Dakshina Murti Stotram — InfoLyter.in

ॐ

દક્ષિણા મૂર્તિ સ્તોત્રમ્

Dakshina Murti Stotram

Stotram Adi Shankaracharya Gujarati

શાન્તિપાઠઃ

ૐ યો બ્રહ્માણં વિદધાતિ પૂર્વં

યો વૈ વેદાંશ્ચ પ્રહિણોતિ તસ્મૈ ।

તં હ દેવમાત્મબુદ્ધિપ્રકાશં

મુમુક્ષુર્વૈ શરણમહં પ્રપદ્યે ॥

ધ્યાનમ્

ૐ મૌનવ્યાખ્યા પ્રકટિત પરબ્રહ્મતત્ત્વં યુવાનં

વર્ષિષ્ઠાન્તે વસદૃષિગણૈરાવૃતં બ્રહ્મનિષ્ઠૈઃ ।

આચાર્યેન્દ્રં કરકલિત ચિન્મુદ્રમાનન્દમૂર્તિં

સ્વાત્મારામં મુદિતવદનં દક્ષિણામૂર્તિમીડે ॥ 1 ॥

વટવિટપિસમીપેભૂમિભાગે નિષણ્ણં

સકલમુનિજનાનાં જ્ઞાનદાતારમારાત્ ।

ત્રિભુવનગુરુમીશં દક્ષિણામૂર્તિદેવં

જનનમરણદુઃખચ્છેદદક્ષં નમામિ ॥ 2 ॥

ચિત્રં વટતરોર્મૂલે વૃદ્ધાઃ શિષ્યા ગુરુર્યુવા ।

ગુરોસ્તુ મૌનં વ્યાખ્યાનં શિષ્યાસ્તુચ્છિન્નસંશયાઃ ॥ 3 ॥

નિધયે સર્વવિદ્યાનાં ભિષજે ભવરોગિણામ્ ।

ગુરવે સર્વલોકાનાં દક્ષિણામૂર્તયે નમઃ ॥ 4 ॥

ૐ નમઃ પ્રણવાર્થાય શુદ્ધજ્ઞાનૈકમૂર્તયે ।

નિર્મલાય પ્રશાન્તાય દક્ષિણામૂર્તયે નમઃ ॥ 5 ॥

ચિદ્ધનાય મહેશાય વટમૂલનિવાસિને ।

સચ્ચિદાનન્દરૂપાય દક્ષિણામૂર્તયે નમઃ ॥ 6 ॥

ઈશ્વરો ગુરુરાત્મેતિ મૂર્તિભેદવિભાગિને ।

વ્યોમવદ્વ્યાપ્તદેહાય દક્ષિણામૂર્તયે નમઃ ॥ 7 ॥

અઙ્ગુષ્ઠતર્જની યોગમુદ્રા વ્યાજેનયોગિનામ્ ।

શૃત્યર્થં બ્રહ્મજીવૈક્યં દર્શયન્યોગતા શિવઃ ॥ 8 ॥

ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ ॥

સ્તોત્રમ્

વિશ્વં દર્પણ-દૃશ્યમાન-નગરી તુલ્યં નિજાન્તર્ગતં

પશ્યન્નાત્મનિ માયયા બહિરિવોદ્ભૂતં યથા નિદ્રયા ।

યસ્સાક્ષાત્કુરુતે પ્રબોધસમયે સ્વાત્માનમે વાદ્વયં

તસ્મૈ શ્રીગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 1 ॥

બીજસ્યાન્તરિ-વાઙ્કુરો જગદિતં પ્રાઙ્નિર્વિકલ્પં પુનઃ

માયાકલ્પિત દેશકાલકલના વૈચિત્ર્યચિત્રીકૃતમ્ ।

માયાવીવ વિજૃમ્ભયત્યપિ મહાયોગીવ યઃ સ્વેચ્છયા

તસ્મૈ શ્રીગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 2 ॥

યસ્યૈવ સ્ફુરણં સદાત્મકમસત્કલ્પાર્થકં ભાસતે

સાક્ષાત્તત્વમસીતિ વેદવચસા યો બોધયત્યાશ્રિતાન્ ।

યસ્સાક્ષાત્કરણાદ્ભવેન્ન પુનરાવૃત્તિર્ભવામ્ભોનિધૌ

તસ્મૈ શ્રીગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 3 ॥

નાનાચ્છિદ્ર ઘટોદર સ્થિત મહાદીપ પ્રભાભાસ્વરં

જ્ઞાનં યસ્ય તુ ચક્ષુરાદિકરણ દ્વારા બહિઃ સ્પન્દતે ।

જાનામીતિ તમેવ ભાન્તમનુભાત્યેતત્સમસ્તં જગત્

તસ્મૈ શ્રી ગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 4 ॥

દેહં પ્રાણમપીન્દ્રિયાણ્યપિ ચલાં બુદ્ધિં ચ શૂન્યં વિદુઃ

સ્ત્રી બાલાન્ધ જડોપમાસ્ત્વહમિતિ ભ્રાન્તાભૃશં વાદિનઃ ।

માયાશક્તિ વિલાસકલ્પિત મહાવ્યામોહ સંહારિણે

તસ્મૈ શ્રી ગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 5 ॥

રાહુગ્રસ્ત દિવાકરેન્દુ સદૃશો માયા સમાચ્છાદનાત્

સન્માત્રઃ કરણોપ સંહરણતો યોઽભૂત્સુષુપ્તઃ પુમાન્ ।

પ્રાગસ્વાપ્સમિતિ પ્રબોધસમયે યઃ પ્રત્યભિજ્ઞાયતે

તસ્મૈ શ્રી ગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 6 ॥

બાલ્યાદિષ્વપિ જાગ્રદાદિષુ તથા સર્વાસ્વવસ્થાસ્વપિ

વ્યાવૃત્તા સ્વનુ વર્તમાન મહમિત્યન્તઃ સ્ફુરન્તં સદા ।

સ્વાત્માનં પ્રકટીકરોતિ ભજતાં યો મુદ્રયા ભદ્રયા

તસ્મૈ શ્રી ગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 7 ॥

વિશ્વં પશ્યતિ કાર્યકારણતયા સ્વસ્વામિસમ્બન્ધતઃ

શિષ્યચાર્યતયા તથૈવ પિતૃ પુત્રાદ્યાત્મના ભેદતઃ ।

સ્વપ્ને જાગ્રતિ વા ય એષ પુરુષો માયા પરિભ્રામિતઃ

તસ્મૈ શ્રી ગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 8 ॥

ભૂરમ્ભાંસ્યનલોઽનિલોમ્બર મહર્નાથો હિમાંશુઃ પુમાન્

ઇત્યાભાતિ ચરાચરાત્મકમિદં યસ્યૈવ મૂર્ત્યષ્ટકમ્ ।

નાન્યત્કિઞ્ચન વિદ્યતે વિમૃશતાં યસ્માત્પરસ્માદ્વિભો

તસ્મૈ શ્રી ગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 9 ॥

સર્વાત્મત્વમિતિ સ્ફુટીકૃતમિદં યસ્માદમુષ્મિન્ સ્તવે

તેનાસ્વ શ્રવણાત્તદર્થ મનનાદ્ધ્યાનાચ્ચ સઙ્કીર્તનાત્ ।

સર્વાત્મત્વ મહાવિભૂતિસહિતં સ્યાદીશ્વરત્વં સ્વતઃ

સિદ્ધ્યેત્તત્પુનરષ્ટધા પરિણતં ચૈશ્વર્ય-મવ્યાહતમ્ ॥ 10 ॥

॥ ઇતિ શ્રીમચ્છઙ્કરાચાર્યવિરચિતં દક્ષિણામૂર્તિસ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śāntipāṭhaḥ

oṃ yo brahmāṇaṃ vidadhāti pūrvaṃ

yo vai vedāṃśca prahiṇoti tasmai |

taṃ ha devamātmabuddhiprakāśaṃ

mumukṣurvai śaraṇamahaṃ prapadye ||

dhyānam

oṃ maunavyākhyā prakaṭita parabrahmatattvaṃ yuvānaṃ

varṣiṣṭhānte vasadṛṣigaṇairāvṛtaṃ brahmaniṣṭhaiḥ |

ācāryendraṃ karakalita cinmudramānandamūrtiṃ

svātmārāmaṃ muditavadanaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 1 ||

vaṭaviṭapisamīpebhūmibhāge niṣaṇṇaṃ

sakalamunijanānāṃ jñānadātāramārāt |

tribhuvanagurumīśaṃ dakṣiṇāmūrtidevaṃ

jananamaraṇaduḥkhacchedadakṣaṃ namāmi || 2 ||

citraṃ vaṭatarormūle vṛddhāḥ śiṣyā gururyuvā |

gurostu maunaṃ vyākhyānaṃ śiṣyāstucchinnasaṃśayāḥ || 3 ||

nidhaye sarvavidyānāṃ bhiṣaje bhavarogiṇām |

gurave sarvalokānāṃ dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 4 ||

oṃ namaḥ praṇavārthāya śuddhajñānaikamūrtaye |

nirmalāya praśāntāya dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 5 ||

ciddhanāya maheśāya vaṭamūlanivāsine |

saccidānandarūpāya dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 6 ||

īśvaro gururātmeti mūrtibhedavibhāgine |

vyomavadvyāptadehāya dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 7 ||

aṅguṣṭhatarjanī yogamudrā vyājenayoginām |

śṛtyarthaṃ brahmajīvaikyaṃ darśayanyogatā śivaḥ || 8 ||

oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||

stotram

viśvaṃ darpaṇa-dṛśyamāna-nagarī tulyaṃ nijāntargataṃ

paśyannātmani māyayā bahirivodbhūtaṃ yathā nidrayā |

yassākṣātkurute prabodhasamaye svātmāname vādvayaṃ

tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 1 ||

bījasyāntari-vāṅkuro jagaditaṃ prāṅnirvikalpaṃ punaḥ

māyākalpita deśakālakalanā vaicitryacitrīkṛtam |

māyāvīva vijṛmbhayatyapi mahāyogīva yaḥ svecchayā

tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 2 ||

yasyaiva sphuraṇaṃ sadātmakamasatkalpārthakaṃ bhāsate

sākṣāttatvamasīti vedavacasā yo bodhayatyāśritān |

yassākṣātkaraṇādbhavenna punarāvṛttirbhavāmbhonidhau

tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 3 ||

nānācchidra ghaṭodara sthita mahādīpa prabhābhāsvaraṃ

jñānaṃ yasya tu cakṣurādikaraṇa dvārā bahiḥ spandate |

jānāmīti tameva bhāntamanubhātyetatsamastaṃ jagat

tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 4 ||

dehaṃ prāṇamapīndriyāṇyapi calāṃ buddhiṃ ca śūnyaṃ viduḥ

strī bālāndha jaḍopamāstvahamiti bhrāntābhṛśaṃ vādinaḥ |

māyāśakti vilāsakalpita mahāvyāmoha saṃhāriṇe

tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 5 ||

rāhugrasta divākarendu sadṛśo māyā samācchādanāt

sanmātraḥ karaṇopa saṃharaṇato yo'bhūtsuṣuptaḥ pumān |

prāgasvāpsamiti prabodhasamaye yaḥ pratyabhijñāyate

tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 6 ||

bālyādiṣvapi jāgradādiṣu tathā sarvāsvavasthāsvapi

vyāvṛttā svanu vartamāna mahamityantaḥ sphurantaṃ sadā |

svātmānaṃ prakaṭīkaroti bhajatāṃ yo mudrayā bhadrayā

tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 7 ||

viśvaṃ paśyati kāryakāraṇatayā svasvāmisambandhataḥ

śiṣyacāryatayā tathaiva pitṛ putrādyātmanā bhedataḥ |

svapne jāgrati vā ya eṣa puruṣo māyā paribhrāmitaḥ

tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 8 ||

bhūrambhāṃsyanalo'nilombara maharnātho himāṃśuḥ pumān

ityābhāti carācarātmakamidaṃ yasyaiva mūrtyaṣṭakam |

nānyatkiñcana vidyate vimṛśatāṃ yasmātparasmādvibho

tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 9 ||

sarvātmatvamiti sphuṭīkṛtamidaṃ yasmādamuṣmin stave

tenāsva śravaṇāttadartha mananāddhyānācca saṅkīrtanāt |

sarvātmatva mahāvibhūtisahitaṃ syādīśvaratvaṃ svataḥ

siddhyettatpunaraṣṭadhā pariṇataṃ caiśvarya-mavyāhatam || 10 ||

|| iti śrīmacchaṅkarācāryaviracitaṃ dakṣiṇāmūrtistotraṃ sampūrṇam ||