śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvicatvāriṃśassargaḥ |
kāladharmaṃ gate rāma sagare prakṛtījanāḥ |
1
rājānaṃ rocayāmāsuraṃśumantaṃ sudhārmikam || 1 ||
sa rājā sumahānāsīdaṃśumān raghunandana |
2
tasya putro mahānāsīddilīpa iti viśrutaḥ || 2 ||
tasmin rājyaṃ samāveśya dilīpe raghunandana |
3
himavacchikhare puṇye tapastepe sudāruṇam || 3 ||
dvātriṃśacca sahasrāṇi varṣāṇi sumahāyaśāḥ |
4
tapovanaṃ gato rāma svargaṃ lebhe tapodhanaḥ || 4 ||
dilīpastu mahātejāśśrutvā paitāmahaṃ vadham |
5
duḥkhopahatayā buddhyā niścayaṃ nādhyagacchata || 5 ||
kathaṃ gaṅgāvataraṇaṃ kathaṃ teṣāṃ jalakriyā |
6
tārayeyaṃ kathaṃ caitāniti cintāparo'bhavat || 6 ||
tasya cintayato nityaṃ dharmeṇa viditātmanaḥ |
7
putro bhagīratho nāma jajñe paramadhārmikaḥ || 7 ||
dilīpastu mahātejā yajñairbahubhiriṣṭavān |
8
triṃśadvarṣasahasrāṇi rājā rājyamakārayat || 8 ||
agatvā niścayaṃ rājā teṣāmuddharaṇaṃ prati |
9
vyādhinā naraśārdūla kāladharmamupeyivān || 9 ||
indralokaṃ gato rājā svārjitenaiva karmaṇā |
10
rājye bhagīrathaṃ putramabhiṣicya nararṣabhaḥ || 10 ||
bhagīrathastu rājarṣirdhārmiko raghunandana |
11
anapatyo mahātejāḥ prajākāmassa cāprajaḥ || 11 ||
mantriṣvādhāya tadrājyaṃ gaṅgāvataraṇe rataḥ |
12
sa tapo dīrghamātiṣṭhadgokarṇe raghunandana || 12 ||
ūrdhvabāhuḥ pañcatapā māsāhāro jitendriyaḥ |
13
tasya varṣasahasrāṇi ghore tapasi tiṣṭhataḥ || 13 ||
atītāni mahābāho tasya rājño mahātmanaḥ |
14
suprīto bhagavān brahmā prajānāṃ patirīśvaraḥ || 14 ||
tatassuragaṇaissārdhamupāgamya pitāmahaḥ |
15
bhagīrathaṃ mahātmānaṃ tapyamānamathābravīt || 15 ||
bhagīratha mahābhāga prītaste'haṃ janeśvara |
16
tapasā ca sutaptena varaṃ varaya suvrata || 16 ||
tamuvāca mahātejāḥ sarvalokapitāmaham |
17
bhagīratho mahābhāgaḥ kṛtāñjalirupasthitaḥ || 17 ||
yadi me bhagavan prīto yadyasti tapasaḥ phalam |
18
sagarasyātmajāssarve mattassalilamāpnuyuḥ || 18 ||
gaṅgāyāssalilaklinne bhasmanyeṣāṃ mahātmanām |
19
svargaṃ gaccheyuratyantaṃ sarve me prapitāmahāḥ || 19 ||
deyā ca santatirdeva nāvasīdetkulaṃ ca naḥ |
20
ikṣvākūṇāṃ kule deva eṣa me'stu varaḥparaḥ || 20 ||
uktavākyaṃ tu rājānaṃ sarvalokapitāmahaḥ |
21
pratyuvāca śubhāṃ vāṇīṃ madhurāṃ madhurākṣarām || 21 ||
manoratho mahāneṣa bhagīratha mahāratha |
22
evaṃ bhavatu bhadraṃ te ikṣvākukulavardhana || 22 ||
iyaṃ haimavatī gaṅgā jyeṣṭhā himavatassutā |
23
tāṃ vai dhārayituṃ śakto harastatra niyujyatām || 23 ||
gaṅgāyāḥ patanaṃ rājan pṛthivī na sahiṣyati |
24
tāṃ vai dhārayituṃ vīra nānyaṃ paśyāmi śūlinaḥ || 24 ||
tamevamuktvā rājānaṃ gaṅgāṃ cābhāṣya lokakṛt |
25
jagāma tridivaṃ devassahadevairmarudgaṇaiḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvicatvāriṃśassargaḥ ||