śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvāśītitamassargaḥ |
śrutvātubhīmanirhrādaṃśakrāśanisamasvanam |
1
vīkṣamāṇādiśassarvādudruvurvānararṣabhāḥ || 1 ||
tānuvācatataḥsarvānhanumān mārutātmajaḥ |
2
viṣaṇṇavadanāndīnāṃstrastānvidravataḥpṛthak || 2 ||
kasmādviṣaṇṇavadanāvidravadhvamplavaṅgamāḥ |
3
tyaktayuddhasamutsāhāśśūratvaṅkvanuvogatam || 3 ||
pṛṣṭhato'nuvrajadhvammāmagratoyantamāhave |
4
śūrairanijanopetairayuktaṃhinivartitum || 4 ||
evamuktāssusaṅkruddhāvāyuputreṇadhīmatā |
5
śailaśṛṅgān drumāṃścavajagṛhurhṛṣṭamānasāḥ || 5 ||
abhipetuścagarjantorākṣasānvānararṣabhāḥ |
6
parivāryahanūmantamanvayuścamahāhave || 6 ||
sa tairvānaramukhyaistu hanūmānsarvato vṛtaḥ |
7
hutāśana ivārciṣmānadahacchatruvāhinīm || 7 ||
sa rākṣasānāṅkadanañcakārasumahākapiḥ |
8
vṛtovānarasainyenakālāntakayomopamaḥ || 8 ||
sa tukopenacāviṣṭaḥśokena ca mahākapiḥ |
9
hanūmānrāvaṇirathemahatīmpātayacchilām || 9 ||
tāmāpatantīndṛṣṭavaivarathassārathinātadā |
10
vidheyāśvasamāyuktovidūramapavāhitaḥ || 10 ||
tamindrajitamaprāpyarathasthaṃsahasārathim |
11
viveśadharaṇīmbhittvāsāśilāvyarthamudyatā || 11 ||
patitāyāṃśilāyāntuvyathitārakṣasāñcamūḥ |
12
nipatantyā ca śilayārākṣasāmathitābhṛśam || 12 ||
tamabhyadhāvan śataśonadantaḥkānanaukasaḥ |
13
tedrumāṃścamahākāyāgiriśṛṅgāṇicodyatāḥ || 13 ||
kṣipanīndrajitaṃsaṅkhyevānarābhīmavikramāḥ |
14
vṛkṣaśailamahāvarṣaṃvisṛjantaḥplavaṅgamāḥ || 14 ||
śatrūṇāṅkadanañcakrurneduścavividhaissvanaiḥ |
15
vānaraisairmahābhīmairghorarūpāniśācarāḥ || 15 ||
vīryādabhihatāvṛkṣairvyaceṣṭantaraṇakṣitau |
16
svasainyamabhivīkṣyāthavānarārditamindrajit || 16 ||
pragṛhītāyudhaḥkruddhaḥparānabhimukhoyayau |
17
saḥśaraughānavasṛjansvasainyenābhisamvṛtaḥ || 17 ||
jaghānakapiśārdūlānsubahūndṛṣṭavikramaḥ |
18
śūlaiḥraśanibhiḥkhaṅgaiḥ paṭṭasaiḥ kūṭamudgaraiḥ || 18 ||
tecāpyanucarāstasyavānarānjaghnurāhave |
19
skandhaviṭapaiśśālaiśśilābhiścamahābalaḥ || 19 ||
hanūmānkadanañcakrerakṣasāmbhīmakarmaṇām |
20
sanivāryaparānīkamabravīttānvanaukasaḥ || 20 ||
hanūmān sannivartadhvaṃ na nassādhyamidambalam |
21
tyaktvāprāṇānviveṣṭantorāmapriyacikīrṣavaḥ || 21 ||
yannimittaṃhiyudhyāmohatāsājanakātmajā |
22
imamarthaṃhivijñāpyarāmaṃsugrīvameva ca || 22 ||
tauyatpratividhāsyetetatkariṣyāmahevayam |
23
tyuktvāvānaraśreṣṭhovārayansarvavānarān || 23 ||
śanaiśśanairasantrastassabalassanyavartata |
24
tataḥprekṣyahanūmantaṃvrajantaṃyatrarāghavaḥ || 24 ||
sa hotukāmoduṣṭātmāgataścaityannikumbhilām |
25
nikumbhilāmadhiṣṭhāyapāvakañjuhavendrajit || 25 ||
yajñabhūmyāntatogatvāpāvakastenarakṣasā |
26
hūyamānaḥprajajvālamāṃsaśoṇitabhuktadā || 26 ||
athendrajidrākṣasabhūtaye tu |
juhāva havyaṃ vidhinā vidhānavat |
dṛṣṭvā vyatiṣṭhanta ca rākṣasāste |
27
mahāsamūheṣu nayānayajñāḥ || 27 ||
athendrajidrākṣabhūtayetujuhāvahavyaṃvidhināvidhānavit |
28
dṛṣṭavāvyatiṣṭhanta ca rākṣasāstemahāsamūheṣusamānayajñāḥ || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvāśītitamassargaḥ ||