śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcasaptatitamassargaḥ |
rāma dāśarathe rāma vīryaṃ te śrūyate'dbhutam |
dhanuṣo bhedanaṃ caiva nikhilena mayā śrutam || 1 ||
tadadbhutamacintyaṃ ca bhedanaṃ dhanuṣastvayā |
tacchrutvā'hamanuprāpto dhanurgṛhyāparaṃ śubham || 2 ||
tadidaṃ ghorasaṅkāśaṃ jāmadagnyaṃ mahaddhanuḥ |
pūrayasva śareṇaiva svabalaṃ darśayasva ca || 3 ||
tadahaṃ te balaṃ dṛṣṭvā dhanuṣo'sya prapūraṇe |
dvandvayuddhaṃ pradāsyāmi vīryaślāghyasya rāghava || 4 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā rājā daśarathastadā |
viṣaṇṇavadano dīnaḥ prāñjalirvākyamabravīt || 5 ||
kṣatraroṣātpraśāntastvaṃ brāhmaṇaśca mahāyaśāḥ |
bālānāṃ mama putrāṇāmabhayaṃ dātumarhasi || 6 ||
bhārgavāṇāṃ kule jātaḥ svādhyāyavrataśālinām |
sahāsrākṣe pratijñāya śastraṃ nikṣiptavānasi || 7 ||
sa tvaṃ dharmaparo bhūtvā kāśyapāya vasundharām |
dattvā vanamupāgamya mahendrakṛtaketanaḥ || 8 ||
mama sarvavināśāya samprāptastvaṃ mahāmune |
na caikasmin hate rāme sarve jīvāmahe vayam || 9 ||
bruvatyevaṃ daśarathe jāmadagnyaḥ pratāpavān |
anādṛtyaiva tadvākyaṃ rāmamevābhyabhāṣata || 10 ||
ime dve dhanuṣī śreṣṭhe divye lokābhiviśrute |
dṛḍhe balavatī mukhye sukṛte viśvakarmaṇā || 11 ||
atisṛṣṭaṃ surairekaṃ tryambakāya yuyutsave |
tripuraghnaṃ naraśreṣṭha bhagnaṃ kākutstha yattvayā || 12 ||
idaṃ dvitīyaṃ durdharṣaṃ viṣṇordattaṃ surottamaiḥ |
tadidaṃ vaiṣṇavaṃ rāma dhanuḥ paramabhāsvaram |
samānasāraṃ kākutstha raudreṇa dhanuṣā tvidam || 13 ||
tadā tu devatāssarvāḥ pṛcchanti sma pitāmaham |
śitikaṇṭhasya viṣṇośca balābalanirīkṣayā || 14 ||
abhiprāyaṃ tu vijñāya devatānāṃ pitāmahaḥ |
virodhaṃ janayāmāsa tayo ssatyavatāṃ varaḥ || 15 ||
virodhe ca mahadyuddhamabhavadromaharṣaṇam |
śitikaṇṭhasya viṣṇośca parasparajigīṣuṇoḥ || 16 ||
tadā tu jṛmbhitaṃ śaivaṃ dhanurbhīmaparākramam |
huṅkāreṇa mahādeva stambhito'tha trilocanaḥ || 17 ||
devaistadā samāgamya sarṣisaghai ssacāraṇaiḥ |
yācitau praśamaṃ tatra jagmatustau surottamau || 18 ||
jṛmbhitaṃ taddhanurdrṛṣṭvā śaivaṃ viṣṇuparākramaiḥ |
adhikaṃ menire viṣṇuṃ devā ssarṣigaṇāstadā || 19 ||
dhanū rudrastu saṅkṛddho videheṣu mahāyaśāḥ |
devarātasya rājarṣerdadau haste sasāyakam || 20 ||
idaṃ ca vaiṣṇavaṃ rāma dhanuḥ parapurañjayam |
ṛcīke bhārgave prādādviṣṇuḥ sa nyāsamuttamam || 21 ||
ṛcīkastu mahātejāḥ putrasyāpratikarmaṇaḥ |
piturmama dadau divyaṃ jamadagnermahātmanaḥ || 22 ||
nyastaśastre pitari me tapobalasamanvite |
arjuno vidadhe mṛtyuṃ prākṛtāṃ buddhimāsthitaḥ || 23 ||
vadhamapratirūpaṃ tu pitu śśṛtvā sudāruṇam |
kṣatramutsādayanroṣājjātaṃ jātamanekaśaḥ || 24 ||
pṛthivīṃ cākhilāṃ prāpya kāśyapāya mahātmane |
yajñasyānte tadā rāma dakṣiṇāṃ puṇyakarmaṇe |
dattvā mahendranilayastapobalasamanvitaḥ || 25 ||
adyatūttamavīryeṇa tvayā rāma mahābala |
śrutavān dhanuṣo bhedaṃ tato'haṃ drutamāgataḥ || 26 ||
tadidaṃ vaiṣṇavaṃ rāma pitṛpaitāmahaṃ mahat |
kṣatradharmaṃ puraskṛtya gṛhṇīṣva dhanuruttamam || 27 ||
yojayasva dhanuśśreṣṭhe śaraṃ parapurañjayam |
yadi śaknoṣi kākutstha dvandvaṃ dāsyāmi te tataḥ || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcasaptatitamassargaḥ ||