śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha catuḥṣaṣṭitamassargaḥ |
surakāryamidaṃ rambhe kartavyaṃ sumahattvayā |
1
lobhanaṃ kauśikasyeha kāmamohasamanvitam || 1 ||
tathoktā sā'psarā rāma sahasrākṣeṇa dhīmatā |
2
vrīḍitā prāñjalirvākyaṃ pratyuvāca sureśvaram || 2 ||
ayaṃ surapate ghoro viśvāmitro mahāmuniḥ |
3
ghoramutsṛjate krodhaṃ mayi deva na saṃśayaḥ || 3 ||
tato hi me bhayaṃ deva prāsādaṃ kartumarhasi |
4
evamuktastayā rāma rambhayā bhītayā tadā || 4 ||
tāmuvāca sahasrākṣo vepamānāṃ kṛtāñjalim |
5
mābhaiṣī rambhe bhadraṃ te kuruṣva mama śāsanam || 5 ||
kokilo hṛdayagrāhī mādhave ruciradrume |
6
ahaṃ kandarpasahita ssthāsyāmi tava pārśvataḥ || 6 ||
tvaṃ hi rūpaṃ bahuguṇaṃ kṛtvā paramabhāsvaram |
7
tamṛṣiṃ kauśikaṃ rambhe bhedayasva tapasvinam || 7 ||
sā śrutvā vacanaṃ tasya kṛtvā rūpamanuttamam |
8
lobhayāmāsa lalitā viśvāmitraṃ śucismitā || 8 ||
kokilasya ca śuśrāva valgu vyāharataḥ svanam |
9
samprahṛṣṭena manasā tata enāmudaikṣata || 9 ||
atha tasya ca śabdena gītenāpratimena ca |
10
darśanena ca rambhāyā munissandehamāgataḥ || 10 ||
sahasrākṣasya tatkarma vijñāya munipuṅgavaḥ |
11
rambhāṃ krodhasamāviṣṭa śśaśāpa kuśikātmajaḥ || 11 ||
yanmāṃ lobhayase rambhe kāmakrodhajayaiṣiṇam |
12
daśavarṣasahasrāṇi śailī sthāsyasi durbhage || 12 ||
brāhmaṇa ssumahātejā stapobalasamanvitaḥ |
13
uddhariṣyati rambhe tvāṃ matkrodhakaluṣīkṛtām || 13 ||
evamuktvā mahātejā viśvāmitro mahāmuniḥ |
14
aśaknuvan dhārayituṃ krodhaṃ santāpamāgataḥ || 14 ||
tasya śāpena mahatā rambhā śailī tadā'bhavat |
15
vacaśśṛtvā ca kandarpo maharṣessa ca nirgataḥ || 15 ||
kopena sa mahātejāstapo'paharaṇe kṛte |
16
indriyairajitai rāma na lebhe śāntimātmanaḥ || 16 ||
babhūvāsya manaścintā tapo'paharaṇe kṛte |
17
naiva krodhaṃ gamiṣyāmi na ca vakṣye kathañcana || 17 ||
athavā nocchavasiṣyāmi saṃvatsaraśatānyapi |
18
ahaṃ viśoṣayiṣyāmi hyātmānaṃ vijitendriyaḥ || 18 ||
tāvadyāvaddhi me prāptaṃ brāhmaṇyaṃ tapasā''rjitam |
19
anucchavasannabhuñjāna stiṣṭheyaṃ śāśvatīssamāḥ || 19 ||
na hi me tapyamānasya kṣayaṃ yāsyanti mūrtayaḥ |
20
evaṃ varṣasahasrasya dīkṣāṃ sa munipuṅgavaḥ || 20 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe catuḥṣaṣṭitamassargaḥ ||