Charcha Stavah — InfoLyter.in

ॐ

ચર્ચા સ્તવઃ

Charcha Stavah

Gujarati

પઞ્ચસ્તવિ – 2 ચર્ચાસ્તવઃ >>

સૌન્દર્યવિભ્રમભુવો ભુવનાધિપત્ય-

-સઙ્કલ્પકલ્પતરવસ્ત્રિપુરે જયન્તિ ।

એતે કવિત્વકુમદપ્રકરાવબોધ-

-પૂર્ણેન્દવસ્ત્વયિ જગજ્જનનિ પ્રણામાઃ ॥ 1 ॥

દેવિ સ્તુતિવ્યતિકરે કૃતબુદ્ધયસ્તે

વાચસ્પતિ પ્રભૃતયોઽપિ જડી ભવન્તિ ।

તસ્માન્નિસર્ગજડિમા કતમોઽહમત્ર

સ્તોત્રં તવ ત્રિપુરતાપનપત્નિ કર્તુમ્ ॥ 2 ॥

માતસ્તથાપિ ભવતીં ભવતીવ્રતાપ-

-વિચ્છિત્તયે સ્તુતિમહાર્ણવ કર્ણધારઃ ।

સ્તોતું ભવાનિ સ ભવચ્ચરણારવિન્દ-

-ભક્તિગ્રહઃ કિમપિ માં મુખરી કરોતિ ॥ 3 ॥

સૂતે જગન્તિ ભવતી ભવતી બિભર્તિ

જાગર્તિ તત્ક્ષયકૃતે ભવતી ભવાનિ ।

મોહં ભિનત્તિ ભવતી ભવતી રુણદ્ધિ

લીલાયિતં જયતિ ચિત્રમિદં ભવત્યાઃ ॥ 4 ॥

યસ્મિન્મનાગપિ નવામ્બુજપત્રગૌરીં

ગૌરીં પ્રસાદમધુરાં દૃશમાદધાસિ ।

તસ્મિન્નિરન્તરમનઙ્ગશરાવકીર્ણ-

-સીમન્તિનીનયનસન્તતયઃ પતન્તિ ॥ 5 ॥

પૃથ્વીભુજોઽપ્યુદયનપ્રભવસ્ય તસ્ય

વિદ્યાધર પ્રણતિ ચુમ્બિત પાદપીઠઃ ।

તચ્ચક્રવર્તિપદવીપ્રણયઃ સ એષઃ

ત્વત્પાદપઙ્કજરજઃ કણજઃ પ્રસાદઃ ॥ 6 ॥

ત્વત્પાદપઙ્કજરજ પ્રણિપાતપૂર્વૈઃ

પુણ્યૈરનલ્પમતિભિઃ કૃતિભિઃ કવીન્દ્રૈઃ ।

ક્ષીરક્ષપાકરદુકૂલહિમાવદાતા

કૈરપ્યવાપિ ભુવનત્રિતયેઽપિ કીર્તિઃ ॥ 7 ॥

કલ્પદ્રુમપ્રસવકલ્પિતચિત્રપૂજાં

ઉદ્દીપિત પ્રિયતમામદરક્તગીતિમ્ ।

નિત્યં ભવાનિ ભવતીમુપવીણયન્તિ

વિદ્યાધરાઃ કનકશૈલગુહાગૃહેષુ ॥ 8 ॥

લક્ષ્મીવશીકરણકર્મણિ કામિનીનાં

આકર્ષણવ્યતિકરેષુ ચ સિદ્ધમન્ત્રઃ ।

નીરન્ધ્રમોહતિમિરચ્છિદુરપ્રદીપો

દેવિ ત્વદઙ્ઘ્રિજનિતો જયતિ પ્રસાદઃ ॥ 9 ॥

દેવિ ત્વદઙ્ઘ્રિનખરત્નભુવો મયૂખાઃ

પ્રત્યગ્રમૌક્તિકરુચો મુદમુદ્વહન્તિ ।

સેવાનતિવ્યતિકરે સુરસુન્દરીણાં

સીમન્તસીમ્નિ કુસુમસ્તબકાયિતં યૈઃ ॥ 10 ॥

મૂર્ધ્નિ સ્ફુરત્તુહિનદીધિતિદીપ્તિદીપ્તં

મધ્યે લલાટમમરાયુધરશ્મિચિત્રમ્ ।

હૃચ્ચક્રચુમ્બિ હુતભુક્કણિકાનુકારિ

જ્યોતિર્યદેતદિદમમ્બ તવ સ્વરૂપમ્ ॥ 11 ॥

રૂપં તવ સ્ફુરિતચન્દ્રમરીચિગૌરં

આલોકતે શિરસિ વાગધિદૈવતં યઃ ।

નિઃસીમસૂક્તિરચનામૃતનિર્ઝરસ્ય

તસ્ય પ્રસાદમધુરાઃ પ્રસરન્તિ વાચઃ ॥ 12 ॥

સિન્દૂરપાંસુપટલચ્છુરિતામિવ દ્યાં

ત્વત્તેજસા જતુરસસ્નપિતામિવોર્વીમ્ ।

યઃ પશ્યતિ ક્ષણમપિ ત્રિપુરે વિહાય

વ્રીડાં મૃડાનિ સુદૃશસ્તમનુદ્રવન્તિ ॥ 13 ॥

માતર્મુહૂર્તમપિ યઃ સ્મરતિ સ્વરૂપં

લાક્ષારસપ્રસરતન્તુનિભં ભવત્યાઃ ।

ધ્યાયન્ત્યનન્યમનસસ્તમનઙ્ગતપ્તાઃ

પ્રદ્યુમ્નસીમ્નિ સુભગત્વગુણં તરુણ્યઃ ॥ 14 ॥

યોઽયં ચકાસ્તિ ગગનાર્ણવરત્નમિન્દુઃ

યોઽયં સુરાસુરગુરુઃ પુરુષઃ પુરાણઃ ।

યદ્વામમર્ધમિદમન્ધકસૂદનસ્ય

દેવિ ત્વમેવ તદિતિ પ્રતિપાદયન્તિ ॥ 15 ॥

ઇચ્છાનુરૂપમનુરૂપગુણપ્રકર્ષ

સઙ્કર્ષિણિ ત્વમભિમૃશ્ય યદા બિભર્ષિ ।

જાયેત સ ત્રિભુવનૈક ગુરુસ્તદાનીં

દેવઃ શિવોઽપિ ભુવનત્રયસૂત્રધારઃ ॥ 16 ॥

ધ્યાતાસિ હૈમવતિ યેન હિમાંશુરશ્મિ-

-માલામલદ્યુતિરકલ્મષમાનસેન ।

તસ્યાવિલમ્બમનવદ્યમનન્તકલ્પં

અલ્પૈર્દિનૈઃ સૃજસિ સુન્દરિ વાગ્વિલાસમ્ ॥ 17 ॥

આધારમારુતનિરોધવશેન યેષાં

સિન્દૂરરઞ્જિતસરોજગુણાનુકારિ ।

દીપ્તં હૃદિ સ્ફુરતિ દેવિ વપુસ્ત્વદીયં

ધ્યાયન્તિ તાનિહ સમીહિતસિદ્ધિસાર્થાઃ ॥ 18 ॥

યે ચિન્તયન્ત્યરુણમણ્ડલમધ્યવર્તિ

રૂપં તવામ્બ નવયાવકપઙ્કપિઙ્ગમ્ ।

તેષાં સદૈવ કુસુમાયુધબાણભિન્ન-

-વક્ષઃસ્થલા મૃગદૃશો વશગા ભવન્તિ ॥ 19 ॥

ત્વામૈન્દવીમિવ કલામનુફાલદેશં

ઉદ્ભાસિતામ્બરતલામવલોકયન્તઃ ।

સદ્યો ભવાનિ સુધિયઃ કવયો ભવન્તિ

ત્વં ભાવનાહિતધિયાં કુલકામધેનુઃ ॥ 20 ॥

શર્વાણિ સર્વજનવન્દિતપાદપદ્મે

પદ્મચ્છદદ્યુતિવિડમ્બિતનેત્રલક્ષ્મિ ।

નિષ્પાપમૂર્તિજનમાનસરાજહંસિ

હંસિ ત્વમાપદમનેકવિધાં જનસ્ય ॥ 21 ॥

ઉત્તપ્તહેમરુચિરે ત્રિપુરે પુનીહિ

ચેતશ્ચિરન્તનમઘૌઘવનં લુનીહિ ।

કારાગૃહે નિગલબન્ધનયન્ત્રિતસ્ય

ત્વત્સંસ્મૃતૌ ઝટિતિ મે નિગલાસ્ત્રુટન્તિ ॥ 22 ॥

ત્વાં વ્યાપિનીતિ સુમના ઇતિ કુણ્ડલીતિ

ત્વાં કામિનીતિ કમલેતિ કલાવતીતિ ।

ત્વાં માલિનીતિ લલિતેત્યપરાજિતેતિ

દેવિ સ્તુવન્તિ વિજયેતિ જયેત્યુમેતિ ॥ 23 ॥

ઉદ્દામકામપરમાર્થસરોજખણ્ડ-

ચણ્ડદ્યુતિદ્યુતિમપાસિતષડ્વિકારામ્ ।

મોહદ્વિપેન્દ્રકદનોદ્યતબોધસિંહ-

-લીલાગુહાં ભગવતીં ત્રિપુરાં નમામિ ॥ 24 ॥

ગણેશવટુકસ્તુતા રતિસહાયકામાન્વિતા

સ્મરારિવરવિષ્ટરા કુસુમબાણબાણૈર્યુતા ।

અનઙ્ગકુસુમાદિભિઃ પરિવૃતા ચ સિદ્ધૈસ્ત્રિભિઃ

કદમ્બવનમધ્યગા ત્રિપુરસુન્દરી પાતુ નઃ ॥ 25 ॥

રુદ્રાણિ વિદ્રુમમયીં પ્રતિમામિવ ત્વાં

યે ચિન્તયન્ત્યરુણકાન્તિમનન્યરૂપામ્ ।

તાનેત્ય પક્ષ્મલદૃશઃ પ્રસભં ભજન્તે

કણ્ઠાવસક્તમૃદુબાહુલતાસ્તરુણ્યઃ ॥ 26 ॥

ત્વદ્રૂપૈકનિરૂપણપ્રણયિતાબન્ધો દૃશોસ્ત્વદ્ગુણ-

-ગ્રામાકર્ણનરાગિતા શ્રવણયોસ્ત્વત્સંસ્મૃતિશ્ચેતસિ ।

ત્વત્પાદાર્ચનચાતુરી કરયુગે ત્વત્કીર્તિતં વાચિ મે

કુત્રાપિ ત્વદુપાસનવ્યસનિતા મે દેવિ મા શામ્યતુ ॥ 27 ॥

ત્વદ્રૂપમુલ્લસિતદાડિમપુષ્પરક્તં

ઉદ્ભાવયેન્મદનદૈવતમક્ષરં યઃ ।

તં રૂપહીનમપિ મન્મથનિર્વિશેષં

આલોકયન્ત્યુરુનિતમ્બતટાસ્તરુણ્યઃ ॥ 28 ॥

બ્રહ્મેન્દ્રરુદ્રહરિચન્દ્રસહસ્રરશ્મિ-

-સ્કન્દદ્વિપાનનહુતાશનવન્દિતાયૈ ।

વાગીશ્વરિ ત્રિભુવનેશ્વરિ વિશ્વમાતઃ

અન્તર્બહિશ્ચ કૃતસંસ્થિતયે નમસ્તે ॥ 29 ॥

કસ્તોત્રમેતદનુવાસરમીશ્વરાયાઃ

શ્રેયસ્કરં પઠતિ વા યદિ વા શૃણોતિ ।

તસ્યેપ્સિતં ફલતિ રાજભિરીડ્યતેઽસૌ

જાયેત સ પ્રિયતમો મદિરેક્ષણાનામ્ ॥ 30 ॥

ઇતિ શ્રીકાલિદાસ વિરચિત પઞ્ચસ્તવ્યાં દ્વિતીયઃ ચર્ચાસ્તવઃ ।

Roman (IAST) Transliteration

pañcastavi – 2 carcāstavaḥ >>

saundaryavibhramabhuvo bhuvanādhipatya-

-saṅkalpakalpataravastripure jayanti |

ete kavitvakumadaprakarāvabodha-

-pūrṇendavastvayi jagajjanani praṇāmāḥ || 1 ||

devi stutivyatikare kṛtabuddhayaste

vācaspati prabhṛtayo'pi jaḍī bhavanti |

tasmānnisargajaḍimā katamo'hamatra

stotraṃ tava tripuratāpanapatni kartum || 2 ||

mātastathāpi bhavatīṃ bhavatīvratāpa-

-vicchittaye stutimahārṇava karṇadhāraḥ |

stotuṃ bhavāni sa bhavaccaraṇāravinda-

-bhaktigrahaḥ kimapi māṃ mukharī karoti || 3 ||

sūte jaganti bhavatī bhavatī bibharti

jāgarti tatkṣayakṛte bhavatī bhavāni |

mohaṃ bhinatti bhavatī bhavatī ruṇaddhi

līlāyitaṃ jayati citramidaṃ bhavatyāḥ || 4 ||

yasminmanāgapi navāmbujapatragaurīṃ

gaurīṃ prasādamadhurāṃ dṛśamādadhāsi |

tasminnirantaramanaṅgaśarāvakīrṇa-

-sīmantinīnayanasantatayaḥ patanti || 5 ||

pṛthvībhujo'pyudayanaprabhavasya tasya

vidyādhara praṇati cumbita pādapīṭhaḥ |

taccakravartipadavīpraṇayaḥ sa eṣaḥ

tvatpādapaṅkajarajaḥ kaṇajaḥ prasādaḥ || 6 ||

tvatpādapaṅkajaraja praṇipātapūrvaiḥ

puṇyairanalpamatibhiḥ kṛtibhiḥ kavīndraiḥ |

kṣīrakṣapākaradukūlahimāvadātā

kairapyavāpi bhuvanatritaye'pi kīrtiḥ || 7 ||

kalpadrumaprasavakalpitacitrapūjāṃ

uddīpita priyatamāmadaraktagītim |

nityaṃ bhavāni bhavatīmupavīṇayanti

vidyādharāḥ kanakaśailaguhāgṛheṣu || 8 ||

lakṣmīvaśīkaraṇakarmaṇi kāminīnāṃ

ākarṣaṇavyatikareṣu ca siddhamantraḥ |

nīrandhramohatimiracchidurapradīpo

devi tvadaṅghrijanito jayati prasādaḥ || 9 ||

devi tvadaṅghrinakharatnabhuvo mayūkhāḥ

pratyagramauktikaruco mudamudvahanti |

sevānativyatikare surasundarīṇāṃ

sīmantasīmni kusumastabakāyitaṃ yaiḥ || 10 ||

mūrdhni sphurattuhinadīdhitidīptidīptaṃ

madhye lalāṭamamarāyudharaśmicitram |

hṛccakracumbi hutabhukkaṇikānukāri

jyotiryadetadidamamba tava svarūpam || 11 ||

rūpaṃ tava sphuritacandramarīcigauraṃ

ālokate śirasi vāgadhidaivataṃ yaḥ |

niḥsīmasūktiracanāmṛtanirjharasya

tasya prasādamadhurāḥ prasaranti vācaḥ || 12 ||

sindūrapāṃsupaṭalacchuritāmiva dyāṃ

tvattejasā jaturasasnapitāmivorvīm |

yaḥ paśyati kṣaṇamapi tripure vihāya

vrīḍāṃ mṛḍāni sudṛśastamanudravanti || 13 ||

mātarmuhūrtamapi yaḥ smarati svarūpaṃ

lākṣārasaprasaratantunibhaṃ bhavatyāḥ |

dhyāyantyananyamanasastamanaṅgataptāḥ

pradyumnasīmni subhagatvaguṇaṃ taruṇyaḥ || 14 ||

yo'yaṃ cakāsti gaganārṇavaratnaminduḥ

yo'yaṃ surāsuraguruḥ puruṣaḥ purāṇaḥ |

yadvāmamardhamidamandhakasūdanasya

devi tvameva taditi pratipādayanti || 15 ||

icchānurūpamanurūpaguṇaprakarṣa

saṅkarṣiṇi tvamabhimṛśya yadā bibharṣi |

jāyeta sa tribhuvanaika gurustadānīṃ

devaḥ śivo'pi bhuvanatrayasūtradhāraḥ || 16 ||

dhyātāsi haimavati yena himāṃśuraśmi-

-mālāmaladyutirakalmaṣamānasena |

tasyāvilambamanavadyamanantakalpaṃ

alpairdinaiḥ sṛjasi sundari vāgvilāsam || 17 ||

ādhāramārutanirodhavaśena yeṣāṃ

sindūrarañjitasarojaguṇānukāri |

dīptaṃ hṛdi sphurati devi vapustvadīyaṃ

dhyāyanti tāniha samīhitasiddhisārthāḥ || 18 ||

ye cintayantyaruṇamaṇḍalamadhyavarti

rūpaṃ tavāmba navayāvakapaṅkapiṅgam |

teṣāṃ sadaiva kusumāyudhabāṇabhinna-

-vakṣaḥsthalā mṛgadṛśo vaśagā bhavanti || 19 ||

tvāmaindavīmiva kalāmanuphāladeśaṃ

udbhāsitāmbaratalāmavalokayantaḥ |

sadyo bhavāni sudhiyaḥ kavayo bhavanti

tvaṃ bhāvanāhitadhiyāṃ kulakāmadhenuḥ || 20 ||

śarvāṇi sarvajanavanditapādapadme

padmacchadadyutiviḍambitanetralakṣmi |

niṣpāpamūrtijanamānasarājahaṃsi

haṃsi tvamāpadamanekavidhāṃ janasya || 21 ||

uttaptahemarucire tripure punīhi

cetaścirantanamaghaughavanaṃ lunīhi |

kārāgṛhe nigalabandhanayantritasya

tvatsaṃsmṛtau jhaṭiti me nigalāstruṭanti || 22 ||

tvāṃ vyāpinīti sumanā iti kuṇḍalīti

tvāṃ kāminīti kamaleti kalāvatīti |

tvāṃ mālinīti lalitetyaparājiteti

devi stuvanti vijayeti jayetyumeti || 23 ||

uddāmakāmaparamārthasarojakhaṇḍa-

caṇḍadyutidyutimapāsitaṣaḍvikārām |

mohadvipendrakadanodyatabodhasiṃha-

-līlāguhāṃ bhagavatīṃ tripurāṃ namāmi || 24 ||

gaṇeśavaṭukastutā ratisahāyakāmānvitā

smarārivaraviṣṭarā kusumabāṇabāṇairyutā |

anaṅgakusumādibhiḥ parivṛtā ca siddhaistribhiḥ

kadambavanamadhyagā tripurasundarī pātu naḥ || 25 ||

rudrāṇi vidrumamayīṃ pratimāmiva tvāṃ

ye cintayantyaruṇakāntimananyarūpām |

tānetya pakṣmaladṛśaḥ prasabhaṃ bhajante

kaṇṭhāvasaktamṛdubāhulatāstaruṇyaḥ || 26 ||

tvadrūpaikanirūpaṇapraṇayitābandho dṛśostvadguṇa-

-grāmākarṇanarāgitā śravaṇayostvatsaṃsmṛtiścetasi |

tvatpādārcanacāturī karayuge tvatkīrtitaṃ vāci me

kutrāpi tvadupāsanavyasanitā me devi mā śāmyatu || 27 ||

tvadrūpamullasitadāḍimapuṣparaktaṃ

udbhāvayenmadanadaivatamakṣaraṃ yaḥ |

taṃ rūpahīnamapi manmathanirviśeṣaṃ

ālokayantyurunitambataṭāstaruṇyaḥ || 28 ||

brahmendrarudraharicandrasahasraraśmi-

-skandadvipānanahutāśanavanditāyai |

vāgīśvari tribhuvaneśvari viśvamātaḥ

antarbahiśca kṛtasaṃsthitaye namaste || 29 ||

kastotrametadanuvāsaramīśvarāyāḥ

śreyaskaraṃ paṭhati vā yadi vā śṛṇoti |

tasyepsitaṃ phalati rājabhirīḍyate'sau

jāyeta sa priyatamo madirekṣaṇānām || 30 ||

iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ dvitīyaḥ carcāstavaḥ |