📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
𑌪𑌤𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿 𑌯𑍋𑌗 𑌸𑍂𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 - 1 (𑌸𑌮𑌾𑌧𑌿 𑌪𑌾𑌦)
Patanjali Yoga Sutrani - 1 (samadhi Pada)
Patanjali Grantha
𑌅𑌥 𑌸𑌮𑌾𑌧𑌿𑌪𑌾𑌦𑌃 ।
𑌅𑌥 𑌯𑍋𑌗𑌾𑌨𑍁𑌶𑌾𑌸𑌨𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌯𑍋𑌗𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌰𑍋𑌧𑌃 ॥ 2 ॥
𑌤𑌦𑌾 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍇𑌽𑌵𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌿 𑌸𑌾𑌰𑍂𑌪𑍍𑌯𑌮𑌿𑌤𑌰𑌤𑍍𑌰 ॥ 4 ॥
𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌯𑌃 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌤𑌯𑍍𑌯𑌃 𑌕𑍍𑌲𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌽𑌕𑍍𑌲𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌃 ॥ 5 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌣 𑌵𑌿𑌪𑌰𑍍𑌯𑌯 𑌵𑌿𑌕𑌲𑍍𑌪 𑌨𑌿𑌦𑍍𑌰𑌾 𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑌯𑌃 ॥ 6 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌷𑌾𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑌾𑌗𑌮𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌣𑌾𑌨𑌿 ॥ 7 ॥
𑌵𑌿𑌪𑌰𑍍𑌯𑌯𑍋 𑌮𑌿𑌥𑍍𑌯𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌮𑌤𑌦𑍍𑌰𑍂𑌪 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌶𑌬𑍍𑌦𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌾𑌨𑍁𑌪𑌾𑌤𑍀 𑌵𑌸𑍍𑌤𑍁𑌶𑍂𑌨𑍍𑌯𑍋 𑌵𑌿𑌕𑌲𑍍𑌪𑌃 ॥ 9 ॥
𑌅𑌭𑌾𑌵 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌯𑌾𑌲𑌮𑍍𑌬𑌨𑌾 𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌿𑌰𑍍𑌨𑌿𑌦𑍍𑌰𑌾 ॥ 10 ॥
𑌅𑌨𑍁𑌭𑍂𑌤 𑌵𑌿𑌷𑌯𑌾𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌮𑍋𑌷𑌃 𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑌿𑌃 ॥ 11 ॥
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌾𑌸 𑌵𑍈𑌰𑌾𑌗𑍍𑌯𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌤𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍋𑌧𑌃 ॥ 12 ॥
𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑍗 𑌯𑌤𑍍𑌨𑍋𑌽𑌭𑍍𑌯𑌾𑌸𑌃 ॥ 13 ॥
𑌸 𑌤𑍁 𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌕𑌾𑌲 𑌨𑍈𑌰𑌨𑍍𑌤𑌰𑍍𑌯 𑌸𑌤𑍍𑌕𑌾𑌰𑌾𑌸𑍇𑌵𑌿𑌤𑍋 𑌦𑍃𑌢𑌭𑍂𑌮𑌿𑌃 ॥ 14 ॥
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌨𑍁𑌶𑍍𑌰𑌵𑌿𑌕 𑌵𑌿𑌷𑌯 𑌵𑌿𑌤𑍃𑌷𑍍𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌶𑍀𑌕𑌾𑌰𑌸𑌞𑍍𑌜𑍍𑌞𑌾 𑌵𑍈𑌰𑌾𑌗𑍍𑌯𑌮𑍍 ॥ 15 ॥
𑌤𑌤𑍍𑌪𑌰𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑍇-𑌰𑍍𑌗𑍁𑌣𑌵𑍈𑌤𑍃𑌷𑍍𑌣𑍍𑌯𑌮𑍍 ॥ 16 ॥
𑌵𑌿𑌤𑌰𑍍𑌕 𑌵𑌿𑌚𑌾𑌰𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌾𑌸𑍍𑌮𑌿𑌤𑌾𑌰𑍂𑌪𑌾𑌨𑍁𑌗𑌮𑌾𑌤𑍍 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌃 ॥ 17 ॥
𑌵𑌿𑌰𑌾𑌮𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌯𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌸𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌃 𑌸𑌂𑌸𑍍𑌕𑌾𑌰𑌶𑍇𑌷𑍋𑌽𑌨𑍍𑌯𑌃 ॥ 18 ॥
𑌭𑌵𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌯𑍋 𑌵𑌿𑌦𑍇𑌹𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑌿𑌲𑌯𑌾𑌨𑌾𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌶𑍍𑌰𑌦𑍍𑌧𑌾 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯 𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑌿 𑌸𑌮𑌾𑌧𑌿𑌪𑍍𑌰𑌜𑍍𑌞𑌾 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌕 𑌇𑌤𑌰𑍇𑌷𑌾𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌤𑍀𑌵𑍍𑌰𑌸𑌂𑌵𑍇𑌗𑌾𑌨𑌾𑌮𑌾𑌸𑌨𑍍𑌨𑌃 ॥ 21 ॥
𑌮𑍃𑌦𑍁𑌮𑌧𑍍𑌯𑌾𑌧𑌿𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍𑌤𑌤𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑌃 ॥ 22 ॥
𑌈𑌶𑍍𑌵𑌰𑌪𑍍𑌰𑌣𑌿𑌧𑌾𑌨𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾 ॥ 23 ॥
𑌕𑍍𑌲𑍇𑌶 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌵𑌿𑌪𑌾𑌕𑌾𑌶𑌯𑍈𑌰𑌪𑌰𑌾𑌮𑍃𑌷𑍍𑌟𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷 𑌈𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ॥ 24 ॥
𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌨𑌿𑌰𑌤𑌿𑌶𑌯𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌜𑍍𑌞𑌬𑍀𑌜𑌮𑍍 ॥ 25 ॥
𑌸 𑌏𑌷𑌃 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑍇𑌷𑌾𑌮𑌪𑌿 𑌗𑍁𑌰𑍁𑌃 𑌕𑌾𑌲𑍇𑌨𑌾𑌨𑌵𑌚𑍍𑌛𑍇𑌦𑌾𑌤𑍍 ॥ 26 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌾𑌚𑌕𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌵𑌃 ॥ 27 ॥
𑌤𑌜𑍍𑌜𑌪𑌸𑍍𑌤𑌦𑌰𑍍𑌥𑌭𑌾𑌵𑌨𑌮𑍍 ॥ 28 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌚𑍇𑌤𑌨𑌾𑌧𑌿𑌗𑌮𑍋𑌽𑌪𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌰𑌾𑌯𑌾𑌭𑌾𑌵𑌶𑍍𑌚 ॥ 29 ॥
𑌵𑍍𑌯𑌾𑌧𑌿 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌨 𑌸𑌂𑌶𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌦𑌾𑌲𑌸𑍍𑌯𑌾𑌵𑌿𑌰𑌤𑌿 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿
𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌾𑌲𑌬𑍍𑌧𑌭𑍂𑌮𑌿𑌕𑌤𑍍𑌵𑌾𑌨𑌵𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌤𑍍𑌵𑌾𑌨𑌿 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌵𑌿𑌕𑍍𑌷𑍇𑌪𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇𑌂𑌽𑌤𑌰𑌾𑌯𑌾𑌃 ॥ 30 ॥
𑌦𑍁𑌃𑌖 𑌦𑍗𑌰𑍍𑌮𑌨𑌸𑍍𑌯𑌾𑌙𑍍𑌗𑌮𑍇𑌜𑌯𑌤𑍍𑌵 𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑌪𑍍𑌰𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑌾 𑌵𑌿𑌕𑍍𑌷𑍇𑌪𑌸𑌹𑌭𑍁𑌵𑌃 ॥ 31 ॥
𑌤𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑍇𑌧𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑍇𑌕𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌸𑌃 ॥ 32 ॥
𑌮𑍈𑌤𑍍𑌰𑍀 𑌕𑌰𑍁𑌣𑌾 𑌮𑍁𑌦𑌿𑌤𑍋𑌪𑍇𑌕𑍍𑌷𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌸𑍁𑌖 𑌦𑍁𑌃𑌖 𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌾𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌷𑌯𑌾𑌣𑌾𑌮𑍍-𑌭𑌾𑌵𑌨𑌾𑌤𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌨𑌮𑍍 ॥ 33 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌚𑍍𑌛𑌰𑍍𑌦𑌨 𑌵𑌿𑌧𑌾𑌰𑌣𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌸𑍍𑌯 ॥ 34 ॥
𑌵𑌿𑌷𑌯𑌵𑌤𑍀 𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌿𑌰𑍁𑌤𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾 𑌮𑌨𑌸𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌬𑌨𑍍𑌧𑌿𑌨𑍀 ॥ 35 ॥
𑌵𑌿𑌶𑍋𑌕𑌾 𑌵𑌾 𑌜𑍍𑌯𑍋𑌤𑌿𑌷𑍍𑌮𑌤𑍀 ॥ 36 ॥
𑌵𑍀𑌤𑌰𑌾𑌗 𑌵𑌿𑌷𑌯𑌂 𑌵𑌾 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌮𑍍 ॥ 37 ॥
𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨 𑌨𑌿𑌦𑍍𑌰𑌾 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌾𑌲𑌮𑍍𑌬𑌨𑌂 𑌵𑌾 ॥ 38 ॥
𑌯𑌥𑌾𑌭𑌿𑌮𑌤𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾 ॥ 39 ॥
𑌪𑌰𑌮𑌾𑌣𑍁 𑌪𑌰𑌮 𑌮𑌹𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍𑌤𑍋𑌽𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌶𑍀𑌕𑌾𑌰𑌃 ॥ 40 ॥
𑌕𑍍𑌷𑍀𑌣𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍇𑌰𑌭𑌿𑌜𑌾𑌤𑌸𑍍𑌯𑍇𑌵 𑌮𑌣𑍇𑌰𑍍𑌗𑍍𑌰𑌹𑍀𑌤𑍃𑌗𑍍𑌰𑌹𑌣 𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌯𑍇𑌷𑍁 𑌤𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌤𑌦𑌞𑍍𑌜𑌨𑌤𑌾 𑌸𑌮𑌾𑌪𑌤𑍍𑌤𑌿𑌃 ॥ 41 ॥
𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌶𑌬𑍍𑌦𑌾𑌰𑍍𑌥 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨 𑌵𑌿𑌕𑌲𑍍𑌪𑍈𑌃 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌾 𑌸𑌵𑌿𑌤𑌰𑍍𑌕𑌾 𑌸𑌮𑌾𑌪𑌤𑍍𑌤𑌿𑌃 ॥ 42 ॥
𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑌿 𑌪𑌰𑌿𑌶𑍁𑌦𑍍𑌧𑍗 𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪 𑌶𑍂𑌨𑍍𑌯𑍇𑌵𑌾𑌰𑍍𑌥 𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑌨𑌿𑌰𑍍𑌭𑌾𑌸𑌾 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌤𑌰𑍍𑌕𑌾 ॥ 43 ॥
𑌏𑌤𑌯𑍈𑌵 𑌸𑌵𑌿𑌚𑌾𑌰𑌾 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌚𑌾𑌰𑌾 𑌚 𑌸𑍂𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌵𑌿𑌷𑌯𑌾 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌾 ॥ 44 ॥
𑌸𑍂𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮 𑌵𑌿𑌷𑌯𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌚𑌾𑌲𑌿𑌙𑍍𑌗𑌪𑌰𑍍𑌯𑌵𑌸𑌾𑌨𑌮𑍍 ॥ 45 ॥
𑌤𑌾 𑌏𑌵 𑌸𑌬𑍀𑌜𑌃 𑌸𑌮𑌾𑌧𑌿𑌃 ॥ 46 ॥
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌚𑌾𑌰 𑌵𑍈𑌶𑌾𑌰𑌾𑌦𑍍𑌯𑍇𑌽𑌧𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌃 ॥ 47 ॥
𑌋𑌤𑌮𑍍𑌭𑌰𑌾 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌪𑍍𑌰𑌜𑍍𑌞𑌾 ॥ 48 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌾𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌜𑍍𑌞𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌮𑌨𑍍𑌯𑌵𑌿𑌷𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑌾𑌰𑍍𑌥𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍 ॥ 49 ॥
𑌤𑌜𑍍𑌜𑌃 𑌸𑌂𑌸𑍍𑌕𑌾𑌰𑍋𑌽𑌨𑍍𑌯𑌸𑌂𑌸𑍍𑌕𑌾𑌰 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌬𑌨𑍍𑌧𑍀 ॥ 50 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌪𑌿 𑌨𑌿𑌰𑍋𑌧𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌨𑌿𑌰𑍋𑌧𑌾𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍍𑌬𑍀𑌜𑌸𑍍𑌸𑌮𑌾𑌧𑌿𑌃 ॥ 51 ॥
𑌇𑌤𑌿 𑌪𑌾𑌤𑌞𑍍𑌜𑌲𑌯𑍋𑌗𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑍇 𑌸𑌮𑌾𑌧𑌿𑌪𑌾𑌦𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑌃 𑌪𑌾𑌦𑌃 ।
Roman (IAST) Transliteration
atha samādhipādaḥ |
atha yogānuśāsanam || 1 ||
yogaścittavṛtti nirodhaḥ || 2 ||
tadā draṣṭuḥ svarūpe'vasthānam || 3 ||
vṛtti sārūpyamitaratra || 4 ||
vṛttayaḥ pañcatayyaḥ kliṣṭā'kliṣṭāḥ || 5 ||
pramāṇa viparyaya vikalpa nidrā smṛtayaḥ || 6 ||
pratyakṣānumānāgamāḥ pramāṇāni || 7 ||
viparyayo mithyājñānamatadrūpa pratiṣṭham || 8 ||
śabdajñānānupātī vastuśūnyo vikalpaḥ || 9 ||
abhāva pratyayālambanā vṛttirnidrā || 10 ||
anubhūta viṣayāsampramoṣaḥ smṛtiḥ || 11 ||
abhyāsa vairāgyābhyāṃ tannirodhaḥ || 12 ||
tatra sthitau yatno'bhyāsaḥ || 13 ||
sa tu dīrghakāla nairantarya satkārāsevito dṛḍhabhūmiḥ || 14 ||
dṛṣṭānuśravika viṣaya vitṛṣṇasya vaśīkārasañjñā vairāgyam || 15 ||
tatparaṃ puruṣakhyāte-rguṇavaitṛṣṇyam || 16 ||
vitarka vicārānandāsmitārūpānugamāt samprajñātaḥ || 17 ||
virāmapratyayābhyāsapūrvaḥ saṃskāraśeṣo'nyaḥ || 18 ||
bhavapratyayo videhaprakṛtilayānām || 19 ||
śraddhā vīrya smṛti samādhiprajñā pūrvaka itareṣām || 20 ||
tīvrasaṃvegānāmāsannaḥ || 21 ||
mṛdumadhyādhimātratvāttato'pi viśeṣaḥ || 22 ||
īśvarapraṇidhānādvā || 23 ||
kleśa karma vipākāśayairaparāmṛṣṭaḥ puruṣaviśeṣa īśvaraḥ || 24 ||
tatra niratiśayaṃ sarvajñabījam || 25 ||
sa eṣaḥ pūrveṣāmapi guruḥ kālenānavacchedāt || 26 ||
tasya vācakaḥ praṇavaḥ || 27 ||
tajjapastadarthabhāvanam || 28 ||
tataḥ pratyakcetanādhigamo'pyantarāyābhāvaśca || 29 ||
vyādhi styāna saṃśaya pramādālasyāvirati bhrānti
darśanālabdhabhūmikatvānavasthitatvāni cittavikṣepāsteṃ'tarāyāḥ || 30 ||
duḥkha daurmanasyāṅgamejayatva śvāsapraśvāsā vikṣepasahabhuvaḥ || 31 ||
tatpratiṣedhārthamekatattvābhyāsaḥ || 32 ||
maitrī karuṇā muditopekṣāṇāṃ sukha duḥkha puṇyāpuṇya viṣayāṇām-bhāvanātaścittaprasādanam || 33 ||
pracchardana vidhāraṇābhyāṃ vā prāṇasya || 34 ||
viṣayavatī vā pravṛttirutpannā manasaḥ sthiti nibandhinī || 35 ||
viśokā vā jyotiṣmatī || 36 ||
vītarāga viṣayaṃ vā cittam || 37 ||
svapna nidrā jñānālambanaṃ vā || 38 ||
yathābhimatadhyānādvā || 39 ||
paramāṇu parama mahattvānto'sya vaśīkāraḥ || 40 ||
kṣīṇavṛtterabhijātasyeva maṇergrahītṛgrahaṇa grāhyeṣu tatstha tadañjanatā samāpattiḥ || 41 ||
tatra śabdārtha jñāna vikalpaiḥ saṅkīrṇā savitarkā samāpattiḥ || 42 ||
smṛti pariśuddhau svarūpa śūnyevārtha mātranirbhāsā nirvitarkā || 43 ||
etayaiva savicārā nirvicārā ca sūkṣmaviṣayā vyākhyātā || 44 ||
sūkṣma viṣayatvaṃ cāliṅgaparyavasānam || 45 ||
tā eva sabījaḥ samādhiḥ || 46 ||
nirvicāra vaiśārādye'dhyātmaprasādaḥ || 47 ||
ṛtambharā tatra prajñā || 48 ||
śrutānumāna prajñābhyāmanyaviṣayā viśeṣārthatvāt || 49 ||
tajjaḥ saṃskāro'nyasaṃskāra pratibandhī || 50 ||
tasyāpi nirodhe sarvanirodhānnirbījassamādhiḥ || 51 ||
iti pātañjalayogadarśane samādhipādo nāma prathamaḥ pādaḥ |