'smākaṃ maheśvari |
saṃsmṛtā saṃsmṛtā tvaṃ no hiṃ sethāḥparamāpadaḥ||35||
yaśca martyaḥ stavairebhistvāṃ stoṣyatyamalānane |
tasya vittarddhivibhavairdhanadārādi sampadām ||36||
vṛddaye' smatprasannā tvaṃ bhavethāḥ sarvadāmbhike ||37||
ṛṣiruvāca ||38||
iti prasāditā devairjagato'rthe tathātmanaḥ |
tathetyuktvā bhadrakālī babhūvāntarhitā nṛpa ||39||
ityetatkathitaṃ bhūpa sambhūtā sā yathāpurā |
devī devaśarīrebhyo jagatprayahitaiṣiṇī ||40||
punaśca gaurī dehātsā samudbhūtā yathābhavat |
vadhāya duṣṭa daityānāṃ tathā śumbhaniśumbhayoḥ ||41||
rakṣaṇāya ca lokānāṃ devānāmupakāriṇī |
tacchṛ ṇuṣva mayākhyātaṃ yathāvatkathayāmite
hrīṃ oṃ ||42||
|| jaya jaya śrī mārkaṇḍeya purāṇe sāvarnike manvantare devi mahatmye śakrādistutirnāma caturdho'dhyāyaḥ samāptam ||
āhuti
hrīṃ jayantī sāṅgāyai sāyudhāyai saśaktikāyai saparivārāyai savāhanāyai śrī mahālakṣmyai lakṣmī bījādiṣṭāyai mahāhutiṃ samarpayāmi namaḥ svāhā ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever