śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaḍaśītitamassargaḥ |
athatasyāmavasthāyāṃlakṣmaṇaṃrāvaṇānujaḥ |
pareṣāmahitaṃvākyamarthasādhakamabravīt || 1 ||
yadetadrākṣasānīkammeghaśyāmaṃvilokyate |
etadāyodhyatāṃśīghraṅkapibhipādapāyudhaiḥ || 2 ||
asyānīkasyamahatobhedaneyatalakṣmaṇa |
rākṣasendrasuto'pyatrabhinnedṛśyobhaviṣyati || 3 ||
satvamindrāśaniprakhyaiḥśarairavakiranparān |
abhidravāśuyāvadvainaitatkarmasamāpyate || 4 ||
ja hivīradurātmānammāyāparamadhārmikam |
rāvaṇiṅkrūrakarmāṇaṃsarvalokabhayāvaham || 5 ||
vibhīṣaṇavacśrutvālakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
vavarṣaśaravarṣāṇirākṣasendrasutamprati || 6 ||
ṛkṣāḥśākhāmṛgāścaivadrumadrinakhayodhinaḥ |
abhyadhāvantasahitāstadanīkamavasthitam || 7 ||
rākṣasāścaśitairbhāṇairasibhiśśaktitomaraiḥ |
udyadaisasaṃ vartantasamarekapisainyajighāṃsavaḥ || 8 ||
sa samprahārastumulaḥsañjajñekapirakṣasām |
śabdenamahatālaṅkānnādayanvaisamantataḥ || 9 ||
śastraścavividhākāraiśśitairbāṇaiścapādapaiḥ |
udyatairgiriśṛṅgaiścaghorairākāśamāvṛtam || 10 ||
terākṣasāvānareṣuvikṛtānanabāhavaḥ |
niveśayantaḥśastrāṇicakrustesumahadbhayam || 11 ||
tathaivasakalairvṛkṣairgiriśṛṅgaiścavānarāḥ |
abhijaghnujaghnuścasamarerākṣasarṣabhān || 12 ||
ṛkṣavānaramukhyaiścamahākāyairmahābalaiḥ |
rakṣasāṃyudhyamānānāmmahadbhayamajāyata || 13 ||
svamanīkaṃviṣaṇṇantuśrutvāśatrubhirarditam |
udatiṣṭhatadurdarṣaḥ sa karmaṇyananuṣṭhite || 14 ||
vṛkṣāndhakārānnirgamyajātakrodhaḥ sa rāvaṇiḥ |
āruroharathaṃsajjampūrvayuktaṃsusaṃyatam || 15 ||
sa bhīmakārmukadharaḥkālameghasamaprabhaḥ |
raktāsyanayanokṛddhomabhaumṛtyurivāntakaḥ || 16 ||
dṛṣṭavaivaturathasthantamparyavartatatadbalam |
rakṣasāmbhīmavegānāṃlakṣmaṇenayuyutsatām || 17 ||
tasmin kāletuhanūmānudyamyasudurāsadam |
dharaṇīdharasaṅkāśomahāvṛkṣamarindamaḥ || 18 ||
sa rākṣasānāntatsainyaṅkālāgnirivanirdahan |
cakārabahubhirvakṣairniḥsañjñaṃyudhivānaraḥ || 19 ||
vidhvaṃsantantarasādṛṣṭavaivapavanātmajam |
rākṣasānāṃsahasrāṇihanūmantamavākiran || 20 ||
śitaśūladharāśśūlairasibhiścāsipāṇayaḥ |
śaktihastāścabhiśśaktipaṭṭasaiḥ paṭṭasāyudhāḥ || 21 ||
parighaiścagadābhiścakuntaiścaśubhadarśanaiḥ |
śataśaścaśataghnībhirāyasairapimudgaraiḥ || 22 ||
ghoraiḥparaśubhiścaivabhidanipālaiścarākṣasāḥ |
muṣṭibhirvajrakalpaiścatalairaśanisannibhaiḥ || 23 ||
abhijaghnuḥsamāsādyasamantātparvatopamam |
teṣāmapi ca saṅgruddhaścakārakadanammahat || 24 ||
sa dadarśakapiśreṣṭhamacalopamamindrajit |
sūdamānamasantrastamamitrān pavanātmajam || 25 ||
sa sārathimuvācedaṃyāhiyatraiṣavānaraḥ |
kṣayamevahinaḥkuryādrākṣasāmupekṣitaḥ || 26 ||
ityuktassārathistenayayauyatra na mārutiḥ |
vahan paramadurdharṣaṃsthitamindrajitaṃrathe || 27 ||
so'bhyupetyaśarānkhaṅgānpaṭṭasāsiparaśvadhān |
abhyavarṣatadurdharṣaḥkapimūrthanirākṣasaḥ || 28 ||
tāniśastrāṇighorāṇipratigṛhya sa mārutiḥ |
roṣeṇamahatāviṣṭovākyañcedamuvāca ha || 29 ||
yudhyasvayadiśūro'sirāvaṇātmajadurmate |
vāyuputraṃsamāsādya na jīvan pratiyāsyasi || 30 ||
bāhubhyāṃsampratiyudhyasvayadimedvandvamāhave |
vegaṃsahasvadurbuddhetatastvaṃrakṣasāṃvaraḥ || 31 ||
hanūmantañjighāṃsantaṃsamudyataśarāsanam |
rāvaṇātmajamācaṣṭe lakṣmaṇāya vibhīṣaṇaḥ || 32 ||
yassavāsavanirjetārāvaṇasyātmasambhavaḥ |
sa eṣarathamāsthāyahanūmantañjighāṃsati || 33 ||
tamapratimasaṃsthānaiśśaraiśśatrunivāraṇaiḥ |
jīvitāntakarairghoraiḥsaumitrerāvaṇiñjahi || 34 ||
ityevamuktastutadāmahātmāvibhīṣaṇenārivibhīṣaṇena |
dadarśatamparvatasannikāśaṃrathasthitambhīmabalandurāsadam || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaḍaśītitamassargaḥ ||