jñānānandamayaṃ devaṃ nirmalasphaṭikākṛtiṃ
1
ādhāraṃ sarvavidyānāṃ hayagrīvamupāsmahe ||1||
svatassiddhaṃ śuddhasphaṭikamaṇibhū bhṛtpratibhaṭaṃ
sudhāsadhrīcībhirdyutibhiravadātatribhuvanaṃ
anantaistrayyantairanuvihita heṣāhalahalaṃ
2
hatāśeṣāvadyaṃ hayavadanamīḍemahimahaḥ ||2||
samāhārassāmnāṃ pratipadamṛcāṃ dhāma yajuṣāṃ
layaḥ pratyūhānāṃ laharivitatirbodhajaladheḥ
kathādarpakṣubhyatkathakakulakolāhalabhavaṃ
3
haratvantardhvāntaṃ hayavadanaheṣāhalahalaḥ ||3||
prācī sandhyā kācidantarniśāyāḥ
prajñādṛṣṭe rañjanaśrīrapūrvā
vaktrī vedān bhātu me vājivaktrā
4
vāgīśākhyā vāsudevasya mūrtiḥ ||4||
viśuddhavijñānaghanasvarūpaṃ
vijñānaviśrāṇanabaddhadīkṣaṃ
dayānidhiṃ dehabhṛtāṃ śaraṇyaṃ
5
devaṃ hayagrīvamahaṃ prapadye ||5||
apauruṣeyairapi vākprapañcaiḥ
adyāpi te bhūtimadṛṣṭapārāṃ
stuvannahaṃ mugdha iti tvayaiva
6
kāruṇyato nātha kaṭākṣaṇīyaḥ ||6||
dākṣiṇyaramyā giriśasya mūrtiḥ-
devī sarojāsanadharmapatnī
vyāsādayo'pi vyapadeśyavācaḥ
7
sphuranti sarve tava śaktileśaiḥ ||7||
mando'bhaviṣyanniyataṃ viriñcaḥ
vācāṃ nidhervāñchitabhāgadheyaḥ
daityāpanītān dayayaina bhūyo'pi
8
adhyāpayiṣyo nigamānnacettvam ||8||
vitarkaḍolāṃ vyavadhūya sattve
bṛhaspatiṃ vartayase yatastvaṃ
tenaiva deva trideśeśvarāṇā
9
aspṛṣṭaḍolāyitamādhirājyam ||9||
agnau samiddhārciṣi saptatantoḥ
ātasthivānmantramayaṃ śarīraṃ
akhaṇḍasārairhaviṣāṃ pradānaiḥ
10
āpyāyanaṃ vyomasadāṃ vidhatse ||10||
yanmūla mīdṛkpratibhātattvaṃ
yā mūlamāmnāyamahādrumāṇāṃ
tattvena jānanti viśuddhasattvāḥ
11
tvāmakṣarāmakṣaramātṛkāṃ tvām ||11||
avyākṛtādvyākṛtavānasi tvaṃ
nāmāni rūpāṇi ca yāni pūrvaṃ
śaṃsanti teṣāṃ caramāṃ pratiṣṭhāṃ
12
vāgīśvara tvāṃ tvadupajñavācaḥ ||12||
mugdhenduniṣyandavilobhanīyāṃ
mūrtiṃ tavānandasudhāprasūtiṃ
vipaścitaścetasi bhāvayante
13
velāmudārāmiva dugdha sindhoḥ ||13||
manogataṃ paśyati yassadā tvāṃ
manīṣiṇāṃ mānasarājahaṃsaṃ
svayampurobhāvavivādabhājaḥ
14
kiṅkurvate tasya giro yathārham ||14||
api kṣaṇārdhaṃ kalayanti ye tvāṃ
āplāvayantaṃ viśadairmayūkhaiḥ
vācāṃ pravāhairanivāritaiste
15
mandākinīṃ mandayituṃ kṣamante ||15||
svāminbhavaddyānasudhābhiṣekāt
vahanti dhanyāḥ pulakānubandaṃ
alakṣite kvāpi nirūḍha mūlaṃ
16
aṅgveṣvi vānandathumaṅkurantam ||16||
svāminpratīcā hṛdayena dhanyāḥ
tvaddhyānacandrodayavardhamānaṃ
amāntamānandapayodhimantaḥ
17
payobhi rakṣṇāṃ parivāhayanti ||17||
svairānubhāvās tvadadhīnabhāvāḥ
samṛddhavīryāstvadanugraheṇa
vipaścitonātha taranti māyāṃ
18
vaihārikīṃ mohanapiñchikāṃ te ||18||
prāṅnirmitānāṃ tapasāṃ vipākāḥ
pratyagraniśśreyasasampado me
samedhiṣīraṃ stava pādapadme
19
saṅkalpacintāmaṇayaḥ praṇāmāḥ ||19||
viluptamūrdhanyalipikramāṇā
surendracūḍāpadalālitānāṃ
tvadaṅghri rājīvarajaḥkaṇānāṃ
20
bhūyānprasādo mayi nātha bhūyāt ||20||
parisphurannūpuracitrabhānu –
prakāśanirdhūtatamonuṣaṅgā
padadvayīṃ te paricinmahe'ntaḥ
21
prabodharājīvavibhātasandhyām ||21||
tvatkiṅkarālaṅkaraṇocitānāṃ
tvayaiva kalpāntarapālitānāṃ
mañjupraṇādaṃ maṇinūpuraṃ te
22
mañjūṣikāṃ vedagirāṃ pratīmaḥ ||22||
sañcintayāmi pratibhādaśāsthān
sandhukṣayantaṃ samayapradīpān
vijñānakalpadrumapallavābhaṃ
23
vyākhyānamudrāmadhuraṃ karaṃ te ||23||
citte karomi sphuritākṣamālaṃ
savyetaraṃ nātha karaṃ tvadīyaṃ
jñānāmṛtodañcanalampaṭānāṃ
24
līlāghaṭīyantramivā''śritānām ||24||
prabodhasindhoraruṇaiḥ prakāśaiḥ
pravālasaṅghātamivodvahantaṃ
vibhāvaye deva sa pustakaṃ te
25
vāmaṃ karaṃ dakṣiṇamāśritānām ||25||
tamāṃ sibhittvāviśadairmayūkhaiḥ
samprīṇayantaṃ viduṣaścakorān
niśāmaye tvāṃ navapuṇḍarīke
26
śaradghanecandramiva sphurantam ||26||
diśantu me deva sadā tvadīyāḥ
dayātaraṅgānucarāḥ kaṭākṣāḥ
śrotreṣu puṃsāmamṛtaṅkṣarantīṃ
27
sarasvatīṃ saṃśritakāmadhenum ||27||
viśeṣavitpāriṣadeṣu nātha
vidagdhagoṣṭhī samarāṅgaṇeṣu
jigīṣato me kavitārkikendrān
28
jihvāgrasiṃhāsanamabhyupeyāḥ ||28||
tvāṃ cintayan tvanmayatāṃ prapannaḥ
tvāmudgṛṇan śabdamayena dhāmnā
svāminsamājeṣu samedhiṣīya
29
svacchandavādāhavabaddhaśūraḥ ||29||
nānāvidhānāmagatiḥ kalānāṃ
na cāpi tīrtheṣu kṛtāvatāraḥ
dhruvaṃ tavā'nādha parigrahāyāḥ
30
nava navaṃ pātramahaṃ dayāyāḥ ||30||
akampanīyānyapanītibhedaiḥ
alaṅkṛṣīran hṛdayaṃ madīyam
śaṅkā kalaṅkā pagamojjvalāni
31
tattvāni samyañci tava prasādāt ||31||
vyākhyāmudrāṃ karasarasijaiḥ pustakaṃ śaṅkhacakre
bhibhradbhinna sphaṭikarucire puṇḍarīke niṣaṇṇaḥ |
amlānaśrīramṛtaviśadairaṃśubhiḥ plāvayanmāṃ
32
āvirbhūyādanaghamahimāmānase vāgadhīśaḥ ||32||
vāgarthasiddhihetoḥpaṭhata hayagrīvasaṃstutiṃ bhaktyā
33
kavitārkikakesariṇā veṅkaṭanāthena viracitāmetām ||33||