śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvinavatitamassargaḥ |
rudhiraklinnagātrastulakṣmaṇaḥśubhalakṣaṇaḥ |
1
babhūvahṛṣṭastaṃhatvāśakrajetāramāhave || 1 ||
tataḥsajāmbavantañcahanūmantañcavīryavān |
2
sannipatyamahātejāstāṃścasarvānvanaukasaḥ || 2 ||
ājagāmatataḥśīghraṃyatrasugrīvarāghavau |
3
vibhīṣaṇamavaṣṭabhyahanūmantañcalakṣmaṇaḥ || 3 ||
tatorāmamabhikramyasaumitrirabhivādya ca |
4
tasthaubhrātṛsamīpasthaḥśakrasyendrānujoyathā || 4 ||
niṣṭanannivacāgatyarāghavāyamahātmane |
5
ācacakṣetadāvīroghoramindrajitovadham || 5 ||
rāvaṇestuśiraśchinnaṃlakṣmaṇenamahātmanā |
6
nyavedayatarāmāyatadāhṛṣṭovibhīṣaṇaḥ || 6 ||
śrutvaivatumahāvīryolakṣaṇanendrajidvadham |
7
praharṣamatulaṃlebhevākyañcedamuvāca ha || 7 ||
sādhulakṣmaṇatuṣṭo'smikarmacāsukaraṅkṛtam |
8
rāvaṇerhivināśenajitamutyapadhāraya || 8 ||
sa taṃśirasyupāghrāyalakṣmaṇaṅkīrtivardhanam |
9
lajjamānambalātsnehādaṅgamāropyavīryavān || 9 ||
upaveśyatamutsaṅgepariṣvajyāvapīḍitam |
10
bhrātaraṃlakṣmaṇaṃsnigdhampunaḥpunarudaikṣata || 10 ||
śalyasampīḍitaṃśastanniḥśvasantantuṃlakṣmaṇam |
11
rāmastuduḥkhasantaptantantuniḥśvāsapīḍitam || 11 ||
mūrdhnicainamupāghrāyabhūyaḥsaṃspṛśya ca tvaran |
12
uvācalakṣmaṇaṃvākyamāśvāsyapuruṣarṣabhaḥ || 12 ||
kṛtamparamakalyāṇaṅkarmaduṣkarakarmaṇā |
13
adyamanyehateputrerāvaṇannihataṃyudhi || 13 ||
adyāhaṃvijayīśatrauhatetasmin durātmani |
14
rāvaṇasyanṛśaṃsasyadiṣṭyāvīratvayāraṇe || 14 ||
chinnohidakṣiṇobāhuḥ sa hitasyavyapāśrayaḥ |
15
vibhīṣaṇahanūmadbhyāṅkṛtaṅkarmamahadraṇe || 15 ||
ahorātraistribhirvīraḥkathañcitavandipātitaḥ |
16
viramitraḥkṛto'smyadyaniryāsyatihirāvaṇaḥ || 16 ||
balavyūhenamahatāśrutvāputtrannipātitam |
17
tamputravadhasantaptanniryāntaṃrākṣasādhipam || 17 ||
balenāvṛtyamahatānihaniṣyāmidurjayam |
18
tvayālakṣmaṇanāthenasītā ca pṛthivī ca me || 18 ||
na duṣprāpāhatetasmin śakrajetaricāhave |
19
satambhrātaramāśvāsyapariṣvajya ca rāghavaḥ || 19 ||
rāmaḥsuṣeṇammuditassamābhāṣyedamabravīt |
20
saśalyo'yammahāprājñassaumitrirmitravatsalaḥ || 20 ||
yathābhavatisusvasthastathātvaṃsamupācara |
21
viśalyaḥkriyatāṅkṣipraṃsaumitrissavibhīṣaṇaḥ || 21 ||
ṛkṣvānarasainyānāṃśūrāṇāndrumayodhinām |
22
yecāpyanye'trayudhyantisaśalyāvraṇinastathā || 22 ||
te'pisarveprayatnenakriyantāṃsukhinastathā |
23
evamuktasturāmeṇamahātmāhariyūthapaḥ || 23 ||
lakṣmaṇāyadaraunastassuṣeṇaḥparamauṣadham |
24
sa tasyagandhamāghrāyaviśalyassamapadyata || 24 ||
tadānirvedanaścaivasaṃrūḍhavraṇaeva ca |
25
vibhīṣaṇamukhānāṃ ca suhṛdāṃrāghavājnāyā || 25 ||
sarvavānaramukhyānāñcikitsāmakarottadā |
26
tataḥprakṛtimāpannohṛtaśalyogatavyathaḥ || 26 ||
saumitrirmuditastatra kṣaṇena vigatajvaraḥ |
tadaivarāmaḥplavagādhipastathāvibhīṣaṇaścarkṣapatiścajāmbavān |
27
āvekṣyasaumitrimarogamuthatitammudāsasainyāssucirañjaharṣire || 27 ||
apūjayatkarma sa lakṣmaṇasyasuduṣkarandāśarathirmahātmā |
28
babhūvahṛṣṭovānarendroniśamyataṃśakrajitannipātitam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvinavatitamassargaḥ ||