Shrimadbhagavadgita Parayana - Ashtamo'dhyayah

ॐ

શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા પારાયણ - અષ્ટમોઽધ્યાયઃ

Gita Vyasa Gujarati

ૐ શ્રી પરમાત્મને નમઃ

અથ અષ્ટમોઽધ્યાયઃ

અક્ષરપરબ્રહ્મયોગઃ

અર્જુન ઉવાચ

કિં તદ્બ્રહ્મ કિમધ્યાત્મં કિં કર્મ પુરુષોત્તમ ।

અધિભૂતં ચ કિં પ્રોક્તમ્ અધિદૈવં કિમુચ્યતે ॥1॥

અધિયજ્ઞઃ કથં કોઽત્ર દેહેઽસ્મિન્મધુસૂદન ।

પ્રયાણકાલે ચ કથં જ્ઞેયોઽસિ નિયતાત્મભિઃ ॥2॥

શ્રી ભગવાનુવાચ

અક્ષરં બ્રહ્મ પરમં સ્વભાવોઽધ્યાત્મમુચ્યતે ।

ભૂતભાવોદ્ભવકરઃ વિસર્ગઃ કર્મસઞ્જ્ઞિતઃ ॥3॥

અધિભૂતં ક્ષરો ભાવઃ પુરુષશ્ચાધિદૈવતમ્ ।

અધિયજ્ઞોઽહમેવાત્ર દેહે દેહભૃતાં વર ॥4॥

અન્તકાલે ચ મામેવ સ્મરન્મુક્ત્વા કલેવરમ્ ।

યઃ પ્રયાતિ સ મદ્ભાવં યાતિ નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ ॥5॥

યં યં વાપિ સ્મરન્ભાવં ત્યજત્યન્તે કલેવરમ્ ।

તં તમેવૈતિ કૌન્તેય સદા તદ્ભાવભાવિતઃ ॥6॥

તસ્માત્સર્વેષુ કાલેષુ મામનુસ્મર યુધ્ય ચ ।

મય્યર્પિતમનોબુદ્ધિઃ મામેવૈષ્યસ્યસંશયમ્ ॥7॥

અભ્યાસયોગયુક્તેન ચેતસા નાન્યગામિના ।

પરમં પુરુષં દિવ્યં યાતિ પાર્થાનુચિન્તયન્ ॥8॥

કવિં પુરાણમનુશાસિતારમ્ અણોરણીયાંસમનુસ્મરેદ્યઃ ।

સર્વસ્ય ધાતારમચિન્ત્યરૂપં આદિત્યવર્ણં તમસઃ પરસ્તાત્ ॥9॥

પ્રયાણકાલે મનસાઽચલેન ભક્ત્યા યુક્તો યોગબલેન ચૈવ ।

ભ્રુવોર્મધ્યે પ્રાણમાવેશ્ય સમ્યક્ સ તં પરં પુરુષમુપૈતિ દિવ્યમ્ ॥10॥

યદક્ષરં વેદવિદો વદન્તિ વિશન્તિ યદ્યતયો વીતરાગાઃ ।

યદિચ્છન્તો બ્રહ્મચર્યં ચરન્તિ તત્તે પદં સઙ્ગ્રહેણ પ્રવક્ષ્યે ॥11॥

સર્વદ્વારાણિ સંયમ્ય મનો હૃદિ નિરુધ્ય ચ ।

મૂર્ધ્ન્યાધાયાત્મનઃ પ્રાણમ્ આસ્થિતો યોગધારણામ્ ॥12॥

ઓમિત્યેકાક્ષરં બ્રહ્મ વ્યાહરન્મામનુસ્મરન્ ।

યઃ પ્રયાતિ ત્યજન્દેહં સ યાતિ પરમાં ગતિમ્ ॥13॥

અનન્યચેતાઃ સતતં યો માં સ્મરતિ નિત્યશઃ ।

તસ્યાહં સુલભઃ પાર્થ નિત્યયુક્તસ્ય યોગિનઃ ॥14॥

મામુપેત્ય પુનર્જન્મ દુઃખાલયમશાશ્વતમ્ ।

નાપ્નુવન્તિ મહાત્માનઃ સંસિદ્ધિં પરમાં ગતાઃ ॥15॥

આબ્રહ્મભુવનાલ્લોકાઃ પુનરાવર્તિનોઽર્જુન ।

મામુપેત્ય તુ કૌન્તેય પુનર્જન્મ ન વિદ્યતે ॥16॥

સહસ્રયુગપર્યન્તમ્ અહર્યદ્બ્રહ્મણો વિદુઃ ।

રાત્રિં યુગસહસ્રાન્તાં તેઽહોરાત્રવિદો જનાઃ ॥17॥

અવ્યક્તાદ્વ્યક્તયઃ સર્વાઃ પ્રભવન્ત્યહરાગમે ।

રાત્ર્યાગમે પ્રલીયન્તે તત્રૈવાવ્યક્તસઞ્જ્ઞકે ॥18॥

ભૂતગ્રામઃ સ એવાયં ભૂત્વા ભૂત્વા પ્રલીયતે ।

રાત્ર્યાગમેઽવશઃ પાર્થ પ્રભવત્યહરાગમે ॥19॥

પરસ્તસ્માત્તુ ભાવોઽન્યઃ અવ્યક્તોઽવ્યક્તાત્સનાતનઃ ।

યઃ સ સર્વેષુ ભૂતેષુ નશ્યત્સુ ન વિનશ્યતિ ॥20॥

અવ્યક્તોઽક્ષર ઇત્યુક્તઃ તમાહુઃ પરમાં ગતિમ્ ।

યં પ્રાપ્ય ન નિવર્તન્તે તદ્ધામ પરમં મમ ॥21॥

પુરુષઃ સ પરઃ પાર્થ ભક્ત્યા લભ્યસ્ત્વનન્યયા ।

યસ્યાન્તઃ સ્થાનિ ભૂતાનિ યેન સર્વમિદં તતમ્ ॥22॥

યત્ર કાલે ત્વનાવૃત્તિમ્ આવૃત્તિં ચૈવ યોગિનઃ ।

પ્રયાતા યાન્તિ તં કાલં વક્ષ્યામિ ભરતર્ષભ ॥23॥

અગ્નિર્જ્યોતિરહઃ શુક્લઃ ષણ્માસા ઉત્તરાયણમ્ ।

તત્ર પ્રયાતા ગચ્છન્તિ બ્રહ્મ બ્રહ્મવિદો જનાઃ ॥24॥

ધૂમો રાત્રિસ્તથા કૃષ્ણઃ ષણ્માસા દક્ષિણાયનમ્ ।

તત્ર ચાન્દ્રમસં જ્યોતિઃ યોગી પ્રાપ્ય નિવર્તતે ॥25॥

શુક્લકૃષ્ણે ગતી હ્યેતે જગતઃ શાશ્વતે મતે ।

એકયા યાત્યનાવૃત્તિમ્ અન્યયાઽઽવર્તતે પુનઃ ॥26॥

નૈતે સૃતી પાર્થ જાનન્ યોગી મુહ્યતિ કશ્ચન ।

તસ્માત્સર્વેષુ કાલેષુ યોગયુક્તો ભવાર્જુન ॥27॥

વેદેષુ યજ્ઞેષુ તપસ્સુ ચૈવ દાનેષુ યત્પુણ્યફલં પ્રદિષ્ટમ્ ।

અત્યેતિ તત્સર્વમિદં વિદિત્વા યોગી પરં સ્થાનમુપૈતિ ચાદ્યમ્ ॥28॥

॥ ૐ તત્સદિતિ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતાસુ ઉપનિષત્સુ બ્રહ્મવિદ્યાયાં

યોગશાસ્ત્રે શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે અક્ષરપરબ્રહ્મયોગો નામ અષ્ટમોઽધ્યાયઃ ॥8

Roman (IAST) Transliteration

oṃ śrī paramātmane namaḥ

atha aṣṭamo'dhyāyaḥ

akṣaraparabrahmayogaḥ

arjuna uvāca

kiṃ tadbrahma kimadhyātmaṃ kiṃ karma puruṣottama |

adhibhūtaṃ ca kiṃ proktam adhidaivaṃ kimucyate ||1||

adhiyajñaḥ kathaṃ ko'tra dehe'sminmadhusūdana |

prayāṇakāle ca kathaṃ jñeyo'si niyatātmabhiḥ ||2||

śrī bhagavānuvāca

akṣaraṃ brahma paramaṃ svabhāvo'dhyātmamucyate |

bhūtabhāvodbhavakaraḥ visargaḥ karmasañjñitaḥ ||3||

adhibhūtaṃ kṣaro bhāvaḥ puruṣaścādhidaivatam |

adhiyajño'hamevātra dehe dehabhṛtāṃ vara ||4||

antakāle ca māmeva smaranmuktvā kalevaram |

yaḥ prayāti sa madbhāvaṃ yāti nāstyatra saṃśayaḥ ||5||

yaṃ yaṃ vāpi smaranbhāvaṃ tyajatyante kalevaram |

taṃ tamevaiti kaunteya sadā tadbhāvabhāvitaḥ ||6||

tasmātsarveṣu kāleṣu māmanusmara yudhya ca |

mayyarpitamanobuddhiḥ māmevaiṣyasyasaṃśayam ||7||

abhyāsayogayuktena cetasā nānyagāminā |

paramaṃ puruṣaṃ divyaṃ yāti pārthānucintayan ||8||

kaviṃ purāṇamanuśāsitāram aṇoraṇīyāṃsamanusmaredyaḥ |

sarvasya dhātāramacintyarūpaṃ ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt ||9||

prayāṇakāle manasā'calena bhaktyā yukto yogabalena caiva |

bhruvormadhye prāṇamāveśya samyak sa taṃ paraṃ puruṣamupaiti divyam ||10||

yadakṣaraṃ vedavido vadanti viśanti yadyatayo vītarāgāḥ |

yadicchanto brahmacaryaṃ caranti tatte padaṃ saṅgraheṇa pravakṣye ||11||

sarvadvārāṇi saṃyamya mano hṛdi nirudhya ca |

mūrdhnyādhāyātmanaḥ prāṇam āsthito yogadhāraṇām ||12||

omityekākṣaraṃ brahma vyāharanmāmanusmaran |

yaḥ prayāti tyajandehaṃ sa yāti paramāṃ gatim ||13||

ananyacetāḥ satataṃ yo māṃ smarati nityaśaḥ |

tasyāhaṃ sulabhaḥ pārtha nityayuktasya yoginaḥ ||14||

māmupetya punarjanma duḥkhālayamaśāśvatam |

nāpnuvanti mahātmānaḥ saṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ ||15||

ābrahmabhuvanāllokāḥ punarāvartino'rjuna |

māmupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate ||16||

sahasrayugaparyantam aharyadbrahmaṇo viduḥ |

rātriṃ yugasahasrāntāṃ te'horātravido janāḥ ||17||

avyaktādvyaktayaḥ sarvāḥ prabhavantyaharāgame |

rātryāgame pralīyante tatraivāvyaktasañjñake ||18||

bhūtagrāmaḥ sa evāyaṃ bhūtvā bhūtvā pralīyate |

rātryāgame'vaśaḥ pārtha prabhavatyaharāgame ||19||

parastasmāttu bhāvo'nyaḥ avyakto'vyaktātsanātanaḥ |

yaḥ sa sarveṣu bhūteṣu naśyatsu na vinaśyati ||20||

avyakto'kṣara ityuktaḥ tamāhuḥ paramāṃ gatim |

yaṃ prāpya na nivartante taddhāma paramaṃ mama ||21||

puruṣaḥ sa paraḥ pārtha bhaktyā labhyastvananyayā |

yasyāntaḥ sthāni bhūtāni yena sarvamidaṃ tatam ||22||

yatra kāle tvanāvṛttim āvṛttiṃ caiva yoginaḥ |

prayātā yānti taṃ kālaṃ vakṣyāmi bharatarṣabha ||23||

agnirjyotirahaḥ śuklaḥ ṣaṇmāsā uttarāyaṇam |

tatra prayātā gacchanti brahma brahmavido janāḥ ||24||

dhūmo rātristathā kṛṣṇaḥ ṣaṇmāsā dakṣiṇāyanam |

tatra cāndramasaṃ jyotiḥ yogī prāpya nivartate ||25||

śuklakṛṣṇe gatī hyete jagataḥ śāśvate mate |

ekayā yātyanāvṛttim anyayā''vartate punaḥ ||26||

naite sṛtī pārtha jānan yogī muhyati kaścana |

tasmātsarveṣu kāleṣu yogayukto bhavārjuna ||27||

vedeṣu yajñeṣu tapassu caiva dāneṣu yatpuṇyaphalaṃ pradiṣṭam |

atyeti tatsarvamidaṃ viditvā yogī paraṃ sthānamupaiti cādyam ||28||

|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ

yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde akṣaraparabrahmayogo nāma aṣṭamo'dhyāyaḥ ||8