śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha catustriṃśassargaḥ |
tataśśūrpaṇakhāṃ dṛṣṭvā bruvantīṃ paruṣaṃ vacaḥ |
1
amātyamadhye saṅkruddhaḥ paripapraccha rāvaṇaḥ || 1 ||
kaśca rāmaḥ kathaṃvīryaḥ kiṃrūpaḥ kimparākramaḥ |
2
kimarthaṃ daṇḍakāraṇyaṃ praviṣṭassudurāsadam || 2 ||
āyudhaṃ kiñca rāmasya nihatā yena rākṣasāḥ |
3
kharaśca nihatassaṅkhye dūṣaṇastriśirāstathā || 3 ||
ityuktā rākṣasendreṇa rākṣasī krodhamūrchitā |
4
tato rāmaṃ yathātatvamākhyātumupacakrame || 4 ||
dīrghabāhurviśālākṣa ścīrakṛṣṇājināmbaraḥ |
5
kandarpasamarūpaśca rāmo daśarathātmajaḥ || 5 ||
śakracāpanibhaṃ cāpaṃ vikṛṣya kanakāṅgadam |
6
dīptān kṣipati nārācānsarpāniva mahāviṣān || 6 ||
nādadānaṃ śarānghorānnamuñcantaṃ śilīmukhān |
7
na kārmukaṃ vikarṣantaṃ rāmaṃ paśyāmi saṃyuge || 7 ||
hanyamānaṃ tu tatsainyaṃ paśyāmi śaravṛṣṭibhiḥ |
8
indreṇevottamaṃ sasyamāhatantvaśmavṛṣṭibhiḥ || 8 ||
rakṣasāṃ bhīmarūpāṇāṃ sahasrāṇi caturdaśa |
9
nihatāni śarai stīkṣṇaistenaikena padātinā || 9 ||
ardhādhikamuhūrtena kharaśca sahadūṣaṇaḥ |
10
ṛṣīṇāmabhayaṃ dattaṃ kṛtakṣemāśca daṇḍakāḥ || 10 ||
ekā kathañcinmuktāhaṃ paribhūya mahātmanā |
11
strīvadhaṃ śaṅkamānena rāmeṇa viditātmanā || 11 ||
bhrātā cāsya mahātejā guṇatastulyavikramaḥ |
12
anuraktaśca bhaktaśca lakṣmaṇo nāma vīryavān || 12 ||
amarṣī durjayo jetā vikrānto buddhimānbalī |
13
rāmasya dakṣiṇo bāhurnityaṃ prāṇo bahiścaraḥ || 13 ||
rāmasya tu viśālākṣī pūrṇendusadṛśānanā |
14
dharmapatnī priyā bharturnityaṃ priyahite ratā || 14 ||
sā sukeśī sunāsorussurūpā ca yaśasvinī |
15
devateva vanasyāsya rājate śrīrivāparā || 15 ||
taptakāñcanavarṇābhā raktatuṅganakhī śubhā |
16
sītā nāma varārohā vaidehī tanumadhyamā || 16 ||
naiva devī na gandharvī na yakṣī na ca kinnarī |
17
naivaṃrūpā mayā nārī dṛṣṭapūrvā mahītale || 17 ||
yasya sītā bhavedbhāryā yaṃ ca hṛṣṭā pariṣvajet |
18
atijīvetsa sarveṣu lokeṣvapi purandarāt || 18 ||
sā suśīlā vapuśślāghyā rūpeṇāpratimā bhuvi |
19
tavānurūpā bhāryā syāttvaṃ ca tasyāstathā patiḥ || 19 ||
tāṃ tu vistīrṇajaghanāṃ pīnaśroṇipayodharām |
20
bhāryārthe ca tavānetumudyatāhaṃ varānanām || 20 ||
virūpitāsmi krūreṇa lakṣmaṇena mahābhuja |
tāṃ tu dṛṣṭvādya vaidehīṃ pūrṇacandranibhānanām |
21
manmathasya śarāṇāṃ vai tvaṃ vidheyo bhaviṣyasi || 21 ||
yadi tasyāmabhiprāyo bhāryārthe tava jāyate |
22
śīghramuddhriyatāṃ pādo jayārthamiha dakṣiṇaḥ || 22 ||
kuru priyaṃ tathā teṣāṃ rakṣasāṃ rākṣaseśvara |
23
vadhāttasya nṛśaṃsasya rāmasyāśramavāsinaḥ || 23 ||
taṃ śarairniśitairhatvā lakṣmaṇaṃ ca mahāratham |
24
hatanāthāṃ sukhaṃ sītāṃ yathāvadupabhokṣyasi || 24 ||
rocate yati te vākyaṃ mamaitadrākṣaseśvara |
25
kriyatāṃ nirviśaṅkena vacanaṃ mama rāvaṇa || 25 ||
vijñāyehātmaśaktiṃ ca hriyatāmabalā balāt |
26
sītā sarvānavadyāṅgī bhāryārthe rākṣaseśvara || 26 ||
niśamya rāmeṇa śarairajihmagai rhatān janasthānagatānniśācarān |
27
kharaṃ ca buddhvā nihataṃ ca dūṣaṇaṃ tvamatra kṛtyaṃ pratipattumarhasi || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||